Adhyaya 5
Vidura’s Questions on Devotion and Sarga; Maitreya Begins the Account of Creation
ວິດູຣາສືບຕໍ່ການເດີນທາງແຫ່ງທຳ ເພື່ອຊອກຫາຄວາມໝາຍອັນເກີນໂລກ ແລະໄປຮອດແຫຼ່ງກຳເນີດແມ່ນ້ຳຄົງຄາ ເຂົ້າໄປພົບໄມເຕຣຍະ. ລາວປະຕິເສດຄຳສັນຍາຄວາມສຸກຈາກກຳກິດຜົນ (karma) ໂດຍກ່າວວ່າກຳກັບເພີ່ມທຸກຂ໌ ແລະຂໍຄຳສອນເລື່ອງພັກຕິ (bhakti) ທີ່ເຮັດໃຫ້ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າໃນດວງໃຈພໍພຣະໄທ ແລະເປີດເຜີຍສັດຈະແຫ່ງເວດ. ວິດູຣາຖາມເຖິງອະວະຕານຂອງພຣະອົງ ແລະການສ້າງ-ປົກຄອງຈັກກະວານຢ່າງເປັນລຳດັບ ຮວມທັງການແຕກກິ່ງຂອງສັດທັງຫຼາຍ ຊື່ ຮູບ ແລະຊັ້ນວັນນະ. ໄມເຕຣຍະໃຫ້ກຽດວິດູຣາ ເຜີຍເຖິງຕົນຕົນອັນພິເສດ ແລະເລີ່ມລຳດັບຈັກກະວານ: ກ່ອນການສ້າງມີແຕ່ພຣະອົງ; māyā ແມ່ນພະລັງງານທີ່ເຫັນໄດ້; puruṣa ປະສົມ prakṛti ພາຍໃຕ້ kāla; mahat-tattva ປາກົດ ແລະກາຍເປັນ ahaṅkāra ສາມຄຸນ ກ່ອນເກີດໃຈ ອິນຊີ ແລະທາດຈາກສຽງເຖິງດິນ. ເທວະດາຜູ້ຮັບອຳນາດບໍ່ສາມາດປະຕິບັດໜ້າທີ່ ຈຶ່ງອະທິຖານພຶ່ງພາພຣະບາດດອກບົວ ແລະຂໍຄຳສັ່ງເພື່ອຮັບໃຊ້. ບົດນີ້ເຊື່ອມຄຳຖາມອັນລຶກຊຶ້ງຂອງວິດູຣາ ໄປສູ່ການອະທິບາຍລະອຽດເລື່ອງການສ້າງ ແລະການບໍລິຫານທິບພະໃນບົດຕໍ່ໆໄປ.
Shlokas
Verse 1
श्री शुक उवाच द्वारि द्युनद्या ऋषभ: कुरूणां मैत्रेयमासीनमगाधबोधम् । क्षत्तोपसृत्याच्युतभावसिद्ध: पप्रच्छ सौशील्यगुणाभितृप्त: ॥ १ ॥
ສີສຸກເທວະກ່າວວ່າ—ວິດຸຣະ ຜູ້ປະເສີດໃນວົງກຸຣຸ ຜູ້ສຳເລັດໃນພັກຕິຕໍ່ອະຈະຍຸຕະ ໄດ້ມາຮອດປະຕູແຫ່ງຄົງຄາທິບ (ຮາຣິດວາຣ) ທີ່ມີມະຫາຣິສີ ໄມເຕຣຍະ ຜູ້ມີປັນຍາຫຍັ່ງບໍ່ເຖິງ ນັ່ງຢູ່; ວິດຸຣະຜູ້ອ່ອນໂຍນ ແລະອິ່ມເອີມໃນທຳ ເຂົ້າໄປໃກ້ແລ້ວຖາມ।
Verse 2
विदुर उवाच सुखाय कर्माणि करोति लोको न तै: सुखं वान्यदुपारमं वा । विन्देत भूयस्तत एव दु:खं यदत्र युक्तं भगवान् वदेन्न: ॥ २ ॥
ວິດູຣາກ່າວວ່າ: ໂອ ມະຫາລິສີ, ຜູ້ຄົນເຮັດກຳເພື່ອຫາຄວາມສຸກ ແຕ່ຈາກກຳນັ້ນບໍ່ໄດ້ທັງຄວາມສຸກແທ້ ຫຼືຄວາມອີ່ມໃຈ ຫຼືການບັນເທົາທຸກ; ກັບຍິ່ງເພີ່ມທຸກ. ຂໍທ່ານຊີ້ແນະວິຖີດຳລົງຊີວິດເພື່ອສຸກອັນແທ້ຈິງ.
Verse 3
जनस्य कृष्णाद्विमुखस्य दैवा- दधर्मशीलस्य सुदु:खितस्य । अनुग्रहायेह चरन्ति नूनं भूतानि भव्यानि जनार्दनस्य ॥ ३ ॥
ໂອ ພຣະອົງ, ຜູ້ຄົນທີ່ເບື້ອງຫຼັງຈາກພຣະກຣິດສະນະ ແລະຖືກຊະຕານຳໃຫ້ຕິດອະທຳ ຈົນທຸກທົນຫນັກ—ເພື່ອເມດຕາອະນຸເຄາະເຂົາເຫຼົ່ານັ້ນ ບັນດາຜູ້ດີ ຜູ້ເປັນພະພັກຕະຂອງພຣະຈະນາຣະດະນະ ຈຶ່ງຈາລິກຢູ່ໃນໂລກນີ້ແນ່ນອນ.
Verse 4
तत्साधुवर्यादिश वर्त्म शं न: संराधितो भगवान् येन पुंसाम् । हृदि स्थितो यच्छति भक्तिपूते ज्ञानं सतत्त्वाधिगमं पुराणम् ॥ ४ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ສາທຸຜູ້ປະເສີດ, ຂໍທ່ານຊີ້ແນະທາງອັນເປັນມົງຄຸນໃຫ້ເຮົາ ເພື່ອໃຫ້ພຣະພະຄະວານຖືກບູຊາຢ່າງສົມບູນ. ພຣະອົງສະຖິດໃນໃຈຂອງທຸກຄົນ ແລະປະທານຈາກພາຍໃນ ຄວາມຮູ້ບູຮານແຫ່ງສັດຈະອັນສູງສຸດ ຕາມຫຼັກເວດ ແກ່ຜູ້ທີ່ບໍລິສຸດດ້ວຍພັກຕິ.
Verse 5
करोति कर्माणि कृतावतारो यान्यात्मतन्त्रो भगवांस्त्र्यधीश: । यथा ससर्जाग्र इदं निरीह: संस्थाप्य वृत्तिं जगतो विधत्ते ॥ ५ ॥
ໂອ ມະຫາລິສີ, ຂໍທ່ານເລົ່າເຖິງວ່າ ພຣະພະຄະວານ ຜູ້ເປັນອົງອະທິບາຍແຫ່ງສາມໂລກ ຜູ້ເປັນເອກະລາດ ແລະໄຮ້ຄວາມປາຖະໜາ ຮັບອະວະຕານ ແລະປະກອບລີລາກຳແນວໃດ; ພ້ອມທັງໃນປະຖົມການ ພຣະອົງສ້າງໂລກນີ້ແນວໃດ ແລະສະຖາປະນາລະບຽບກົດເກນອັນສົມບູນເພື່ອການທຳລົງຮັກສາມັນ.
Verse 6
यथा पुन: स्वे ख इदं निवेश्य शेते गुहायां स निवृत्तवृत्ति: । योगेश्वराधीश्वर एक एत- दनुप्रविष्टो बहुधा यथासीत् ॥ ६ ॥
ພຣະອົງບັນທົມໃນ ‘ຄະ’ ຂອງພຣະອົງເອງ—ຫ້ອງວ່າງດຸຈຟ້າພາຍໃນ—ໂດຍນຳສັບພະສິ່ງທັງໝົດໄປສະຖາປະນາໃນນັ້ນ ແລະບັນທົມໃນຄູຫາໂດຍບໍ່ຕ້ອງເພີຍພະຍາຍາມເພື່ອການດຳລົງ. ພຣະອົງເປັນອົງອະທິບາຍເໜືອໂຍຄີທັງປວງ ແລະເປັນເຈົ້າຂອງທຸກສິ່ງ; ເມື່ອພຣະອົງແຊກຊຶມເຂົ້າໃນສັບພະສ້າງ ຈຶ່ງປາກົດເປັນຊີວະຫຼາຍຮູບແບບ ແຕ່ກໍຍັງແຕກຕ່າງຈາກຊີວະທັງຫຼາຍໂດຍສິ້ນເຊີງ.
Verse 7
क्रीडन् विधत्ते द्विजगोसुराणां क्षेमाय कर्माण्यवतारभेदै: । मनो न तृप्यत्यपि शृण्वतां न: सुश्लोकमौलेश्चरितामृतानि ॥ ७ ॥
ພຣະເຈົ້າຜູ້ສູງສຸດສະແດງອະວະຕາຣຫຼາຍຮູບແບບ ເພື່ອຄວາມສະຫງົບສຸກຂອງພຣາຫມັນ ງົວອັນສັກສິດ ແລະເທວະ. ແມ່ນແຕ່ຟັງບໍ່ຂາດ ໃຈກໍບໍ່ເຄີຍອິ່ມຈາກນ້ຳອະມຣິດແຫ່ງພຣະຈະຣິດຂອງພຣະອົງ।
Verse 8
यैस्तत्त्वभेदैरधिलोकनाथो लोकानलोकान् सह लोकपालान् । अचीक्लृपद्यत्र हि सर्वसत्त्व- निकायभेदोऽधिकृत: प्रतीत: ॥ ८ ॥
ຕາມຄວາມແຕກຕ່າງແຫ່ງຕັດຕະວະ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງສັບພະໂລກໄດ້ສ້າງໂລກ ແລະຖິ່ນພຳນັກຫຼາຍປະເພດ ພ້ອມທັງແຕ່ງຕັ້ງກະສັດ ແລະຜູ້ປົກຄອງ. ສັດທັງຫຼາຍຢູ່ຕ່າງລຳດັບຕາມຄຸນະແລະກຳມະ।
Verse 9
येन प्रजानामुत आत्मकर्म- रूपाभिधानां य भिदां व्यधत्त । नारायणो विश्वसृगात्मयोनि- रेतच्च नो वर्णय विप्रवर्य ॥ ९ ॥
ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ ຂໍໃຫ້ທ່ານພັນລະນາວ່າ ນາຣາຍະນະ ຜູ້ສ້າງສະກົນຈັກກະວານ ແລະຜູ້ພຽງພໍດ້ວຍພຣະອົງເອງ ໄດ້ສ້າງຄວາມແຕກຕ່າງໃນນິສັຍ ກຳມະ ຮູບຮ່າງ ລັກສະນະ ແລະຊື່ຂອງສັດທັງຫຼາຍແນວໃດ
Verse 10
परावरेषां भगवन् व्रतानि श्रुतानि मे व्यासमुखादभीक्ष्णम् । अतृप्नुम क्षुल्लसुखावहानां तेषामृते कृष्णकथामृतौघात् ॥ १० ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ ຂ້ອຍໄດ້ຟັງຈາກປາກຂອງວະຍາສະເທວະຊ້ຳໆ ເຖິງສະຖານະສູງຕ່ຳ ແລະວັດຕ່າງໆ. ຂ້ອຍອິ່ມແລ້ວກັບເລື່ອງທີ່ໃຫ້ສຸກນ້ອຍໆ; ແຕ່ຖ້າບໍ່ມີສາຍທາລອະມຣິດແຫ່ງກຣິດສະນະກະຖາ ກໍບໍ່ມີສິ່ງໃດເຮັດໃຫ້ໃຈພໍໃຈໄດ້
Verse 11
कस्तृप्नुयात्तीर्थपदोऽभिधानात् सत्रेषु व: सूरिभिरीड्यमानात् । य: कर्णनाडीं पुरुषस्य यातो भवप्रदां गेहरतिं छिनत्ति ॥ ११ ॥
ໃນມະນຸດສັງຄົມ ໃຜຈະອິ່ມໃຈໄດ້ ຫາກບໍ່ໄດ້ຟັງພຣະນາມ ແລະພຣະກະຖາຂອງພຣະອົງ ຜູ້ມີພຣະບາດເປັນທີ່ຮວມແຫ່ງທີ່ທ່ອງທ່ຽວສັກສິດທັງປວງ ແລະຜູ້ຖືກສັນລະເສີນໂດຍລະສີແລະພັກຕະໃນພິທີສັດຕຣະ? ເມື່ອກະຖານັ້ນເຂົ້າທາງຮູຫູ ຍ່ອມຕັດຄວາມຜູກພັນຕໍ່ເຮືອນແລະຄອບຄົວອັນນຳໄປສູ່ພົບພາວະ
Verse 12
मुनिर्विवक्षुर्भगवद्गुणानां सखापि ते भारतमाह कृष्ण: । यस्मिन्नृणां ग्राम्यसुखानुवादै- र्मतिर्गृहीता नु हरे: कथायाम् ॥ १२ ॥
ໂອ ພາຣະຕະ! ມຸນີ ກຣິດສະນະ-ດວຍປາຍະນະ ວຽສະ ເພື່ອນຂອງເຈົ້າ ໄດ້ພັນລະນາຄຸນອັນສູງສົ່ງຂອງພຣະເຈົ້າໃນມະຫາພາຣະຕະແລ້ວ; ເປົ້າໝາຍແມ່ນດຶງໃຈຊົນຈາກເລື່ອງໂລກີໄປສູ່ ກຣິດສະນະກະຖາ.
Verse 13
सा श्रद्दधानस्य विवर्धमाना विरक्तिमन्यत्र करोति पुंस: । हरे: पदानुस्मृतिनिर्वृतस्य समस्तदु:खाप्ययमाशु धत्ते ॥ १३ ॥
ຜູ້ມີສັດທາແລະປາຖະໜາຟັງ ກຣິດສະນະກະຖາ ຢ່າງສະເໝີ ຈະເກີດຄວາມເບື່ອໜ່າຍຕໍ່ສິ່ງອື່ນໆທີລະນ້ອຍ; ແລະຜູ້ພັກດີທີ່ຊື່ນບານໃນການລະລຶກພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະກຣິດສະນະ ຈະດັບທຸກຂ໌ທັງປວງໄດ້ໄວ.
Verse 14
ताञ्छोच्यशोच्यानविदोऽनुशोचे हरे: कथायां विमुखानघेन । क्षिणोति देवोऽनिमिषस्तु येषा- मायुर्वृथावादगतिस्मृतीनाम् ॥ १४ ॥
ໂອ ນັກບວດ! ຜູ້ຄົນທີ່ເນື່ອງຈາກບາບກຳຈຶ່ງຫັນຫນີຈາກ ຫຣິກະຖາ ແລະບໍ່ຮູ້ເປົ້າໝາຍຂອງ ມະຫາພາຣະຕະ ແມ່ນນ່າສົງສານ; ຂ້ອຍກໍສົງສານເຂົາ ເພາະເວລາອັນບໍ່ກະພິບຕາ ກຳລັງກັດກິນອາຍຸຂອງເຂົາ ໃນຂະນະທີ່ເຂົາຈົມຢູ່ໃນການໂຕ້ຖຽງ ເປົ້າໝາຍທາງທິດສະດີ ແລະພິທີກຳຫຼາກຫຼາຍ.
Verse 15
तदस्य कौषारव शर्मदातु- र्हरे: कथामेव कथासु सारम् । उद्धृत्य पुष्पेभ्य इवार्तबन्धो शिवाय न: कीर्तय तीर्थकीर्ते: ॥ १५ ॥
ໂອ ໄມເຕຣຍາ ເພື່ອນຂອງຜູ້ທຸກຂ໌! ສາລະຂອງທຸກເລື່ອງມີແຕ່ ຫຣິກະຖາ ເທົ່ານັ້ນທີ່ເປັນມົງຄຸນແກ່ໂລກ; ດັ່ງຜຶ້ງເກັບນ້ຳເຜິ້ງຈາກດອກໄມ້ ຂໍໃຫ້ເຈົ້າດຶງເອົາສາລະແລ້ວສັນລະເສີນພຣະມະຫິມາຂອງພຣະເຈົ້າຜູ້ມີກຽດໃນສະຖານສັກສິດໃຫ້ພວກເຮົາຟັງ.
Verse 16
स विश्वजन्मस्थितिसंयमार्थे कृतावतार: प्रगृहीतशक्ति: । चकार कर्माण्यतिपूरुषाणि यानीश्वर: कीर्तय तानि मह्यम् ॥ १६ ॥
ຂໍໃຫ້ເຈົ້າຂັບຮ້ອງໃຫ້ຂ້ອຍຟັງເຖິງກິດຈະກຳອັນເຫນືອມະນຸດ ແລະອັນສູງສົ່ງຂອງພຣະຜູ້ຄວບຄຸມສູງສຸດ ຜູ້ຮັບອະວະຕານດ້ວຍພະລັງຄົບຖ້ວນ ເພື່ອການກໍ່ກຳເນີດ ການດຳລົງ ແລະການສະຫງົບລົງຂອງສາກົນ.
Verse 17
श्री शुक उवाच स एवं भगवान् पृष्ट: क्षत्त्रा कौषारवो मुनि: । पुंसां नि:श्रेयसार्थेन तमाह बहुमानयन् ॥ १७ ॥
ສຣີ ຊຸກະເທວະ ໂກສະວາມີ ກ່າວວ່າ: ມຸນີໃຫຍ່ ໄມເຕຣຍະ ໄດ້ໃຫ້ກຽດວິດຸຣະຢ່າງສູງ ແລະເລີ່ມກ່າວຕາມຄໍາຂໍ ເພື່ອຄວາມຜາສຸກສູງສຸດຂອງມະນຸດທັງປວງ।
Verse 18
मैत्रेय उवाच साधु पृष्टं त्वया साधो लोकान् साध्वनुगृह्णता । कीर्तिं वितन्वता लोके आत्मनोऽधोक्षजात्मन: ॥ १८ ॥
ສຣີ ໄມເຕຣຍະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ວິດຸຣະ ຜູ້ສາທຸ! ເຈົ້າຖາມໄດ້ດີຍິ່ງ. ໂດຍເມດຕາຕໍ່ໂລກ ແລະໂດຍແຜ່ກຽດຄຸນຂອງໃຈທີ່ຈົມຢູ່ໃນອະໂທກຊະ, ເຈົ້າໄດ້ເຮັດປະໂຫຍດແກ່ໂລກ ແລະແກ່ຂ້ອຍດ້ວຍ।
Verse 19
नैतच्चित्रं त्वयि क्षत्तर्बादरायणवीर्यजे । गृहीतोऽनन्यभावेन यत्त्वया हरिरीश्वर: ॥ १९ ॥
ໂອ ກັດຕາ (ວິດຸຣະ)! ບໍ່ແປກໃຈເລີຍທີ່ເຈົ້າຮັບເອົາ ພຣະຫຣິ ຜູ້ເປັນອີສະວະຣະ ດ້ວຍໃຈອັນເອກະພາບ ເພາະເຈົ້າເກີດຈາກພະວະຍາສະເທວະ (ບາດຣາຍະນະ)।
Verse 20
माण्डव्यशापाद्भगवान् प्रजासंयमनो यम: । भ्रातु: क्षेत्रे भुजिष्यायां जात: सत्यवतीसुतात् ॥ २० ॥
ເນື່ອງຈາກຄໍາສາບຂອງມຸນີ ມານຑະວະຍະ, ເຈົ້າຜູ້ເຄີຍເປັນພຣະຍະມະຣາຊາ ຜູ້ຄວບຄຸມສັດມີຊີວິດຫຼັງຄວາມຕາຍ ບັດນີ້ເປັນວິດຸຣະ. ເຈົ້າເກີດຈາກພຣະວະຍາສະເທວະ ບຸດແຫ່ງສັດຍະວະຕີ ໃນຄັນຂອງພັນລະຍາທີ່ຖືກອຸປະຖຳ (bhujisyā) ຂອງພີ່ຊາຍຂອງທ່ານ।
Verse 21
भवान् भगवतो नित्यं सम्मत: सानुगस्य ह । यस्य ज्ञानोपदेशाय मादिशद्भगवान् व्रजन् ॥ २१ ॥
ເຈົ້າເປັນຜູ້ຕິດຕາມອັນນິລັນດອນຂອງພຣະພະຄະວານ; ດັ່ງນັ້ນພຣະອົງຈຶ່ງພໍໃຈໃນເຈົ້າເສມອ. ເພື່ອໃຫ້ຂ້ອຍຖ່າຍທອດຄໍາສອນແຫ່ງຍານແກ່ເຈົ້າ, ພຣະອົງໄດ້ກໍາຊັບໄວ້ເມື່ອເສດັດກັບສູ່ພຣະທາມຂອງພຣະອົງ।
Verse 22
अथ ते भगवल्लीला योगमायोरुबृंहिता: । विश्वस्थित्युद्भवान्तार्था वर्णयाम्यनुपूर्वश: ॥ २२ ॥
ບັດນີ້ຂ້ອຍຈະພັນນາລີລາຂອງພຣະພະຄະວານຕາມລຳດັບ ເມື່ອໂຢກະມາຍາຂອງພຣະອົງແຜ່ພະລັງທິບ ເພື່ອການສ້າງ ການຄົງຢູ່ ແລະການລະລາຍຂອງຈັກກະວານ।
Verse 23
भगवानेक आसेदमग्र आत्मात्मनां विभु: । आत्मेच्छानुगतावात्मा नानामत्युपलक्षण: ॥ २३ ॥
ກ່ອນການສ້າງ ມີພຽງພຣະພະຄະວານອົງດຽວ ບໍ່ມີຜູ້ທີສອງ ເປັນເຈົ້າແຫ່ງສັດມີຊີວິດທັງປວງ। ດ້ວຍພຣະປະສົງຂອງພຣະອົງ ການສ້າງຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນ ແລະທ້າຍສຸດທຸກສິ່ງລະລາຍກັບເຂົ້າສູ່ພຣະອົງ; ພຣະອາດຕະມັນສູງສຸດນີ້ຖືກເອີ້ນດ້ວຍນາມຫຼາຍປະການ।
Verse 24
स वा एष तदा द्रष्टा नापश्यद् दृश्यमेकराट् । मेनेऽसन्तमिवात्मानं सुप्तशक्तिरसुप्तदृक् ॥ २४ ॥
ໃນເວລານັ້ນ ພຣະອົງຜູ້ເປັນເຈົ້າຂອງທຸກສິ່ງໂດຍບໍ່ມີໃຜໂຕ້ຖຽງ ເປັນຜູ້ເຫັນພຽງອົງດຽວ; ຍັງບໍ່ມີຈັກກະວານໃຫ້ເຫັນ. ເມື່ອພະລັງວັດຖຸຍັງຫຼັບຢູ່ ພຣະອົງຈຶ່ງປານດັ່ງຮູ້ສຶກບໍ່ຄົບຖ້ວນ ແຕ່ພະລັງພາຍໃນກໍປະກົດແລ້ວ।
Verse 25
सा वा एतस्य संद्रष्टु: शक्ति: सदसदात्मिका । माया नाम महाभाग ययेदं निर्ममे विभु: ॥ २५ ॥
ພຣະອົງເປັນຜູ້ເຫັນ ແລະພະລັງພາຍນອກທີ່ເປັນສິ່ງຖືກເຫັນນັ້ນ ດຳເນີນງານເປັນທັງເຫດແລະຜົນໃນການປະກົດຂອງຈັກກະວານ. ໂອ ວິດູຣະຜູ້ມີວາສນາ, ພະລັງພາຍນອກນີ້ເອີ້ນວ່າ ‘ມາຍາ’ ແລະໂດຍນາງເທົ່ານັ້ນ ການປະກົດວັດຖຸທັງປວງຈຶ່ງເປັນໄປໄດ້।
Verse 26
कालवृत्त्या तु मायायां गुणमय्यामधोक्षज: । पुरुषेणात्मभूतेन वीर्यमाधत्त वीर्यवान् ॥ २६ ॥
ໂດຍອິດທິພົນແຫ່ງການໝຸນວຽນຂອງກາລະນິລັນດອນ ໃນມາຍາທີ່ປະກອບດ້ວຍສາມຄຸນ ພຣະອະໂທກະຊະຈຶ່ງວາງພະລັງເປັນເມັດພັນ ຜ່ານປຸຣຸສະອະວະຕາຣຂອງພຣະອົງ ອັນເປັນການຂະຫຍາຍເຕັມສ່ວນ; ແລ້ວບັນດາຊີວະຈຶ່ງປາກົດຂຶ້ນ।
Verse 27
ततोऽभवन् महत्तत्त्वमव्यक्तात्कालचोदितात् । विज्ञानात्मात्मदेहस्थं विश्वं व्यञ्जंस्तमोनुद: ॥ २७ ॥
ຕໍ່ມາ ໂດຍແຮງກະຕຸ້ນຂອງກາລະອັນນິລັນດອນ ຈາກອະວະຍັກຕະໄດ້ປາກົດ “ມະຫັດຕັດຕະວະ” ແລະໃນນັ້ນ ພຣະພະຄະວານຜູ້ເປັນສຸດທິສັດຕະວະ ໄດ້ຫວ່ານເມັດແຫ່ງການປາກົດຂອງຈັກກະວານຈາກພຣະກາຍຂອງພຣະອົງ ຂັບໄລ່ຕະມັດ
Verse 28
सोऽप्यंशगुणकालात्मा भगवद्दृष्टिगोचर: । आत्मानं व्यकरोदात्मा विश्वस्यास्य सिसृक्षया ॥ २८ ॥
ມະຫັດຕັດຕະວະນັ້ນກໍເປັນທີ່ອາໄສຂອງສ່ວນຍ່ອຍ ຄຸນ ແລະ ກາລະ ຢູ່ໃນຂອບເຂດພຣະເນດຂອງພຣະພະຄະວານ. ເພາະປາຖະໜາຈະສ້າງ ມັນຈຶ່ງແຍກຕົນເປັນຮູບແບບຫຼາຍຢ່າງ ເປັນຖານແຫ່ງການກໍ່ກຳເນີດໂລກນີ້
Verse 29
महत्तत्त्वाद्विकुर्वाणादहंतत्त्वं व्यजायत । कार्यकारणकर्त्रात्मा भूतेन्द्रियमनोमय: । वैकारिकस्तैजसश्च तामसश्चेत्यहं त्रिधा ॥ २९ ॥
ຈາກການແປປ່ຽນຂອງມະຫັດຕັດຕະວະ ເກີດອະຫັນຕັດຕະວະ (ອະຫັງກາຣ) ປາກົດເປັນເຫດ ຜົນ ແລະຜູ້ກະທຳ ຂັບເຄື່ອນກິດຈະກຳໃນລະດັບທາດ ອິນທຣີ ແລະຈິດ. ອະຫັງກາຣນີ້ມີສາມຢ່າງຕາມຄຸນ—ສັດຕະວະ, ຣາຊະສ, ແລະ ຕາມະສ
Verse 30
अहंतत्त्वाद्विकुर्वाणान्मनो वैकारिकादभूत् । वैकारिकाश्च ये देवा अर्थाभिव्यञ्जनं यत: ॥ ३० ॥
ເມື່ອອະຫັນຕັດຕະວະແປປ່ຽນໂດຍສຳພັນກັບຄຸນສັດຕະວະ ຈຶ່ງເກີດ “ມະນະ” ແບບໄວກາຣິກ. ແລະເທວະຜູ້ຄວບຄຸມໂລກປາກົດການ ຜູ້ເຮັດໃຫ້ວັດຖຸທັງຫຼາຍປາກົດ ກໍເກີດຈາກຫຼັກໄວກາຣິກດຽວກັນ
Verse 31
तैजसानीन्द्रियाण्येव ज्ञानकर्ममयानि च ॥ ३१ ॥
ອິນທຣີທັງຫຼາຍເກີດຈາກອະຫັງກາຣແບບໄຕຊະສ (ຣາຊະສ) ແລະເປັນເຄື່ອງມືທັງຂອງຄວາມຮູ້ແລະການກະທຳ. ດັ່ງນັ້ນ ຄວາມຮູ້ແບບຄາດຄະເນແລະກິດຈະກຳຫວັງຜົນ ຈຶ່ງເດັ່ນດ້ວຍອິດທິພົນຂອງຣາຊະສ
Verse 32
तामसो भूतसूक्ष्मादिर्यत: खं लिङ्गमात्मन: ॥ ३२ ॥
ຈາກອະຫັງກາຣຝ່າຍຕະມັດ ເກີດຕັນມາດຣາແຫ່ງສຽງ; ຈາກສຽງນັ້ນ ອາກາດປາກົດ ເປັນສັນຍາລັກ (ລິງກະ) ຊີ້ເຖິງປະຣະມາດມັນ.
Verse 33
कालमायांशयोगेन भगवद्वीक्षितं नभ: । नभसोऽनुसृतं स्पर्शं विकुर्वन्निर्ममेऽनिलम् ॥ ३३ ॥
ຕໍ່ມາ ພຣະພະຄະວານທອດພຣະເນດໄປຫາອາກາດທີ່ປົນກັບການ (ເວລາ) ແລະ ມາຍາ; ຈາກອາກາດນັ້ນ ເກີດຕັນມາດຣາແຫ່ງການສຳຜັດ ແລະຈາກການແປຜັນນັ້ນ ວາຍຸ (ລົມ) ກໍເກີດຂຶ້ນ.
Verse 34
अनिलोऽपि विकुर्वाणो नभसोरुबलान्वित: । ससर्ज रूपतन्मात्रं ज्योतिर्लोकस्य लोचनम् ॥ ३४ ॥
ຕໍ່ມາ ວາຍຸອັນມີພະລັງຫຼາຍ ເມື່ອປະຕິສຳພັນກັບອາກາດ ກໍໃຫ້ເກີດຕັນມາດຣາແຫ່ງຮູບ; ການຮັບຮູ້ຮູບນັ້ນແປເປັນໂຊຕິ (ໄຟຟ້າ/ແສງ) ເປັນດວງຕາໃຫ້ໂລກເຫັນ.
Verse 35
अनिलेनान्वितं ज्योतिर्विकुर्वत्परवीक्षितम् । आधत्ताम्भो रसमयं कालमायांशयोगत: ॥ ३५ ॥
ເມື່ອໂຊຕິທີ່ປະກອບກັບວາຍຸແປຜັນ ແລະໄດ້ຮັບພຣະເນດຂອງອົງສູງສຸດ ດ້ວຍການປົນຂອງການແລະມາຍາ ຈຶ່ງເກີດນ້ຳພ້ອມຄຸນແຫ່ງລົດຊາດ.
Verse 36
ज्योतिषाम्भोऽनुसंसृष्टं विकुर्वद्ब्रह्मवीक्षितम् । महीं गन्धगुणामाधात्कालमायांशयोगत: ॥ ३६ ॥
ຕໍ່ມາ ນ້ຳທີ່ເກີດຈາກໂຊຕິ ເມື່ອແປຜັນ ແລະໄດ້ຮັບພຣະເນດຂອງພຣະພຣະຫມັນ (ພະຄະວານ) ດ້ວຍການປົນຂອງການແລະມາຍາ ຈຶ່ງກາຍເປັນດິນ ທີ່ມີຄຸນຫຼັກແມ່ນກິ່ນ.
Verse 37
भूतानां नभ आदीनां यद्यद्भव्यावरावरम् । तेषां परानुसंसर्गाद्यथासंख्यं गुणान् विदु: ॥ ३७ ॥
ໂອ ຜູ້ອ່ອນໂຍນ, ຕັ້ງແຕ່ທາດຟ້າຈົນເຖິງທາດດິນ ຄຸນລັກສະນະທັງຕໍ່າແລະສູງຂອງທາດທັງຫຼາຍ ເກີດຈາກການສຳຜັດສຸດທ້າຍແຫ່ງສາຍພຣະເນດກະລຸນາຂອງພຣະບຸກຄົນສູງສຸດເທົ່ານັ້ນ ຕາມລຳດັບ.
Verse 38
एते देवा: कला विष्णो: कालमायांशलिङ्गिन: । नानात्वात्स्वक्रियानीशा: प्रोचु: प्राञ्जलयो विभुम् ॥ ३८ ॥
ເທວະຜູ້ຄວບຄຸມທາດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ແມ່ນພາກຂະຫຍາຍອັນມີອຳນາດຂອງພຣະວິດສະນຸ; ພາຍໃຕ້ມາຍາພາຍນອກ ພວກເຂົາປາກົດເປັນກາລະນິລັນດອນ ແລະເປັນສ່ວນຂອງພຣະອົງ. ເມື່ອຖືກມອບໜ້າທີ່ຕ່າງໆແຕ່ບໍ່ອາດປະຕິບັດໄດ້ ຈຶ່ງປະນົມມືສັນລະເສີນພຣະຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ດັ່ງນີ້.
Verse 39
देवा ऊचु: नमाम ते देव पदारविन्दं प्रपन्नतापोपशमातपत्रम् । यन्मूलकेता यतयोऽञ्जसोरु- संसारदु:खं बहिरुत्क्षिपन्ति ॥ ३९ ॥
ເທວະທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ—ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ, ພວກເຮົາຂໍນົບນ້ອມຕໍ່ພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະອົງ ອັນເປັນດັ່ງຮົ່ມສຳລັບຜູ້ມອບຕົນ ຊ່ວຍບັນເທົາຄວາມທຸກໃນສັງສານ. ພາຍໃຕ້ຮົ່ມນັ້ນ ນັກບຳເພັນພຣະທຳຍ່ອມສະຫຼັດທຸກໃຫຍ່ແຫ່ງສັງສານໄດ້ໂດຍງ່າຍ; ດັ່ງນັ້ນພວກເຮົາຂໍກະທົບບູຊາພຣະບາດນັ້ນ.
Verse 40
धातर्यदस्मिन् भव ईश जीवा- स्तापत्रयेणाभिहता न शर्म । आत्मन्लभन्ते भगवंस्तवाङ्घ्रि- च्छायां सविद्यामत आश्रयेम ॥ ४० ॥
ໂອ ພຣະບິດາ, ໂອ ພຣະເຈົ້າ, ສັດມີຊີວິດໃນພົບນີ້ຖືກຄອບງຳໂດຍທຸກຂ໌ສາມປະການ ຈຶ່ງບໍ່ອາດໄດ້ຮັບຄວາມສຸກແທ້. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພຣະພະຄະວານ, ພວກເຮົາຂໍພຶ່ງພາຮົ່ມເງົາແຫ່ງພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະອົງ ອັນເຕັມໄປດ້ວຍປັນຍາ; ພວກເຮົາກໍເຂົ້າສູ່ສະຣະນະນັ້ນເຊັ່ນກັນ.
Verse 41
मार्गन्ति यत्ते मुखपद्मनीडै- श्छन्द:सुपर्णैऋर्षयो विविक्ते । यस्याघमर्षोदसरिद्वराया: पदं पदं तीर्थपद: प्रपन्ना: ॥ ४१ ॥
ນັກບຳເພັນຜູ້ມີຈິດໃສ ຖືກພາໄປໂດຍປີກແຫ່ງພຣະເວດ ຍ່ອມຄົ້ນຫາຮັງແຫ່ງພຣະພັກຕຣ໌ດອກບົວຂອງພຣະອົງໃນທີ່ສະງົບ. ແລະເພາະພຣະບາດຂອງພຣະອົງເປັນທີ່ພຶ່ງຂອງສະຖານທີ່ສັກສິດທັງປວງ ພວກເຂົາຈຶ່ງຍອມຕົນຕໍ່ພຣະບາດນັ້ນທຸກຍ່າງກ້າວ ໂດຍອາໄສແມ່ນ້ຳອັນປະເສີດ ຄື ຄົງຄາ ຜູ້ຊຳລະບາບໄດ້.
Verse 42
यच्छ्रद्धया श्रुतवत्या य भक्त्या संमृज्यमाने हृदयेऽवधाय । ज्ञानेन वैराग्यबलेन धीरा व्रजेम तत्तेऽङ्घ्रिसरोजपीठम् ॥ ४२ ॥
ຜູ້ໃດມີສັດທາແລະພັກຕິ ຟັງເລື່ອງພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະອົງດ້ວຍຄວາມໃຝ່ໃຈ ແລ້ວນໍາໄປວາງໃນໃຈແລະພິຈາລະນາ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ຮັບແສງແຫ່ງປັນຍາທັນທີ ແລະສະຫງົບດ້ວຍພະລັງແຫ່ງວິຣາກະ. ດັ່ງນັ້ນພວກເຮົາຂໍພຶ່ງພາພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະອົງ.
Verse 43
विश्वस्य जन्मस्थितिसंयमार्थे कृतावतारस्य पदाम्बुजं ते । व्रजेम सर्वे शरणं यदीश स्मृतं प्रयच्छत्यभयं स्वपुंसाम् ॥ ४३ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະເຈົ້າ ເພື່ອການເກີດ ການດໍາລົງ ແລະການສະລາຍຂອງຈັກກະວານ ພຣະອົງຈຶ່ງອະວະຕານ; ດັ່ງນັ້ນພວກເຮົາທັງປວງຂໍເຂົ້າພຶ່ງພາພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະອົງ ເພາະການລະລຶກພຣະອົງໃຫ້ຄວາມຈໍາ ຄວາມກ້າຫານ ແລະຄວາມປອດໄພແກ່ຜູ້ພັກຕິ
Verse 44
यत्सानुबन्धेऽसति देहगेहे ममाहमित्यूढदुराग्रहाणाम् । पुंसां सुदूरं वसतोऽपि पुर्यां भजेम तत्ते भगवन् पदाब्जम् ॥ ४४ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະພະຄະວານ ຜູ້ທີ່ຕິດພັນກັບຮ່າງກາຍຊົ່ວຄາວ ແລະເຮືອນຍາດ ດ້ວຍຄວາມດື້ດຶນ “ຂອງຂ້ອຍ” “ຂ້ອຍ” ນັ້ນ ບໍ່ອາດເຫັນພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະອົງ ແມ້ຈະຢູ່ໃນຮ່າງກາຍຂອງຕົນເອງ. ແຕ່ພວກເຮົາຂໍເຂົ້າພຶ່ງພາພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະອົງ
Verse 45
तान् वै ह्यसद्वृत्तिभिरक्षिभिर्ये पराहृतान्तर्मनस: परेश । अथो न पश्यन्त्युरुगाय नूनं ये ते पदन्यासविलासलक्ष्या: ॥ ४५ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະເຈົ້າສູງສຸດ ໂອ ອຸຣຸກາຍ ຜູ້ທີ່ກະທໍາຜິດຕໍ່ພຣະອົງ ແລະຖືກກິດຈະກໍາວັດຖຸພາຍນອກດຶງເອົາສາຍຕາພາຍໃນໄປ ບໍ່ອາດເຫັນພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະອົງ; ແຕ່ພຣະບາດນັ້ນປາກົດແກ່ຜູ້ພັກຕິບໍລິສຸດ ຜູ້ມີເປົ້າໝາຍດຽວຄືຊື່ນຊົມລີລາທິບຂອງພຣະອົງ
Verse 46
पानेन ते देव कथासुधाया: प्रवृद्धभक्त्या विशदाशया ये । वैराग्यसारं प्रतिलभ्य बोधं यथाञ्जसान्वीयुरकुण्ठधिष्ण्यम् ॥ ४६ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະເຈົ້າ ຜູ້ທີ່ດື່ມນ້ໍາອະມິດແຫ່ງກະຖາຂອງພຣະອົງ ດ້ວຍພັກຕິທີ່ເຕີບໃຫຍ່ແລະໃຈທີ່ແຈ້ງໃສ ຈະໄດ້ຮັບແກ່ນສານແຫ່ງວິຣາກະ ແລະປັນຍາຮູ້ແຈ້ງ ແລ້ວເຂົ້າເຖິງໄວກຸນຖະໂລກ ໃນຟ້າວິນຍານໄດ້ໂດຍງ່າຍ
Verse 47
तथापरे चात्मसमाधियोग- बलेन जित्वा प्रकृतिं बलिष्ठाम् । त्वामेव धीरा: पुरुषं विशन्ति तेषां श्रम: स्यान्न तु सेवया ते ॥ ४७ ॥
ຍັງມີຜູ້ມີປັນຍາບາງພວກ ອາໄສພະລັງໂຍຄະແຫ່ງສະມາທິຮູ້ຕົນ ຊະນະຄຸນແຫ່ງປະກຣະຕິອັນແຂງກ້າ ແລ້ວເຂົ້າສູ່ພຣະອົງ; ແຕ່ສໍາລັບເຂົາມີຄວາມລໍາບາກຫຼາຍ, ຂະນະທີ່ພະພັກຕະຂອງພຣະອົງພຽງແຕ່ເຮັດພັກຕິ-ເສວາ ຈຶ່ງບໍ່ທຸກຂ໌ເຊັ່ນນັ້ນ
Verse 48
तत्ते वयं लोकसिसृक्षयाद्य त्वयानुसृष्टास्त्रिभिरात्मभि: स्म । सर्वे वियुक्ता: स्वविहारतन्त्रं न शक्नुमस्तत्प्रतिहर्तवे ते ॥ ४८ ॥
ໂອ ບຸຣຸດດັ້ງເດີມ! ພວກເຮົາເປັນຂອງພຣະອົງແຕ່ຜູ້ດຽວ. ເພື່ອສ້າງໂລກ ພຣະອົງໄດ້ສ້າງພວກເຮົາຕໍ່ເນື່ອງພາຍໃຕ້ອິດທິພົນຂອງຄຸນທັງສາມ; ດັ່ງນັ້ນການກະທໍາຂອງພວກເຮົາຈຶ່ງແຍກກັນ ແລະຫຼັງການສ້າງແລ້ວ ພວກເຮົາບໍ່ອາດຮ່ວມກັນເຮັດເພື່ອຄວາມປິຕິທິບຂອງພຣະອົງໄດ້
Verse 49
यावद्बलिं तेऽज हराम काले यथा वयं चान्नमदाम यत्र । यथोभयेषां त इमे हि लोका बलिं हरन्तोऽन्नमदन्त्यनूहा: ॥ ४९ ॥
ໂອ ຜູ້ບໍ່ເກີດ! ຂໍໃຫ້ພຣະອົງຊີ້ແຈງວິທີແລະເວລາທີ່ພວກເຮົາຈະຖວາຍເຂົ້າເມັດແລະສິ່ງຂອງອັນນ່າຊື່ນຊົມທັງປວງແດ່ພຣະອົງເປັນບະລີ, ແລະພວກເຮົາຄວນກິນອາຫານທີ່ໃດ; ເພື່ອໃຫ້ທັງພວກເຮົາແລະສັດມີຊີວິດທັງຫມົດໃນໂລກນີ້ດໍາລົງຢູ່ໂດຍບໍ່ຖືກລົບກວນ ແລະສະສົມປັດໃຈຈໍາເປັນໄດ້ງ່າຍ ທັງເພື່ອພຣະອົງແລະເພື່ອພວກເຮົາ
Verse 50
त्वं न: सुराणामसि सान्वयानां कूटस्थ आद्य: पुरुष: पुराण: । त्वं देव शक्त्यां गुणकर्मयोनौ रेतस्त्वजायां कविमादधेऽज: ॥ ५० ॥
ພຣະອົງເປັນຜູ້ສະຖາປະນາດັ້ງເດີມຂອງເທວະທັງຫມົດ ແລະລໍາດັບຊັ້ນຕ່າງໆ; ແຕ່ພຣະອົງເປັນກູຕັດສະຖະ ບໍ່ແປປ່ຽນ ເປັນບຸຣຸດໂບຮານທີ່ສຸດ. ໂອ ພຣະເຈົ້າ, ພຣະອົງບໍ່ມີທີ່ມາ ແລະບໍ່ມີຜູ້ເໜືອກວ່າ; ພຣະອົງໄດ້ວາງເມັດພັນຂອງຫມູ່ຊີວະທັງປວງໃນພະລັງງານພາຍນອກ ອັນເປັນຄັນທະພາບຂອງຄຸນແລະກຳ ແຕ່ພຣະອົງເອງບໍ່ເກີດ
Verse 51
ततो वयं मत्प्रमुखा यदर्थे बभूविमात्मन् करवाम किं ते । त्वं न: स्वचक्षु: परिदेहि शक्त्या देव क्रियार्थे यदनुग्रहाणाम् ॥ ५१ ॥
ໂອ ອັດຕະມັນສູງສຸດ! ພວກເຮົາ (ພຣະພຣົມແລະອື່ນໆ) ຜູ້ຖືກສ້າງແຕ່ເບື້ອງຕົ້ນຈາກມະຫັດຕັດຕະວະ ມີໄວ້ເພື່ອຈຸດປະສົງໃດ ແລະຄວນເຮັດຫຍັງເພື່ອພຣະອົງ? ໂອ ເທວະ, ຂໍໃຫ້ພຣະອົງປະທານຄໍາຊີ້ນໍາອັນເປັນດັ່ງດວງຕາໃຫ້ພວກເຮົາ; ປະທານຄວາມຮູ້ແລະພະລັງອັນສົມບູນ ເພື່ອໃຫ້ພວກເຮົາຮັບໃຊ້ພຣະອົງໃນພາກສ່ວນຕ່າງໆ ຂອງການສ້າງສັນຕໍ່ໄປ
Frequently Asked Questions
Vidura observes that karma pursued for enjoyment does not yield lasting satisfaction and instead aggravates distress because it binds one to repeated desire, reaction, and the threefold miseries. Therefore he seeks a higher path—bhakti—by which the Lord in the heart becomes pleased and grants knowledge of the Absolute beyond temporary gains.
Maitreya outlines that by the Lord’s will, under kāla, mahat-tattva manifests and differentiates, producing ahaṅkāra in three guṇic phases. From goodness arise mind and devatās; from passion arise the senses and karma/jñāna tendencies; from ignorance arise the tanmātras leading to the gross elements—beginning with sound and sky, then touch and air, form and fire/light, taste and water, and finally smell and earth—each activated by the Lord’s glance.