Adhyaya 10
Brahmā’s Secondary Creation, Kāla (Eternal Time), and the Taxonomy of Species
ວິດູຣາ ກົດດັນໃຫ້ ໄມເຕຣຍະ ອະທິບາຍວ່າ ພຣະພຣະຫມາ ສ້າງຮູບກາຍຂອງສັດມີຊີວິດແນວໃດ ຫຼັງຈາກພຣະອົງສູງສຸດບໍ່ປາກົດໃຫ້ເຫັນໂດຍກົງ ເພື່ອແກ້ຄວາມສົງໄສໃຫ້ສິ້ນ. ໄມເຕຣຍະ ເລີ່ມດ້ວຍການພັນລະນາຕະປະສະຍາ ແລະ ພັກຕິອັນຍາວນານຂອງພຣະພຣະຫມາ ຈົນປັນຍາສຸກງອມແລະມີພະລັງ. ເມື່ອລົມແຮງກະທົບນ້ຳຈັກກະວານ ແລະ ດອກບົວ, ພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ມີປັນຍາຮູ້ແຈ້ງ ກໍ່ທຳໃຫ້ສະຖຽນ ແລະ ຈັດລະບຽບດອກບົວເປັນໂລກສາມ ແລະ ແບ່ງເປັນ 14 ພູມດາວ ກຳນົດຖິ່ນອາໄສໃຫ້ສັດຫຼາກຫຼາຍ. ວິດູຣາ ຈຶ່ງຖາມເຖິງ ກາລະ (ເວລານິລັນດອນ) ອັນເປັນລັກສະນະບໍ່ປາກົດ ແລະ ບໍ່ເປັນບຸກຄົນຂອງພຣະອົງ ທີ່ກະຕຸ້ນການປະສານຂອງກຸນະ ແລະ ຄວບຄຸມການສ້າງ-ຮັກສາ-ທຳລາຍ. ໄມເຕຣຍະ ອະທິບາຍການສ້າງ 9 ປະເພດ (ມະຫັດຕັດຕະວະ, ອະຫັງກາຣ, ອິນທຣີຍ, ທາດ, ຄວາມສາມາດ ແລະ ເທວະດາຜູ້ຄຸ້ມຄອງ) ແລະ ຕໍ່ມາລາຍລະອຽດການສ້າງແບບໄວກຣິຕະ: ພືດແລະຊີວິດຢູ່ນິ່ງ, ສັດຊັ້ນຕ່ຳ, ມະນຸດ, ແລະ ກຸ່ມເທວະດາ 8 ປະເພດພ້ອມສັດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ. ບົດນີ້ປິດທ້າຍດ້ວຍການຊີ້ນຳໄປສູ່ວົງສາວະລີ ໂດຍສະເພາະລູກຫຼານຂອງມະນຸ ເພື່ອເຊື່ອມຄອສໂມໂລຊີກັບການຄ່ອຍໆຄືບໜ້າຂອງປະຫວັດສາດໃນບົດຕໍ່ໆໄປ.
Shlokas
Verse 1
विदुर उवाच अन्तर्हिते भगवति ब्रह्मा लोकपितामह: । प्रजा: ससर्ज कतिधा दैहिकीर्मानसीर्विभु: ॥ १ ॥
ສຣີວິດູຣະກ່າວວ່າ ໂອ ລືສີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ຫຼັງຈາກພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າໄດ້ລັບໄປແລ້ວ ພຣະພຣົມາ ປິຕາມະຫະແຫ່ງໂລກ ໄດ້ສ້າງກາຍຂອງສັດມີຊີວິດຈາກກາຍແລະໃຈຂອງຕົນແນວໃດ ຂໍໃຫ້ທ່ານບອກຂ້າພະເຈົ້າ
Verse 2
ये च मे भगवन् पृष्टास्त्वय्यर्था बहुवित्तम । तान् वदस्वानुपूर्व्येण छिन्धि न: सर्वसंशयान् ॥ २ ॥
ໂອ້ ພຣະພະຄະວານ ຜູ້ຮູ້ຫຼາຍຍິ່ງ ຂໍໃຫ້ທ່ານຕອບສິ່ງທີ່ຂ້າພະເຈົ້າຖາມ ຈາກຕົ້ນຈົນຈົບຕາມລຳດັບ ແລະຂໍຂັດຂາດຄວາມສົງໄສທັງໝົດຂອງພວກເຮົາ.
Verse 3
सूत उवाच एवं सञ्चोदितस्तेन क्षत्त्रा कौषारविर्मुनि: । प्रीत: प्रत्याह तान् प्रश्नान् हृदिस्थानथ भार्गव ॥ ३ ॥
ສູຕະກ່າວວ່າ: ໂອ້ ບຸດແຫ່ງພຣຶກຸ! ເມື່ອວິດູຣະຜູ້ເປັນກະສັດກະຕຸ້ນແບບນີ້ ມຸນີໄມເຕຣຍະ (ເກົາຊາຣະວິ) ກໍປິຕິຍິ່ງ. ຄຳຖາມທັງຫມົດຢູ່ໃນໃຈຂອງທ່ານແລ້ວ ຈຶ່ງເລີ່ມຕອບທີລະຂໍ້ຕາມລຳດັບ.
Verse 4
मैत्रेय उवाच विरिञ्चोऽपि तथा चक्रे दिव्यं वर्षशतं तप: । आत्मन्यात्मानमावेश्य यथाह भगवानज: ॥ ४ ॥
ໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ: ໂອ້ ວິດູຣະ, ວິຣິນຈະ (ພຣະພຣົມ) ກໍໄດ້ປະພຶດຕາມທີ່ພຣະພະຄະວານ ອະຈະ (ຜູ້ບໍ່ເກີດ) ຊີ້ນຳ, ໂດຍຕັ້ງອາຕະມັນໃນອາຕະມັນ ແລະບຳເພັນຕະປະໜຶ່ງຮ້ອຍປີທິບ, ພ້ອມທັງອຸທິດຕົນໃນພັກຕິ-ເສວາແດ່ພຣະອົງ.
Verse 5
तद्विलोक्याब्जसम्भूतो वायुना यदधिष्ठित: । पद्ममम्भश्च तत्कालकृतवीर्येण कम्पितम् ॥ ५ ॥
ຕໍ່ມາ ອັບຊະສັມພູຕະ (ພຣະພຣົມ) ເຫັນວ່າ ທັງດອກບົວທີ່ທ່ານປະທັບຢູ່ ແລະນ້ຳທີ່ດອກບົວນັ້ນເກີດຂຶ້ນ ຕ່າງກໍສັ່ນໄຫວເນື່ອງຈາກລົມອັນຮຸນແຮງທີ່ພັດຂຶ້ນໃນຂະນະນັ້ນ.
Verse 6
तपसा ह्येधमानेन विद्यया चात्मसंस्थया । विवृद्धविज्ञानबलो न्यपाद् वायुं सहाम्भसा ॥ ६ ॥
ດ້ວຍຕະປະທີ່ເພີ່ມພູນ ແລະດ້ວຍວິທະຍາທີ່ຕັ້ງມັ່ນໃນອາຕະມັນ ພະພຣົມຈຶ່ງມີພະລັງແຫ່ງປັນຍາເຕີບໃຫຍ່; ແລ້ວທ່ານກໍກືນລົມນັ້ນໃຫ້ໝົດສິ້ນ ພ້ອມທັງນ້ຳ ໃຫ້ສົງົບລົງ.
Verse 7
तद्विलोक्य वियद्व्यापि पुष्करं यदधिष्ठितम् । अनेन लोकान् प्राग्लीनान् कल्पितास्मीत्यचिन्तयत् ॥ ७ ॥
ຕໍ່ມາທ່ານເຫັນວ່າ ດອກບົວທີ່ທ່ານປະທັບຢູ່ນັ້ນ ແຜ່ກວ້າງໄປທົ່ວຈັກກະວານ ແລະທ່ານໄດ້ຄິດວ່າ “ດ້ວຍດອກບົວນີ້ເອງ ຂ້າຈະຈັດສ້າງໂລກທີ່ເຄີຍລະລາຍໄວ້ໃຫ້ເກີດຂຶ້ນອີກ”
Verse 8
पद्मकोशं तदाविश्य भगवत्कर्मचोदित: । एकं व्यभाङ्क्षीदुरुधा त्रिधा भाव्यं द्विसप्तधा ॥ ८ ॥
ດ້ວຍການຊັກນໍາໂດຍພຣະພະຄະວານ ພຣະພຣະຫມາໄດ້ເຂົ້າໄປໃນກາງດອກບົວ; ເມື່ອດອກບົວນັ້ນແຜ່ໄປທົ່ວຈັກກະວານ ທ່ານແບ່ງມັນເປັນສາມພາກກ່ອນ ແລ້ວຈຶ່ງແບ່ງເປັນສິບສີ່ພາກ
Verse 9
एतावाञ्जीवलोकस्य संस्थाभेद: समाहृत: । धर्मस्य ह्यनिमित्तस्य विपाक: परमेष्ठ्यसौ ॥ ९ ॥
ນີ້ແມ່ນການສະຫຼຸບຄວາມແຕກຕ່າງໃນການຈັດຕັ້ງໂລກຂອງສັດມີຊີວິດ; ໂດຍຜົນສຸກງອມຂອງທຳມະແຫ່ງພັກຕິອັນບໍ່ມີເຫດ ພຣະພຣະຫມາຜູ້ສູງສຸດໄດ້ສ້າງການແບ່ງໂລກ 14 ສ່ວນເພື່ອໃຫ້ສັດນານາຢູ່ອາໄສ
Verse 10
विदुर उवाच यथात्थ बहुरूपस्य हरेरद्भुतकर्मण: । कालाख्यं लक्षणं ब्रह्मन् यथा वर्णय न: प्रभो ॥ १० ॥
ວິດຸຣະກ່າວວ່າ: “ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ເປັນນາຍ, ຂ້າແຕ່ພຣາຫມະນຜູ້ຮູ້ຍິ່ງ, ດັ່ງທີ່ທ່ານໄດ້ພັນນາພຣະຫຣິຜູ້ມີຫຼາຍຮູບແລະກະທຳອັນອັດສະຈັນ, ຂໍໃຫ້ທ່ານພັນນາ ‘ການ’ ອັນເປັນອີກຮູບໜຶ່ງຂອງພຣະອົງ ແລະລັກສະນະຂອງການນັ້ນໃຫ້ພວກເຮົາຟັງໂດຍລະອຽດ”
Verse 11
मैत्रेय उवाच गुणव्यतिकराकारो निर्विशेषोऽप्रतिष्ठित: । पुरुषस्तदुपादानमात्मानं लीलयासृजत् ॥ ११ ॥
ໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ: “ການ (ກາລະ) ແມ່ນຮູບແຫ່ງການປະສານແລະປະຕິສຳພັນຂອງຄຸນທັງສາມ; ມັນບໍ່ແປປ່ຽນ ໄຮ້ຂອບເຂດ ແລະບໍ່ມີທີ່ພຶ່ງ. ການນັ້ນເປັນເຄື່ອງມືໃນລີລາແຫ່ງການສ້າງຂອງພຣະພະຄະວານ ໃຫ້ພຣະປຸຣຸສະດຳເນີນການສ້າງ”
Verse 12
विश्वं वै ब्रह्मतन्मात्रं संस्थितं विष्णुमायया । ईश्वरेण परिच्छिन्नं कालेनाव्यक्तमूर्तिना ॥ १२ ॥
ຈັກກະວານນີ້ເປັນດັ່ງ ພຣະພຣະຫມ-ຕັນມາຕຣາ ຕັ້ງຢູ່ໂດຍມາຍາຂອງພຣະວິສນຸ; ໂດຍກາລະອັນບໍ່ປາກົດ ຈຶ່ງເຫັນຄືວ່າແຍກຈາກພຣະອີສະວະຣະ
Verse 13
यथेदानीं तथाग्रे च पश्चादप्येतदीदृशम् ॥ १३ ॥
ໂລກນີ້ໃນປັດຈຸບັນເປັນແນວໃດ ໃນອະດີດກໍເປັນແນວນັ້ນ ແລະໃນອະນາຄົດກໍຈະເປັນແນວເດີມ
Verse 14
सर्गो नवविधस्तस्य प्राकृतो वैकृतस्तु य: । कालद्रव्यगुणैरस्य त्रिविध: प्रतिसंक्रम: ॥ १४ ॥
ການສ້າງມີເກົ້າປະເພດ—ປຣາກຣິຕ ແລະ ໄວກຣິຕ ເປັນຕົ້ນ; ການສະລາຍ (ປະຕິສັງກຣະມ) ມີສາມຢ່າງ ເນື່ອງຈາກ ກາລະ ທາດວັດຖຸ ແລະ ຄຸນແຫ່ງກຳ
Verse 15
आद्यस्तु महत: सर्गो गुणवैषम्यमात्मन: । द्वितीयस्त्वहमो यत्र द्रव्यज्ञानक्रियोदय: ॥ १५ ॥
ໃນບັນດາການສ້າງທັງເກົ້າ ປະການທຳອິດແມ່ນການເກີດມະຫັດຕັດຕະວະ ເມື່ອຄວາມແຕກຕ່າງແຫ່ງຄຸນເກີດຈາກການປະທັບຂອງພຣະເຈົ້າ; ປະການທີສອງແມ່ນອະຫັງກາຣະ ຈາກນັ້ນເກີດວັດຖຸ ຄວາມຮູ້ ແລະການກະທຳ
Verse 16
भूतसर्गस्तृतीयस्तु तन्मात्रो द्रव्यशक्तिमान् । चतुर्थ ऐन्द्रिय: सर्गो यस्तु ज्ञानक्रियात्मक: ॥ १६ ॥
ປະການທີສາມແມ່ນພູຕະສັກກະ: ຕັນມາຕຣາທີ່ມີພະລັງວັດຖຸ ເປັນເຫດໃຫ້ເກີດທາດຫຍາບ. ປະການທີສີ່ແມ່ນໄອນດຣິຍະສັກກະ ເປັນພະລັງແຫ່ງຄວາມຮູ້ ແລະພະລັງແຫ່ງການກະທຳ
Verse 17
वैकारिको देवसर्ग: पञ्चमो यन्मयं मन: । पष्ठस्तु तमस: सर्गो यस्त्वबुद्धिकृत: प्रभो: ॥ १७ ॥
ການສ້າງທີ່ຫ້າແມ່ນການເກີດຂຶ້ນຂອງເທວະຜູ້ຄວບຄຸມ ຈາກການປະສົມຂອງຄຸນສັດຕະວະ ໂດຍມີມະນະ (ໃຈ) ເປັນຜົນຮວມ. ການສ້າງທີ່ຫົກແມ່ນຄວາມມືດແຫ່ງຕະມະແລະອະວິຊາໃນຊີວະ ເຮັດໃຫ້ພາຍໃຕ້ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າເຂົາປະພຶດເຫມືອນຄົນໂງ່.
Verse 18
षडिमे प्राकृता: सर्गा वैकृतानपि मे शृणु । रजोभाजो भगवतो लीलेयं हरिमेधस: ॥ १८ ॥
ສັກຫົກນີ້ແມ່ນການສ້າງຕາມທໍາມະຊາດໂດຍພະລັງງານພາຍນອກຂອງພຣະເຈົ້າ. ບັດນີ້ຈົ່ງຟັງຈາກເຮົາເຖິງການສ້າງແບບວິກຣິຕະຂອງພຣະພຣົມ—ຜູ້ຮັບສ່ວນແຫ່ງຄຸນຣະຊັດ ແລະໃນການສ້າງນັ້ນມີປັນຍາດຸຈພຣະພະຄະວານ ຜູ້ມີເມທາແຫ່ງຫຣິ.
Verse 19
सप्तमो मुख्यसर्गस्तु षङ्विधस्तस्थुषां च य: । वनस्पत्योषधिलतात्वक्सारा वीरुधो द्रुमा: ॥ १९ ॥
ການສ້າງທີ່ເຈັດແມ່ນການສ້າງສິ່ງມີຊີວິດທີ່ຢູ່ນິ່ງ ມີຫົກປະເພດ: ໄມ້ຜົນບໍ່ມີດອກ, ພືດທີ່ຢູ່ຈົນຜົນສຸກ, ເຄືອ, ພືດລໍາຕົ້ນກົ່ງກວ້າງຄ້າຍທໍ່, ພືດເລື້ອຍທີ່ບໍ່ມີທີ່ພຶງ, ແລະໄມ້ທີ່ມີທັງດອກແລະຜົນ.
Verse 20
उत्स्रोतसस्तम:प्राया अन्त:स्पर्शा विशेषिण: ॥ २० ॥
ພືດແລະຕົ້ນໄມ້ທີ່ຢູ່ນິ່ງເຫຼົ່ານີ້ສະແຫວງຫາການດໍາລົງຊີວິດໄປທາງເທິງ; ພວກມັນເກືອບຈະບໍ່ມີສະຕິ ແຕ່ພາຍໃນຍັງຮູ້ສຶກເຈັບປວດຈາກການສຳຜັດ ແລະປາກົດເປັນຄວາມຫຼາກຫຼາຍ.
Verse 21
तिरश्चामष्टम: सर्ग: सोऽष्टाविंशद्विधो मत: । अविदो भूरितमसो घ्राणज्ञा ह्यद्यवेदिन: ॥ २१ ॥
ການສ້າງທີ່ແປດແມ່ນສັດຈໍາພວກຕໍ່າ (ຕິຣະຍັກ) ເຊິ່ງຖືວ່າມີ 28 ປະເພດ. ພວກມັນໂງ່ເຂລາແລະເຕັມໄປດ້ວຍຕະມະ; ຮູ້ສິ່ງທີ່ປາຖະໜາດ້ວຍກິ່ນ ແຕ່ບໍ່ອາດຈື່ຈໍາໄວ້ໃນໃຈໄດ້.
Verse 22
गौरजो महिष: कृष्ण: सूकरो गवयो रुरु: । द्विशफा: पशवश्चेमे अविरुष्ट्रश्च सत्तम ॥ २२ ॥
ໂອ ວິດູຣະຜູ້ບໍລິສຸດຍິ່ງ! ໃນຫມູ່ສັດຊັ້ນຕ່ໍາ ມີ ງົວ, ແບ້, ຄວາຍ, ກວາງກຣິດສະນະ, ໝູປ່າ, ກະວະຢະ, ຣຸຣຸ, ແກະ ແລະ ອູດ—ທັງໝົດເປັນສັດກີບແຍກສອງຊ່ອງ।
Verse 23
खरोऽश्वोऽश्वतरो गौर: शरभश्चमरी तथा । एते चैकशफा: क्षत्त: शृणु पञ्चनखान् पशून् ॥ २३ ॥
ລາ, ມ້າ, ລໍ່, ໂກຣ, ສະຣະພະ ແລະ ຈາມະຣີ—ທັງໝົດເປັນສັດກີບດຽວ, ໂອ ກັດຕາ! ບັດນີ້ຈົ່ງຟັງຈາກຂ້າເຖິງສັດທີ່ມີເລັບຫ້າ (pañca-nakha).
Verse 24
श्वा सृगालो वृको व्याघ्रो मार्जार: शशशल्लकौ । सिंह: कपिर्गज: कूर्मो गोधा च मकरादय: ॥ २४ ॥
ໝາ, ໝາຈິ້ງຈອກ, ໝາປ່າ, ເສືອ, ຈິ້ງຈອກ, ແມວ, ກະຕ່າຍ, ຊັລລະກະ, ສິງ, ລີງ, ຊ້າງ, ເຕົ່າ, ຈະລະເຂ້, ໂກທາ ແລະ ມະກະຣາດິ—ທັງໝົດເອີ້ນວ່າ ປັນຈະນະຂະ ຄືສັດມີເລັບຫ້າ।
Verse 25
कङ्कगृधबकश्येनभासभल्लूकबर्हिण: । हंससारसचक्राह्वकाकोलूकादय: खगा: ॥ २५ ॥
ນົກກະສາ, ນົກແຮ້ງ, ນົກຍາງ, ເຫຍື່ອ, ພາສະ, ພັລລູກະ, ນົກຢູງ, ຫົງ, ສາຣະສະ, ຈັກຣະວາກະ, ກາ, ນົກຮູກ ແລະອື່ນໆ—ທັງໝົດເປັນນົກ।
Verse 26
अर्वाक्स्रोतस्तु नवम: क्षत्तरेकविधो नृणाम् । रजोऽधिका: कर्मपरा दु:खे च सुखमानिन: ॥ २६ ॥
ໂອ ກັດຕາ! ການສ້າງມະນຸດຜູ້ສະສົມອາຫານໄວ້ໃນທ້ອງ ແມ່ນລໍາດັບທີ 9 ໃນວົງຈອນ ແລະມີພຽງຊະນິດດຽວ. ໃນມະນຸດ ຄຸນຣະຈັສເດັ່ນ; ເຂົາຫມົກມຸ່ນໃນກຳ ແລະໃນທຸກຂ໌ກໍຍັງເຂົ້າໃຈວ່າຕົນສຸກ।
Verse 27
वैकृतास्रय एवैते देवसर्गश्च सत्तम । वैकारिकस्तु य: प्रोक्त: कौमारस्तूभयात्मक: ॥ २७ ॥
ໂອ ວິດູຣາຜູ້ປະເສີດ, ສາມການສ້າງທ້າຍນີ້ ແລະ ການສ້າງເທວະທັງຫຼາຍ ເປັນການສ້າງແບບ “ໄວກຣິຕະ” ທີ່ແຕກຕ່າງຈາກ “ປຣາກຣິຕະ” ທີ່ກ່າວກ່ອນ. ການປາກົດຂອງກຸມາຣາເປັນທັງສອງຢ່າງຮ່ວມກັນ.
Verse 28
देवसर्गश्चाष्टविधो विबुधा: पितरोऽसुरा: । गन्धर्वाप्सरस: सिद्धा यक्षरक्षांसि चारणा: ॥ २८ ॥ भूतप्रेतपिशाचाश्च विद्याध्रा: किन्नरादय: । दशैते विदुराख्याता: सर्गास्ते विश्वसृक्कृता: ॥ २९ ॥
ການສ້າງເທວະ (ເທວະສັກ) ມີ 8 ປະເພດ: ເທວະ, ປິຕຣິ (ບັນພະບຸລຸດ), ອະສຸຣ, ກັນທັຣວະ ແລະ ອັບສະຣາ, ຢັກສະ ແລະ ຣາກຊະສະ, ສິດທະ-ຈາຣະນະ-ວິທຍາທະຣະ, ພູຕ-ເປຣດ-ປິສາຈ, ແລະ ກິນນະຣາເປັນຕົ້ນ. ໂອ ວິດູຣາ, ທັງໝົດນີ້ພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ສ້າງຈັກກະວານ ໄດ້ສ້າງຂຶ້ນ
Verse 29
देवसर्गश्चाष्टविधो विबुधा: पितरोऽसुरा: । गन्धर्वाप्सरस: सिद्धा यक्षरक्षांसि चारणा: ॥ २८ ॥ भूतप्रेतपिशाचाश्च विद्याध्रा: किन्नरादय: । दशैते विदुराख्याता: सर्गास्ते विश्वसृक्कृता: ॥ २९ ॥
ການສ້າງເທວະ (ເທວະສັກ) ມີ 8 ປະເພດ: ເທວະ, ປິຕຣິ (ບັນພະບຸລຸດ), ອະສຸຣ, ກັນທັຣວະ ແລະ ອັບສະຣາ, ຢັກສະ ແລະ ຣາກຊະສະ, ສິດທະ-ຈາຣະນະ-ວິທຍາທະຣະ, ພູຕ-ເປຣດ-ປິສາຈ, ແລະ ກິນນະຣາເປັນຕົ້ນ. ໂອ ວິດູຣາ, ທັງໝົດນີ້ພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ສ້າງຈັກກະວານ ໄດ້ສ້າງຂຶ້ນ
Verse 30
अत: परं प्रवक्ष्यामि वंशान्मन्वन्तराणि च । एवं रज:प्लुत: स्रष्टा कल्पादिष्वात्मभूर्हरि: । सृजत्यमोघसङ्कल्प आत्मैवात्मानमात्मना ॥ ३० ॥
ບັດນີ້ຂ້ອຍຈະພັນນາວົງສານຂອງມະນູ ແລະ ມັນວັນຕະຣາ. ດັ່ງນັ້ນ ພຣະພຣະຫມາ (ອາຕະມະພູ) ຜູ້ຖືກຂັບເຄື່ອນໂດຍຣະໂຈຄຸນ ອາໄສພະລັງສັກຕິຂອງພຣະຫຣິ ໃນທຸກກັລປ ສ້າງດ້ວຍສັງກັລປະອັນບໍ່ຜິດພາດ—ປານດັ່ງຕົນສ້າງຕົນດ້ວຍຕົນເອງ
Frequently Asked Questions
Kāla is described as beginningless, unchangeable, and limitless, functioning as the Supreme Lord’s instrument for material pastimes. It catalyzes the interaction of the three guṇas and thereby enables manifestation, transformation, and dissolution within material nature. Although impersonal as an unmanifest feature, it operates under the Lord’s supremacy, not independently.
Because the primary ingredients (mahat-tattva, guṇas, and the causal framework) arise under the Supreme Lord’s presence and kāla. Brahmā then organizes and populates—dividing cosmic space into planetary systems and producing species categories—using intelligence and potency received through devotion and the Lord’s energy.
The chapter enumerates a sequence beginning with mahat-tattva and then ahaṅkāra, followed by the development of sense perception and the elements, the creation of knowledge and working capacity, and the presiding deities (with mind as the sum total in sattva), alongside the ignorance/delusion aspect affecting the jīva. These are described as prākṛta (natural) creations of the Lord’s external energy, prior to Brahmā’s more specific vaikṛta productions of species and administrators.
It presents Brahmā’s seventh to tenth creations as categories: immovable life (six kinds), lower species (twenty-eight varieties), birds, humans, and the eightfold classes of demigods and related beings (including pitṛs, asuras, gandharvas/apsarās, yakṣas/rākṣasas, siddhas/cāraṇas/vidyādharas, bhūtas/pretas/piśācas, and other celestial beings). The taxonomy highlights gradations of consciousness and guṇa influence, with humans marked by prominent rajas.