Adhyaya 6
The Universal Form (Virāṭ-Puruṣa): The Lord’s Entry into the Elements, the Devas, and the Origin of Varṇāśrama
ຕໍ່ເນື່ອງຈາກການບັນຍາຍກ່ຽວກັບການກໍ່ກຳເນີດຈັກກະວານທີ່ໄມເຕຣຍະເລົ່າໃຫ້ວິດູຣະ ບົດນີ້ກ່າວເຖິງການຢຸດຊົ່ວຄາວຂອງການສ້າງສັນ ເນື່ອງຈາກພະອົງບໍ່ໃຫ້ພະລັງງານຂອງພະອົງປະສົມກັນ. ຕໍ່ມາ ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າສູງສຸດເຂົ້າໄປໃນອົງປະກອບ 23 ປະການ ພ້ອມພະລັງງານພາຍນອກ (ເອີ້ນວ່າ ກາລີ) ແລະຈີວະທັງຫຼາຍກໍຕື່ນຂຶ້ນເຮັດກິດຈະກຳດັ່ງຄົນຕື່ນຈາກການນອນ. ຈາກການກະຕຸ້ນນີ້ ເກີດວິຣາດ-ປຸຣຸສ (ຮິຣັນມະຍະ) ເປັນຮູບສາກົນທີ່ປາກົດຄັ້ງທຳອິດ ໃນນັ້ນມີລະບົບດາວເຄາະ ແລະສັດທັງປວງພັກພິງ. ໄມເຕຣຍະຍັງຈັດວາງວ່າເທວະຕາໃດຄຸ້ມຄອງອະວັຍະວະ ແລະໜ້າທີ່ຂອງວິຣາດ: ການເວົ້າ, ລົດຊາດ, ກິ່ນ, ການເຫັນ, ການສຳຜັດ, ການໄດ້ຍິນ, ການສືບພັນ, ການຂັບຖ່າຍ, ການຈັບຖື, ການເຄື່ອນໄຫວ, ປັນຍາ, ຈິດ, ອະຫັງກາຣ, ແລະຈິດສຳນຶກ ເພື່ອສະແດງລະບຽບຂອງຮ່າງກາຍແລະການບໍລິຫານຈັກກະວານ. ບົດນີ້ຍັງຈັດສັດທັງຫຼາຍໃນພູມໂລກຕ່າງໆຕາມຄຸນະ ແລະອະທິບາຍການເກີດວັນນະ 4 ຈາກອະວັຍະວະຂອງວິຣາດ. ທ້າຍສຸດສອນວ່າການຮູ້ຈັກຕົນແທ້ຕ້ອງບູຊາພະຜູ້ເປັນເຈົ້າພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງຄູອາຈານ ແລະຍ້ຳວ່າພະລັງງານຂອງພະອົງເຫນືອກວ່າຈິດແລະຄຳເວົ້າ ເພື່ອປູທາງໄປສູ່ບົດຕໍ່ໆໄປ.
Shlokas
Verse 1
ऋषिरुवाच इति तासां स्वशक्तीनां सतीनामसमेत्य स: । प्रसुप्तलोकतन्त्राणां निशाम्य गतिमीश्वर: ॥ १ ॥
ຣິຊີ ໄມເຕຣຍ ກ່າວວ່າ—ເມື່ອພະເຈົ້າຜູ້ເປັນອົງສູງສຸດ ພະລັງງານຂອງພຣະອົງບໍ່ປະສານກັນ ການສ້າງສັນຈຶ່ງຢຸດລົງ ເຫມືອນລະບົບໂລກຫຼັບ; ພຣະອົງເຫັນແລ້ວຈຶ່ງຈັດການ।
Verse 2
कालसंज्ञां तदा देवीं बिभ्रच्छक्तिमुरुक्रम: । त्रयोविंशतितत्त्वानां गणं युगपदाविशत् ॥ २ ॥
ແລ້ວພຣະອົງຜູ້ມີິດທານ ອຸຣຸກຣະມະ ໄດ້ອາໄສເທວີ ‘ການ’ ເປັນສັກຕິພາຍນອກ (ມາຍາ) ແລະເຂົ້າສູ່ກຸ່ມຕັດຕະວະ 23 ພ້ອມກັນ।
Verse 3
सोऽनुप्रविष्टो भगवांश्चेष्टारूपेण तं गणम् । भिन्नं संयोजयमास सुप्तं कर्म प्रबोधयन् ॥ ३ ॥
ເມື່ອພຣະພະຄະວານ ເຂົ້າໄປໃນອົງປະກອບທັງຫຼາຍ ໂດຍສັກຕິຂອງພຣະອົງ ໃນຮູບ ‘ເຈດສະຕາ’ (ແຮງຂັບເຄື່ອນ) ພຣະອົງໄດ້ປະສານສິ່ງທີ່ແຍກກັນ ແລະປຸກກຳທີ່ຫຼັບໃຫ້ຕື່ນ।
Verse 4
प्रबुद्धकर्मा दैवेन त्रयोविंशतिको गण: । प्रेरितोऽजनयत्स्वाभिर्मात्राभिरधिपूरुषम् ॥ ४ ॥
ເມື່ອຕັດຕະວະ 23 ຖືກກະຕຸ້ນໃຫ້ເຄື່ອນໄຫວດ້ວຍພຣະປະສົງຂອງອົງສູງສຸດ ພວກມັນໄດ້ກໍ່ກຳເນີດດ້ວຍສ່ວນປະກອບຂອງຕົນ ໃຫ້ປາກົດເປັນອະທິປຸຣຸຊ—ກາຍວິຣາຏ (ວິຊະວະຣູປ) ຂອງພຣະເຈົ້າ
Verse 5
परेण विशता स्वस्मिन्मात्रया विश्वसृग्गण: । चुक्षोभान्योन्यमासाद्य यस्मिन्लोकाश्चराचरा: ॥ ५ ॥
ເມື່ອພຣະເຈົ້າເຂົ້າໄປໃນອົງປະກອບດ້ວຍພາກສົມບູນຂອງພຣະອົງ ກຸ່ມອົງປະກອບແຫ່ງການສ້າງສັນກໍ່ກະເທືອນປະສານກັນ ແລະກາຍເປັນຮູບອັນໃຫຍ່ຫຼວງ ທີ່ເປັນທີ່ພັກພິງຂອງທຸກໂລກ ແລະທັງສິ່ງເຄື່ອນໄຫວ-ບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ
Verse 6
हिरण्मय: स पुरुष: सहस्रपरिवत्सरान् । आण्डकोश उवासाप्सु सर्वसत्त्वोपबृंहित: ॥ ६ ॥
ວິຣາດ-ປຸຣຸສະຜູ້ໃຫຍ່ ທີ່ເອີ້ນວ່າ “ຫິຣັນມະຍະ” ພັກຢູ່ໜຶ່ງພັນປີທິບໃນນ້ຳແຫ່ງຈັກກະວານ ໃນອັນດະໂກສ ແລະສັດມີຊີວິດທັງປວງກໍຢູ່ກັບພຣະອົງ।
Verse 7
स वै विश्वसृजां गर्भो देवकर्मात्मशक्तिमान् । विबभाजात्मनात्मानमेकधा दशधा त्रिधा ॥ ७ ॥
ພຣະອົງແມ່ນເມັດພັນຂອງຜູ້ສ້າງຈັກກະວານ ມີສັກຕິແຫ່ງກິດຂອງເທວະ; ພຣະອົງແບ່ງພຣະອົງໂດຍພຣະອົງເອງເປັນ 1, 10 ແລະ 3 ສ່ວນ।
Verse 8
एष ह्यशेषसत्त्वानामात्मांश: परमात्मन: । आद्योऽवतारो यत्रासौ भूतग्रामो विभाव्यते ॥ ८ ॥
ຮູບຈັກກະວານອັນໃຫຍ່ນີ້ແມ່ນພາກສ່ວນອັນເຕັມຂອງປະຣະມາຕະມັນ ແລະເປັນອະວະຕານທຳອິດ; ພຣະອົງແມ່ນອາດມັນຂອງສັດມີຊີວິດອັນບໍ່ມີຂອບເຂດ ແລະໃນພຣະອົງນັ້ນ ການສ້າງທັງມວນຈຶ່ງອາໄສແລະເຈີຣິນ।
Verse 9
साध्यात्म: साधिदैवश्च साधिभूत इति त्रिधा । विराट् प्राणो दशविध एकधा हृदयेन च ॥ ९ ॥
ຮູບວິຣາດຖືກອະທິບາຍເປັນ 3 ດ້ານ: ອັດຍາດມິກ, ອັດຫິໄທວິກ ແລະ ອັດຫິພາວຕິກ; ພະລັງປຣານມີ 10 ປະເພດ ແລະຫົວໃຈມີພຽງ 1 ເປັນບ່ອນເກີດຂອງປຣານ।
Verse 10
स्मरन् विश्वसृजामीशो विज्ञापितमधोक्षज: । विराजमतपत्स्वेन तेजसैषां विवृत्तये ॥ १० ॥
ພຣະເຈົ້າສູງສຸດ ອະໂດກຊະຈະ ຜູ້ເປັນປະຣະມາຕະມັນຂອງເທວະຜູ້ຮັບໜ້າທີ່ສ້າງຈັກກະວານ ເມື່ອຖືກອະທິຖານ ພຣະອົງໄດ້ຄິດໃນພຣະທັຍ ແລະສຳແດງຮູບວິຣາດດ້ວຍພຣະຕະຈະເພື່ອໃຫ້ເຂົາເຂົ້າໃຈ।
Verse 11
अथ तस्याभितप्तस्य कतिधायतनानि ह । निरभिद्यन्त देवानां तानि मे गदत: शृणु ॥ ११ ॥
ໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ—ບັດນີ້ຈົ່ງຟັງຈາກຂ້າເຖິງວ່າ ເມື່ອຮູບຈັກກະວານອັນໃຫຍ່ຫຼວງປາກົດແລ້ວ ພຣະເຈົ້າສູງສຸດໄດ້ແຍກພຣະອົງເປັນຮູບຫຼາກຂອງເທວະຜູ້ຄຸ້ມຄອງແນວໃດ
Verse 12
तस्याग्निरास्यं निर्भिन्नं लोकपालोऽविशत्पदम् । वाचा स्वांशेन वक्तव्यं ययासौ प्रतिपद्यते ॥ १२ ॥
ຈາກພຣະໂອສຖຂອງພຣະອົງ ອັກນີ (ຄວາມຮ້ອນ) ໄດ້ແຍກອອກ; ແລະເຫຼົ່າໂລກປາລະຜູ້ກຳກັບກິດການວັດຖຸ ໄດ້ເຂົ້າສູ່ຕຳແໜ່ງຂອງຕົນ. ດ້ວຍພະລັງສ່ວນນັ້ນ ສັດມີຊີວິດຈຶ່ງເວົ້າເປັນຖ້ອຍຄຳໄດ້
Verse 13
निर्भिन्नं तालु वरुणो लोकपालोऽविशद्धरे: । जिह्वयांशेन च रसं ययासौ प्रतिपद्यते ॥ १३ ॥
ເມື່ອເພດານປາກຂອງຮູບມະຫາໃຫຍ່ປາກົດແຍກອອກ ວະຣຸນະ ຜູ້ຄຸ້ມຄອງນ້ຳໃນໂລກທັງຫຼາຍ ໄດ້ເຂົ້າໄປໃນນັ້ນ; ແລະດ້ວຍພະລັງສ່ວນຂອງລີ້ນ ສັດມີຊີວິດຈຶ່ງລິ້ມຮັບຮູ້ລົດຊາດໄດ້
Verse 14
निर्भिन्ने अश्विनौ नासे विष्णोराविशतां पदम् । घ्राणेनांशेन गन्धस्य प्रतिपत्तिर्यतो भवेत् ॥ १४ ॥
ເມື່ອຮູຈົມູກທັງສອງຂອງພຣະອົງປາກົດແຍກອອກ ຄູ່ເທວະອັສວິນີ-ກຸມາຣະ ໄດ້ເຂົ້າສູ່ຕຳແໜ່ງຂອງຕົນ; ແລະດ້ວຍພະລັງສ່ວນຂອງການດົມ ສັດມີຊີວິດຈຶ່ງຮັບຮູ້ກິ່ນຫອມແລະກິ່ນທັງປວງໄດ້
Verse 15
निर्भिन्ने अक्षिणी त्वष्टा लोकपालोऽविशद्विभो: । चक्षुषांशेन रूपाणां प्रतिपत्तिर्यतो भवेत् ॥ १५ ॥
ຕໍ່ມາ ດວງຕາທັງສອງຂອງຮູບມະຫາໃຫຍ່ຂອງພຣະອົງປາກົດແຍກອອກ ສຸຣິຍະ ຜູ້ຄຸ້ມຄອງແສງສະຫວ່າງ (ຕວັດສະຕາ) ໄດ້ເຂົ້າໄປໃນນັ້ນ; ແລະດ້ວຍພະລັງສ່ວນຂອງການເຫັນ ສັດມີຊີວິດຈຶ່ງເຫັນຮູບຮ່າງທັງຫຼາຍໄດ້
Verse 16
निर्भिन्नान्यस्य चर्माणि लोकपालोऽनिलोऽविशत् । प्राणेनांशेन संस्पर्शं येनासौ प्रतिपद्यते ॥ १६ ॥
ເມື່ອຜິວໜັງຂອງຮ່າງວິຣາດປາກົດແຍກອອກ ອະນິລ ເທວະຜູ້ຄຸ້ມຄອງລົມ ໄດ້ເຂົ້າສະຖິດດ້ວຍສ່ວນໜຶ່ງແຫ່ງພະລັງສຳຜັດ; ດ້ວຍພຣານນັ້ນ ສັດທັງຫຼາຍຈຶ່ງຮູ້ການສຳຜັດ
Verse 17
कर्णावस्य विनिर्भिन्नौ धिष्ण्यं स्वं विविशुर्दिश: । श्रोत्रेणांशेन शब्दस्य सिद्धिं येन प्रपद्यते ॥ १७ ॥
ເມື່ອຫູຂອງຮ່າງວິຣາດປາກົດ ເທວະຜູ້ຄຸ້ມຄອງທິດທັງຫຼາຍໄດ້ເຂົ້າສະຖິດໃນທີ່ຂອງຕົນ. ດ້ວຍສ່ວນແຫ່ງຫຼັກການຟັງ ຄວາມສຳເລັດແຫ່ງສຽງເກີດຂຶ້ນ ແລະສັດທັງຫຼາຍຈຶ່ງໄດ້ຍິນ
Verse 18
त्वचमस्य विनिर्भिन्नां विविशुर्धिष्ण्यमोषधी: । अंशेन रोमभि: कण्डूं यैरसौ प्रतिपद्यते ॥ १८ ॥
ເມື່ອຜິວໜັງປາກົດແຍກອອກ ເທວະຜູ້ຄຸ້ມຄອງໂອສະທິ (ພືດຢາ) ໄດ້ເຂົ້າສະຖິດ. ດ້ວຍສ່ວນແຫ່ງຂົນກາຍ ຈຶ່ງເກີດອາການຄັນ ແລະຄວາມສຸກຈາກການສຳຜັດ ທີ່ສັດທັງຫຼາຍຮັບຮູ້
Verse 19
मेढ्रं तस्य विनिर्भिन्नं स्वधिष्ण्यं क उपाविशत् । रेतसांशेन येनासावानन्दं प्रतिपद्यते ॥ १९ ॥
ເມື່ອອະວັຍະວະສືບພັນຂອງຮ່າງວິຣາດປາກົດແຍກອອກ ປຣະຊາປະຕິ ‘ກ’ (ກັດຊະຍະປະ) ໄດ້ເຂົ້າສະຖິດພ້ອມຖານະຂອງຕົນ. ດ້ວຍສ່ວນແຫ່ງພະລັງເຣຕັສ ສັດທັງຫຼາຍຈຶ່ງຮັບຮູ້ຄວາມສຸກແຫ່ງເມຖຸນ
Verse 20
गुदं पुंसो विनिर्भिन्नं मित्रो लोकेश आविशत् । पायुनांशेन येनासौ विसर्गं प्रतिपद्यते ॥ २० ॥
ເມື່ອທາງຂັບຖ່າຍ (ກຸດ) ຂອງບຸຣຸດປາກົດແຍກອອກ ມິດຣະ ເທວະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງໂລກ ໄດ້ເຂົ້າສະຖິດພ້ອມຖານະຂອງຕົນ. ດ້ວຍສ່ວນແຫ່ງພະລັງການຂັບຖ່າຍ ສັດທັງຫຼາຍຈຶ່ງຂັບອຸຈະແລະປັດສະວະໄດ້
Verse 21
हस्तावस्य विनिर्भिन्नाविन्द्र: स्वर्पतिराविशत् । वार्तयांशेन पुरुषो यया वृत्तिं प्रपद्यते ॥ २१ ॥
ຕໍ່ມາ ມືທັງສອງຂອງຮູບມະຫາໃຫຍ່ໄດ້ປາກົດແຍກກັນ; ພຣະອິນທຣາ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງສະຫວັນ ໄດ້ເຂົ້າສູ່ມືນັ້ນ ເຮັດໃຫ້ສັດມີຊີວິດສາມາດປະກອບການງານເພື່ອດຳລົງຊີວິດໄດ້।
Verse 22
पादावस्य विनिर्भिन्नौ लोकेशो विष्णुराविशत् । गत्या स्वांशेन पुरुषो यया प्राप्यं प्रपद्यते ॥ २२ ॥
ຕໍ່ມາ ຕີນທັງສອງຂອງຮູບມະຫາໃຫຍ່ໄດ້ປາກົດແຍກກັນ; ເທວະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງໂລກຊື່ “ວິສນຸ” (ບໍ່ແມ່ນພຣະເຈົ້າສູງສຸດ) ເຂົ້າສູ່ຕີນນັ້ນດ້ວຍສ່ວນແຫ່ງພະລັງການເຄື່ອນໄຫວ ເຮັດໃຫ້ສັດມີຊີວິດໄປຮອດຈຸດໝາຍໄດ້।
Verse 23
बुद्धिं चास्य विनिर्भिन्नां वागीशो धिष्ण्यमाविशत् । बोधेनांशेन बोद्धव्यम् प्रतिपत्तिर्यतो भवेत् ॥ २३ ॥
ຕໍ່ມາ ປັນຍາຂອງຮູບມະຫາໃຫຍ່ໄດ້ປາກົດແຍກອອກ; ພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງເວດ ແລະເຈົ້າແຫ່ງວາຈາ ເຂົ້າສູ່ປັນຍານັ້ນດ້ວຍສ່ວນແຫ່ງພະລັງການເຂົ້າໃຈ ເຮັດໃຫ້ສັດມີຊີວິດຮັບຮູ້ສິ່ງທີ່ຄວນຮູ້ໄດ້।
Verse 24
हृदयं चास्य निर्भिन्नं चन्द्रमा धिष्ण्यमाविशत् । मनसांशेन येनासौ विक्रियां प्रतिपद्यते ॥ २४ ॥
ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຫົວໃຈຂອງຮູບມະຫາໃຫຍ່ໄດ້ປາກົດແຍກອອກ; ເທວະຈັນທຣາ ເຂົ້າສູ່ຫົວໃຈນັ້ນດ້ວຍສ່ວນແຫ່ງກິດຈະກຳທາງໃຈ ເຮັດໃຫ້ສັດມີຊີວິດສາມາດຄິດຄາດເດົາ ແລະພິຈາລະນາໃນໃຈໄດ້।
Verse 25
आत्मानं चास्य निर्भिन्नमभिमानोऽविशत्पदम् । कर्मणांशेन येनासौ कर्तव्यं प्रतिपद्यते ॥ २५ ॥
ຕໍ່ມາ ອະຫັງການ (ຄວາມຍຶດຕົນ) ຂອງຮູບມະຫາໃຫຍ່ໄດ້ປາກົດແຍກອອກ; ຣຸດຣະ ຜູ້ຄວບຄຸມອະຫັງການປອມ ເຂົ້າສູ່ນັ້ນດ້ວຍສ່ວນແຫ່ງກິດຈະກຳຂອງຕົນ ເຮັດໃຫ້ສັດມີຊີວິດປະຕິບັດການກະທຳທີ່ພຶງເຮັດໄດ້।
Verse 26
सत्त्वं चास्य विनिर्भिन्नं महान्धिष्ण्यमुपाविशत् । चित्तेनांशेन येनासौ विज्ञानं प्रतिपद्यते ॥ २६ ॥
ຕໍ່ມາເມື່ອຈິດສຳນຶກຂອງພຣະເຈົ້າປາກົດແຍກອອກ ມະຫັດ-ຕັດຕະວະໄດ້ເຂົ້າສະຖິດພ້ອມສ່ວນແຫ່ງຈິດສຳນຶກຂອງພຣະອົງ; ດ້ວຍນັ້ນຊີວະຈຶ່ງເຂົ້າໃຈຄວາມຮູ້ອັນຈຳເພາະໄດ້
Verse 27
शीर्ष्णोऽस्य द्यौर्धरा पद्भ्यां खं नाभेरुदपद्यत । गुणानां वृत्तयो येषु प्रतीयन्ते सुरादय: ॥ २७ ॥
ຕໍ່ມາ ຈາກສະຫຼີລະຮູບອັນມະຫຶມາ ຈາກສີສະເກີດໂລກສະຫວັນ, ຈາກພຣະບາດເກີດໂລກພື້ນດິນ, ແລະຈາກພຣະນາພີເກີດທ້ອງຟ້າແຍກອອກ; ໃນນັ້ນເທວະແລະອື່ນໆກໍປາກົດຕາມການເຄື່ອນໄຫວຂອງຄຸນະ
Verse 28
आत्यन्तिकेन सत्त्वेन दिवं देवा: प्रपेदिरे । धरां रज:स्वभावेन पणयो ये च ताननु ॥ २८ ॥
ເທວະທັງຫຼາຍຜູ້ມີສັດຕະວະຄຸນອັນຍອດຢ່າງໄດ້ສະຖິດໃນໂລກສະຫວັນ; ສ່ວນມະນຸດເນື່ອງດ້ວຍສະພາບແຫ່ງຣະຊະຄຸນ ຈຶ່ງອາໄສຢູ່ເທິງແຜ່ນດິນພ້ອມຜູ້ຂຶ້ນຕໍ່
Verse 29
तार्तीयेन स्वभावेन भगवन्नाभिमाश्रिता: । उभयोरन्तरं व्योम ये रुद्रपार्षदां गणा: ॥ २९ ॥
ສັດມີຊີວິດຜູ້ເປັນບໍລິວານຂອງຣຸທຣະ ເຈີຣິນໃນຄຸນທີສາມຄື ຕະມັສ (ຄວາມມືດບອດ) ໂດຍອາໄສພຣະນາພີຂອງພຣະເຈົ້າ ແລະສະຖິດຢູ່ໃນທ້ອງຟ້າລະຫວ່າງໂລກດິນກັບໂລກສະຫວັນ
Verse 30
मुखतोऽवर्तत ब्रह्म पुरुषस्य कुरूद्वह । यस्तून्मुखत्वाद्वर्णानां मुख्योऽभूद्ब्राह्मणो गुरु: ॥ ३० ॥
ໂອ້ ຜູ້ເປັນເລີດໃນວົງກຸຣຸ ປັນຍາແຫ່ງພຣະເວດໄດ້ປາກົດຈາກພຣະໂອດຂອງວິຣາດຮູບອັນມະຫຶມາ; ຜູ້ທີ່ໂນ້ມໃຈສູ່ຄວາມຮູ້ເວດນັ້ນເອີ້ນວ່າ ພຣາຫມັນ ແລະເປັນຄູທາງວິນຍານໂດຍທໍາມະຊາດຂອງທຸກວັນນະ
Verse 31
बाहुभ्योऽवर्तत क्षत्रं क्षत्रियस्तदनुव्रत: । यो जातस्त्रायते वर्णान् पौरुष: कण्टकक्षतात् ॥ ३१ ॥
ຕໍ່ມາ ຈາກແຂນຂອງຮູບວິຣາດແຫ່ງພຣະເຈົ້າ ໄດ້ເກີດພະລັງການປົກປ້ອງ; ດ້ວຍການດຳເນີນຕາມຫຼັກນີ້ ຈຶ່ງມີກະສັດກະສັດຣິຍະ ປົກປ້ອງປະຊາຈາກໂຈນແລະຄົນຊົ່ວ
Verse 32
विशोऽवर्तन्त तस्योर्वोर्लोकवृत्तिकरीर्विभो: । वैश्यस्तदुद्भवो वार्तां नृणां य: समवर्तयत् ॥ ३२ ॥
ວິທີດຳລົງຊີວິດຂອງຜູ້ຄົນ ເກີດຈາກຕົ້ນຂາຂອງຮູບວິຣາດແຫ່ງພຣະເຈົ້າ; ຈາກນັ້ນເກີດໄວຊະຍະ ຜູ້ດູແລ ‘ວາຣຕາ’ ຄືການຜະລິດເຂົ້າແລະແຈກຈ່າຍໃຫ້ປະຊາ
Verse 33
पद्भ्यां भगवतो जज्ञे शुश्रूषा धर्मसिद्धये । तस्यां जात: पुरा शूद्रो यद्वृत्त्या तुष्यते हरि: ॥ ३३ ॥
ຕໍ່ມາ ເພື່ອໃຫ້ທຳມະສຳເລັດ ຈິດໃຈແຫ່ງການຮັບໃຊ້ໄດ້ເກີດຈາກພຣະບາດຂອງພຣະເຈົ້າ; ຈາກນັ້ນເກີດຊູດຣະ ຜູ້ເຮັດໃຫ້ພຣະຫຣິພໍໃຈດ້ວຍການຮັບໃຊ້
Verse 34
एते वर्णा: स्वधर्मेण यजन्ति स्वगुरुं हरिम् । श्रद्धयात्मविशुद्ध्यर्थं यज्जाता: सह वृत्तिभि: ॥ ३४ ॥
ບັນດາວັນນະເຫຼົ່ານີ້ ບູຊາພຣະຫຣິຜູ້ເປັນຄູຂອງຕົນ ດ້ວຍສະວະທຳຂອງແຕ່ລະຄົນ; ພວກເຂົາເກີດຈາກພຣະເຈົ້າພ້ອມຫນ້າທີ່ແລະວິຖີຊີວິດ, ດັ່ງນັ້ນເພື່ອຊຳລະຈິດໃຈ ຄວນນະມັດສະການພຣະອົງດ້ວຍສັດທາ ພາຍໃຕ້ການນຳຂອງຄູທາງຈິດວິນຍານ
Verse 35
एतत्क्षत्तर्भगवतो दैवकर्मात्मरूपिण: । क: श्रद्दध्यादुपाकर्तुं योगमायाबलोदयम् ॥ ३५ ॥
ໂອ ວິດຸຣະ (ຂັດຕະ), ໃຜຈະສາມາດຄາດຄະເນ ຫຼືວັດໄດ້ເຖິງເວລາອັນເຫນືອໂລກ, ການກະທຳ ແລະພະລັງຂອງຮູບວິຣາດ ທີ່ປາກົດດ້ວຍພະລັງໂຍກະມາຍາພາຍໃນຂອງພຣະເຈົ້າ?
Verse 36
तथापि कीर्तयाम्यङ्ग यथामति यथाश्रुतम् । कीर्तिं हरे: स्वां सत्कर्तुं गिरमन्याभिधासतीम् ॥ ३६ ॥
ແມ່ນແຕ່ຢ່າງນັ້ນ ໂອ້ຜູ້ຮັກ, ສິ່ງທີ່ຂ້າໄດ້ຟັງ ແລະທີ່ຂ້າພໍເຂົ້າໃຈ ຂ້າຈະກ່າວດ້ວຍວາຈາບໍລິສຸດເພື່ອສັນລະເສີນພຣະສີຫຣິ; ບໍ່ຊັ້ນແລ້ວພະລັງຄໍາຂອງຂ້າຈະມົວມົນ।
Verse 37
एकान्तलाभं वचसो नु पुंसां सुश्लोकमौलेर्गुणवादमाहु: । श्रुतेश्च विद्वद्भिरुपाकृतायां कथासुधायामुपसम्प्रयोगम् ॥ ३७ ॥
ຜົນກໍາໄລສູງສຸດຂອງວາຈາມະນຸດ ແມ່ນການສົນທະນາເຖິງກິດຈະກໍາແລະພຣະກຽດຂອງພຣະສີຫຣິ ຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງສຸພາສິດ. ນ້ໍາອະມິດແຫ່ງເລື່ອງລາວທີ່ບັນດາິສີຜູ້ຮູ້ຈັກຈັດຮຽງຕາມສຣຸຕິ ເພີຍແຕ່ໄດ້ຢູ່ໃກ້ກໍສໍາເລັດເປົ້າໝາຍຂອງການຟັງແລ້ວ।
Verse 38
आत्मनोऽवसितो वत्स महिमा कविनादिना । संवत्सरसहस्रान्ते धिया योगविपक्कया ॥ ३८ ॥
ໂອ້ລູກເອີຍ ພຣະພຣະຫມາ ກະວີດັ້ງເດີມ ຫຼັງຈາກສະມາທິທີ່ສຸກງອມດ້ວຍໂຍຄະ ຄົບໜຶ່ງພັນປີທິບ ກໍຮູ້ໄດ້ພຽງວ່າ ພຣະມະຫິມາຂອງປຣະມາຕະມັນ ເກີນການຄິດຄາດ (ອະຈິນຕະຍະ)
Verse 39
अतो भगवतो माया मायिनामपि मोहिनी । यत्स्वयं चात्मवर्त्मात्मा न वेद किमुतापरे ॥ ३९ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ມາຍາຂອງພຣະພະເຈົ້າ ຍັງເຮັດໃຫ້ແມ່ນແຕ່ຜູ້ຊໍານານກົນລວງກໍຫຼົງງົງ. ພະລັງນັ້ນ ແມ່ນແຕ່ພຣະອົງຜູ້ພຶ່ງຕົນເອງ ແລະດໍາລົງໃນເສັ້ນທາງແຫ່ງອາຕະມັນ ຍັງບໍ່ຮູ້; ແລ້ວຄົນອື່ນຈະຮູ້ໄດ້ແນວໃດ?
Verse 40
यतोऽप्राप्य न्यवर्तन्त वाचश्च मनसा सह । अहं चान्य इमे देवास्तस्मै भगवते नम: ॥ ४० ॥
ວາຈາ, ຈິດ ແລະ ອະຫັງການ—ພ້ອມດ້ວຍເທວະຜູ້ຄຸ້ມຄອງຂອງຕົນ—ບໍ່ອາດເຂົ້າເຖິງການຮູ້ຈັກພຣະພະເຈົ້າໄດ້ ແລະຈຶ່ງກັບຄືນມາດ້ວຍຄວາມລົ້ມເຫຼວ. ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າແລະເທວະອື່ນໆ ຂໍນອບນ້ອມນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ
Frequently Asked Questions
Because prakṛti and its categories (including mahat-tattva) do not self-organize into progressive creation without the Supreme’s sanction and enlivening presence. The ‘suspension’ underscores that material causes are insufficient by themselves; the Lord’s entry as Paramātmā activates and harmonizes the elements so that living beings and cosmic functions can manifest coherently.
Kālī here denotes the Lord’s external energy (bahiraṅgā-śakti), the power that amalgamates and differentiates material elements for cosmic manifestation. She is not presented as an independent supreme principle; rather, she operates under the Supreme Lord’s will, enabling the combination of elements that supports embodied life and universal structure.
The chapter teaches an adhi-devatā framework: devas preside over specific sensory and functional capacities—Agni over speech, Varuṇa over taste, Aśvinī-kumāras over smell, Sūrya over sight, Anila over touch, Dik-pālas over hearing, Prajāpati over procreation, Mitra over evacuation, Indra over hands, and a deity named Viṣṇu over locomotion. This shows that embodied functions are coordinated through divine administration, not random material evolution.
The virāṭ-puruṣa is a pedagogical manifestation that helps conditioned beings understand the Lord’s immanence in the cosmos. It organizes the universe into a comprehensible sacred anatomy, leading the mind from gross cosmology toward the recognition of the Lord as the inner controller (Paramātmā) and ultimately toward bhakti, where one relates to Bhagavān beyond the material frame.
The description establishes that social orders and occupational duties are meant to be functional limbs of a God-centered civilization, not grounds for pride or oppression. Brāhmaṇas (from the mouth) represent teaching and Vedic wisdom; kṣatriyas (from the arms) protection; vaiśyas (from the thighs) production and distribution; śūdras (from the legs) service. The conclusion emphasizes worship of the Supreme under guru guidance as the goal of all varṇāśrama duties.