Adhyaya 2
Uddhava’s Remembrance of Kṛṣṇa and the Theology of the Lord’s Disappearance
ຕາມຄໍາຂໍຂອງວິດູຣາໃຫ້ເລົ່າເຖິງພຣະກຣິດສະນະ ອຸດທະວະຖືກຄວາມລະນຶກປຸກໃຫ້ເກີດຄວາມປິຕິບັກຕິ ຮ່າງກາຍປ່ຽນແປງ ແລະນ້ໍາຕາແຫ່ງການພັດພາກ. ເມື່ອກັບຄືນສູ່ຄວາມສະຫງົບ ລາວໂສກເສົ້າວ່າ “ຕາເວັນ” ຂອງໂລກໄດ້ຕົກ—ການຫາຍໄປຂອງພຣະກຣິດສະນະ—ແລະເວລາໄດ້ກືນກິນຕະກູນຢະດຸ. ອຸດທະວະຄິດໄຕ່ຕອງຄວາມຂັດແຍ້ງວ່າ ແມ່ນແຕ່ຢະດຸຜູ້ຢູ່ໃກ້ພຣະອົງຕະຫຼອດ ກໍຍັງບໍ່ຮູ້ຈັກພຣະເທວະພາບສູງສຸດຢ່າງເຕັມທີ; ຄວາມຮູ້ແທ້ເກີດຈາກທັດສະນະທີ່ຍອມຈໍານົນ ບໍ່ແມ່ນຈາກຄວາມໃກ້ຊິດຫຼືການຮຽນຮູ້. ລາວອະທິບາຍວ່າພຣະອົງປາກົດໂດຍໂຍກະມາຍາ ໃນຮູບອັນນິລັນດອນທີ່ເໝາະກັບລີລາ ແລະ “ຫາຍໄປ” ຈາກຜູ້ທີ່ທັດສະນະບໍ່ບໍລິສຸດ. ຈາກນັ້ນລາວເລົ່າລີລາສໍາຄັນໃນວຣາຈະ ແລະ ມະທຸຣາ-ດວາຣະກາ: ກໍາເນີດໃນຄຸກ, ວັຍເດັກໃນວຣິນດາວັນ, ປາບອະສຸຣະ, ປະຫານກາລິຍະ, ຍົກພູໂກວັດທະນະ, ແລະ ຣາສະລີລາ ເພື່ອສະແດງວ່າຄວາມເມດຕາແລະອໍານາດອະທິປະໄຕຂອງພຣະອົງຢູ່ຄຽງຄູ່ກັບການປະພຶດເຫມືອນມະນຸດ. ບົດນີ້ເຊື່ອມຈາກຄໍາຖາມກ່ອນໄປສູ່ການເລົ່າຊີວິດພຣະກຣິດສະນະຢ່າງເປັນລະບົບ ແລະນັຍະທາງອະຕະພິສິກຂອງການລົງມາແລະການຖອນພຣະອົງອອກໄປ।
Shlokas
Verse 1
श्री शुक उवाच इति भागवत: पृष्ट: क्षत्त्रा वार्तां प्रियाश्रयाम् । प्रतिवक्तुं न चोत्सेह औत्कण्ठ्यात्स्मारितेश्वर: ॥ १ ॥
ພຣະສີສຸກະເທວະກ່າວວ່າ: ເມື່ອວິດູຣະ ຜູ້ເປັນກະສັດນັກຮົບ ຖາມອຸດທະວະ ຜູ້ເປັນພັກດີຍິ່ງ ໃຫ້ເວົ້າເຖິງຂ່າວສານຂອງຜູ້ຮັກຍິ່ງ ຄື ພຣະກຣິດສະນະ, ອຸດທະວະບໍ່ອາດຕອບໄດ້ທັນທີ ເນື່ອງຈາກຄວາມອາວອນແຮງເມື່ອລະລຶກພຣະອົງ.
Verse 2
य: पञ्चहायनो मात्रा प्रातराशाय याचित: । तन्नैच्छद्रचयन् यस्य सपर्यां बाललीलया ॥ २ ॥
ແມ່ນແຕ່ຕອນອາຍຸຫ້າປີ ເມື່ອແມ່ເອີ້ນໃຫ້ກິນອາຫານເຊົ້າ ລາວກໍຍັງຈົມຢູ່ໃນການຮັບໃຊ້ພຣະສີກຣິດສະນະເປັນລີລາເດັກນ້ອຍ ຈົນບໍ່ຢາກກິນເລີຍ.
Verse 3
स कथं सेवया तस्य कालेन जरसं गत: । पृष्टो वार्तां प्रतिब्रूयाद्भर्तु: पादावनुस्मरन् ॥ ३ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ອຸດທະວະໄດ້ຮັບໃຊ້ພຣະອົງຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງຕັ້ງແຕ່ເດັກ ແລະເຖົ້າແກ່ແລ້ວກໍບໍ່ເຄີຍຫຍໍ້ລົງ. ເມື່ອຖືກຖາມເຖິງຂ່າວສານຂອງພຣະອົງ ລາວກໍລະລຶກເຖິງພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະນາຍ ແລະລຶກຢູ່ໃນນັ້ນ.
Verse 4
स मुहूर्तमभूत्तूष्णीं कृष्णाङ्घ्रि सुधया भृशम् । तीव्रेण भक्तियोगेन निमग्न: साधु निर्वृत: ॥ ४ ॥
ຊົ່ວຂະນະໜຶ່ງ ລາວນິ່ງງຽບ ຮ່າງກາຍບໍ່ເຄື່ອນ. ດ້ວຍພັກຕິໂຢກະອັນແຮງກ້າ ລາວຈົມຢູ່ໃນນ້ຳອະມິດແຫ່ງການລະລຶກພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະກຣິດສະນະ ແລະເບິ່ງເຫັນດັ່ງສາທຸຜູ້ໄດ້ຄວາມສຸກສະຫງົບຍິ່ງຂຶ້ນເລື້ອຍໆ.
Verse 5
पुलकोद्भिन्नसर्वाङ्गो मुञ्चन्मीलद्दृशा शुच: । पूर्णार्थो लक्षितस्तेन स्नेहप्रसरसंप्लुत: ॥ ५ ॥
ວິດູຣະເຫັນວ່າ ອຸດທະວະມີອາການປິຕິອັນເກີນໂລກທົ່ວຮ່າງ ຂົນລຸກຊູ ແລະກຳລັງເຊັດນ້ຳຕາແຫ່ງການພັດພາກຈາກດວງຕາ ຈຶ່ງຮູ້ວ່າ ອຸດທະວະຖືກທ່ວມທົ້ນດ້ວຍຄວາມຮັກພັກດີຕໍ່ພຣະເຈົ້າຢ່າງເຕັມທີ່
Verse 6
शनकैर्भगवल्लोकान्नृलोकं पुनरागत: । विमृज्य नेत्रे विदुरं प्रीत्याहोद्धव उत्स्मयन् ॥ ६ ॥
ອຸດທະວະຄ່ອຍໆ ກັບຈາກພຣະທຳຂອງພຣະເຈົ້າມາສູ່ໂລກມະນຸດອີກຄັ້ງ ເຊັດດວງຕາ ປຸກຄວາມຊົງຈຳເກົ່າ ແລ້ວເວົ້າກັບວິດູຣະດ້ວຍໃຈຍິນດີພ້ອມຮອຍຍິ້ມອ່ອນ
Verse 7
उद्धव उवाच कृष्णद्युमणिनिम्लोचे गीर्णेष्वजगरेण ह । किं नु न: कुशलं ब्रूयां गतश्रीषु गृहेष्वहम् ॥ ७ ॥
ອຸດທະວະກ່າວວ່າ: ໂອ ວິດູຣະຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ ດວງອາທິດຂອງໂລກຄື ພຣະສີກຣິດສະນະ ໄດ້ລັບໄປແລ້ວ ແລະເຮືອນຂອງພວກເຮົາຖືກງູໃຫຍ່ຄືເວລາກືນໄປ ບັດນີ້ຂ້ອຍຈະເວົ້າເຖິງຄວາມສຸກສະບາຍຂອງພວກເຮົາໄດ້ແນວໃດ
Verse 8
दुर्भगो बत लोकोऽयं यदवो नितरामपि । ये संवसन्तो न विदुर्हरिं मीना इवोडुपम् ॥ ८ ॥
ໂອ້, ໂລກນີ້ຊ່າງອາພັບຫຼາຍ; ແລະອາພັບຍິ່ງກວ່ານັ້ນຄືຊາວຢະດຸ ເພາະແມ່ນຢູ່ຮ່ວມກັນກໍຍັງບໍ່ຮູ້ຈັກພຣະຫຣິ ດຸດປາທີ່ບໍ່ຮູ້ຈັກດວງຈັນ
Verse 9
इङ्गितज्ञा: पुरुप्रौढा एकारामाश्च सात्वता: । सात्वतामृषभं सर्वे भूतावासममंसत ॥ ९ ॥
ຊາວຢະດຸເປັນຜູ້ຮູ້ທັນອາການແລະນິມິດ ມີຄວາມສຸກງອມ ແລະຊຳນານໃນທຳສາດວະຕະ ໃນການພັກຜ່ອນທຸກຢ່າງພວກເຂົາຢູ່ກັບພຣະອົງເສມອ ແຕ່ທຸກຄົນກໍຍັງເຫັນພຣະອົງເປັນພຣະສູງສຸດ ຜູ້ສະຖິດໃນສັດທັງປວງ ແລະເປັນຍອດແຫ່ງສາດວະຕະ
Verse 10
देवस्य मायया स्पृष्टा ये चान्यदसदाश्रिता: । भ्राम्यते धीर्न तद्वाक्यैरात्मन्युप्तात्मनो हरौ ॥ १० ॥
ຄໍາຂອງຜູ້ທີ່ຖືກມາຍາຂອງພຣະເຈົ້າຫຼອກລວງ ແລະອາໄສສິ່ງບໍ່ແທ້ ບໍ່ອາດເຮັດໃຫ້ປັນຍາຂອງຜູ້ສະຫລະຕົນແດ່ພຣະຫຣິຫວັ່ນໄຫວໄດ້ເລີຍ।
Verse 11
प्रदर्श्यातप्ततपसामवितृप्तदृशां नृणाम् । आदायान्तरधाद्यस्तु स्वबिम्बं लोकलोचनम् ॥ ११ ॥
ພຣະສີກຣິດສະນະ ຜູ້ເປັນດວງຕາແຫ່ງໂລກ ໄດ້ສະແດງຮູບນິລັນດອນຂອງພຣະອົງໃຫ້ມະນຸດຜູ້ບໍ່ໄດ້ບໍາເພັນຕະບະເຫັນ; ແລ້ວພຣະອົງດຶງຮູບນັ້ນກັບ ແລະອັນຕະທານໄປ।
Verse 12
यन्मर्त्यलीलौपयिकं स्वयोग- मायाबलं दर्शयता गृहीतम् । विस्मापनं स्वस्य च सौभगर्द्धे: परं पदं भूषणभूषणाङ्गम् ॥ १२ ॥
ດ້ວຍພະລັງໂຍກະ-ມາຍາອັນເປັນອໍານາດພາຍໃນ ພຣະອົງໄດ້ປາກົດໃນໂລກມະນຸດດ້ວຍຮູບນິລັນດອນທີ່ເໝາະແກ່ລີລາ; ລີລານັ້ນອັດສະຈັນຕໍ່ທຸກຜູ້ ແມ່ນແຕ່ຜູ້ທີ່ຫຍິ່ງໃນຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ ແລະກະທັ້ງພຣະອົງເອງໃນຖານະເຈົ້າແຫ່ງໄວກຸນຖະ; ດັ່ງນັ້ນ ພຣະວິກຣະຫະທິບຂອງພຣະສີກຣິດສະນະແມ່ນເຄື່ອງປະດັບແຫ່ງເຄື່ອງປະດັບທັງປວງ।
Verse 13
यद्धर्मसूनोर्बत राजसूये निरीक्ष्य दृक्स्वस्त्ययनं त्रिलोक: । कार्त्स्न्येन चाद्येह गतं विधातु- रर्वाक्सृतौ कौशलमित्यमन्यत ॥ १३ ॥
ໃນພິທີຣາຊະສູຍະຂອງມະຫາຣາຊະຢຸທິສຖິຣະ ເທວະຈາກສາມໂລກໄດ້ມາຊຸມນຸມທີ່ແທ່ນບູຊາ. ເມື່ອເຫັນລັກສະນະພຣະວິກຣະຫະອັນງາມຂອງພຣະສີກຣິດສະນະ ພວກເຂົາຈຶ່ງຄິດວ່າ ນີ້ແມ່ນຜົນງານອັນຊໍານານສູງສຸດຂອງພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ສ້າງມະນຸດ।
Verse 14
यस्यानुरागप्लुतहासरास- लीलावलोकप्रतिलब्धमाना: । व्रजस्त्रियो दृग्भिरनुप्रवृत्त- धियोऽवतस्थु: किल कृत्यशेषा: ॥ १४ ॥
ນາງສາວແຫ່ງວຣະຊະ ຜູ້ໄດ້ຮັບຄວາມປິຕິຈາກຮອຍຢິ້ມທີ່ຊຸ່ມດ້ວຍຮັກ ລີລາອັນຫວານ ແລະການແລກສາຍຕາ—ເມື່ອກຣິດສະນະຈາກໄປ ພວກນາງກໍເຈັບຮ້ອນ. ພວກນາງຕາມພຣະອົງດ້ວຍດວງຕາ ແລ້ວນັ່ງນິ່ງດ້ວຍໃຈທີ່ຕື່ນຕະລຶງ ຈົນວຽກເຮືອນທີ່ເຫຼືອບໍ່ສາມາດເຮັດໃຫ້ສໍາເລັດໄດ້।
Verse 15
स्वशान्तरूपेष्वितरै: स्वरूपै- रभ्यर्द्यमानेष्वनुकम्पितात्मा । परावरेशो महदंशयुक्तो ह्यजोऽपि जातो भगवान् यथाग्नि: ॥ १५ ॥
ພຣະພະຄະວານ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງທັງໂລກວິນຍານແລະໂລກວັດຖຸ ຜູ້ເມດຕາກະລຸນາ ແມ່ນບໍ່ເກີດ ແຕ່ເມື່ອມີການສີດສີກັນລະຫວ່າງພະສາວົກຜູ້ສະຫງົບ ແລະຜູ້ຢູ່ໃນຄຸນະ ພຣະອົງປາກົດດຸດໄຟ ພ້ອມສ່ວນແຫ່ງມະຫັດຕັດຕະວະ
Verse 16
मां खेदयत्येतदजस्य जन्म- विडम्बनं यद्वसुदेवगेहे । व्रजे च वासोऽरिभयादिव स्वयं पुराद् व्यवात्सीद्यदनन्तवीर्य: ॥ १६ ॥
ເມື່ອຂ້ອຍຄິດເຖິງພຣະກຣິດສະນະ—ຜູ້ບໍ່ເກີດແຕ່ກັບປາກົດເກີດໃນເຮືອນຈຳຂອງວະສຸເທວະ ໄປຢູ່ວຣະຊະຢ່າງລັບເນື່ອງຈາກກົວສັດຕູ ແລະແມ່ນມີພະລັງອະນັນຕະກໍຍັງຖອນອອກຈາກມະຖຸຣາເນື່ອງຈາກໄພ—ໃຈຂ້ອຍກໍເສົ້າໝອງ
Verse 17
दुनोति चेत: स्मरतो ममैतद् यदाह पादावभिवन्द्य पित्रो: । ताताम्ब कंसादुरुशङ्कितानां प्रसीदतं नोऽकृतनिष्कृतीनाम् ॥ १७ ॥
ເນື່ອງຈາກຄວາມຢ້ານກົວກັງສະຢ່າງໃຫຍ່ ພຣະກຣິດສະນະແລະພຣະພະລະຣາມຢູ່ໄກຈາກເຮືອນ ຈົນບໍ່ອາດຮັບໃຊ້ພຣະບາດຂອງພໍ່ແມ່ໄດ້; ພຣະອົງຈຶ່ງວິງວອນວ່າ “ແມ່ເອີຍ ພໍ່ເອີຍ ຂໍໂປດອະໄພໃຫ້ພວກເຮົາ” ຄວາມຈື່ຈຳນີ້ເຮັດໃຫ້ໃຈຂ້ອຍເຈັບປວດ
Verse 18
को वा अमुष्याङ्घ्रि सरोजरेणुं विस्मर्तुमीशीत पुमान् विजिघ्रन् । यो विस्फुरद्भ्रूविटपेन भूमे- र्भारं कृतान्तेन तिरश्चकार ॥ १८ ॥
ໃຜກັນທີ່ໄດ້ສູດດົມຝຸ່ນຈາກພຣະບາດດຸດດອກບົວຂອງພຣະອົງແມ່ນແຕ່ຄັ້ງດຽວ ແລ້ວຈະລືມໄດ້? ພຽງແຕ່ການກະພືບຂອງຄິ້ວດຸດໃບໄມ້ ພຣະກຣິດສະນະກໍໃຫ້ມະຫາມະຣະນະແກ່ຜູ້ຊົ່ວທີ່ເປັນພາລະແກ່ແຜ່ນດິນ ດຸດຍົມະຣາຊ
Verse 19
दृष्टा भवद्भिर्ननु राजसूये चैद्यस्य कृष्णं द्विषतोऽपि सिद्धि: । यां योगिन: संस्पृहयन्ति सम्यग् योगेन कस्तद्विरहं सहेत ॥ १९ ॥
ໃນພິທີຣາຊະສູຍະ ທ່ານທັງຫຼາຍໄດ້ເຫັນແລ້ວວ່າ ກະສັດເຊດີ ຊິຊຸພາລ ຜູ້ເກລີຍດພຣະກຣິດສະນະ ກໍຍັງໄດ້ຮັບຄວາມສຳເລັດແຫ່ງໂຍຄະ ທີ່ໂຍຄີປາຖະໜາດ້ວຍການປະຕິບັດອັນຖືກຕ້ອງ; ແລ້ວໃຜຈະທົນການພັດພາກຈາກພຣະອົງໄດ້?
Verse 20
तथैव चान्ये नरलोकवीरा य आहवे कृष्णमुखारविन्दम् । नेत्रै: पिबन्तो नयनाभिरामं पार्थास्त्रपूत: पदमापुरस्य ॥ २० ॥
ເຊັ່ນນັ້ນເອງ ວີລະຊົນອື່ນໆໃນໂລກມະນຸດ ໃນສະໜາມຮົບກຸຣຸເກດຕຣະ ໄດ້ຖືກຊຳລະດ້ວຍລູກສອນຂອງອາຣະຈຸນ ແລະເມື່ອເບິ່ງພະພັກດຸດດອກບົວຂອງພຣະກຣິດສະນະອັນຊື່ນຕາ ກໍໄດ້ບັນລຸພຣະທາມອັນສູງສຸດຂອງພຣະເຈົ້າ।
Verse 21
स्वयं त्वसाम्यातिशयस्त्र्यधीश: स्वाराज्यलक्ष्म्याप्तसमस्तकाम: । बलिं हरद्भिश्चिरलोकपालै: किरीटकोट्येडितपादपीठ: ॥ २१ ॥
ແຕ່ພຣະສີກຣິດສະນະເອງ ເປັນອົງອະທິປະໄຕເໜືອສັບພະ ‘ສາມ’ ທັງປວງ ບໍ່ມີໃຜເທົ່າ ແລະເປັນພຣະເຈົ້າສູງສຸດໂດຍອິດສະຫຼະ; ດ້ວຍສິຣິແຫ່ງອານາຈັກຂອງພຣະອົງ ຄວາມປາຖະໜາທັງປວງສຳເລັດຄົບຖ້ວນ ເຫຼົ່າໂລກະປານຜູ້ຮັກສາສັກກະວານອັນຍືນຍາວ ນຳເຄື່ອງບູຊາມາຖວາຍ ໂດຍໃຫ້ມົງກຸດນັບລ້ານແຕະທີ່ແທ່ນພຣະບາດຂອງພຣະອົງ
Verse 22
तत्तस्य कैङ्कर्यमलं भृतान्नो विग्लापयत्यङ्ग यदुग्रसेनम् । तिष्ठन्निषण्णं परमेष्ठिधिष्ण्ये न्यबोधयद्देव निधारयेति ॥ २२ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ວິດຸຣະ ມັນບໍ່ເຮັດໃຫ້ພວກເຮົາ—ຜູ້ຮັບໃຊ້ຂອງພຣະອົງ—ເຈັບປວດດອກຫລື ເມື່ອລະລຶກວ່າ ພຣະສີກຣິດສະນະເຄີຍຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າພຣະເຈົ້າອຸກຣະເສນະຜູ້ນັ່ງເທິງບັນລັງ ແລ້ວທູນອະທິບາຍດ້ວຍຄວາມນອບນ້ອມວ່າ “ຂໍແດ່ພຣະອົງ ຂໍໃຫ້ຊາບເຖີດ”?
Verse 23
अहो बकी यं स्तनकालकूटं जिघांसयापाययदप्यसाध्वी । लेभे गतिं धात्र्युचितां ततोऽन्यं कं वा दयालुं शरणं व्रजेम ॥ २३ ॥
ອະນິຈຈາ! ນາງປູຕະນາ ຜູ້ຊົ່ວຮ້າຍ ຕັ້ງໃຈຂ້າໂດຍໃຫ້ດູດນ້ຳນົມປົນພິດຮ້າຍຈາກອົງອົບ; ແຕ່ກໍຍັງໄດ້ຮັບຄະຕິອັນຄວນແກ່ແມ່ຜູ້ລ້ຽງ. ຈະມີໃຜເມດຕາຍິ່ງກວ່າພຣະອົງ? ແລ້ວພວກເຮົາຈະໄປພຶ່ງໃຜອີກ?
Verse 24
मन्येऽसुरान् भागवतांस्त्र्यधीशे संरम्भमार्गाभिनिविष्टचित्तान् । ये संयुगेऽचक्षत तार्क्ष्यपुत्र- मंसे सुनाभायुधमापतन्तम् ॥ २४ ॥
ຂ້ອຍເຫັນວ່າ ອະສຸຣະຜູ້ເປັນສັດຕູຕໍ່ພຣະອົງ—ຈອມແຫ່ງສັບພະ ‘ສາມ’—ກໍຍັງເໝາະວ່າເຫນືອກວ່າຜູ້ພັກດີບາງປະການ; ເພາະໃນສົງຄາມ ແມ່ນແຕ່ຈິດຈົມໃນຄວາມອາຄາດ ພວກເຂົາກໍຍັງໄດ້ເຫັນພຣະອົງເສດຈມາ ປະທັບເທິງບ່າຂອງຄຣຸດ ບຸດແຫ່ງຕາຣກຊະຍະ ແລະຖືຈັກຣະສຸທັຣຊະນະເປັນອາວຸດໃນພຣະຫັດ
Verse 25
वसुदेवस्य देवक्यां जातो भोजेन्द्रबन्धने । चिकीर्षुर्भगवानस्या: शमजेनाभियाचित: ॥ २५ ॥
ເພື່ອຄວາມສຸກສະຫງົບຂອງໂລກ ຕາມຄໍາອະທິຖານຂອງພຣະພຣະຫມາ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ສຣີກຣິດສະນະ ໄດ້ປະສູດຈາກວະສຸເທວະ ໃນຄັນຂອງເທວະກີ ໃນຄຸກຂອງກະສັດໂພຊະ
Verse 26
ततो नन्दव्रजमित: पित्रा कंसाद्विबिभ्यता । एकादश समास्तत्र गूढार्चि: सबलोऽवसत् ॥ २६ ॥
ຕໍ່ມາ ເນື່ອງຈາກຢ້ານກັງສະ ພໍ່ຂອງພຣະອົງໄດ້ນໍາພຣະອົງໄປຫາທົ່ງລ້ຽງງົວຂອງມະຫາຣາຊນັນທະ; ທີ່ນັ້ນພຣະອົງຢູ່ຮ່ວມກັບພຣະພີ່ບະລະເທວະ ເປັນເວລາ 11 ປີ ດຸດໄຟທີ່ຖືກປົກປິດ
Verse 27
परीतो वत्सपैर्वत्सांश्चारयन् व्यहरद्विभु: । यमुनोपवने कूजद्द्विजसंकुलिताङ्घ्रिपे ॥ २७ ॥
ພຣະຜູ້ມີອຳນາດສູງສຸດ ຖືກຫ້ອມລ້ອມດ້ວຍເດັກລ້ຽງງົວແລະລູກງົວ ໄດ້ຕ້ອນຝູງໄປຕາມຝັ່ງຍະມຸນາ ຜ່ານສວນທີ່ໜາແນ້ນດ້ວຍຕົ້ນໄມ້ ແລະເຕັມໄປດ້ວຍສຽງນົກຮ້ອງ
Verse 28
कौमारीं दर्शयंश्चेष्टां प्रेक्षणीयां व्रजौकसाम् । रुदन्निव हसन्मुग्धबालसिंहावलोकन: ॥ २८ ॥
ພຣະອົງໄດ້ສະແດງກິລິຍາແຫ່ງວັຍເດັກອັນນ່າຊົມໃຫ້ຊາວວຣະຊະເຫັນ; ບາງຄັ້ງຄືຮ້ອງໄຫ້ ບາງຄັ້ງຫົວເຮາະ ນ່າເອັນດູດຸດເດັກນ້ອຍ ແລະສົງ່າດຸດລູກສິງ
Verse 29
स एव गोधनं लक्ष्म्या निकेतं सितगोवृषम् । चारयन्ननुगान् गोपान् रणद्वेणुररीरमत् ॥ २९ ॥
ພຣະອົງນັ້ນເປັນທີ່ພຳນັກຂອງພຣະລັກສະມີ ຂະນະທີ່ຕ້ອນຝູງງົວແລະງົວຜູ້ອັນງາມ ພຣະອົງເປົ່າຂຸ່ຍໃຫ້ກັງວານ ເຮັດໃຫ້ເພື່ອນກອບາຜູ້ຕິດຕາມຊື່ສັດຊື່ນບານ
Verse 30
प्रयुक्तान् भोजराजेन मायिन: कामरूपिण: । लीलया व्यनुदत्तांस्तान् बाल: क्रीडनकानिव ॥ ३० ॥
ພວກນັກມາຍາຜູ້ປ່ຽນຮູບໄດ້ ທີ່ກະສັດໂພຊະ ຄັງສະ ສົ່ງມາເພື່ອຂ້າພຣະກຣິດສະນະ ແຕ່ພຣະອົງສຣີກຣິດສະນະໄດ້ປະຫານພວກເຂົາໃນລີລາ ດັ່ງເດັກນ້ອຍຫັກຕຸກຕາຢ່າງງ່າຍດາຍ
Verse 31
विपन्नान् विषपानेन निगृह्य भुजगाधिपम् । उत्थाप्यापाययद्गावस्तत्तोयं प्रकृतिस्थितम् ॥ ३१ ॥
ເມື່ອສ່ວນໜຶ່ງຂອງແມ່ນ້ຳຢະມຸນາຖືກພິດຂອງພະຍານາກກາລິຍະປົກຄຸມ ຊາວວຣິນດາວັນຈຶ່ງທຸກຍາກ. ພຣະອົງໄດ້ປະຫານແລະຂັບໄລ່ພະຍານາກນັ້ນໃນນ້ຳ ແລ້ວໃຫ້ຝູງງົວດື່ມນ້ຳນັ້ນ ເພື່ອຊີ້ວ່ານ້ຳກັບຄືນສູ່ສະພາບທຳມະຊາດແລ້ວ
Verse 32
अयाजयद्गोसवेन गोपराजं द्विजोत्तमै: । वित्तस्य चोरुभारस्य चिकीर्षन् सद्वययं विभु: ॥ ३२ ॥
ພຣະສຣີກຣິດສະນະ ຜູ້ເປັນອົງສູງສຸດ ປາດຖະນານຳຄວາມຮັ່ງມີຂອງມະຫາຣາຊນັນທະໄປໃຊ້ໃນການບູຊາໂຄ ແລະປະສົງສອນພຣະອິນທຣາ ຈອມເທວະດາ. ດັ່ງນັ້ນພຣະອົງຈຶ່ງແນະນຳພຣະບິດາໃຫ້ບູຊາ ‘ໂຄ’ ຄືທົ່ງຫຍ້າແລະຝູງງົວ ໂດຍອາໄສພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ ຕາມພິທີໂກສະວະ
Verse 33
वर्षतीन्द्रे व्रज: कोपाद्भग्नमानेऽतिविह्वल: । गोत्रलीलातपत्रेण त्रातो भद्रानुगृह्णता ॥ ३३ ॥
ເມື່ອອິນທຣາໂກດເພາະກຽດຖືກຫມິ່ນ ຈຶ່ງປ່ອຍຝົນລົງໃສ່ວຣະຊະບໍ່ຂາດ ຊາວວຣະຊະຈຶ່ງທຸກທົນຫນັກ. ແຕ່ພຣະສຣີກຣິດສະນະຜູ້ເມດຕາ ໄດ້ຊ່ວຍເຂົາໂດຍຍົກພູໂກວັຣທະນະເປັນຮົ່ມລີລາ
Verse 34
शरच्छशिकरैर्मृष्टं मानयन् रजनीमुखम् । गायन् कलपदं रेमे स्त्रीणां मण्डलमण्डन: ॥ ३४ ॥
ໃນຕອນເລີ່ມຄ່ຳຄືນລະດູສາຣະທີ່ສະຫວ່າງດ້ວຍແສງຈັນ ພຣະອົງຜູ້ເປັນຄວາມງາມກາງວົງນາຣີ ໄດ້ຮື່ນເຮີງດ້ວຍການຂັບຮ້ອງບົດເພງອັນໄພເຣາະ
Frequently Asked Questions
Uddhava’s silence and tears are symptoms of bhāva—devotional ecstasy—arising from intense remembrance (smaraṇa) and separation (vipralambha). In Bhāgavata theology, such transformation indicates that the heart has deeply assimilated love for Bhagavān; speech momentarily fails because the mind is absorbed in the ‘nectar’ of the Lord’s lotus feet rather than in external narration.
The chapter distinguishes physical proximity from spiritual recognition. The Yadus had association, learning, and devotion, yet many related to Kṛṣṇa through familiarity, social identity, or partial understanding. Bhāgavata emphasizes that full recognition of Hari as the Supreme Person depends on purified vision and surrender (śaraṇāgati), not merely being near the Lord in a worldly sense.
Uddhava frames disappearance not as the Lord’s loss of existence but as withdrawal from the perception of those lacking qualification (tapas/discipline and spiritual vision). Since the Lord appears by His internal potency (yoga-māyā) in an eternal form, His departure is likewise a divine act: He remains Bhagavān, while access to His visible līlā is curtailed for those unable to see Him ‘as He is.’
It illustrates the Lord’s extraordinary mercy (dayā) and His acceptance of even a distorted offering when it contacts Him. Pūtanā came with poison and hostility, yet because she offered her breast (a motherly gesture, though deceitful), Kṛṣṇa granted her a maternal position in liberation. The point is not to endorse malice, but to magnify Bhagavān’s compassion and the purifying power of contact with Him.