Adhyaya 25
Kapila’s Devotional Sāṅkhya: Sādhu-saṅga, Bhakti-yoga, and Fearlessness in the Supreme Shelter
ຕໍ່ເນື່ອງຈາກການເລົ່າຂອງ ວິດູຣ–ໄມເຕຣຍະ, ໄມເຕຣຍະໄດ້ບອກສະຖານການຫຼັງຈາກ ກັດດະມະມຸນີ ອອກເດີນທາງ: ກະປິລະຢູ່ຂ້າງ ບິນດຸ-ສະໂຣວະຣະ ເພື່ອສົ່ງເສີມຄວາມຕ້ອງການທາງວິນຍານຂອງ ເທວະຮູຕີ. ເທວະຮູຕີ ລະລຶກຄໍາຮັບຮອງຂອງ ພຣະພຣະຫມາ ແລະສາລະພາບຄວາມທຸກຈາກການກະທົບຂອງອາລົມປະສາດ ແລະອະຫັງກາຣ, ຈຶ່ງຂໍ ພຣະພະຄະວານ ເປັນຜູ້ຊ່ອຍພົ້ນຈາກອະວິຊາ. ກະປິລະອະທິບາຍວ່າ ໂຢກະສູງສຸດແມ່ນການເຊື່ອມຈີວະກັບ ພຣະພະຄະວານ ໃຫ້ເກີດຄວາມວາງໃຈຈາກຄູ່ຕໍ່ຕ້ານວັດຖຸ. ທ່ານປຽບທຽບຈິດທີ່ຖືກດຶງໂດຍຄຸນ (guṇa-ākarṣaṇa) ກັບຈິດທີ່ພຶ່ງພາພຣະເຈົ້າ (Bhagavad-āśraya) ແລະເນັ້ນການຊໍາລະກາມ ແລະໂລບ. ຕໍ່ມາກ່າວເຖິງລັກສະນະຂອງສາທຸ ແລະພະລັງຂອງສາທຸ-ສັງຄະ: ການຟັງ ແລະຮ້ອງສັນລະເສີນພຣະເຈົ້າ ຈະສຸກງອມເປັນຄວາມດຶງດູດທີ່ໝັ້ນຄົງ ແລະກາຍເປັນພັກຕິແທ້. ເທວະຮູຕີຖາມຮູບແບບປະຕິບັດ ແລະກະປິລະຊີ້ວ່າ ພັກຕິເປັນສູງສຸດ—ລະລາຍກາຍລະອຽດ, ໃຫ້ມຸກຕິໂດຍບໍ່ຕ້ອງພະຍາຍາມແຍກ, ແລະເຮັດໃຫ້ຜູ້ອຸທິດປາຖະໜາແຕ່ການຮັບໃຊ້. ທ້າຍສຸດ ພຣະເຈົ້າເປັນທີ່ພຶ່ງພາອັນບໍ່ມີຄວາມຢ້ານກົວ: ຜູ້ຄຸ້ມຄອງຈັກກະວານກໍເຮັດວຽກ “ດ້ວຍຄວາມຢ້ານ” ພຣະອົງ, ແລະໂຢກີຜູ້ອຸທິດຕໍ່ພຣະບາດຈະໄດ້ຄວາມສໍາເລັດ ແລະການຢູ່ຮ່ວມກັບພຣະອົງແມ່ນແຕ່ໃນຊີວິດນີ້.
Shlokas
Verse 1
शौनक उवाच कपिलस्तत्त्वसंख्याता भगवानात्ममायया । जात: स्वयमज: साक्षादात्मप्रज्ञप्तये नृणाम् ॥ १ ॥
ສຣີ ເຊົານະກະ ກ່າວວ່າ: ແມ່ນແທ້ພຣະພະຄະວານບໍ່ເກີດ, ແຕ່ໂດຍພະລັງມາຍາພາຍໃນ ພຣະອົງອະວະຕານເປັນມຸນີກະປິລະ ເພື່ອເຜີຍແຜ່ປັນຍາອາດມະຕັດຕະວະໃຫ້ມະນຸດທັງປວງ.
Verse 2
न ह्यस्य वर्ष्मण: पुंसां वरिम्ण: सर्वयोगिनाम् । विश्रुतौ श्रुतदेवस्य भूरि तृप्यन्ति मेऽसव: ॥ २ ॥
ເຊົານະກະກ່າວຕໍ່ວ່າ: ບໍ່ມີໃຜຮູ້ຫຼາຍກວ່າພຣະອົງ, ແລະໃນບັນດາໂຍຄີທັງປວງ ບໍ່ມີໃຜຄວນບູຊາ ຫຼືສຸກງອມກວ່າພຣະອົງ. ພຣະອົງແມ່ນເຈົ້າແຫ່ງເວດ, ແລະການຟັງເລື່ອງພຣະອົງເປັນຄວາມສຸກແທ້ຂອງອິນທຣີຍ.
Verse 3
यद्यद्विधत्ते भगवान् स्वच्छन्दात्मात्ममायया । तानि मे श्रद्दधानस्य कीर्तन्यान्यनुकीर्तय ॥ ३ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ຂໍໃຫ້ທ່ານພັນລະນາຢ່າງຖືກຕ້ອງເຖິງກິດຈະກຳ ແລະ ລີລາທັງປວງຂອງພຣະພະຄະວານ ຜູ້ມີອິດສະລະຕາມພຣະປະສົງ ແລະກະທຳດ້ວຍມາຍາພາຍໃນ; ສຳລັບຂ້ອຍຜູ້ມີສັດທາ ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ຄວນແກ່ການກີຣຕະນະ.
Verse 4
सूत उवाच द्वैपायनसखस्त्वेवं मैत्रेयो भगवांस्तथा । प्राहेदं विदुरं प्रीत आन्वीक्षिक्यां प्रचोदित: ॥ ४ ॥
ສຣີ ສູຕະ ໂກສວາມີ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອຖືກກະຕຸ້ນໂດຍຄຳຖາມຂອງວິດຸຣະເກືອບກັບປັນຍາອັນເຫນືອໂລກ ແລະມີຄວາມປິຕິ, ມະຫາຣິສີ ໄມເຕຣຍະ ຜູ້ເປັນສະຫາຍຂອງວະຍາສະເທວະ ໄດ້ກ່າວກັບວິດຸຣະດັ່ງນີ້.
Verse 5
मैत्रेय उवाच पितरि प्रस्थितेऽरण्यं मातु: प्रियचिकीर्षया । तस्मिन् बिन्दुसरेऽवात्सीद्भगवान् कपिल: किल ॥ ५ ॥
ໄມເຕຣຍະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອກັຣດະມະ ມຸນີ ອອກເດີນທາງເຂົ້າປ່າ, ເພື່ອໃຫ້ແມ່ເທວະຫູຕິພໍໃຈ, ພຣະພະຄະວານ ກະປິລະ ໄດ້ພັກຢູ່ທີ່ຝັ່ງບຶງ ບິນດຸ-ສະໂຣວະຣະ.
Verse 6
तमासीनमकर्माणं तत्त्वमार्गाग्रदर्शनम् । स्वसुतं देवहूत्याह धातु: संस्मरती वच: ॥ ६ ॥
ເມື່ອພຣະກະປິລາ ຜູ້ຊີ້ທາງໄປສູ່ເປົ້າໝາຍສູງສຸດແຫ່ງສັດຈະອັນສູງສຸດ ປະທັບນັ່ງຢ່າງສະຫງົບຢູ່ຕໍ່ໜ້າ, ເທວະຫູຕິໄດ້ລະລຶກພຣະວາຈາຂອງພຣະພຣະຫມາ ແລະເລີ່ມຖາມພຣະກະປິລາ.
Verse 7
देवहूतिरुवाच निर्विण्णा नितरां भूमन्नसदिन्द्रियतर्षणात् । येन सम्भाव्यमानेन प्रपन्नान्धं तम: प्रभो ॥ ७ ॥
ເທວະຫູຕິກ່າວວ່າ: ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຂ້າພະອົງເບື່ອໜ່າຍຢ່າງຫຼາຍຕໍ່ຄວາມຫິວໂຫຍຂອງອິນຊີວັດຖຸອັນບໍ່ແທ້. ເນື່ອງຈາກຄວາມປັ່ນປ່ວນນີ້ ຂ້າແຕ່ພຣະນາຍ ຂ້າພະອົງຕົກລົງໃນຫວ່າງອັນມືດບອດແຫ່ງອະວິຊາ.
Verse 8
तस्य त्वं तमसोऽन्धस्य दुष्पारस्याद्य पारगम् । सच्चक्षुर्जन्मनामन्ते लब्धं मे त्वदनुग्रहात् ॥ ८ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ເປັນປະຖົມ ມີແຕ່ພຣະອົງເທົ່ານັ້ນທີ່ຈະນຳຂ້າພະອົງຂ້າມພົ້ນຄວາມມືດບອດອັນຂ້າມຍາກນັ້ນ. ພຣະອົງແມ່ນດວງຕາແທ້ຂອງຂ້າພະອົງ; ໃນທ້າຍຂອງການເກີດຫຼາຍໆ ຂ້າພະອົງໄດ້ພົບພຣະອົງໂດຍພຣະກະລຸນາເທົ່ານັ້ນ.
Verse 9
य आद्यो भगवान् पुंसामीश्वरो वै भवान् किल । लोकस्य तमसान्धस्य चक्षु: सूर्य इवोदित: ॥ ९ ॥
ພຣະອົງແມ່ນພຣະພະຄະວານຜູ້ເປັນປະຖົມ ແລະເປັນພຣະເຈົ້າສູງສຸດແຫ່ງສັດມີຊີວິດທັງປວງ. ເພື່ອຂັບໄລ່ຄວາມມືດແຫ່ງອະວິຊາຂອງໂລກ ພຣະອົງໄດ້ອຸບັດຂຶ້ນດຸດດວງອາທິດ.
Verse 10
अथ मे देव सम्मोहमपाक्रष्टुं त्वमर्हसि । योऽवग्रहोऽहंममेतीत्येतस्मिन् योजितस्त्वया ॥ १० ॥
ບັດນີ້ ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ ຂໍໃຫ້ພຣະອົງເມດຕາຂັບໄລ່ຄວາມຫຼົງໃຫຍ່ຂອງຂ້າພະອົງ. ເນື່ອງຈາກອະຕາເທື່ອງ ‘ຂ້ອຍ’ ແລະ ‘ຂອງຂ້ອຍ’ ມາຍາຂອງພຣະອົງໄດ້ຜູກຂ້າພະອົງໄວ້.
Verse 11
तं त्वा गताहं शरणं शरण्यं स्वभृत्यसंसारतरो: कुठारम् । जिज्ञासयाहं प्रकृते: पूरुषस्य नमामि सद्धर्मविदां वरिष्ठम् ॥ ११ ॥
ເທວະຫູຕິກ່າວວ່າ—ໂອ ພຣະຜູ້ເປັນທີ່ພຶ່ງອັນຄວນພຶ່ງ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ອາໄສພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະອົງ; ພຣະອົງເປັນຂວານຕັດຕົ້ນໄມ້ແຫ່ງສັງສາຣ. ດັ່ງນັ້ນຂ້າພະເຈົ້າຂໍນົບນ້ອມພຣະອົງ ຜູ້ສູງສຸດໃນຫມູ່ຜູ້ຮູ້ທຳອັນບໍລິສຸດ ແລະຂໍຖາມເຖິງຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງປຣະກຣິຕິ–ປຸຣຸສະ ແລະຊາຍ–ຍິງ
Verse 12
मैत्रेय उवाच इति स्वमातुर्निरवद्यमीप्सितं निशम्य पुंसामपवर्गवर्धनम् । धियाभिनन्द्यात्मवतां सतां गति- र्बभाष ईषत्स्मितशोभितानन: ॥ १२ ॥
ໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ—ເມື່ອພຣະອົງໄດ້ຍິນຄວາມປາຖະໜາອັນບໍລິສຸດຂອງແມ່ພຣະອົງເພື່ອການຮູ້ແຈ້ງທາງວິນຍານ ແລະຄຳຖາມທີ່ເພີ່ມພູນການຫຼຸດພົ້ນຂອງມະນຸດ ພຣະອົງໄດ້ຊົມເຊີຍໃນໃຈ. ແລ້ວດ້ວຍໃບໜ້າງາມດ້ວຍຮອຍຍິ້ມອ່ອນ ພຣະອົງໄດ້ອະທິບາຍທາງຂອງຜູ້ແສວງຫາການຮູ້ຕົນ
Verse 13
श्रीभगवानुवाच योग आध्यात्मिक: पुंसां मतो नि:श्रेयसाय मे । अत्यन्तोपरतिर्यत्र दु:खस्य च सुखस्य च ॥ १३ ॥
ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕັດວ່າ: ໂຍຄະທາງວິນຍານ ທີ່ເກືອບກຽວກັບພຣະອົງແລະວິນຍານປະຈຳຕົວ ເພື່ອປະໂຫຍດສູງສຸດຂອງສັດມີຊີວິດ ແມ່ນໂຍຄະສູງສຸດຕາມທັດສະນະຂອງເຮົາ; ເພາະໃນນັ້ນເກີດຄວາມຫຼຸດພົ້ນຈາກສຸກແລະທຸກຂ໌ທາງວັດຖຸຢ່າງສິ້ນເຊີງ
Verse 14
तमिमं ते प्रवक्ष्यामि यमवोचं पुरानघे । ऋषीणां श्रोतुकामानां योगं सर्वाङ्गनैपुणम् ॥ १४ ॥
ໂອ ແມ່ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ, ບັດນີ້ເຮົາຈະອະທິບາຍໂຍຄະໂບຮານນັ້ນໃຫ້ເຈົ້າ, ຊຶ່ງເຮົາເຄີຍກ່າວໄວ້ກ່ອນແກ່ມະຫາຣິສີຜູ້ໃຄ່ຟັງ. ໂຍຄະນີ້ຊໍານານຄົບທຸກອົງ—ເປັນປະໂຫຍດ ແລະປະຕິບັດໄດ້ທຸກດ້ານ
Verse 15
चेत: खल्वस्य बन्धाय मुक्तये चात्मनो मतम् । गुणेषु सक्तं बन्धाय रतं वा पुंसि मुक्तये ॥ १५ ॥
ຈິດຂອງສັດມີຊີວິດຖືກກ່າວວ່າເປັນເຫດທັງການຜູກມັດແລະການຫຼຸດພົ້ນ. ເມື່ອຈິດນັ້ນຕິດຢູ່ໃນຄຸນະຂອງປຣະກຣິຕິ ກໍເປັນພັນທະ; ແຕ່ເມື່ອຈິດດຽວກັນຜູກພັນກັບພຣະພະຄະວານ ຜູ້ເປັນປຸຣຸສະສູງສຸດ ກໍຕັ້ງຢູ່ໃນຈິດແຫ່ງການຫຼຸດພົ້ນ
Verse 16
अहंममाभिमानोत्थै: कामलोभादिभिर्मलै: । वीतं यदा मन: शुद्धमदु:खमसुखं समम् ॥ १६ ॥
ເມື່ອມົນທິນແຫ່ງກາມ ແລະ ຄວາມໂລບທີ່ເກີດຈາກການຍຶດວ່າ “ຂ້ອຍ” ແລະ “ຂອງຂ້ອຍ” ຖືກຊໍາລະໝົດ ໃຈຈະບໍລິສຸດ ແລະ ຢູ່ເໜືອສຸກທຸກດ້ວຍຄວາມເສມພາກ।
Verse 17
तदा पुरुष आत्मानं केवलं प्रकृते: परम् । निरन्तरं स्वयंज्योतिरणिमानमखण्डितम् ॥ १७ ॥
ໃນເວລານັ້ນ ວິນຍານເຫັນຕົນເອງວ່າຢູ່ເໜືອປະກຣິຕິ ເປັນອາດມັນບໍລິສຸດ ສ່ອງແສງດ້ວຍຕົນເອງບໍ່ຂາດສາຍ ເຖິງຈະນ້ອຍຫຼາຍກໍບໍ່ແຕກຢ່າງໃດ।
Verse 18
ज्ञानवैराग्ययुक्तेन भक्तियुक्तेन चात्मना । परिपश्यत्युदासीनं प्रकृतिं च हतौजसम् ॥ १८ ॥
ດ້ວຍອາດມັນທີ່ປະກອບດ້ວຍພັກຕິ ພ້ອມຍານ ແລະ ຄວາມຄາຍກໍາໜັດ ຍ່ອມເຫັນທຸກສິ່ງຕາມຄວາມເປັນຈິງ; ເຂົາກາຍເປັນຜູ້ວາງເຉີຍຕໍ່ປະກຣິຕິ ແລະ ອຳນາດຂອງມາຍາກໍອ່ອນລົງ।
Verse 19
न युज्यमानया भक्त्या भगवत्यखिलात्मनि । सदृशोऽस्ति शिव: पन्था योगिनां ब्रह्मसिद्धये ॥ १९ ॥
ຫາກບໍ່ເຂົ້າຮ່ວມພັກຕິໂຍຄະແດ່ພຣະພະຄະວານ ຜູ້ເປັນອາດມັນແຫ່ງສັບພະສິ່ງ ບໍ່ມີໂຍຄີໃດຈະບັນລຸພຣະຫມະສິດທິ; ເສັ້ນທາງອັນເປັນມົງຄຸນມີພຽງພັກຕິເທົ່ານັ້ນ।
Verse 20
प्रसङ्गमजरं पाशमात्मन: कवयो विदु: । स एव साधुषु कृतो मोक्षद्वारमपावृतम् ॥ २० ॥
ນັກປັນຍາຮູ້ດີວ່າ ຄວາມຍຶດຕິດໃນວັດຖຸໂລກີແມ່ນບ່ວງອັນບໍ່ເສື່ອມຂອງວິນຍານ; ແຕ່ຄວາມຍຶດຕິດນັ້ນເອງ ເມື່ອຫັນໄປຫາສາທຸ-ພັກຕະ ຈະເປີດປະຕູແຫ່ງໂມກສະ।
Verse 21
तितिक्षव: कारुणिका: सुहृद: सर्वदेहिनाम् । अजातशत्रव: शान्ता: साधव: साधुभूषणा: ॥ २१ ॥
ລັກສະນະຂອງສາທຸແມ່ນ ອົດທົນ ເມດຕາກະລຸນາ ແລະເປັນມິດຕໍ່ສັດມີຊີວິດທັງປວງ. ບໍ່ມີສັດຕູ ສະຫງົບ ຍຶດຫມັ້ນໃນຄຳພີ ແລະມີຄຸນທຳສູງສົ່ງ.
Verse 22
मय्यनन्येन भावेन भक्तिं कुर्वन्ति ये दृढाम् । मत्कृते त्यक्तकर्माणस्त्यक्तस्वजनबान्धवा: ॥ २२ ॥
ສາທຸແບບນັ້ນປະພຶດພັກຕິອັນໝັ້ນຄົງຕໍ່ພຣະເຈົ້າ ດ້ວຍໃຈທີ່ບໍ່ແບ່ງສ່ວນ. ເພື່ອພຣະອົງ ເຂົາລະທິ້ງພັນທະກຳອື່ນໆ ແລະຄວາມຜູກພັນທາງໂລກ ເຊັ່ນ ຍາດພີ່ນ້ອງ ແລະມິດສະຫາຍ.
Verse 23
मदाश्रया: कथा मृष्टा:शृण्वन्ति कथयन्ति च । तपन्ति विविधास्तापा नैतान्मद्गतचेतस: ॥ २३ ॥
ບັນດາສາທຸຜູ້ພຶ່ງພາເຮົາ ຟັງແລະເວົ້າເລື່ອງລາວອັນຫວານຊື່ນຂອງເຮົາຢູ່ເສມອ. ເນື່ອງຈາກໃຈຂອງເຂົາຈົມຢູ່ໃນລີລາຂອງເຮົາ ເຂົາຈຶ່ງບໍ່ຖືກທຸກຂ໌ທາງວັດຖຸຫຼາຍປະການເຜົາໄໝ້.
Verse 24
त एते साधव: साध्वि सर्वसङ्गविवर्जिता: । सङ्गस्तेष्वथ ते प्रार्थ्य: सङ्गदोषहरा हि ते ॥ २४ ॥
ໂອ ແມ່ຜູ້ດີງາມ, ບັນດາສາທຸຜູ້ເປັນມະຫາພັກຕະເຫຼົ່ານີ້ ປອດຈາກຄວາມຜູກພັນທັງປວງ. ເຈົ້າຄວນແສວງຫາການຄົບຄົນບຸນເຊັ່ນນີ້, ເພາະສັງຄົມຂອງເຂົາຊ່ວຍລົບລ້າງໂທດແຫ່ງຄວາມຍຶດຕິດທາງວັດຖຸ.
Verse 25
सतां प्रसङ्गान्मम वीर्यसंविदो भवन्ति हृत्कर्णरसायना: कथा: । तज्जोषणादाश्वपवर्गवर्त्मनि श्रद्धा रतिर्भक्तिरनुक्रमिष्यति ॥ २५ ॥
ໃນການຄົບຄົນກັບພັກຕະຜູ້ບໍລິສຸດ ການສົນທະນາເລື່ອງລີລາ ແລະກິດຂອງພຣະບຸກຄົນສູງສຸດ ເປັນດັ່ງຢານ້ຳອະມຣິດແກ່ຫູແລະໃຈ. ເມື່ອບໍ່ມີການບໍລິບູນຮສນັ້ນ ໃນເສັ້ນທາງສູ່ການຫຼຸດພົ້ນ ຈະເກີດຂຶ້ນຕາມລຳດັບ: ສັດທາ, ຣະຕິ (ຄວາມຫຼົງໃຫຼ) ແລະ ພັກຕິແທ້.
Verse 26
भक्त्या पुमाञ्जातविराग ऐन्द्रियाद् दृष्टश्रुतान्मद्रचनानुचिन्तया । चित्तस्य यत्तो ग्रहणे योगयुक्तो यतिष्यते ऋजुभिर्योगमार्गै: ॥ २६ ॥
ເມື່ອຢູ່ໃນສັງຄົມຂອງຜູ້ມີພັກຕິ ແລະຮັບໃຊ້ດ້ວຍພັກຕິ ພ້ອມທັງຄິດຄຳນຶງເຖິງພຣະລີລາຂອງພຣະເຈົ້າຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ບຸກຄົນຈະເກີດຄວາມເບື່ອໜ່າຍຕໍ່ຄວາມສຸກທາງອິນທຣີ ທັງໃນໂລກນີ້ແລະໂລກໜ້າ. ນີ້ແມ່ນໂຍຄະແຫ່ງຈິດສຳນຶກກຣິດສະນາທີ່ງ່າຍທີ່ສຸດ; ຜູ້ຕັ້ງມັ່ນໃນທາງພັກຕິຈະຄວບຄຸມໃຈໄດ້.
Verse 27
असेवयायं प्रकृतेर्गुणानां ज्ञानेन वैराग्यविजृम्भितेन । योगेन मय्यर्पितया च भक्त्या मां प्रत्यगात्मानमिहावरुन्धे ॥ २७ ॥
ດ້ວຍການບໍ່ໄປຮັບໃຊ້ຄຸນແຫ່ງທໍາມະຊາດວັດຖຸ ແຕ່ພັດທະນາປັນຍາທີ່ເຕີບໃນຄວາມປ່ອຍວາງ ແລະຝຶກໂຍຄະທີ່ໃຈຖືກອຸທິດໃນພັກຕິແດ່ພຣະບຸກຄົນສູງສຸດ ບຸກຄົນຈະໄດ້ຮັບສະມາຄົມກັບຂ້າພະເຈົ້າໃນຊີວິດນີ້ເອງ; ເພາະຂ້າພະເຈົ້າແມ່ນພຣະບຸກຄົນສູງສຸດ ແລະສັດຈະອັນສົມບູນ.
Verse 28
देवहूतिरुवाच काचित्त्वय्युचिता भक्ति: कीदृशी मम गोचरा । यया पदं ते निर्वाणमञ्जसान्वाश्नवा अहम् ॥ २८ ॥
ເທວະຮູຕິກ່າວວ່າ—ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ, ພັກຕິແບບໃດຈຶ່ງເໝາະກັບຂ້າພະເຈົ້າ ແລະຢູ່ໃນຂອບເຂດທີ່ຂ້າພະເຈົ້າປະຕິບັດໄດ້? ດ້ວຍພັກຕິນັ້ນ ຂໍໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າເຂົ້າເຖິງການຮັບໃຊ້ພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະອົງໄດ້ຢ່າງງ່າຍ ແລະໂດຍທັນທີ.
Verse 29
यो योगो भगवद्बाणो निर्वाणात्मंस्त्वयोदित: । कीदृश: कति चाङ्गानि यतस्तत्त्वावबोधनम् ॥ २९ ॥
ໂຍຄະລຶກລັບທີ່ພຣະອົງອະທິບາຍ ມຸ່ງໄປຫາພຣະບຸກຄົນສູງສຸດ ແລະເພື່ອຢຸດການດຳລົງຢູ່ທາງວັດຖຸໂດຍສິ້ນເຊີງ ມີສະພາບແນວໃດ? ມີກີ່ອົງປະກອບ? ແລະມີວິທີໃດບ້າງທີ່ຈະເຂົ້າໃຈໂຍຄະອັນສູງສຸດນັ້ນຕາມຄວາມເປັນຈິງ—ຂໍພຣະອົງໂປຣດບອກ.
Verse 30
तदेतन्मे विजानीहि यथाहं मन्दधीर्हरे । सुखं बुद्ध्येय दुर्बोधं योषा भवदनुग्रहात् ॥ ३० ॥
ຂ້າແຕ່ຫຣິ, ຂໍພຣະອົງໂປຣດອະທິບາຍໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຢ່າງຖືກຕ້ອງ. ປັນຍາຂອງຂ້າພະເຈົ້າອ່ອນ ແລະຂ້າພະເຈົ້າເປັນຍິງ; ດັ່ງນັ້ນການເຂົ້າໃຈສັດຈະສູງສຸດແມ່ນຍາກ. ແຕ່ດ້ວຍພຣະກະລຸນາຂອງພຣະອົງ ຖ້າພຣະອົງເມດຕາອະທິບາຍ ຂ້າພະເຈົ້າຈະເຂົ້າໃຈໄດ້ງ່າຍ ແລະຈະໄດ້ຮັບຄວາມສຸກເຫນືອໂລກ.
Verse 31
मैत्रेय उवाच विदित्वार्थं कपिलो मातुरित्थं जातस्नेहो यत्र तन्वाभिजात: । तत्त्वाम्नायं यत्प्रवदन्ति सांख्यं प्रोवाच वै भक्तिवितानयोगम् ॥ ३१ ॥
ພຣະມາຍເຕຣຍະກ່າວວ່າ: ເມື່ອຟັງຖ້ອຍຄໍາຂອງແມ່ ພຣະພະຄະວານ ກະປິລະ ຮູ້ເຈດຕະນາຂອງນາງ ແລະເນື່ອງຈາກເກີດຈາກຮ່າງກາຍຂອງນາງ ຈຶ່ງເກີດຄວາມເມດຕາກະລຸນາ. ຈາກນັ້ນພຣະອົງໄດ້ສອນຕັດຕະວະສາງຂະຍະທີ່ສືບມາທາງປະຣຳປະຣາ ອັນປະສົມປະສານພັກຕິ-ເສວາ ແລະການຮູ້ແຈ້ງທາງໂຍຄະ.
Verse 32
श्रीभगवानुवाच देवानां गुणलिङ्गानामानुश्रविककर्मणाम् । सत्त्व एवैकमनसो वृत्ति: स्वाभाविकी तु या । अनिमित्ता भागवती भक्ति: सिद्धेर्गरीयसी ॥ ३२ ॥
ພຣະກະປິລະຕັດວ່າ: ອິນທຣີຍະເປັນນິມິດຂອງເທວະຕາຕາມຄຸນະ ແລະຄວາມໂນ້ມເອີ້ນທາງທໍາມະຊາດຄືການກະທໍາຕາມຂໍ້ບັງຄັບແຫ່ງເວດ. ເຊັ່ນທີ່ອິນທຣີຍະເປັນຕົວແທນຂອງເທວະຕາ ມະນະກໍເປັນຕົວແທນຂອງປະຣະມາຕະມັນ; ໜ້າທີ່ທໍາມະຊາດຂອງຈິດຄືການຮັບໃຊ້. ເມື່ອຈິດຮັບໃຊ້ນັ້ນເຂົ້າສູ່ພັກຕິອັນບໍ່ມີເຫດຈູງໃຈຕໍ່ພຣະພະຄະວານ ຍ່ອມສູງສົ່ງກວ່າແມ່ນກະທັ້ງໂມກສະ.
Verse 33
जरयत्याशु या कोशं निगीर्णमनलो यथा ॥ ३३ ॥
ພັກຕິລະລາຍກາຍລະອຽດຂອງຊີວະໂດຍບໍ່ຕ້ອງພະຍາຍາມແຍກຕ່າງຫາກ ເຫມືອນໄຟຍ່ອຍອາຫານໃນທ້ອງທີ່ຍ່ອຍສິ່ງທີ່ເຮົາກິນເຂົ້າໄປ.
Verse 34
नैकात्मतां मे स्पृहयन्ति केचिन् मत्पादसेवाभिरता मदीहा: । येऽन्योन्यतो भागवता: प्रसज्य सभाजयन्ते मम पौरुषाणि ॥ ३४ ॥
ຜູ້ພັກຕິບໍລິສຸດທີ່ຫມົກມຸ່ນໃນການຮັບໃຊ້ພຣະບາດດອກບົວຂອງຂ້າ ແລະຢູ່ໃນກິດແຫ່ງພັກຕິຕະຫຼອດ ບໍ່ປາດຖະນາຈະຫຼອມຮວມເປັນໜຶ່ງກັບຂ້າ. ເຂົາເຈົ້າເປັນພາກະວະຕະ ຄົບຫາກັນ ແລະສັນລະເສີນລີລາ ແລະພຣະອານຸພາບຂອງຂ້າຢູ່ເສມອ.
Verse 35
पश्यन्ति ते मे रुचिराण्यम्ब सन्त: प्रसन्नवक्त्रारुणलोचनानि । रूपाणि दिव्यानि वरप्रदानि साकं वाचं स्पृहणीयां वदन्ति ॥ ३५ ॥
ແມ່ເອີຍ ຜູ້ສະຫງົບຜູ້ພັກຕິຂອງຂ້າ ຍ່ອມເຫັນຮູບຂອງຂ້າທີ່ມີໃບໜ້າຍິ້ມແຍ້ມ ແລະດວງຕາອອກແດງດຸດອາທິດຍາມເຊົ້າຢູ່ເສມອ. ເຂົາເຈົ້າປາດຖະນາເຫັນຮູບທິບອັນຫຼາກຫຼາຍຂອງຂ້າ ທີ່ລ້ວນແຕ່ເປັນມົງຄຸນ ແລະປະທານພອນ ແລະຍັງສົນທະນາກັບຂ້າດ້ວຍຖ້ອຍຄໍາອັນນ່າປາຖະໜາ.
Verse 36
तैर्दर्शनीयावयवैरुदार- विलासहासेक्षितवामसूक्तै: । हृतात्मनो हृतप्राणांश्च भक्ति- रनिच्छतो मे गतिमण्वीं प्रयुङ्क्ते ॥ ३६ ॥
ເມື່ອໄດ້ເຫັນອະວະຍະວະອັນງາມຂອງພຣະເຈົ້າ ພ້ອມຮອຍຍິ້ມ ລີລາອັນສູງສົ່ງ ສາຍຕາອັນດຶງດູດ ແລະໄດ້ຟັງພຣະວາຈາອັນໄພເລາະ ຈິດຂອງຜູ້ພັກດີບໍລິສຸດຖືກຊັກພາ. ອິນທຣີຍະຫຼຸດຈາກກິດອື່ນໆ ແລະຈົມໃນພັກຕິເສວາ; ດັ່ງນັ້ນແມ່ນບໍ່ປາດຖະນາກໍໄດ້ໂມກສະໂດຍບໍ່ຕ້ອງພະຍາຍາມແຍກຕ່າງຫາກ
Verse 37
अथो विभूतिं मम मायाविनस्ता- मैश्वर्यमष्टाङ्गमनुप्रवृत्तम् । श्रियं भागवतीं वास्पृहयन्ति भद्रां परस्य मे तेऽश्नुवते तु लोके ॥ ३७ ॥
ເນື່ອງຈາກຜູ້ພັກດີຈົມຢູ່ໃນການລະລຶກເຖິງຂ້າພະເຈົ້າຢ່າງສົມບູນ ລາວຈຶ່ງບໍ່ປາດຖະນາແມ່ນແຕ່ພອນສູງສຸດໃນໂລກຊັ້ນເທິງ ເຊັ່ນ ສັດຍະໂລກ; ບໍ່ປາດຖະນາອັດສະຕະສິດທິຈາກໂຍຄະ; ແລະບໍ່ໃຝ່ຫາອານາຈັກໄວກຸນຖະ. ແຕ່ເຖິງຢ່າງນັ້ນ ໂດຍບໍ່ມີຄວາມໂລບຫວັງ ລາວຍັງໄດ້ສຳຜັດພອນມົງຄຸນທັງປວງທີ່ຂ້າພະເຈົ້າປະທານ ແມ່ນແຕ່ໃນຊີວິດນີ້
Verse 38
न कर्हिचिन्मत्परा: शान्तरूपे नङ्क्ष्यन्ति नो मेऽनिमिषो लेढि हेति: । येषामहं प्रिय आत्मा सुतश्च सखा गुरु: सुहृदो दैवमिष्टम् ॥ ३८ ॥
ຜູ້ພັກດີທີ່ພຶ່ງພາຂ້າພະເຈົ້າໃນຄວາມສະຫງົບ ບໍ່ເຄີຍຖືກພາກອອກຈາກຄວາມຮຸ່ງເຮືອງເຫນືອໂລກນັ້ນ; ອາວຸດບໍ່ອາດທຳລາຍ ແລະການຜັນແປຂອງເວລາກໍບໍ່ອາດລົບລ້າງ. ເນື່ອງຈາກພວກເຂົາຮັບຂ້າພະເຈົ້າເປັນອາດມັນອັນຮັກ, ເປັນລູກ, ເປັນມິດ, ເປັນຄູ, ເປັນຜູ້ເກື້ອກູນ ແລະເປັນເທວະສູງສຸດທີ່ນັບຖື ຈຶ່ງບໍ່ອາດຖືກພາກຈາກພອນຂອງຕົນໃນເວລາໃດໆ
Verse 39
इमं लोकं तथैवामुमात्मानमुभयायिनम् । आत्मानमनु ये चेह ये राय: पशवो गृहा: ॥ ३९ ॥ विसृज्य सर्वानन्यांश्च मामेवं विश्वतोमुखम् । भजन्त्यनन्यया भक्त्या तान्मृत्योरतिपारये ॥ ४० ॥
ຜູ້ພັກດີທີ່ນະມັດສະການຂ້າພະເຈົ້າ—ພຣະເຈົ້າແຫ່ງຈັກກະວານຜູ້ແຜ່ຊາຍທົ່ວ—ດ້ວຍພັກຕິອັນບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ ຍ່ອມປ່ອຍວາງຄວາມປາດຖະນາທັງໃນໂລກນີ້ແລະໂລກໜ້າ ແລະລະທິ້ງຄວາມຢາກໃນຊັບສິນ ລູກຫຼານ ສັດລ້ຽງ ເຮືອນ ແລະສິ່ງໃດໆທີ່ຜູກພັນກັບກາຍ. ຂ້າພະເຈົ້າຈະນຳເຂົາຂ້າມພົ້ນການເກີດແລະການຕາຍ
Verse 40
इमं लोकं तथैवामुमात्मानमुभयायिनम् । आत्मानमनु ये चेह ये राय: पशवो गृहा: ॥ ३९ ॥ विसृज्य सर्वानन्यांश्च मामेवं विश्वतोमुखम् । भजन्त्यनन्यया भक्त्या तान्मृत्योरतिपारये ॥ ४० ॥
ຜູ້ພັກດີທີ່ນະມັດສະການຂ້າພະເຈົ້າ—ພຣະເຈົ້າແຫ່ງຈັກກະວານຜູ້ແຜ່ຊາຍທົ່ວ—ດ້ວຍພັກຕິອັນບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ ຍ່ອມປ່ອຍວາງຄວາມປາດຖະນາທັງໃນໂລກນີ້ແລະໂລກໜ້າ ແລະລະທິ້ງຄວາມຢາກໃນຊັບສິນ ລູກຫຼານ ສັດລ້ຽງ ເຮືອນ ແລະສິ່ງໃດໆທີ່ຜູກພັນກັບກາຍ. ຂ້າພະເຈົ້າຈະນຳເຂົາຂ້າມພົ້ນການເກີດແລະການຕາຍ
Verse 41
नान्यत्र मद्भगवत: प्रधानपुरुषेश्वरात् । आत्मन: सर्वभूतानां भयं तीव्रं निवर्तते ॥ ४१ ॥
ນອກຈາກພຣະອົງ—ຜູ້ເປັນພຣະເຈົ້າສູງສຸດ (ປຣະທານ-ປຸຣຸເສສະວະຣະ) ເປັນປະຣະມາຕະມັນຂອງສັດທັງປວງ ແລະເປັນເຫດດັ້ງເດີມແຫ່ງການສ້າງ—ຜູ້ໃດພຶ່ງພາທີ່ອື່ນ ຍ່ອມບໍ່ອາດລະທິ້ງຄວາມຢ້ານກົວແຫ່ງເກີດແລະຕາຍໄດ້।
Verse 42
मद्भयाद्वाति वातोऽयं सूर्यस्तपति मद्भयात् । वर्षतीन्द्रो दहत्यग्निर्मृत्युश्चरति मद्भयात् ॥ ४२ ॥
ເນື່ອງຈາກຄວາມເກງກົວຕໍ່ພຣະອົງ ລົມຈຶ່ງພັດ; ເນື່ອງຈາກຄວາມເກງກົວຕໍ່ພຣະອົງ ດວງອາທິດຈຶ່ງແຜດເຜົາ; ເນື່ອງຈາກຄວາມເກງກົວຕໍ່ພຣະອົງ ອິນທຣະຈຶ່ງໃຫ້ຝົນ; ເນື່ອງຈາກຄວາມເກງກົວຕໍ່ພຣະອົງ ໄຟຈຶ່ງເຜົາ; ແລະເນື່ອງຈາກຄວາມເກງກົວຕໍ່ພຣະອົງ ຄວາມຕາຍຈຶ່ງອອກໄປປະຕິບັດໜ້າທີ່ຂອງຕົນ।
Verse 43
ज्ञानवैराग्ययुक्तेन भक्तियोगेन योगिन: । क्षेमाय पादमूलं मे प्रविशन्त्यकुतोभयम् ॥ ४३ ॥
ໂຍຄີຜູ້ມີຍານ ແລະຄວາມຄາຍກຳໜັດ ພ້ອມທັງຕັ້ງໝັ້ນໃນພັກຕິ-ໂຍຄະເພື່ອຄວາມສຸກສະຫງົບນິລັນດອນ ຍ່ອມເຂົ້າພຶ່ງພາທີ່ຖານແຫ່ງດອກບົວພຣະບາດຂອງພຣະອົງ; ດັ່ງນັ້ນພວກເຂົາຈຶ່ງເຂົ້າສູ່ພຣະອານາຈັກໂດຍບໍ່ມີຄວາມຢ້ານກົວ।
Verse 44
एतावानेव लोकेऽस्मिन् पुंसां नि:श्रेयसोदय: । तीव्रेण भक्तियोगेन मनो मय्यर्पितं स्थिरम् ॥ ४४ ॥
ໃນໂລກນີ້ ຄວາມເກີດຂຶ້ນແຫ່ງປະໂຫຍດສູງສຸດຂອງມະນຸດມີພຽງແຕ່ນີ້: ດ້ວຍພັກຕິ-ໂຍຄະອັນເຂັ້ມຂົນ ຈົ່ງອຸທິດແລະຕຶງໃຈໄວ້ໃນພຣະອົງໃຫ້ໝັ້ນຄົງ; ນີ້ແມ່ນຫນທາງດຽວສູ່ຄວາມສົມບູນສຸດທ້າຍຂອງຊີວິດ।
Frequently Asked Questions
Devahūti approaches Kapila because she recognizes sense agitation and false ego as the cause of her fall into ignorance. She seeks a direct remedy for identification with body and relations—asking for the knowledge and practice that cut the ‘tree of material existence.’ Her appeal is framed as śaraṇāgati: Kapila is her ‘transcendental eye’ attained after many births, and only His instruction can dispel the darkness of avidyā.
Kapila defines the highest yoga as the system that relates the individual soul to the Supreme Lord and yields the living entity’s ultimate benefit by generating detachment from material happiness and distress. In practice, it is yoga whose mind-fixation and renunciation are powered by devotional service (bhakti); without bhakti, self-realization remains incomplete.
A sādhu is described as tolerant, merciful, friendly to all beings, free from enmity, peaceful, scripturally grounded, and unwavering in devotional service. Sādhu-saṅga is emphasized because it redirects the jīva’s powerful attachment: material attachment binds, but attachment to self-realized devotees opens liberation. In their association, kṛṣṇa-kathā becomes pleasing, purifies the heart, fixes attraction, and matures into real bhakti.
Kapila explains that bhakti dissolves the subtle body—mind, intelligence, and ego—without separate effort, like digestion by gastric fire. As the devotee becomes absorbed in the Lord’s form, words, and pastimes, other sense engagements fade; liberation arises as a byproduct of exclusive service rather than as an independently pursued goal.
The passage asserts the Lord’s absolute supremacy (aiśvarya): cosmic forces and administrators function within His law, so the wind blows, the sun shines, Indra sends rain, fire burns, and death operates ‘out of fear’—meaning under His inviolable governance. The theological point is practical: only shelter in Him grants abhaya (fearlessness) beyond birth and death.