Adhyaya 7
Vidura’s Questions: How the Unchangeable Lord Relates to Māyā; Bhakti as the Remedy; Blueprint for the Coming Cosmology
Maitreya ສືບຕໍ່ກ່າວກັບ Vidura. Vidura ຖາມດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບວ່າ ຖ້າ Bhagavān ເປັນຜູ້ສົມບູນ ແລະບໍ່ປ່ຽນແປງ ເປັນໄປໄດ້ແນວໃດທີ່ພຣະອົງຈະເຊື່ອມກັບ guṇa ແລະຜົນກຳ, ແລະເປັນຫຍັງຈີວະຈຶ່ງທຸກ ໃນເມື່ອ Paramātmā ຢູ່ໃນຫົວໃຈ. Maitreya ປະຕິເສດຄຳອ້າງທີ່ບໍ່ມີເຫດຜົນວ່າ Brahman ຖືກ māyā ຄອບງຳແຕ່ກໍຍັງບໍ່ຖືກຈຳກັດ, ແລະອະທິບາຍວ່າຄວາມຜູກມັດເກີດຈາກການເຂົ້າໃຈຕົນເອງຜິດ ເຫມືອນຄວາມຮູ້ສຶກໃນຝັນ ຫຼືເງົາດວງຈັນໃນນ້ຳທີ່ສັ່ນຕາມນ້ຳ. ທາງແກ້ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຈິງແມ່ນຮັບພຣະເມດຕາຂອງ Vāsudeva ຜ່ານ bhakti-sevā ດ້ວຍຄວາມບໍ່ຍຶດຕິດ, ໂດຍສະເພາະການຟັງ ແລະສັນລະເສີນພຣະນາມ; ຄວາມຫຼົງຈະຈາງ ແລະທຸກຂ໌ຈະດັບ. Vidura ພໍໃຈ ແລະສັນລະເສີນການຮັບໃຊ້ຄູອາຈານ ແລະຜູ້ອຸທິດບໍລິສຸດວ່າຫາຍາກແລະຊີ້ຂາດ. ຈາກນັ້ນບົດນີ້ກາຍເປັນແຜນຜັງສຳລັບຕອນຕໍ່ໄປ: ຂໍໃຫ້ອະທິບາຍ virāṭ/puruṣa ເຂົ້າ mahat-tattva, ລະບົບດາວໂລກ, Manus ແລະສາຍພັນ, ການແບ່ງຊະນິດສັດ, guṇa-avatāras, varṇāśrama, yajña, ເສັ້ນທາງ yoga/jñāna/bhakti, ການເກີດໃໝ່ຕາມກຳ, Pitṛloka, ການນັບເວລາ ແລະການລະລາຍສິ້ນສຸດ.
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच एवं ब्रुवाणं मैत्रेयं द्वैपायनसुतो बुध: । प्रीणयन्निव भारत्या विदुर: प्रत्यभाषत ॥ १ ॥
ພຣະສີສຸກະເທວ ໂກສະວາມີ ກ່າວວ່າ—ໂອ ພຣະຣາຊາ! ເມື່ອມະຫາຣິສີ ໄມເຕຣຍະ ກໍາລັງເວົ້າຢູ່ ວິດູຣະ ບຸດຂອງ ທວຍປາຍນ ວະຍາສ ໄດ້ຖາມດ້ວຍຖ້ອຍຄໍາອ່ອນໂຍນ।
Verse 2
विदुर उवाच ब्रह्मन् कथं भगवतश्चिन्मात्रस्याविकारिण: । लीलया चापि युज्येरन्निर्गुणस्य गुणा: क्रिया: ॥ २ ॥
ວິດູຣະ ກ່າວວ່າ—ໂອ ພຣາຫມະນຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່! ພຣະພະຄະວານເປັນຈິດບໍລິສຸດ ບໍ່ແປປ່ຽນ ແລະ ເຫນືອກຸນ; ແລ້ວກຸນຂອງປະກຣິຕິ ແລະ ກິດຈະກໍາຂອງມັນ ຈະເກີດການເຊື່ອມກັບພຣະອົງໄດ້ແນວໃດ? ຖ້າເປັນລີລາ ການກະທໍາໃນຜູ້ບໍ່ແປປ່ຽນຈະປາກົດແນວໃດ?
Verse 3
क्रीडायामुद्यमोऽर्भस्य कामश्चिक्रीडिषान्यत: । स्वतस्तृप्तस्य च कथं निवृत्तस्य सदान्यत: ॥ ३ ॥
ເດັກນ້ອຍຍ່ອມຂະຫຍັນຫຼິ້ນກັບເດັກອື່ນ ຫຼື ກິດຈະກໍາບັນເທີງຫຼາຍຢ່າງ ເນື່ອງຈາກຖືກຂັບເຄື່ອນໂດຍຄວາມປາຖະໜາ; ແຕ່ພຣະອົງຜູ້ສະຫງົບພໍໃນພຣະອົງເອງ ແລະ ບໍ່ຍຶດຕິດເສມອ ຈະມີຄວາມປາຖະໜາແບບນັ້ນໄດ້ແນວໃດ?
Verse 4
अस्राक्षीद्भगवान् विश्वं गुणमय्यात्ममायया । तया संस्थापयत्येतद्भूय: प्रत्यपिधास्यति ॥ ४ ॥
ພຣະອົງໄດ້ສ້າງຈັກກະວານນີ້ດ້ວຍອາດມະມາຍາອັນເປັນກຸນສາມ. ດ້ວຍພະລັງນັ້ນເອງ ພຣະອົງສະຖາປະນາ ແລະ ຄ້ຳຈຸນມັນ, ແລ້ວກໍ່ລະລາຍມັນກັບໄປຄືນ ຄັ້ງແລ້ວຄັ້ງເລົ່າ.
Verse 5
देशत: कालतो योऽसाववस्थात: स्वतोऽन्यत: । अविलुप्तावबोधात्मा स युज्येताजया कथम् ॥ ५ ॥
ວິນຍານບໍລິສຸດແມ່ນຄວາມຮູ້ຕົວອັນບໍລິສຸດ; ຄວາມຮູ້ນັ້ນບໍ່ເຄີຍຖືກລົບເລືອນໂດຍສະຖານທີ່, ເວລາ, ສະພາບ, ຄວາມຝັນ ຫຼື ເຫດອື່ນໆ. ແລ້ວມັນຈະເຂົ້າໄປພົວພັນກັບ ອະຊາ—ອະວິທະຍາ ໄດ້ແນວໃດ?
Verse 6
भगवानेक एवैष सर्वक्षेत्रेष्ववस्थित: । अमुष्य दुर्भगत्वं वा क्लेशो वा कर्मभि: कुत: ॥ ६ ॥
ພຣະເຈົ້າໃນຖານະພຣະປະຣະມາດມັນສະຖິດຢູ່ໃນໃຈຂອງສັດມີຊີວິດທຸກຕົນ. ແລ້ວເປັນຫຍັງກຳຂອງພວກເຂົາຈຶ່ງນຳມາຄວາມອັບໂຊກແລະຄວາມທຸກ?
Verse 7
एतस्मिन्मे मनो विद्वन् खिद्यतेऽज्ञानसङ्कटे । तन्न: पराणुद विभो कश्मलं मानसं महत् ॥ ७ ॥
ໂອ ທ່ານຜູ້ຮູ້, ໃນວິກິດແຫ່ງອະວິຊານີ້ ໃຈຂ້າພະເຈົ້າຖືກກົດທັບຢ່າງຫນັກ. ໂອ ຜູ້ມີອຳນາດ, ຂໍໃຫ້ຂັບໄລ່ມົນທິນໃນໃຈອັນໃຫຍ່ນີ້ເຖີດ.
Verse 8
श्रीशुक उवाच स इत्थं चोदित: क्षत्त्रा तत्त्वजिज्ञासुना मुनि: । प्रत्याह भगवच्चित्त: स्मयन्निव गतस्मय: ॥ ८ ॥
ສຣີຊຸກະເທວ ໂກສະວາມີ ກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣະຣາຊາ, ເມື່ອຖືກວິດູຣະຜູ້ໃຝ່ຮູ້ສັດທຳຖາມເຊັ່ນນັ້ນ ມຸນີໄມເຕຣຍະແຕ່ທຳອິດຄ້າຍຈະປະຫລາດໃຈ; ແຕ່ເນື່ອງຈາກຈິດຕິດຢູ່ໃນພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຈຶ່ງຕອບໂດຍບໍ່ລັງເລ.
Verse 9
मैत्रेय उवाच सेयं भगवतो माया यन्नयेन विरुध्यते । ईश्वरस्य विमुक्तस्य कार्पण्यमुत बन्धनम् ॥ ९ ॥
ໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ: ນີ້ແມ່ນມາຍາຂອງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ; ບາງຄົນກ່າວວ່າ ‘ອີສະວະຣະພົ້ນພັນ’ ແຕ່ພ້ອມກັນນັ້ນກໍອ້າງວ່າພຣະອົງມີຄວາມຕໍ່າຕ້ອຍແລະພັນທະ. ນີ້ຂັດກັບເຫດຜົນ.
Verse 10
यदर्थेन विनामुष्य पुंस आत्मविपर्यय: । प्रतीयत उपद्रष्टु: स्वशिरश्छेदनादिक: ॥ १० ॥
ເມື່ອບໍ່ມີພື້ນຖານທີ່ແທ້ ສັດມີຊີວິດຈຶ່ງເກີດຄວາມຫຼົງຜິດເກືອບຕົນ—ເຫມືອນຄົນຝັນເຫັນຫົວຂອງຕົນຖືກຕັດ ແລະອື່ນໆ.
Verse 11
यथा जले चन्द्रमस: कम्पादिस्तत्कृतो गुण: । दृश्यतेऽसन्नपि द्रष्टुरात्मनोऽनात्मनो गुण: ॥ ११ ॥
ເຫມືອນດວງຈັນສະທ້ອນໃນນ້ຳທີ່ເບິ່ງຄືສັ່ນໄຫວເນື່ອງຈາກຄຸນລັກຂອງນ້ຳ ສັນນັ້ນ ອາດມັນຜູ້ເຫັນເມື່ອຄົວຄືນກັບອະນາດມັນ(ວັດຖຸ) ກໍປາກົດຄືມີຄຸນຂອງວັດຖຸ ແມ່ນແທ້ໆບໍ່ແມ່ນຢ່າງນັ້ນ।
Verse 12
स वै निवृत्तिधर्मेण वासुदेवानुकम्पया । भगवद्भक्तियोगेन तिरोधत्ते शनैरिह ॥ १२ ॥
ແຕ່ຄວາມເຂົ້າໃຈຜິດເກືອບຕົນນັ້ນ ຈະຄ່ອຍໆຈາງຫາຍໃນໂລກນີ້ ໂດຍທຳແຫ່ງການຖອນຄືນ (ນິວຣິດຕິ) ດ້ວຍພຣະເມດຕາຂອງພຣະວາສຸເທວະ ແລະດ້ວຍພັກຕິໂຍກະຕໍ່ພຣະອົງ।
Verse 13
यदेन्द्रियोपरामोऽथ द्रष्ट्रात्मनि परे हरौ । विलीयन्ते तदा क्लेशा: संसुप्तस्येव कृत्स्नश: ॥ १३ ॥
ເມື່ອອິນທຣີຍະທັງຫຼາຍສະຫງົບໃນຜູ້ເຫັນສູງສຸດ ຄືພຣະຫຣິ ຜູ້ເປັນປະຣະມາດມັນ ແລະລະລາຍເຂົ້າໃນພຣະອົງ ຄວາມທຸກທັງປວງຍ່ອມດັບສິ້ນໂດຍສົມບູນ ເຫມືອນຫຼັງການນອນຫຼັບສະນິທ।
Verse 14
अशेषसंक्लेशशमं विधत्ते गुणानुवादश्रवणं मुरारे: । किं वा पुनस्तच्चरणारविन्दपरागसेवारतिरात्मलब्धा ॥ १४ ॥
ພຽງແຕ່ການຟັງແລະສັນລະເສີນພຣະຄຸນຂອງມຸຣາຣິ ກໍຊ່ວຍລະງັບຄວາມທຸກອັນບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ; ແລ້ວຈະກ່າວຢ່າງໃດເຖິງຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມປິຕິໃນການຮັບໃຊ້ຝຸ່ນຈາກດອກບົວແຫ່ງພຣະບາດຂອງພຣະອົງ ແລະໄດ້ອາດມັນລາບແທ້!
Verse 15
विदुर उवाच संछिन्न: संशयो मह्यं तव सूक्तासिना विभो । उभयत्रापि भगवन्मनो मे सम्प्रधावति ॥ १५ ॥
ວິດຸຣະກ່າວວ່າ: ໂອ ທ່ານຜູ້ມີິດທານ, ດາບແຫ່ງຖ້ອຍຄຳອັນດີງາມຂອງທ່ານໄດ້ຕັດຄວາມສົງໄສຂອງຂ້າພະເຈົ້າແລ້ວ. ໂອ ພຣະພະຄະວານ, ບັດນີ້ໃຈຂອງຂ້າພະເຈົ້າກຳລັງເຂົ້າສູ່ຄວາມຈິງທັງສອງ ຄື ພຣະເຈົ້າແລະຊີວະ ຢ່າງຖືກຕ້ອງ।
Verse 16
साध्वेतद् व्याहृतं विद्वन्नात्ममायायनं हरे: । आभात्यपार्थं निर्मूलं विश्वमूलं न यद्बहि: ॥ १६ ॥
ໂອ ລິສີຜູ້ຮູ້ທັນ, ຄໍາອະທິບາຍຂອງທ່ານຖືກຕ້ອງງາມດີ. ຄວາມວຸ້ນວາຍຂອງຈິດທີ່ຖືກຜູກມັດ ມີຮາກຖານພຽງແຕ່ການເຄື່ອນໄຫວຂອງພະຫຣິຜ່ານມາຍາພາຍນອກເທົ່ານັ້ນ
Verse 17
यश्च मूढतमो लोके यश्च बुद्धे: परं गत: । तावुभौ सुखमेधेते क्लिश्यत्यन्तरितो जन: ॥ १७ ॥
ຄົນໂງ່ທີ່ສຸດໃນໂລກ ແລະ ຜູ້ທີ່ກ້າວພົ້ນປັນຍາທັງປວງເຖິງສະພາບສູງສຸດ—ທັງສອງຢູ່ຢ່າງສຸກ. ແຕ່ຄົນທີ່ຢູ່ກາງໆຖືກຄວາມຫຼົງປົກຄຸມ ແລະ ທຸກທໍລະມານ
Verse 18
अर्थाभावं विनिश्चित्य प्रतीतस्यापि नात्मन: । तां चापि युष्मच्चरणसेवयाहं पराणुदे ॥ १८ ॥
ບັດນີ້ຂ້ອຍເຂົ້າໃຈແນ່ຊັດວ່າ ການປາກົດຂອງໂລກວັດຖຸນີ້ ແມ່ນແມ່ນຈິງເຫັນໄດ້ ແຕ່ແທ້ໆໄຮ້ແກ່ນສານ ແລະ ບໍ່ແມ່ນຂອງອາດມັນ. ດ້ວຍການຮັບໃຊ້ພະບາດຂອງທ່ານ ຂ້ອຍຈະລະຄວາມເຫັນຜິດນັ້ນໄດ້
Verse 19
यत्सेवया भगवत: कूटस्थस्य मधुद्विष: । रतिरासो भवेत्तीव्र: पादयोर्व्यसनार्दन: ॥ १९ ॥
ດ້ວຍການຮັບໃຊ້ພະບາດຂອງຄູອາຈານທາງວິນຍານ ຈະເກີດຣົດແຫ່ງຄວາມຮັກອັນແຮງກ້າຕໍ່ພະບາດຂອງພະພະຄະວານ ມະທຸດວິສະ ຜູ້ບໍ່ແປປ່ຽນ; ແລະການຮັບໃຊ້ນັ້ນເອງກໍທໍາລາຍທຸກຂ໌ທາງວັດຖຸ
Verse 20
दुरापा ह्यल्पतपस: सेवा वैकुण्ठवर्त्मसु । यत्रोपगीयते नित्यं देवदेवो जनार्दन: ॥ २० ॥
ຜູ້ທີ່ມີຕະປະນ້ອຍ ຍາກຫຼາຍທີ່ຈະໄດ້ຮັບໃຊ້ບັນດາພັກຕະຜູ້ບໍລິສຸດ ຜູ້ກໍາລັງເດີນຕາມເສັ້ນທາງສູ່ໄວກຸນຖະ. ເພາະພັກຕະຜູ້ບໍລິສຸດເຫຼົ່ານັ້ນ ສັນລະເສີນພຣະຊະນາດນະ ເທບເທບ ແລະ ຜູ້ຄວບຄຸມສັດມີຊີວິດທັງປວງ ຢ່າງເຕັມໃຈເປັນນິດ
Verse 21
सृष्ट्वाग्रे महदादीनि सविकाराण्यनुक्रमात् । तेभ्यो विराजमुद्धृत्य तमनु प्राविशद्विभु: ॥ २१ ॥
ໃນຕອນແຮກ ພຣະເຈົ້າໄດ້ສ້າງມະຫັດ-ຕັດຕະວະ ແລະ ທາດທັງຫຼາຍທີ່ແປປ່ຽນໄດ້ຕາມລຳດັບ; ແລ້ວຊົງປະກົດຮູບຈັກກະວານອັນໃຫຍ່ (ວິຣາດ) ແລະ ພຣະອົງຜູ້ສະຫຼອງທົ່ວໄດ້ເຂົ້າສະຖິດພາຍໃນນັ້ນ
Verse 22
यमाहुराद्यं पुरुषं सहस्राङ्घ्र्यूरुबाहुकम् । यत्र विश्व इमे लोका: सविकाशं त आसते ॥ २२ ॥
ປຸຣຸສະອະວະຕານຜູ້ນອນເທິງມະຫາສະໝຸດເຫດ (Causal Ocean) ຖືກເອີ້ນວ່າ “ປຸຣຸສະດັ້ງເດີມ” ໃນການສ້າງວັດຖຸ; ໃນຮູບວິຣາດຂອງພຣະອົງ ທີ່ໂລກທັງຫຼາຍແລະສັດທັງປວງອາໄສ ພຣະອົງມີຕີນແລະມືນັບພັນ
Verse 23
यस्मिन् दशविध: प्राण: सेन्द्रियार्थेन्द्रियस्त्रिवृत् । त्वयेरितो यतो वर्णास्तद्विभूतीर्वदस्व न: ॥ २३ ॥
ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່! ທ່ານໄດ້ກ່າວວ່າໃນຮູບວິຣາດມີປຣານ 10 ປະເພດ, ມີອິນທຣີ ແລະ ອາຣົມຂອງອິນທຣີ, ພ້ອມທັງພະລັງຊີວິດ 3 ປະເພດ. ບັດນີ້ຂໍໃຫ້ທ່ານອະທິບາຍອຳນາດຂອງການແບ່ງສ່ວນເຉພາະນັ້ນໃຫ້ພວກເຮົາ
Verse 24
यत्र पुत्रैश्च पौत्रैश्च नप्तृभि: सह गोत्रजै: । प्रजा विचित्राकृतय आसन् याभिरिदं ततम् ॥ २४ ॥
ໂອ ພຣະອົງເຈົ້າ! ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນວ່າ ຂະບວນການແຫ່ງປະຊາທີ່ປະກົດເປັນລູກ ຫຼານ ເຫຼນ ແລະຍາດພີ່ນ້ອງຮ່ວມຕະກູນ ໄດ້ແຜ່ກະຈາຍໄປທົ່ວຈັກກະວານໃນຄວາມຫຼາກຫຼາຍແຫ່ງຮູບຮ່າງແລະສາຍພັນ
Verse 25
प्रजापतीनां स पतिश्चक्लृपे कान् प्रजापतीन् । सर्गांश्चैवानुसर्गांश्च मनून्मन्वन्तराधिपान् ॥ २५ ॥
ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ທັນ! ຂໍໃຫ້ທ່ານບັນຍາຍວ່າ ປຣະຈາປະຕິ ພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ເປັນຜູ້ນຳເທວະທັງປວງ ໄດ້ກຳນົດປຣະຈາປະຕິຫຼາຍພວກ, ການສ້າງແລະການສ້າງຕໍ່ເນື່ອງ, ພ້ອມທັງມະນຸຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງແຕ່ລະມັນວັນຕະ ແນວໃດ. ຂໍໃຫ້ທ່ານກ່າວເຖິງມະນຸແລະລູກຫຼານຂອງພວກເຂົາດ້ວຍ
Verse 26
उपर्यधश्च ये लोका भूमेर्मित्रात्मजासते । तेषां संस्थां प्रमाणं च भूर्लोकस्य च वर्णय ॥ २६ ॥
ໂອ ບຸດແຫ່ງມິຕຣາ ຂໍໃຫ້ເຈົ້າເມດຕາອະທິບາຍການຕັ້ງຢູ່ຂອງໂລກທັງຫຼາຍເທິງແຜ່ນດິນ ແລະ ໃຕ້ແຜ່ນດິນ ພ້ອມທັງຂະໜາດຂອງພວກມັນ ແລະ ຂະໜາດຂອງພູໂລກດ້ວຍ।
Verse 27
तिर्यङ्मानुषदेवानां सरीसृपपतत्त्रिणाम् । वद न: सर्गसंव्यूहं गार्भस्वेदद्विजोद्भिदाम् ॥ २७ ॥
ຂໍໃຫ້ອະທິບາຍການກໍ່ກຳເນີດແລະການແບ່ງປະເພດຂອງສັດທັງຫຼາຍ: ສັດເດຣັດສານ ມະນຸດ ເທວະດາ ສັດເລື້ອຍຄານ ແລະ ນົກ, ພ້ອມທັງຜູ້ເກີດຈາກຄັນ, ຈາກເຫື່ອ, ທະວິຊະ (ນົກ) ແລະ ພືດພັນດ້ວຍ।
Verse 28
गुणावतारैर्विश्वस्य सर्गस्थित्यप्ययाश्रयम् । सृजत: श्रीनिवासस्य व्याचक्ष्वोदारविक्रमम् ॥ २८ ॥
ຂໍໃຫ້ອະທິບາຍກ່ຽວກັບກຸນາວະຕາຣ—ພຣະພຣະຫມາ, ພຣະວິສນຸ, ແລະ ມະເຫສະວະຣ—ເປັນທີ່ພຶ່ງຂອງການສ້າງ, ການຮັກສາ, ແລະ ການລະລາຍຂອງຈັກກະວານ; ແລະຂໍໃຫ້ກ່າວເຖິງອະວະຕາຣຂອງສຣີນິວາສະ ແລະ ກິດຈະກຳອັນອຸດານຂອງພຣະອົງດ້ວຍ।
Verse 29
वर्णाश्रमविभागांश्च रूपशीलस्वभावत: । ऋषीणां जन्मकर्माणि वेदस्य च विकर्षणम् ॥ २९ ॥
ໂອ ມະຫາຣິຊີ ຂໍໃຫ້ອະທິບາຍການແບ່ງວັນນະ-ອາສຣະມ ຕາມລັກສະນະ ຄວາມປະພຶດ ແລະ ນິໄສ; ແລະຂໍໃຫ້ກ່າວເຖິງການເກີດແລະກິດຂອງລະຊີ ພ້ອມທັງການແບ່ງສາຂາຂອງເວດດ້ວຍ।
Verse 30
यज्ञस्य च वितानानि योगस्य च पथ: प्रभो । नैष्कर्म्यस्य च सांख्यस्य तन्त्रं वा भगवत्स्मृतम् ॥ ३० ॥
ໂອ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຂໍໃຫ້ອະທິບາຍການຂະຫຍາຍຂອງຍັດຍະຕ່າງໆ, ເສັ້ນທາງໂຍຄະ, ນະຍິດກັມຍະ, ສາງຂະຍະ, ແລະ ຕັນຕຣະແຫ່ງພັກຕິທີ່ເອີ້ນວ່າ ພະຄະວັດສະມຣິຕິ ທັງໝົດນີ້ພ້ອມກົດລະບຽບຂອງແຕ່ລະຢ່າງດ້ວຍ।
Verse 31
पाषण्डपथवैषम्यं प्रतिलोमनिवेशनम् । जीवस्य गतयो याश्च यावतीर्गुणकर्मजा: ॥ ३१ ॥
ຂໍໃຫ້ອະທິບາຍດ້ວຍເຖິງຂໍ້ບົກພ່ອງແລະຄວາມຂັດແຍ້ງຂອງພວກປາສັນດະຜູ້ບໍ່ມີສັດທາ, ສະພາບປະຕິໂລມ (ການປົນວັນນະ), ແລະການເຄື່ອນໄຫວຂອງຊີວະໃນຍົນີຕ່າງໆຕາມກຸນະແລະກຳຂອງຕົນ।
Verse 32
धर्मार्थकाममोक्षाणां निमित्तान्यविरोधत: । वार्ताया दण्डनीतेश्च श्रुतस्य च विधिं पृथक् ॥ ३२ ॥
ຂໍໃຫ້ອະທິບາຍເຫດປັດໃຈທີ່ບໍ່ຂັດແຍ້ງກັນຂອງ ທັມມະ, ອັດຖະ, ກາມະ ແລະ ໂມກສະ; ພ້ອມທັງວິທີຫາລ້ຽງຊີບ, ດັນຑະນີຕິ (ກົດໝາຍແລະລະບຽບ) ແລະຂໍ້ກຳນົດໃນສຣຸຕິແຍກເປັນສ່ວນໆ।
Verse 33
श्राद्धस्य च विधिं ब्रह्मन् पितृणां सर्गमेव च । ग्रहनक्षत्रताराणां कालावयवसंस्थितिम् ॥ ३३ ॥
ໂອ ພຣາຫມັນ, ຂໍໃຫ້ອະທິບາຍພິທີສຣາດທະ, ການກໍ່ກຳເນີດປິຕຣະໂລກ, ແລະການຈັດວາງສ່ວນແຫ່ງເວລາໃນດາວເຄາະ, ນັກສັດ ແລະດາວ, ພ້ອມທັງຕຳແໜ່ງຂອງແຕ່ລະຢ່າງ।
Verse 34
दानस्य तपसो वापि यच्चेष्टापूर्तयो: फलम् । प्रवासस्थस्य यो धर्मो यश्च पुंस उतापदि ॥ ३४ ॥
ຂໍໃຫ້ພັນນາຜົນຂອງທານ ແລະຕະປະ, ພ້ອມທັງຜົນຂອງອິດຕາປູຣຕະ (ເຊັ່ນ ຂຸດອ່າງນ້ຳ), ແລະທັມມະຂອງຜູ້ຢູ່ໄກບ້ານ, ພ້ອມທັງໜ້າທີ່ຂອງຊາຍເມື່ອຢູ່ໃນຄວາມຄັບຂັນ।
Verse 35
येन वा भगवांस्तुष्येद्धर्मयोनिर्जनार्दन: । सम्प्रसीदति वा येषामेतदाख्याहि मेऽनघ ॥ ३५ ॥
ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ, ຂໍໃຫ້ບອກຂ້ອຍວ່າ ດ້ວຍວິທີໃດພຣະພະຄະວານ ຈະນາຣະດະນະ ຜູ້ເປັນບໍ່ເກີດແຫ່ງທັມມະ ແລະຜູ້ຄວບຄຸມຊີວະທັງປວງ ຈຶ່ງຈະຖືກເຮັດໃຫ້ພໍພຣະໄທຢ່າງສົມບູນ, ຫຼືພຣະອົງຈະປະທານຄວາມໂປຣດປານແກ່ໃຜຢ່າງເຕັມທີ່।
Verse 36
अनुव्रतानां शिष्याणां पुत्राणां च द्विजोत्तम । अनापृष्टमपि ब्रूयुर्गुरवो दीनवत्सला: ॥ ३६ ॥
ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ! ຄູອາຈານທາງວິນຍານເມດຕາຕໍ່ຜູ້ຂັດສົນຢ່າງຍິ່ງ ແລະກະລຸນາຕໍ່ຜູ້ຕິດຕາມ ສິດ ແລະລູກ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງໃຫ້ຖາມກໍອະທິບາຍຄວາມຮູ້ທັງປວງ
Verse 37
तत्त्वानां भगवंस्तेषां कतिधा प्रतिसंक्रम: । तत्रेमं क उपासीरन् क उ स्विदनुशेरते ॥ ३७ ॥
ຂ້າແຕ່ພະພະເຈົ້າ, ການສະລາຍ (ປຣະລະຍະ) ຂອງທາດວັດຖຸມີກີ່ປະເພດ? ແລະຫຼັງຈາກນັ້ນ ເມື່ອພຣະຫຣິປານດັ່ງຫຼັບໃນໂຍຄະນິດຣາ ຜູ້ໃດຍັງຄົງຢູ່ເພື່ອນະມັດສະການແລະຮັບໃຊ້ພຣະອົງ?
Verse 38
पुरुषस्य च संस्थानं स्वरूपं वा परस्य च । ज्ञानं च नैगमं यत्तद्गुरुशिष्यप्रयोजनम् ॥ ३८ ॥
ຄວາມຈິງກ່ຽວກັບຈີວະ ແລະພຣະບຸກຄົນສູງສຸດ (ພະພະເຈົ້າ) ແມ່ນຫຍັງ? ອັດຕະລັກ ແລະສະຖານະຂອງພວກເຂົາແມ່ນຢ່າງໃດ? ຄຸນຄ່າພິເສດໃນຄວາມຮູ້ແຫ່ງເວທະແມ່ນຫຍັງ ແລະສິ່ງຈໍາເປັນສໍາລັບຄູກັບສິດແມ່ນຫຍັງ?
Verse 39
निमित्तानि च तस्येह प्रोक्तान्यनघसूरिभि: । स्वतो ज्ञानं कुत: पुंसां भक्तिर्वैराग्यमेव वा ॥ ३९ ॥
ບັນດາຜູ້ອຸທິດຕົນອັນບໍ່ມີມົນທິນໄດ້ກ່າວເຖິງເຫດແຫ່ງຄວາມຮູ້ນີ້ແລ້ວ ຖ້າບໍ່ມີການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກພວກເຂົາ ມະນຸດຈະໄດ້ຮັບຄວາມຮູ້ ພັກຕິ ແລະຄວາມຄາຍກຳໜັດໄດ້ເອງແນວໃດ?
Verse 40
एतान्मे पृच्छत: प्रश्नान् हरे: कर्मविवित्सया । ब्रूहि मेऽज्ञस्य मित्रत्वादजया नष्टचक्षुष: ॥ ४० ॥
ຂ້າແຕ່ມຸນີຜູ້ປະເສີດ, ຂ້ອຍໄດ້ຖາມຄໍາຖາມເຫຼົ່ານີ້ເພື່ອປາຖະໜາຮູ້ລີລາຂອງພຣະຫຣິ ຜູ້ເປັນພຣະຜູ້ສູງສຸດ. ທ່ານເປັນມິດຂອງທຸກຄົນ; ດັ່ງນັ້ນຂໍໃຫ້ທ່ານເມດຕາອະທິບາຍແກ່ຂ້ອຍຜູ້ອະວິຊາ ຜູ້ຖືກມາຍາທໍາໃຫ້ມືດບອດ
Verse 41
सर्वे वेदाश्च यज्ञाश्च तपो दानानि चानघ । जीवाभयप्रदानस्य न कुर्वीरन् कलामपि ॥ ४१ ॥
ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ! ຄໍາຕອບຂອງທ່ານຕໍ່ຄໍາຖາມເຫຼົ່ານີ້ຈະໃຫ້ຄວາມຄຸ້ມຄອງຈາກທຸກຄວາມທຸກທໍລະມານທາງວັດຖຸ. ການທານທີ່ໃຫ້ “ອະພະຍະ” ແກ່ສັດມີຊີວິດນີ້ ສູງສົ່ງກວ່າທານຕາມເວດ, ຍັດຍະ, ຕະປະ ແລະການບໍລິຈາກທັງປວງ; ເຂົາເຈົ້າບໍ່ອາດເທົ່າໄດ້ແມ່ນແຕ່ເສັ້ນນ້ອຍໜຶ່ງ.
Verse 42
श्रीशुक उवाच स इत्थमापृष्टपुराणकल्प: कुरुप्रधानेन मुनिप्रधान: । प्रवृद्धहर्षो भगवत्कथायां सञ्चोदितस्तं प्रहसन्निवाह ॥ ४२ ॥
ພຣະສີຣີສຸກະເທວ ໂກສວາມີ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອວິດຸຣ ຜູ້ເປັນຫົວໜ້າໃນວົງກຸຣຸ ຖາມດັ່ງນີ້ ມຸນີຜູ້ປະເສີດ (ໄມເຕຣຍະ) ກໍເລີ່ມອະທິບາຍແນວປຸຣານະ. ຄວາມປິຕິໃນພະຄະວັດກະຖາຂອງທ່ານເພີ່ມພູນ; ໂດຍການກະຕຸ້ນຂອງວິດຸຣ ທ່ານດຸຈະຍິ້ມພາລະບັນຍາຍລີລາທິບຂອງພຣະເຈົ້າ.
Frequently Asked Questions
The Bhāgavata explains that Bhagavān remains avikāra (unchanged) while His external potency (māyā/guṇa-śakti) performs the functions of creation, maintenance, and dissolution. The Lord is the supreme cause and controller, but the transformations occur in prakṛti, not in His spiritual identity. Thus, the guṇas act under His supervision without compromising His transcendence.
Paramātmā’s presence does not force the jīva’s perception or choices; misery arises from avidyā—misidentifying the self with body-mind and guṇa-driven karma. Like a dream that feels real, the conditioned jīva suffers due to false identity and consequent action-reaction. Relief comes when the same indwelling Lord bestows mercy through bhakti, dissolving ignorance and restoring true self-understanding.
They illustrate that bondage is epistemic (a mistaken cognition) rather than a real defect in the soul. The dream analogy shows intense distress can occur without factual basis; the moon-reflection analogy shows the self appears to “tremble” or take on material qualities due to association with matter—just as the moon seems to tremble because water moves—while the moon itself is unaffected.
Śravaṇa and kīrtana—hearing and chanting the Lord’s names, forms, and qualities—performed in a mood of devotion and detachment, supported by service to the spiritual master and association with pure devotees. The chapter explicitly states that even chanting and hearing can end unlimited miserable conditions, and deeper attraction to the Lord’s service completes the cure.
Vidura asks for a comprehensive mapping of cosmology and dharma: the virāṭ/puruṣa structure, planetary systems and measurements, Manus and descendants, species classifications, guṇa-avatāras and divine incarnations, varṇāśrama, Vedic divisions, yajña, yoga/jñāna/bhakti regulations, atheistic contradictions, transmigration by guṇa and karma, Pitṛloka rites, time calculations, charity/penance results, and types of dissolution. This functions as an outline for the upcoming chapters, signaling a transition from resolving the māyā paradox to systematic exposition of universal order (sthāna) and governance.