Adhyaya 28
Kapila Describes Bhakti-Saturated Aṣṭāṅga-Yoga and Meditation on the Lord’s Form
ຕໍ່ເນື່ອງຈາກຄໍາສອນເພື່ອຄວາມຫຼຸດພົ້ນຂອງພຣະກະປິລາແກ່ເທວະຮູຕີ ບົດນີ້ປ່ຽນຈາກການວິເຄາະສາງຂະຍະໄປສູ່ແຜນທາງປະຕິບັດເພື່ອການດໍາລົງຈິດໃນສະມາທິ. ພຣະອົງເລີ່ມດ້ວຍທຳມະການຕຽມຕົວ: ປະຕິບັດໜ້າທີ່ຂອງຕົນ, ພໍໃຈດ້ວຍພຣະກະລຸນາຂອງພຣະເຈົ້າ, ແລະຍອມຈໍານົນຕໍ່ຄູອາຈານວິນຍານ. ຈາກນັ້ນອະທິບາຍຄຸນທຳແນວຍະມະ-ນິຍະມະ: ອະຫິງສາ, ຄວາມຈິງ, ຕະປະ, ຄວາມສະອາດ, ການສຶກສາເວດ ພ້ອມອາສະນະ, ປຣານາຍາມ, ການຖອນອິນຊີ, ແລະການຈົ່ງໃຈໃນຫົວໃຈ. ຍົກນໍາໃຫ້ໂຢກີສະມາທິຕໍ່ຮູບພຣະວິສນຸແບບບຸກຄົນ ໂດຍຄ່ອຍໆພິຈາລະນາອະໄວຍະວະຈາກພຣະບາດດັ່ງດອກບົວຂຶ້ນໄປ ໃຫ້ຄວາມຈົ່ງໃຈກາຍເປັນພັກຕິ ແລະສຸດທ້າຍເຖິງອາການຂອງເປຣມະ-ພັກຕິ. ຜົນຄືຈິດພົ້ນຈາກປະຕິກິລິຍາຂອງຄຸນະ, ຮູ້ແຍກອາຕະມາ-ຮ່າງກາຍ-ອະຫັງກາຣະ, ແລະເຫັນວິນຍານດຽວກັນໃນສັດທັງປວງເປັນພະລັງຂອງພຣະສູງສຸດ. ບົດນີ້ຈຶ່ງເປັນສະພານຈາກການສອນແນວວິເຄາະໄປສູ່ການຫຼຸດຕິດແທ້ ແລະທັດສະນະທີ່ມີພຣະເຈົ້າເປັນສູນກາງ ຊີ້ວ່າຄວາມສົມບູນຂອງໂຢກະແມ່ນສະມາທິທີ່ຂັບເຄື່ອນໂດຍພັກຕິ ເກີນກວ່າມາຍາ.
Shlokas
Verse 1
श्रीभगवानुवाच योगस्य लक्षणं वक्ष्ये सबीजस्य नृपात्मजे । मनो येनैव विधिना प्रसन्नं याति सत्पथम् ॥ १ ॥
ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕັດວ່າ—ໂອ ທິດາແຫ່ງກະສັດ, ບັດນີ້ເຮົາຈະອະທິບາຍລັກສະນະຂອງໂຢກະແບບມີເມັດ (ສະບີຈະ) ດ້ວຍວິທີນັ້ນໃຈຈະຜ່ອງໃສຍິນດີ ແລະຄ່ອຍໆເດີນໄປສູ່ເສັ້ນທາງແຫ່ງສັດຈະສູງສຸດ
Verse 2
स्वधर्माचरणं शक्त्या विधर्माच्च निवर्तनम् । दैवाल्लब्धेन सन्तोष आत्मविच्चरणार्चनम् ॥ २ ॥
ຄົນຄວນປະຕິບັດໜ້າທີ່ຕາມທຳຂອງຕົນໃຫ້ເຕັມກຳລັງ ແລະຫຼີກເວັ້ນການກະທຳທີ່ບໍ່ໄດ້ຈັດໃຫ້ຕົນ ພ້ອມທັງພໍໃຈໃນສິ່ງທີ່ໄດ້ມາໂດຍພຣະກະລຸນາ ແລະນະມັດສະການບູຊາພຣະບາດດອກບົວຂອງຄູວິນຍານ
Verse 3
ग्राम्यधर्मनिवृत्तिश्च मोक्षधर्मरतिस्तथा । मितमेध्यादनं शश्वद्विविक्तक्षेमसेवनम् ॥ ३ ॥
ຄວນຢຸດການປະຕິບັດທຳທີ່ເປັນແນວໂລກີ ແລະໃຫ້ມີຄວາມຍິນດີໃນທຳທີ່ນຳໄປສູ່ໂມກະ ຄວນກິນຢ່າງມັກນ້ອຍແລະບໍລິສຸດ ແລະຢູ່ຢ່າງສະງັດເສມອເພື່ອບັນລຸຄວາມສົມບູນສູງສຸດ
Verse 4
अहिंसा सत्यमस्तेयं यावदर्थपरिग्रह: । ब्रह्मचर्यं तप: शौचं स्वाध्याय: पुरुषार्चनम् ॥ ४ ॥
ຄວນປະຕິບັດອະຫິງສາແລະຄວາມສັດຈິງ ຫຼີກເວັ້ນການລັກຂໂມຍ ແລະພໍໃຈໃນການຄອບຄອງເທົ່າທີ່ຈຳເປັນຕໍ່ການດຳລົງຊີວິດ ຄວນຮັກສາພຣະຫມະຈັນ ບຳເພັນຕະບະ ຮັກສາຄວາມສະອາດ ສຶກສາພຣະເວດ ແລະບູຊາພຣະບຸກຄົນສູງສຸດ
Verse 5
मौनं सदासनजय: स्थैर्यं प्राणजय: शनै: । प्रत्याहारश्चेन्द्रियाणां विषयान्मनसा हृदि ॥ ५ ॥
ຄວນຮັກສາຄວາມສງົບງຽບ ຝຶກອາສນະໃຫ້ໝັ້ນຄົງ ຄ່ອຍໆຄວບຄຸມປຣານ ດຶງອິນຊີອອກຈາກອາລົມ ແລ້ວຕັ້ງຈິດໄວ້ທີ່ຫົວໃຈ
Verse 6
स्वधिष्ण्यानामेकदेशे मनसा प्राणधारणम् । वैकुण्ठलीलाभिध्यानं समाधानं तथात्मन: ॥ ६ ॥
ການຕັ້ງປຣານແລະຈິດໄວ້ໃນສູນພະລັງງານໜຶ່ງໃນກາຍ ແລ້ວພິຈາລະນາລີລາອັນທິບຂອງພຣະເຈົ້າແຫ່ງໄວກຸນຖະ ນັ້ນເອີ້ນວ່າ ສະມາທິ ຄວາມຕັ້ງໝັ້ນຂອງຈິດ
Verse 7
एतैरन्यैश्च पथिभिर्मनो दुष्टमसत्पथम् । बुद्ध्या युञ्जीत शनकैर्जितप्राणो ह्यतन्द्रित: ॥ ७ ॥
ດ້ວຍວິທີເຫຼົ່ານີ້ ຫຼືທາງທີ່ຖືກຕ້ອງອື່ນໆ ຄວນໃຊ້ປັນຍາຄ່ອຍໆຄວບຄຸມຈິດທີ່ມົນທິນແລະດື້ດຶນ ທີ່ຫຼົງໃນຄວາມສຸກໂລກີ; ເມື່ອຊະນະປຣານແລ້ວ ແລະບໍ່ເກີດຄວາມເກີດຂີ້ຄ້ານ ຈົ່ງຕັ້ງຈິດໄວ້ໃນພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ
Verse 8
शुचौ देशे प्रतिष्ठाप्य विजितासन आसनम् । तस्मिन्स्वस्ति समासीन ऋजुकाय: समभ्यसेत् ॥ ८ ॥
ໃນສະຖານທີ່ສະງົບແລະບໍລິສຸດ ປູບ່ອນນັ່ງໃຫ້ພ້ອມ ຜູ້ຝຶກທີ່ຄວບຄຸມອາສນະໄດ້ແລ້ວ ຄວນນັ່ງຢ່າງສະບາຍ ຮັກສາກາຍໃຫ້ຕັ້ງຕົງ ແລ້ວຝຶກປຣານາຍາມະ
Verse 9
प्राणस्य शोधयेन्मार्गं पूरकुम्भकरेचकै: । प्रतिकूलेन वा चित्तं यथा स्थिरमचञ्चलम् ॥ ९ ॥
ໂຍຄີຄວນຊຳລະທາງເດີນຂອງປຣານດ້ວຍ ປູຣະກະ–ກຸມພະກະ–ເຣຈະກະ: ສູດລົມເຂົ້າໃຫ້ເລິກ ກັ້ນໄວ້ ແລ້ວຜ່ອນອອກ; ຫຼືເຮັດກັບລຳດັບກໍໄດ້ ເພື່ອໃຫ້ຈິດໝັ້ນຄົງ ບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ
Verse 10
मनोऽचिरात्स्याद्विरजं जितश्वासस्य योगिन: । वाय्वग्निभ्यां यथा लोहं ध्मातं त्यजति वै मलम् ॥ १० ॥
ໃຈຂອງໂຍຄີຜູ້ຊະນະລົມຫາຍໃຈ ຈະບໍລິສຸດໄວ; ເຫມືອນຄໍາ/ໂລຫະທີ່ຖືກເຜົາໃນໄຟ ແລ້ວພັດດ້ວຍລົມ ຍ່ອມສະລັດມົນທິນອອກ
Verse 11
प्राणायामैर्दहेद्दोषान्धारणाभिश्च किल्बिषान् । प्रत्याहारेण संसर्गान्ध्यानेनानीश्वरान्गुणान् ॥ ११ ॥
ດ້ວຍປຣານາຍາມ ຄວາມດ່າງພ້ອມໃນກາຍຖືກເຜົາ; ດ້ວຍທາຣະນາ ບາບກຳຖືກລົບ. ດ້ວຍປຣັດຍາຫາຣ ການຄົບຄົວວັດຖຸຖືກຕັດ; ແລະດ້ວຍການພິຈາລະນາພຣະພະຄະວານ ຄວາມຍຶດຕິດໃນສາມຄຸນຫາຍໄປ
Verse 12
यदा मन: स्वं विरजं योगेन सुसमाहितम् । काष्ठां भगवतो ध्यायेत्स्वनासाग्रावलोकन: ॥ १२ ॥
ເມື່ອໃຈຖືກຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດ ແລະຕັ້ງມັ່ນດ້ວຍໂຍຄະ ຈຶ່ງຄວນຫຼັບຕາຄື່ງໜຶ່ງ ເພ່ງທີ່ປາຍດັງ ແລະພິຈາລະນາຮູບຂອງພຣະພະຄະວານ
Verse 13
प्रसन्नवदनाम्भोजं पद्मगर्भारुणेक्षणम् । नीलोत्पलदलश्यामं शङ्खचक्रगदाधरम् ॥ १३ ॥
ພຣະພະຄະວານມີໃບໜ້າຜ່ອງໃສດຸດດອກບົວ ດວງຕາແດງເຮືອດດຸດພາຍໃນດອກບົວ; ພຣະວະກາຍເຂັ້ມດຸດກີບບົວສີຟ້າ ແລະຊົງຖືສັງຂ໌ ຈັກຣ ແລະຄະທາ
Verse 14
लसत्पङ्कजकिञ्जल्कपीतकौशेयवाससम् । श्रीवत्सवक्षसं भ्राजत्कौस्तुभामुक्तकन्धरम् ॥ १४ ॥
ທີ່ພຣະອະວະຍະວະສ່ວນແອວ ຊົງນຸ່ງຜ້າໄໝສີເຫຼືອງສະຫວ່າງດຸດເກສອນດອກບົວ; ທີ່ພຣະອຸຣະມີເຄື່ອງໝາຍສຣີວັດສະ ແລະທີ່ພຣະສໍມີແກ້ວກອສຕຸພະອັນເຈີດຈ້າຫ້ອຍຢູ່
Verse 15
मत्तद्विरेफकलया परीतं वनमालया । परार्ध्यहारवलयकिरीटाङ्गदनूपुरम् ॥ १५ ॥
ພຣະອົງຊົງສວມພວງມາລາດອກໄມ້ປ່າອັນງາມທີ່ພຣະສໍ; ຝູງເຜິ້ງທີ່ເມົາດ້ວຍກິ່ນຫອມຫວານພາກັນຮ້ອງຫຶ່ງຮອບພວງມາລາ. ພຣະອົງຍັງປະດັບດ້ວຍສາຍຄໍໄຂ່ມຸກອັນປະເສີດ ມົງກຸດ ກຳໄລແຂນ ກຳໄລມື ແລະກຳໄລຂໍ້ຕີນ.
Verse 16
काञ्चीगुणोल्लसच्छ्रोणिं हृदयाम्भोजविष्टरम् । दर्शनीयतमं शान्तं मनोनयनवर्धनम् ॥ १६ ॥
ດ້ວຍສາຍຄາດແອວອັນງາມທີ່ໂອບຮອບບັ້ນແອວແລະສະໂພກ ພຣະອົງປະທັບຢູ່ເທິງດອກບົວໃນຫົວໃຈຂອງຜູ້ພັກດີ. ພຣະອົງນ່າຊົມຢ່າງຍິ່ງ ແລະສົງົບ; ການເຫັນພຣະອົງເຮັດໃຫ້ຕາແລະໃຈເບີກບານ.
Verse 17
अपीच्यदर्शनं शश्वत्सर्वलोकनमस्कृतम् । सन्तं वयसि कैशोरे भृत्यानुग्रहकातरम् ॥ १७ ॥
ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າງາມຢ່າງນິລັນດອນ ແລະເປັນຜູ້ຄວນແກ່ການນົບນ້ອມບູຊາຂອງຊາວໂລກທຸກພູມ. ພຣະອົງດຳລົງໃນວັຍໜຸ່ມຕະຫຼອດການ ແລະພ້ອມຈະປະທານພຣະກະລຸນາແກ່ຜູ້ພັກດີຢູ່ເສມອ.
Verse 18
कीर्तन्यतीर्थयशसं पुण्यश्लोकयशस्करम् । ध्यायेद्देवं समग्राङ्गं यावन्न च्यवते मन: ॥ १८ ॥
ພຣະກຽດຂອງພຣະອົງຄວນແກ່ການຂັບຮ້ອງສັນລະເສີນເສມອ ເປັນດັ່ງຕີຣະຖະອັນສັກສິດ; ພຣະສິຣິຂອງພຣະອົງຍັງເພີ່ມພູນກຽດຂອງຜູ້ພັກດີ. ດັ່ງນັ້ນພຶງພິຈາລະນາພຣະບຸກຄະລິກພາບສູງສຸດໃນພຣະຮູບອັນຄົບຖ້ວນ ຈົນກວ່າໃຈຈະບໍ່ຫວັ່ນໄຫວແລະຕັ້ງມັ່ນ.
Verse 19
स्थितं व्रजन्तमासीनं शयानं वा गुहाशयम् । प्रेक्षणीयेहितं ध्यायेच्छुद्धभावेन चेतसा ॥ १९ ॥
ດ້ວຍຈິດທີ່ບໍລິສຸດ ໂຢຄີເພ່ງພິຈາລະນາພຣະອົງຢູ່ພາຍໃນຕົນ—ເຫັນພຣະອົງຢືນ ເດີນ ນັ່ງ ຫຼືນອນ; ເພາະລີລາຂອງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າສູງສຸດນັ້ນງາມແລະນ່າດຶງດູດເສມອ.
Verse 20
तस्मिँल्लब्धपदं चित्तं सर्वावयवसंस्थितम् । विलक्ष्यैकत्र संयुज्यादङ्गे भगवतो मुनि: ॥ २० ॥
ດັ່ງນັ້ນ ໂຍຄີຄວນຕັ້ງໃຈໃນຮູບນິລັນດອນຂອງພຣະເຈົ້າ ບໍ່ໃຫ້ເບິ່ງອະວະຍະທັງໝົດຮວມກັນ ແຕ່ໃຫ້ຈົ່ງເພ່ງໃຈໃສ່ແຕ່ລະອະວະຍະແຍກໆ
Verse 21
सञ्चिन्तयेद्भगवतश्चरणारविन्दं वज्राङ्कुशध्वजसरोरुहलाञ्छनाढ्यम् । उत्तुङ्गरक्तविलसन्नखचक्रवाल- ज्योत्स्नाभिराहतमहद्धृदयान्धकारम् ॥ २१ ॥
ຜູ້ມີພັກດີຄວນເພ່ງໃຈກ່ອນໃນດອກບົວແຫ່ງພຣະບາດຂອງພຣະເຈົ້າ ທີ່ປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງໝາຍວັຊຣະ ອັງກຸດ ທຸງ ແລະດອກບົວ; ແສງຈາກເລັບແດງງາມດຸດແສງຈັນ ຂັບໄລ່ຄວາມມືດໜາໃນໃຈ
Verse 22
यच्छौचनि:सृतसरित्प्रवरोदकेन तीर्थेन मूर्ध्न्यधिकृतेन शिव: शिवोऽभूत् । ध्यातुर्मन:शमलशैलनिसृष्टवज्रं ध्यायेच्चिरं भगवतश्चरणारविन्दम् ॥ २२ ॥
ພຣະສິວະຍິ່ງເປັນມົງຄຸນຂຶ້ນເມື່ອຊູງນ້ຳສັກສິດແຫ່ງແມ່ນ້ຳຄົງຄາໄວ້ເທິງສີສະ ເພາະນ້ຳນັ້ນມີຕົ້ນກຳເນີດຈາກນ້ຳທີ່ລ້າງພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະເຈົ້າ. ພຣະບາດຂອງພຣະອົງດຸດວັຊຣະທີ່ທຸບພູເຂົາແຫ່ງບາບໃນໃຈຜູ້ພາວະນາ; ດັ່ງນັ້ນຄວນພາວະນາພຣະບາດດອກບົວເປັນເວລາຍາວ
Verse 23
जानुद्वयं जलजलोचनया जनन्या लक्ष्म्याखिलस्य सुरवन्दितया विधातु: । ऊर्वोर्निधाय करपल्लवरोचिषा यत् संलालितं हृदि विभोरभवस्य कुर्यात् ॥ २३ ॥
ໂຍຄີຄວນປັກຝັງໃນໃຈການປະຄອງຮັບໃຊ້ຂອງພຣະລັກຊະມີ ຜູ້ມີນັຍນາດຸດດອກບົວ ຜູ້ຖືກເທວະທັງປວງນົບນ້ອມ ແລະເປັນມານດາຂອງພຣະພຣະຫມາ; ນາງມັກນວດຂາແລະຕົ້ນຂາຂອງພຣະອົງດ້ວຍຄວາມອ່ອນໂຍນ ເພື່ອຮັບໃຊ້ດ້ວຍຄວາມຮັກ
Verse 24
ऊरू सुपर्णभुजयोरधिशोभमानाव्- ओजोनिधी अतसिकाकुसुमावभासौ । व्यालम्बिपीतवरवाससि वर्तमान काञ्चीकलापपरिरम्भि नितम्बबिम्बम् ॥ २४ ॥
ຕໍ່ໄປ ໂຍຄີຄວນພາວະນາເຖິງຕົ້ນຂາຂອງພຣະເຈົ້າ ອັນເປັນຄັງແຫ່ງພະລັງທັງປວງ ມີປະກາຍຂາວອົມຟ້າດຸດດອກອັດສະສີ ແລະງາມຍິ່ງເມື່ອພຣະອົງປະທັບເທິງບ່າຄຣຸດ. ຈາກນັ້ນໃຫ້ພິຈາລະນາສະໂພກກົມງາມຂອງພຣະອົງ ທີ່ຖືກສາຍຄາດແອວໂອບຮັດເທິງຜ້າໄໝສີເຫຼືອງອ່ອນທີ່ຫ້ອຍລົງຮອດຂໍ້ຕີນ
Verse 25
नाभिह्रदं भुवनकोशगुहोदरस्थं यत्रात्मयोनिधिषणाखिललोकपद्मम् । व्यूढं हरिन्मणिवृषस्तनयोरमुष्य ध्यायेद्द्वयं विशदहारमयूखगौरम् ॥ २५ ॥
ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ໂຍຄີຄວນເພ່ງສະມາທິທີ່ສະດືຂອງພຣະອົງ ດຸດຈັນທຣາ ຢູ່ກາງພຣະອຸທອນ. ຈາກສະດືນັ້ນ ອັນເປັນຖານຮອງຂອງຈັກກະວານ ໄດ້ເກີດກ້ານດອກບົວທີ່ບັນຈຸໂລກແລະລະບົບດາວຕ່າງໆ; ດອກບົວນັ້ນເປັນທີ່ພັກຂອງພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ເກີດກ່ອນ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ໂຍຄີຄວນຈົ່ງເພ່ງທີ່ປຸ່ມຖັນທັງສອງຂອງພຣະເຈົ້າ ດຸດມະນີມະລະກົດ ແລະດູຂາວຜ່ອງເນື່ອງຈາກຮັດສະມີຂອງສາຍໄຂ່ມຸກຂາວນ້ຳນົມທີ່ປະດັບພຣະອຸຣະ.
Verse 26
वक्षोऽधिवासमृषभस्य महाविभूते: पुंसां मनोनयननिर्वृतिमादधानम् । कण्ठं च कौस्तुभमणेरधिभूषणार्थं कुर्यान्मनस्यखिललोकनमस्कृतस्य ॥ २६ ॥
ໂຍຄີຄວນເພ່ງພຣະອຸຣະຂອງພຣະບຸກຄົນສູງສຸດ ອັນເປັນທີ່ພັກຂອງມະຫາລັກສະມີ ແລະເປັນບໍ່ເກີດຄວາມປິຕິແກ່ໃຈ ພ້ອມຄວາມອິ່ມເອມແກ່ດວງຕາ. ຈາກນັ້ນ ໃຫ້ປະທັບໃນໃຈເຖິງພຣະສໍຂອງພຣະອົງ ຜູ້ທີ່ສາກົນໂລກນົບນ້ອມ; ພຣະສໍນັ້ນຍິ່ງເສີມຄວາມງາມໃຫ້ແກ່ມະນີເກົາສະຕຸພະທີ່ຫ້ອຍຢູ່ພຣະອຸຣະ
Verse 27
बाहूंश्च मन्दरगिरे: परिवर्तनेन निर्णिक्तबाहुवलयानधिलोकपालान् । सञ्चिन्तयेद्दशशतारमसह्यतेज: शङ्खं च तत्करसरोरुहराजहंसम् ॥ २७ ॥
ໂຍຄີຄວນເພ່ງພຣະກອນທັງສີ່ຂອງພຣະເຈົ້າ ອັນເປັນແຫຼ່ງອຳນາດທັງປວງຂອງເທວະຜູ້ຄຸ້ມຄອງຫນ້າທີ່ຕ່າງໆ ຂອງທຳມະຊາດ. ຈາກນັ້ນ ໃຫ້ລະລຶກເຖິງເຄື່ອງປະດັບທີ່ຂັດມັນ ອັນຖືກຂັດເງາໂດຍພູມັນທະຣາເມື່ອມັນຫມຸນ. ຕໍ່ມາ ໃຫ້ເພ່ງຈັກຣະສຸທັດສະນະ ທີ່ມີກ້ານຊີ້ຫນຶ່ງພັນ ແລະສ່ອງສະຫວ່າງຈ້າ ພ້ອມທັງສັງຂ໌ທີ່ເຫັນຄ້າຍຫົງ ໃນຝ່າພຣະຫັດດຸດດອກບົວຂອງພຣະອົງ
Verse 28
कौमोदकीं भगवतो दयितां स्मरेत दिग्धामरातिभटशोणितकर्दमेन । मालां मधुव्रतवरूथगिरोपघुष्टां चैत्यस्य तत्त्वममलं मणिमस्य कण्ठे ॥ २८ ॥
ໂຍຄີຄວນເພ່ງເຖິງຄອນຂອງພຣະເຈົ້າ ນາມ “ເກົາມົດະກີ” ອັນເປັນທີ່ຮັກຂອງພຣະອົງ; ຄອນນັ້ນທຸບທຳລາຍພວກອະສຸຣະທະຫານສັດຕູ ແລະເປື້ອນໂລນເລືອດຂອງພວກເຂົາ. ອີກທັງຄວນເພ່ງພວງມາລາງາມທີ່ພຣະສໍ ຊຶ່ງມີຝູງເຜິ້ງຫ້ອມລ້ອມພ້ອມສຽງຫຶ່ງອັນໄພເຣາະ. ແລະຄວນພິຈາລະນາສາຍໄຂ່ມຸກທີ່ພຣະສໍ ອັນຖືກເຫັນວ່າເປັນຕົວແທນຂອງຊີວະຜູ້ບໍລິສຸດ ຜູ້ອຸທິດຕົນໃນການຮັບໃຊ້ພຣະອົງເສມອ
Verse 29
भृत्यानुकम्पितधियेह गृहीतमूर्ते: सञ्चिन्तयेद्भगवतो वदनारविन्दम् । यद्विस्फुरन्मकरकुण्डलवल्गितेन विद्योतितामलकपोलमुदारनासम् ॥ २९ ॥
ຈາກນັ້ນ ໂຍຄີຄວນເພ່ງພຣະພັກດຸດດອກບົວຂອງພຣະເຈົ້າ ຜູ້ສຳແດງຮູບຕ່າງໆ ໃນໂລກນີ້ເນື່ອງຈາກຄວາມເມດຕາຕໍ່ຜູ້ພັກດີທີ່ກະວົນກະວາຍ. ພຣະນາສິກາຂອງພຣະອົງໂດດເດັ່ນສົງ່າ ແລະແກ້ມອັນໃສກະຈ່າງດຸດຄຣິສຕັນ ຖືກສ່ອງສະຫວ່າງໂດຍການໄຫວແກວ່ງຂອງຕຸ້ມຫູຮູບມະກະຣາທີ່ລະຍິບລະຍັບ
Verse 30
यच्छ्रीनिकेतमलिभि: परिसेव्यमानं भूत्या स्वया कुटिलकुन्तलवृन्दजुष्टम् । मीनद्वयाश्रयमधिक्षिपदब्जनेत्रं ध्यायेन्मनोमयमतन्द्रित उल्लसद्भ्रु ॥ ३० ॥
ຕໍ່ມາ ໂຍຄີພຶງພິຈາລະນາພຣະພັກອັນງາມຂອງພຣະເຈົ້າ ຜູ້ເປັນທີ່ສະຖິດແຫ່ງສຣີ, ມີຝູງເຜິ້ງຫ້ອມລ້ອມດັ່ງມາບູຊາ, ປະດັບດ້ວຍຜົມຫຍິກ; ດວງຕາດຸດດອກບົວ ແລະຄິ້ວທີ່ພິລິ້ວໄຫວ ງາມຈົນເຮັດໃຫ້ດອກບົວທີ່ມີເຜິ້ງຮຸມ ແລະປາຄູ່ທີ່ລອຍນ້ຳຍັງອາຍຊະນະບໍ່ໄດ້।
Verse 31
तस्यावलोकमधिकं कृपयातिघोर- तापत्रयोपशमनाय निसृष्टमक्ष्णो: । स्निग्धस्मितानुगुणितं विपुलप्रसादं ध्यायेच्चिरं विपुलभावनया गुहायाम् ॥ ३१ ॥
ໂຍຄີທັງຫຼາຍຄວນພິຈາລະນາດ້ວຍພັກຕິອັນເຕັມປ່ຽມ ຕໍ່ສາຍພຣະເນດອັນເມດຕາຂອງພຣະເຈົ້າ ທີ່ທອດອອກບໍ່ຂາດເພື່ອບັນເທົາທຸກສາມປະການອັນນ່າຢ້ານຂອງຜູ້ພັກດີ; ສາຍພຣະເນດນັ້ນຄຽງຄູ່ກັບຮອຍຍິ້ມອ່ອນໂຍນ ແລະເຕັມໄປດ້ວຍພຣະກະລຸນາອັນໄພສານ।
Verse 32
हासं हरेरवनताखिललोकतीव्र- शोकाश्रुसागरविशोषणमत्युदारम् । सम्मोहनाय रचितं निजमाययास्य भ्रूमण्डलं मुनिकृते मकरध्वजस्य ॥ ३२ ॥
ໂຍຄີຄວນພິຈາລະນາຮອຍຍິ້ມອັນໃຈດີຢ່າງຍິ່ງຂອງພຣະສຣີຫຣິ ທີ່ເຮັດໃຫ້ມະຫາສະມຸດແຫ່ງນ້ຳຕາຈາກຄວາມໂສກອັນແຮງຂອງຜູ້ກ້ອມກາບພຣະອົງແຫ້ງຫາຍ; ແລະຄວນພິຈາລະນາຄິ້ວໂຄ້ງດຸດຄັນທະນູຂອງພຣະອົງ ທີ່ປະກົດໂດຍພະລັງພາຍໃນເພື່ອດຶງດູດກາມເທວ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ມຸນີທັງຫຼາຍ।
Verse 33
ध्यानायनं प्रहसितं बहुलाधरोष्ठ- भासारुणायिततनुद्विजकुन्दपङ्क्ति । ध्यायेत्स्वदेहकुहरेऽवसितस्य विष्णोर् भक्त्यार्द्रयार्पितमना न पृथग्दिदृक्षेत् ॥ ३३ ॥
ດ້ວຍພັກຕິທີ່ຊຸ່ມດ້ວຍຄວາມຮັກ ໂຍຄີພຶງພິຈາລະນາໃນໂພງຫົວໃຈຕໍ່ພຣະຫົວເຮາະຂອງພຣະວິສນຸ ຜູ້ສະຖິດພາຍໃນ; ເມື່ອພຣະອົງຍິ້ມຫົວເຮາະ ແຖວຟັນນ້ອຍໆດຸດກຸ່ມດອກມະລິ ຖືກຍ້ອມຊົມພູໂດຍປະກາຍຂອງຮິມຝີປາກ. ເມື່ອມອບໃຈໄວ້ໃນນັ້ນແລ້ວ ໂຍຄີບໍ່ປາຖະໜາເຫັນສິ່ງອື່ນໃດອີກ।
Verse 34
एवं हरौ भगवति प्रतिलब्धभावो भक्त्या द्रवद्धृदय उत्पुलक: प्रमोदात् । औत्कण्ठ्यबाष्पकलया मुहुरर्द्यमानस् तच्चापि चित्तबडिशं शनकैर्वियुङ्क्ते ॥ ३४ ॥
ເມື່ອດຳເນີນຕາມທາງນີ້ ໂຍຄີຍ່ອມໄດ້ຮັບຄວາມຮັກບໍລິສຸດຕໍ່ພຣະພະຄະວານ ຫຣິ; ຫົວໃຈລະລາຍດ້ວຍພັກຕິ ຂົນລຸກດ້ວຍຄວາມປິຕິ ແລະຖືກຊຳລະດ້ວຍທາງນ້ຳຕາແຫ່ງຄວາມໂຫຍຫາຢູ່ເນືອງໆ. ຈາກນັ້ນຄ່ອຍໆ ລາກຈິດທີ່ເຄີຍໃຊ້ດຸດເບັດເພື່ອລໍ້ພຣະອົງ ອອກຈາກກິດຈະກຳທາງວັດຖຸ।
Verse 35
मुक्ताश्रयं यर्हि निर्विषयं विरक्तं निर्वाणमृच्छति मन: सहसा यथार्चि: । आत्मानमत्र पुरुषोऽव्यवधानमेकम् अन्वीक्षते प्रतिनिवृत्तगुणप्रवाह: ॥ ३५ ॥
ເມື່ອຈິດໃຈພົ້ນຈາກມົນທິນທາງວັດຖຸ ແລະ ຄາຍຄວາມຍຶດຕິດໃນອາລົມທັງປວງ ມັນຈະໃສສະອາດດັ່ງໄຟຕະກຽງ ແລະ ເຂົ້າສູ່ນິຣວານ; ເມື່ອກະແສກຸນະສົງບ ຜູ້ປະຕິບັດຈຶ່ງປະຈັກພຣະປະຣະມາຕະມັນເປັນເອກະພາບບໍ່ມີຊ່ອງຫວ່າງ।
Verse 36
सोऽप्येतया चरमया मनसो निवृत्त्या तस्मिन्महिम्न्यवसित: सुखदु:खबाह्ये । हेतुत्वमप्यसति कर्तरि दु:खयोर्यत् स्वात्मन्विधत्त उपलब्धपरात्मकाष्ठ: ॥ ३६ ॥
ດ້ວຍການນິວັດຂອງຈິດຂັ້ນສູງສຸດນີ້ ຈິດຈະຕັ້ງມັ່ນໃນຂັ້ນອະຕີນດຣະຍະສູງສຸດ ເຫນືອກວ່າແນວຄິດວັດຖຸເລື່ອງສຸກແລະທຸກ ແລະ ດຳລົງຢູ່ໃນສະຫງ່າລາສີຂອງຕົນ. ໃນເວລານັ້ນ ຜູ້ປະຕິບັດຮູ້ຄວາມຈິງແຫ່ງຄວາມສຳພັນກັບພຣະພະຄະວານ ບຸກຄົນສູງສຸດ ແລະ ເຫັນວ່າສຸກ–ທຸກ ແລະ ປະຕິກິລິຍາຂອງມັນ ເກີດຈາກອະຫັງການປອມອັນເກີດຈາກອະວິຊາ ບໍ່ແມ່ນຈາກອາຕະມັນແທ້.
Verse 37
देहं च तं न चरम: स्थितमुत्थितं वा सिद्धो विपश्यति यतोऽध्यगमत्स्वरूपम् । दैवादुपेतमथ दैववशादपेतं वासो यथा परिकृतं मदिरामदान्ध: ॥ ३७ ॥
ເນື່ອງຈາກໄດ້ບັນລຸຕົນຕົວແທ້ ຜູ້ສຳເລັດສົມບູນຈຶ່ງບໍ່ຮັບຮູ້ວ່າກາຍວັດຖຸນີ້ນິ່ງຫຼືເຄື່ອນ; ມັນມາຕາມອຳນາດວາສະນາ ແລະ ໄປຕາມວາສະນາເຊັ່ນກັນ—ດັ່ງຄົນເມົາບໍ່ຮູ້ວ່າຕົນສວມເສື້ອຜ້າຢູ່ຫຼືບໍ່।
Verse 38
देहोऽपि दैववशग: खलु कर्म यावत् स्वारम्भकं प्रतिसमीक्षत एव सासु: । तं सप्रपञ्चमधिरूढसमाधियोग: स्वाप्नं पुनर्न भजते प्रतिबुद्धवस्तु: ॥ ३८ ॥
ກາຍແລະອິນທຣີຂອງຜູ້ປົດປ່ອຍໂຍຄີຖືກພຣະພະຄະວານຄຸ້ມຄອງ ແລະ ດຳເນີນໄປຈົນກວ່າກຳມະທີ່ກຳນົດໄວ້ (ປຣາຣັບທະ) ຈະສິ້ນສຸດ. ເພາະລາວຕື່ນຮູ້ໃນຖານະແທ້ ແລະ ຕັ້ງມັ່ນໃນສະມາທິ ລາວບໍ່ຮັບເອົາຜົນພ້ອມຂອງກາຍເປັນຂອງຕົນ; ດັ່ງນັ້ນລາວເຫັນກິດຈະກຳຂອງກາຍເຫມືອນກິດຈະກຳຂອງກາຍໃນຄວາມຝັນ.
Verse 39
यथा पुत्राच्च वित्ताच्च पृथङ्मर्त्य: प्रतीयते । अप्यात्मत्वेनाभिमताद्देहादे: पुरुषस्तथा ॥ ३९ ॥
ເພາະຄວາມຮັກຕໍ່ລູກແລະຊັບສິນ ມະນຸດຈຶ່ງຍຶດວ່າ “ຂອງຂ້ອຍ” ແມ່ນທັງທີ່ມັນແຍກຈາກຕົນ; ສະເໝືອນກັນ ລາວຍຶດກາຍແລະອື່ນໆ ເປັນ “ຂ້ອຍ”. ແຕ່ເຊັ່ນທີ່ສາມາດເຂົ້າໃຈວ່າລູກແລະຊັບສິນຕ່າງຈາກຕົນ ວິນຍານຜູ້ຫຼຸດພົ້ນກໍຮູ້ຊັດວ່າຕົນກັບກາຍບໍ່ແມ່ນອັນດຽວກັນ.
Verse 40
यथोल्मुकाद्विस्फुलिङ्गाद्धूमाद्वापि स्वसम्भवात् । अप्यात्मत्वेनाभिमताद्यथाग्नि: पृथगुल्मुकात् ॥ ४० ॥
ເຫມືອນໄຟທີ່ເກີດຈາກທ່ອນໄມ້ທີ່ກຳລັງໄໝ້ ມີເປວໄຟ ປະກາຍ ແລະຄວັນ ແຕ່ອັກນີໃນສະພາບຂອງຕົນກໍແຕກຕ່າງຈາກສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນ।
Verse 41
भूतेन्द्रियान्त:करणात्प्रधानाज्जीवसंज्ञितात् । आत्मा तथा पृथग्द्रष्टा भगवान्ब्रह्मसंज्ञित: ॥ ४१ ॥
ພຣະພະຄະວານຜູ້ເປັນປະຣະພຣະຫມະ ແມ່ນຜູ້ເຫັນແລະພະຍານ ແຕກຕ່າງຈາກຊີວະທີ່ປະກອບດ້ວຍທາດ ອິນທຣີ ແລະຈິດພາຍໃນກັບປະທານະ।
Verse 42
सर्वभूतेषु चात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि । ईक्षेतानन्यभावेन भूतेष्विव तदात्मताम् ॥ ४२ ॥
ໂຍຄີຄວນເຫັນອາດມັນໃນສັດທັງປວງ ແລະເຫັນສັດທັງປວງໃນອາດມັນ ດ້ວຍຈິດບໍ່ແບ່ງສອງ; ນັ້ນແມ່ນການຮູ້ແຈ້ງປະຣະມາດມັນ।
Verse 43
स्वयोनिषु यथा ज्योतिरेकं नाना प्रतीयते । योनीनां गुणवैषम्यात्तथात्मा प्रकृतौ स्थित: ॥ ४३ ॥
ເຫມືອນໄຟດຽວກັນທີ່ປາກົດແຕກຕ່າງໃນໄມ້ຫຼາຍຊະນິດ ອາດມັນດຽວກັນກໍປາກົດແຕກຕ່າງໃນກາຍຫຼາຍແບບ ເນື່ອງຈາກຄຸນຂອງປະກຣິຕິທີ່ບໍ່ເທົ່າກັນ।
Verse 44
तस्मादिमां स्वां प्रकृतिं दैवीं सदसदात्मिकाम् । दुर्विभाव्यां पराभाव्य स्वरूपेणावतिष्ठते ॥ ४४ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ໂຍຄີເມື່ອໄດ້ຊະນະປະກຣິຕິອັນເປັນເທວະຂອງຕົນຄື ມາຍາ ທີ່ຍາກຈະເຂົ້າໃຈ ແລະປາກົດເປັນທັງເຫດແລະຜົນ (ມີ-ບໍ່ມີ) ກໍຈະຕັ້ງຢູ່ໃນສະພາບແທ້ຂອງຕົນ।
Frequently Asked Questions
Kapila’s method culminates in personalist absorption: the purified mind beholds and serves the Supreme Lord’s eternal form (Viṣṇu/Hari) within the heart. The meditation is not on a formless absolute but on Bhagavān’s features, ornaments, weapons, and compassionate glances, and it matures into bhakti marked by love (prema), tears, and complete detachment from material desire.
Limb-by-limb meditation (aṅgaśaḥ dhyāna) stabilizes attention and prevents the mind from scattering. Each limb becomes a devotional anchor, drawing the mind from gross distraction to subtle absorption, until remembrance becomes continuous and affectionate—culminating in samādhi where the mind is fixed in Hari rather than in sense objects.
Prāṇāyāma is presented as a purificatory aid: it steadies the mind, clears disturbances, and supports sense-withdrawal and concentration. Kapila explains that regulated breath helps remove mental agitation and supports deeper meditation, but the chapter’s telos is devotion—meditating on the Lord until the heart is transformed.
Parambrahma, the Supreme Personality of Godhead, is the ultimate seer, distinct from the individual jīva who is associated with senses, elements, and conditioned consciousness. Realization means discerning that bodily pleasure and pain belong to false ego and guṇas, while the self is a dependent conscious being meant to be aligned with the Supreme.
The yogī recognizes all manifestations as energies (śakti) of the Supreme and thus sees living entities without material distinction. Like fire appearing differently according to wood and conditions, the same pure spirit is expressed through bodies shaped by the guṇas—leading to compassion and non-envious, spiritual equality.