Adhyaya 12
Vṛtrāsura Instructs Indra on Providence and Devotion; The Slaying of Vṛtrāsura
ບົດນີ້ພັນລະນາເຖິງການຕໍ່ສູ້ທີ່ດຸເດືອດ ເຊິ່ງ Vṛtrāsura, ເຖິງແມ່ນວ່າຈະເສຍແຂນຂ້າງໜຶ່ງຍ້ອນສາຍຟ້າຂອງພະອິນ, ກໍຍັງສັ່ງສອນພະອິນກ່ຽວກັບຄວາມປະສົງຂອງພະເຈົ້າສູງສຸດ. ເມື່ອພະອິນເຮັດອາວຸດຕົກດ້ວຍຄວາມອັບອາຍ, Vṛtrāsura ໄດ້ໃຫ້ກຳລັງໃຈ ໂດຍອະທິບາຍວ່າໄຊຊະນະແລະຄວາມພ່າຍແພ້ແມ່ນຖືກກຳນົດໂດຍໂຊກຊະຕາ. ພະອິນຍອມຮັບຄວາມສັດທາຂອງ Vṛtrāsura, ຈຶ່ງສືບຕໍ່ການຕໍ່ສູ້ແລະຕັດແຂນອີກຂ້າງໜຶ່ງ. Vṛtrāsura ໄດ້ກືນກິນພະອິນ, ແຕ່ພະອິນເຊິ່ງໄດ້ຮັບການປົກປ້ອງຈາກ Nārāyaṇa-kavaca ໄດ້ທະລຸອອກມາແລະຕັດຫົວຂອງອະສູນ. Vṛtrāsura ໄດ້ບັນລຸເຖິງທີ່ຢູ່ອັນສັກສິດຂອງພະ Saṅkarṣaṇa.
Shlokas
Verse 1
श्रीऋषिरुवाच एवं जिहासुर्नृप देहमाजौ मृत्युं वरं विजयान्मन्यमान: । शूलं प्रगृह्याभ्यपतत् सुरेन्द्रं यथा महापुरुषं कैटभोऽप्सु ॥ १ ॥
ພຣະິສີກ່າວວ່າ—ໂອ ພຣະຣາຊາ! ວຶດຕຣາສູຣະປາດຖະນາຈະສະລະກາຍ ແລະເຫັນຄວາມຕາຍໃນສະໜາມຮົບດີກວ່າຊະນະ. ລາວຈັບຕຣີສູນແລ້ວພຸ່ງເຂົ້າໂຈມຕີພຣະອິນທຣາ ຈອມເທວະ ດ້ວຍແຮງກ້າ ເຫມືອນໄກຕະພະເຄີຍໂຈມຕີມະຫາບຸຣຸດພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າໃນນ້ຳປຣະລັຍ
Verse 2
ततो युगान्ताग्निकठोरजिह्व- माविध्य शूलं तरसासुरेन्द्र: । क्षिप्त्वा महेन्द्राय विनद्य वीरो हतोऽसि पापेति रुषा जगाद ॥ २ ॥
ຕໍ່ມາ ວຶດຕຣາສູຣະ ວີຣະບຸຣຸດຜູ້ນຳອະສູຣ ໄດ້ຫມຸນຕຣີສູນທີ່ປາຍແຫຼມແຂງດຸດລິ້ນໄຟໃນຕອນສິ້ນກັລປ. ດ້ວຍແຮງແລະໂທສະ ລາວຂວ້າງມັນໃສ່ພຣະອິນທຣາ ພ້ອມຮ້ອງຄຳຮາມວ່າ “ເຈົ້າຄົນບາບ! ບັດນີ້ເຈົ້າຈະຖືກຂ້າ!”
Verse 3
ख आपतत्तद्विचलद्ग्रहोल्कव- न्निरीक्ष्य दुष्प्रेक्ष्यमजातविक्लव: । वज्रेण वज्री शतपर्वणाच्छिनद् भुजं च तस्योरगराजभोगम् ॥ ३ ॥
ຕຣິສູນຂອງວຣິຕຣາສູຣາທີ່ພຸ່ງໃນຟ້າ ສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງອຸລະກາ. ແມ່ນອາວຸດໄຟທີ່ເບິ່ງຍາກ ແຕ່ອິນດຣາຜູ້ບໍ່ຢ້ານ ໄດ້ໃຊ້ວັດຊຣະຮ້ອຍປຸ່ມຟັນໃຫ້ແຕກເປັນຊິ້ນໆ ແລະຕັດແຂນຂ້າງໜຶ່ງຂອງລາວ ໜາດັ່ງກາຍຂອງວາສຸກີ ພະຍານາກາຣາຊາ.
Verse 4
छिन्नैकबाहु: परिघेण वृत्र: संरब्ध आसाद्य गृहीतवज्रम् । हनौ तताडेन्द्रमथामरेभं वज्रं च हस्तान्न्यपतन्मघोन: ॥ ४ ॥
ແມ່ນແຂນຂ້າງໜຶ່ງຖືກຕັດຂາດແລ້ວ ວຣິຕຣາຜູ້ໂກດກ້າກໍຖືກະບອງເຫຼັກພຸ່ງເຂົ້າຫາອິນດຣາຜູ້ຖືວັດຊຣະ ແລ້ວຟາດທີ່ຄາງຂອງອິນດຣາ ແລະຍັງຕີເອຣາວັດ ຊ້າງພາຫະນະຂອງລາວດ້ວຍ. ດັ່ງນັ້ນວັດຊຣະຈຶ່ງຫຼຸດຈາກມືອິນດຣາ.
Verse 5
वृत्रस्य कर्मातिमहाद्भुतं तत् सुरासुराश्चारणसिद्धसङ्घा: । अपूजयंस्तत् पुरुहूतसङ्कटं निरीक्ष्य हा हेति विचुक्रुशुर्भृशम् ॥ ५ ॥
ການກະທຳຂອງວຣິຕຣານັ້ນນ່າອັດສະຈັນຢ່າງຍິ່ງ. ເທວະ, ອະສູຣ, ຈາຣະນະ ແລະ ສິດທະທັງຫຼາຍພາກັນສັນລະເສີນ; ແຕ່ເມື່ອເຫັນວ່າອິນດຣາ (ປຸຣຸຫູຕ) ຕົກຢູ່ໃນອັນຕະລາຍໃຫຍ່ ພວກເຂົາກໍຮ້ອງຄຳຄວນ “ອະນິຈຈາ! ອະນິຈຈາ!” ດັງຫຼາຍ.
Verse 6
इन्द्रो न वज्रं जगृहे विलज्जित- श्च्युतं स्वहस्तादरिसन्निधौ पुन: । तमाह वृत्रो हर आत्तवज्रो जहि स्वशत्रुं न विषादकाल: ॥ ६ ॥
ເມື່ອວັດຊຣະຫຼຸດຈາກມືຕໍ່ໜ້າສັດຕູ ອິນດຣາກໍອາຍ ເຫມືອນຜູ້ພ່າຍ ບໍ່ກ້າເກັບອາວຸດຄືນ. ແຕ່ວຣິຕຣາກ່າວປຸກໃຈວ່າ “ໂອ ຫະຣະ! ຈົ່ງຍົກວັດຊຣະຂຶ້ນ ແລະຂ້າສັດຕູຂອງເຈົ້າ; ບໍ່ແມ່ນເວລາເສົ້າໂສກ.”
Verse 7
युयुत्सतां कुत्रचिदाततायिनां जय: सदैकत्र न वै परात्मनाम् । विनैकमुत्पत्तिलयस्थितीश्वरं सर्वज्ञमाद्यं पुरुषं सनातनम् ॥ ७ ॥
ໂອ ອິນດຣາ! ສຳລັບນັກຮົບຜູ້ຢູ່ໃຕ້ອຳນາດທີ່ຕໍ່ສູ້ກັນ ຊັຍຊະນະບໍ່ໄດ້ຢູ່ຝ່າຍດຽວຕະຫຼອດ. ຜູ້ບໍ່ເຄີຍພ່າຍມີແຕ່ປະຣະມາດມັນ—ພະພະຄະວານ ບຸຣຸດດັ່ງເດີມຜູ້ນິລັນດອນ ຮູ້ທຸກສິ່ງ ແລະເປັນເຈົ້າແຫ່ງການເກີດ ການດຳລົງ ແລະການດັບສູນ.
Verse 8
लोका: सपाला यस्येमे श्वसन्ति विवशा वशे । द्विजा इव शिचा बद्धा: स काल इह कारणम् ॥ ८ ॥
ສັດມີຊີວິດໃນທຸກໂລກ ພ້ອມທັງເທວະຜູ້ປົກຄອງໂລກ ລ້ວນຢູ່ໃຕ້ອຳນາດຂອງພຣະເຈົ້າສູງສຸດ. ເຫມືອນນົກຕິດຕາຂ່າຍ ບໍ່ອິດສະຫຼະ; ພຣະອົງນັ້ນແມ່ນກາລະເປັນເຫດ.
Verse 9
ओज: सहो बलं प्राणममृतं मृत्युमेव च । तमज्ञाय जनो हेतुमात्मानं मन्यते जडम् ॥ ९ ॥
ພະລັງອາລົມຮູ້ສຶກ ຄວາມອົດທົນ ກຳລັງ ພະລັງຊີວິດ ຄວາມອະມະຕະ ແລະ ຄວາມຕາຍ—ທັງໝົດຢູ່ໃຕ້ການຄຸ້ມຄອງຂອງພຣະບຸກຄົນສູງສຸດ. ຜູ້ໂງ່ຄິດວ່າກາຍວັດຖຸແມ່ນເຫດ.
Verse 10
यथा दारुमयी नारी यथा पत्रमयो मृग: । एवं भूतानि मघवन्नीशतन्त्राणि विद्धि भो: ॥ १० ॥
ໂອ ກະສັດອິນດຣາ! ເຫມືອນຕຸກຕາຜູ້ຍິງໄມ້ ຫຼື ສັດທີ່ເຮັດຈາກໃບໄມ້ແລະຫຍ້າ ບໍ່ອາດເຄື່ອນໄຫວຫຼືຟ້ອນເອງ ແຕ່ພຶ່ງຜູ້ຄວບຄຸມ; ສັນນັ້ນເຮົາທັງໝົດຟ້ອນຕາມພຣະປະສົງຂອງຜູ້ຄວບຄຸມສູງສຸດ ພຣະພະຄະວານ—ບໍ່ມີໃຜອິດສະຫຼະ
Verse 11
पुरुष: प्रकृतिर्व्यक्तमात्मा भूतेन्द्रियाशया: । शक्नुवन्त्यस्य सर्गादौ न विना यदनुग्रहात् ॥ ११ ॥
ປຸຣຸສະທັງສາມ—ກາຣະໂນທະກະຊາຍີ ວິສນຸ, ກັຣພະໂນທະກະຊາຍີ ວິສນຸ, ແລະ ກະສີໂຣທະກະຊາຍີ ວິສນຸ—ພ້ອມດ້ວຍປຣະກຣິຕິ, ມະຫັດຕັດຕະວະ, ອະຫັງກາຣ, ທາດຫ້າ, ອິນທຣີຍ, ຈິດ, ປັນຍາ ແລະ ຈິດສຳນຶກ ບໍ່ອາດສ້າງການປະກົດໂລກໄດ້ ຫາກບໍ່ມີການຊີ້ນຳແລະພຣະກະລຸນາຂອງພຣະບຸກຄົນສູງສຸດ
Verse 12
अविद्वानेवमात्मानं मन्यतेऽनीशमीश्वरम् । भूतै: सृजति भूतानि ग्रसते तानि तै: स्वयम् ॥ १२ ॥
ຄົນໂງ່ຜູ້ຂາດປັນຍາ ບໍ່ອາດເຂົ້າໃຈພຣະບຸກຄົນສູງສຸດ; ແມ່ນທັງໆທີ່ພຶ່ງພາຢູ່ເສມອ ກໍກັບຄິດວ່າຕົນເປັນເຈົ້າ. ການຄິດວ່າ ‘ກາຍເກີດຈາກພໍ່ແມ່ ແລະຖືກທຳລາຍໂດຍຜູ້ອື່ນ’ ບໍ່ແມ່ນຄວາມເຂົ້າໃຈຖືກ; ເພາະພຣະອົງເອງສ້າງແລະກືນກິນສັດມີຊີວິດຜ່ານສັດອື່ນ
Verse 13
आयु: श्री: कीर्तिरैश्वर्यमाशिष: पुरुषस्य या: । भवन्त्येव हि तत्काले यथानिच्छोर्विपर्यया: ॥ १३ ॥
ເຫມືອນຄົນທີ່ບໍ່ຢາກຕາຍ ແຕ່ເມື່ອເຖິງເວລາກໍຕ້ອງປ່ອຍອາຍຸຍືນ ຊັບສິນ ຊື່ສຽງ ແລະອຳນາດທັງປວງ; ດັ່ງນັ້ນເມື່ອເຖິງເວລາແຫ່ງໄຊຊະນະທີ່ກຳນົດໄວ້ ພຣະເຈົ້າສູງສຸດປະທານມັນດ້ວຍພຣະເມດຕາ।
Verse 14
तस्मादकीर्तियशसोर्जयापजययोरपि । सम: स्यात्सुखदु:खाभ्यां मृत्युजीवितयोस्तथा ॥ १४ ॥
ເນື່ອງຈາກທຸກສິ່ງຂຶ້ນກັບພຣະປະສົງສູງສຸດຂອງພຣະເຈົ້າ ຄວນວາງໃຈເສມອພາກຕໍ່ຊື່ສຽງແລະຄວາມເສື່ອມເສຍ ຊະນະແລະແພ້ ຊີວິດແລະຄວາມຕາຍ ແລະຮັກສາຄວາມສົມດຸນໃນສຸກແລະທຸກໂດຍບໍ່ກັງວົນ।
Verse 15
सत्त्वं रजस्तम इति प्रकृतेर्नात्मनो गुणा: । तत्र साक्षिणमात्मानं यो वेद स न बध्यते ॥ १५ ॥
ສັດຕະວະ ຣະຊັສ ແລະ ຕະມັສ ແມ່ນຄຸນຂອງປຣະກຣິຕິ ບໍ່ແມ່ນຄຸນຂອງອາດມັນ; ຜູ້ໃດຮູ້ວ່າອາດມັນອັນບໍລິສຸດເປັນແຕ່ພະຍານຕໍ່ການກະທຳແລະປະຕິກິລິຍາຂອງຄຸນທັງສາມ ຜູ້ນັ້ນບໍ່ຖືກຜູກມັດ ແມ່ນຜູ້ຫຼຸດພົ້ນ।
Verse 16
पश्य मां निर्जितं शत्रु वृक्णायुधभुजं मृधे । घटमानं यथाशक्ति तव प्राणजिहीर्षया ॥ १६ ॥
ໂອ້ສັດຕູ ຈົ່ງເບິ່ງຂ້າ—ໃນສົງຄາມນີ້ ອາວຸດແລະແຂນຂອງຂ້າຖືກຕັດຂາດ ຂ້າເຫມືອນຖືກປະຫານແລ້ວ; ແຕ່ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະພາກຊີວິດເຈົ້າ ຂ້າຍັງພະຍາຍາມສູ້ສຸດກຳລັງ. ຂ້າບໍ່ເສົ້າ; ດັ່ງນັ້ນເຈົ້າຈົ່ງລະຄວາມເສົ້າແລະສູ້ຕໍ່ໄປ।
Verse 17
प्राणग्लहोऽयं समर इष्वक्षो वाहनासन: । अत्र न ज्ञायतेऽमुष्य जयोऽमुष्य पराजय: ॥ १७ ॥
ໂອ້ສັດຕູ ຈົ່ງຖືວ່າສົງຄາມນີ້ເປັນການພະນັນ: ຊີວິດແມ່ນດາວ, ລູກສອນແມ່ນເຕົ໋າ, ແລະສັດພາຫະນະແມ່ນກະດານເກມ. ບໍ່ມີໃຜຮູ້ວ່າໃຜຈະຊະນະ ຫຼືໃຜຈະແພ້; ທຸກຢ່າງຂຶ້ນກັບພຣະພິທີກຳ।
Verse 18
श्रीशुक उवाच इन्द्रो वृत्रवच: श्रुत्वा गतालीकमपूजयत् । गृहीतवज्र: प्रहसंस्तमाह गतविस्मय: ॥ १८ ॥
ພຣະສີຊຸກເທວະກ່າວວ່າ: ເມື່ອອິນທຣາໄດ້ຟັງຄໍາກ່າວທີ່ຕົງແລະເປັນຄໍາສອນຂອງວຣິຕຣາສູຣ ກໍຊົມເຊີຍເຂົາ ແລ້ວຈັບວັຊຣະໄວ້ໃນມືອີກຄັ້ງ; ບໍ່ມີຄວາມຫຼົງຫຼືການຫລອກລວງ ແລ້ວຍິ້ມແລະກ່າວດັ່ງນີ້.
Verse 19
इन्द्र उवाच अहो दानव सिद्धोऽसि यस्य ते मतिरीदृशी । भक्त: सर्वात्मनात्मानं सुहृदं जगदीश्वरम् ॥ १९ ॥
ອິນທຣາກ່າວວ່າ: ໂອ ດານະວະ! ຈາກປັນຍາຂອງເຈົ້າແບບນີ້ ຮູ້ໄດ້ວ່າເຈົ້າເປັນຜູ້ສໍາເລັດ. ເຈົ້າເປັນພັກຕະຜູ້ອຸທິດທັງດວງໃຈແດ່ພຣະພະຄະວານ ຜູ້ເປັນປະຣະມາຕະມັນ ແລະເປັນມິດຂອງທຸກຊີວິດ.
Verse 20
भवानतार्षीन्मायां वै वैष्णवीं जनमोहिनीम् । यद् विहायासुरं भावं महापुरुषतां गत: ॥ २० ॥
ເຈົ້າໄດ້ຂ້າມພົ້ນມາຍາໄວສະນະວີຂອງພຣະວິສນຸ ຜູ້ເຮັດໃຫ້ຊົນທັງຫຼາຍຫຼົງ. ເພາະການພົ້ນນັ້ນ ເຈົ້າລະທິ້ງອາລົມອະສູຣ ແລະໄດ້ບັນລຸສະຖານະເປັນພັກຕະຜູ້ສູງສົ່ງ.
Verse 21
खल्विदं महदाश्चर्यं यद् रज:प्रकृतेस्तव । वासुदेवे भगवति सत्त्वात्मनि दृढा मति: ॥ २१ ॥
ໂອ ວຣິຕຣາສູຣ, ນີ້ແມ່ນອັດສະຈັນຢ່າງຍິ່ງ: ແມ່ນແຕ່ເຈົ້າເປັນອະສູຣທີ່ໂດຍທົ່ວໄປຖືກຂັບເຄື່ອນໂດຍຣະຈັສ ແຕ່ໃຈຂອງເຈົ້າກັບມັ້ນຄົງໃນພຣະພະຄະວານ ວາສຸເທວະ ຜູ້ສະຖິດໃນສັດຕະວະອັນບໍລິສຸດ.
Verse 22
यस्य भक्तिर्भगवति हरौ नि:श्रेयसेश्वरे । विक्रीडतोऽमृताम्भोधौ किं क्षुद्रै: खातकोदकै: ॥ २२ ॥
ຜູ້ໃດທີ່ມັ້ນຄົງໃນພັກຕິຕໍ່ພຣະຫຣິ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງຄວາມສິຣິມົງຄຸນສູງສຸດ ຍ່ອມເຫມືອນກໍາລັງວ່າຍແລະຫຼິ້ນຢູ່ໃນມະຫາສະມຸດແຫ່ງນ້ໍາອະມຣິຕ; ສໍາລັບເຂົາ ນ້ໍາໃນຄູນ້ອຍໆຈະມີປະໂຫຍດອັນໃດ?
Verse 23
श्रीशुक उवाच इति ब्रुवाणावन्योन्यं धर्मजिज्ञासया नृप । युयुधाते महावीर्याविन्द्रवृत्रौ युधाम्पती ॥ २३ ॥
ພຣະສຸກຄະເທວະ ໂກສະວາມີ ກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣະຣາຊາ, ພຣຶດຕາສູນ ແລະ ພຣະອິນ ໄດ້ສົນທະນາກ່ຽວກັບການອຸທິດຕົນ ເຖິງແມ່ນວ່າຈະຢູ່ໃນສະໜາມຮົບ, ແລະ ຈາກນັ້ນກໍເລີ່ມຕໍ່ສູ້ກັນອີກຄັ້ງຕາມໜ້າທີ່.
Verse 24
आविध्य परिघं वृत्र: कार्ष्णायसमरिन्दम: । इन्द्राय प्राहिणोद् घोरं वामहस्तेन मारिष ॥ २४ ॥
ໂອ ມະຫາຣາຊາ ປະຣິກສິດ, ພຣຶດຕາສູນ ຜູ້ສາມາດປາບສັດຕູໄດ້ຢ່າງສິ້ນເຊີງ ໄດ້ແກວ່ງກະບອງເຫຼັກ ແລະ ໂຍນໃສ່ພຣະອິນດ້ວຍມືຊ້າຍ.
Verse 25
स तु वृत्रस्य परिघं करं च करभोपमम् । चिच्छेद युगपद्देवो वज्रेण शतपर्वणा ॥ २५ ॥
ດ້ວຍວັດຊະຣະທີ່ມີຊື່ວ່າ ສັດຕະປັດວັນ, ພຣະອິນໄດ້ຕັດກະບອງຂອງພຣຶດຕາສູນ ແລະ ແຂນທີ່ເຫຼືອຂອງລາວຂາດອອກພ້ອມກັນ.
Verse 26
दोर्भ्यामुत्कृत्तमूलाभ्यां बभौ रक्तस्रवोऽसुर: । छिन्नपक्षो यथा गोत्र: खाद्भ्रष्टो वज्रिणा हत: ॥ २६ ॥
ພຣຶດຕາສູນ, ເລືອດໄຫຼອອກຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ, ແຂນທັງສອງເບື້ອງຖືກຕັດຂາດທີ່ກົກ, ເບິ່ງງົດງາມຫຼາຍ, ຄືກັບພູເຂົາບິນໄດ້ທີ່ປີກຖືກຕັດເປັນປ່ຽງໂດຍພຣະອິນ.
Verse 27
महाप्राणो महावीर्यो महासर्प इव द्विपम् । कृत्वाधरां हनुं भूमौ दैत्यो दिव्युत्तरां हनुम् । नभोगम्भीरवक्त्रेण लेलिहोल्बणजिह्वया ॥ २७ ॥ दंष्ट्राभि: कालकल्पाभिर्ग्रसन्निव जगत्त्रयम् । अतिमात्रमहाकाय आक्षिपंस्तरसा गिरीन् ॥ २८ ॥ गिरिराट् पादचारीव पद्भ्यां निर्जरयन् महीम् । जग्रास स समासाद्य वज्रिणं सहवाहनम् ॥ २९ ॥
ພຣຶດຕາສູນ ຜູ້ມີພະລັງມະຫາສານ ໄດ້ວາງຄາງລຸ່ມໄວ້ເທິງພື້ນດິນ ແລະ ຄາງເທິງໄວ້ໃນທ້ອງຟ້າ. ປາກຂອງລາວເລິກຄືກັບທ້ອງຟ້າ. ລາວໄດ້ເຮັດໃຫ້ພູເຂົາສັ່ນສະເທືອນ ແລະ ກືນກິນພຣະອິນ ພ້ອມທັງຊ້າງເອຣາວັນ.
Verse 28
महाप्राणो महावीर्यो महासर्प इव द्विपम् । कृत्वाधरां हनुं भूमौ दैत्यो दिव्युत्तरां हनुम् । नभोगम्भीरवक्त्रेण लेलिहोल्बणजिह्वया ॥ २७ ॥ दंष्ट्राभि: कालकल्पाभिर्ग्रसन्निव जगत्त्रयम् । अतिमात्रमहाकाय आक्षिपंस्तरसा गिरीन् ॥ २८ ॥ गिरिराट् पादचारीव पद्भ्यां निर्जरयन् महीम् । जग्रास स समासाद्य वज्रिणं सहवाहनम् ॥ २९ ॥
ວຣິຕຣາສູຣະມີພະລັງກາຍແລະວິລະກຳອັນຍິ່ງໃຫຍ່. ລາວວາງຂາກະໄຕລຸ່ມໄວ້ເທິງດິນ ແລະຍົກຂາກະໄຕເທິງຂຶ້ນສູ່ຟ້າ. ປາກຂອງລາວລຶກດຸດຟ້າ ແລະລີ້ນລອຍໄຫວຄືງູໃຫຍ່. ດ້ວຍແຂ້ວນ່າຢ້ານດຸດຄວາມຕາຍ ລາວຄືຈະກືນໄຕໂລກທັງສາມ. ເມື່ອຮ່າງກາຍໃຫຍ່ມະຫາສານ ລາວເຮັດໃຫ້ພູເຂົາສັ່ນ ແລະຢ່ຳຍີ່ດິນຈົນແຕກພັງ ດຸດຮິມາລະຍະກຳລັງເດີນ. ແລ້ວລາວເຂົ້າຫາອິນທຣະ ແລະກືນອິນທຣະພ້ອມອາຍຣາວະຕະພາຫະນະ ຄືງູໃຫຍ່ກືນຊ້າງ.
Verse 29
महाप्राणो महावीर्यो महासर्प इव द्विपम् । कृत्वाधरां हनुं भूमौ दैत्यो दिव्युत्तरां हनुम् । नभोगम्भीरवक्त्रेण लेलिहोल्बणजिह्वया ॥ २७ ॥ दंष्ट्राभि: कालकल्पाभिर्ग्रसन्निव जगत्त्रयम् । अतिमात्रमहाकाय आक्षिपंस्तरसा गिरीन् ॥ २८ ॥ गिरिराट् पादचारीव पद्भ्यां निर्जरयन् महीम् । जग्रास स समासाद्य वज्रिणं सहवाहनम् ॥ २९ ॥
ວຣິຕຣາສູຣະມີພະລັງກາຍແລະວິລະກຳອັນຍິ່ງໃຫຍ່. ລາວວາງຂາກະໄຕລຸ່ມໄວ້ເທິງດິນ ແລະຍົກຂາກະໄຕເທິງຂຶ້ນສູ່ຟ້າ. ປາກຂອງລາວລຶກດຸດຟ້າ ແລະລີ້ນລອຍໄຫວຄືງູໃຫຍ່. ດ້ວຍແຂ້ວນ່າຢ້ານດຸດຄວາມຕາຍ ລາວຄືຈະກືນໄຕໂລກທັງສາມ. ເມື່ອຮ່າງກາຍໃຫຍ່ມະຫາສານ ລາວເຮັດໃຫ້ພູເຂົາສັ່ນ ແລະຢ່ຳຍີ່ດິນຈົນແຕກພັງ ດຸດຮິມາລະຍະກຳລັງເດີນ. ແລ້ວລາວເຂົ້າຫາອິນທຣະ ແລະກືນອິນທຣະພ້ອມອາຍຣາວະຕະພາຫະນະ ຄືງູໃຫຍ່ກືນຊ້າງ.
Verse 30
वृत्रग्रस्तं तमालोक्य सप्रजापतय: सुरा: । हा कष्टमिति निर्विण्णाश्चुक्रुशु: समहर्षय: ॥ ३० ॥
ເມື່ອເທວະທັງຫຼາຍ ພ້ອມດ້ວຍພຣະພຣະຫມາ ປະຊາບະດີ ແລະມະຫາລິສີ ເຫັນວ່າອິນທຣະຖືກວຣິຕຣາສູຣະກືນໄປແລ້ວ ກໍເສົ້າໂສກຢ່າງຫນັກ. ພວກເຂົາຮ້ອງຄຳຄວນວ່າ “ອະນິຈຈາ! ຊ່າງເປັນພິບັດ! ຊ່າງເປັນພິບັດ!”
Verse 31
निगीर्णोऽप्यसुरेन्द्रेण न ममारोदरं गत: । महापुरुषसन्नद्धो योगमायाबलेन च ॥ ३१ ॥
ແມ່ນແຕ່ຖືກອະສຸຣເອນທຣະກືນໄປ ອິນທຣະກໍບໍ່ໄດ້ຕາຍໃນທ້ອງຂອງມັນ. ເພາະລາວຖືກປົກປ້ອງດ້ວຍເກາະທິບຂອງມະຫາບຸຣຸດ ນາຣາຍະນະ—ອັນເປັນອົງດຽວກັບນາຣາຍະນະເອງ—ແລະດ້ວຍພະລັງໂຍກະມາຍາຂອງຕົນດ້ວຍ
Verse 32
भित्त्वा वज्रेण तत्कुक्षिं निष्क्रम्य बलभिद् विभु: । उच्चकर्त शिर: शत्रोर्गिरिशृङ्गमिवौजसा ॥ ३२ ॥
ອິນທຣະຜູ້ມີອຳນາດຫນັກ ໃຊ້ວັຊຣະຂອງຕົນຈອກທະລຸທ້ອງຂອງວຣິຕຣາສູຣະ ແລ້ວອອກມາ. ຈາກນັ້ນ ອິນທຣະຜູ້ປາບບາລະ ກໍຕັດສະຫຼະຫົວຂອງສັດຕູໃນທັນທີດ້ວຍກຳລັງອັນແຮງກ້າ; ຫົວນັ້ນສູງດຸດຍອດພູ
Verse 33
वज्रस्तु तत्कन्धरमाशुवेग: कृन्तन् समन्तात् परिवर्तमान: । न्यपातयत् तावदहर्गणेन यो ज्योतिषामयने वार्त्रहत्ये ॥ ३३ ॥
ເຖິງແມ່ນວ່າ ວັດຊະຣະ ຈະປິ່ນອ້ອມຄໍຂອງ ພຣະວຣິດທຣາສູນ ດ້ວຍຄວາມໄວສູງ, ແຕ່ການຕັດຫົວອອກຈາກຮ່າງກາຍຕ້ອງໃຊ້ເວລາເຖິງ 360 ມື້ (ໜຶ່ງປີ). ຈາກນັ້ນ ຫົວຂອງເພິ່ນກໍຕົກລົງສູ່ພື້ນດິນ.
Verse 34
तदा च खे दुन्दुभयो विनेदु- र्गन्धर्वसिद्धा: समहर्षिसङ्घा: । वार्त्रघ्नलिङ्गैस्तमभिष्टुवाना मन्त्रैर्मुदा कुसुमैरभ्यवर्षन् ॥ ३४ ॥
ເມື່ອ ພຣະວຣິດທຣາສູນ ຖືກຂ້າ, ເຫຼົ່າຄົນທັນ ແລະ ສິດທາ ໃນສະຫວັນຕ່າງກໍຕີກອງດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີ. ພວກເຂົາສັນເສີນພຣະອິນ ດ້ວຍບົດສວດພຣະເວດ ແລະ ໂຮຍດອກໄມ້ລົງມາ.
Verse 35
वृत्रस्य देहान्निष्क्रान्तमात्मज्योतिररिन्दम । पश्यतां सर्वदेवानामलोकं समपद्यत ॥ ३५ ॥
ຂ້າແດ່ພຣະຣາຊາ, ດວງຈິດວິນຍານໄດ້ອອກຈາກຮ່າງຂອງ ພຣະວຣິດທຣາສູນ ແລະ ໃນຂະນະທີ່ເຫຼົ່າເທວະດາຕ່າງຈ້ອງເບິ່ງ, ເພິ່ນໄດ້ເຂົ້າສູ່ໂລກທິບ ເພື່ອກັບໄປສູ່ພຣະເຈົ້າ.
Frequently Asked Questions
Vṛtrāsura frames the battle as duty under providence (daiva): embodied beings are not independent arbiters of victory, and lamentation is ignorance of the Lord’s supervision. His instruction is not sentimental pacifism but spiritual clarity—perform one’s role without illusion, knowing outcomes rest with Bhagavān. This also reveals Vṛtrāsura’s bhakti: he seeks the Lord’s will, even if it arrives through his own death.
The chapter explicitly distinguishes external designation from internal consciousness. Indra observes Vṛtrāsura’s discrimination, endurance, and fixation on Vāsudeva in pure goodness—symptoms of devotion that surpass bodily identity and social category. The Bhāgavata’s point is that bhakti is defined by surrender and God-centered intent; a devotee may appear in any birth, while demoniac mentality can exist even amid “heavenly” power.
The wooden doll analogy teaches īśvara-sarva-niyantṛtva: beings act as instruments moved by the supreme controller, so independence is illusory. The gambling match analogy addresses uncertainty in worldly struggle: even with strategy and strength, the decisive factor is providence under the Lord’s sanction. Together they cultivate samatā—steady performance of duty without pride in success or despair in failure.
Indra is protected by the Nārāyaṇa-kavaca, described as identical with Nārāyaṇa Himself—signifying that divine protection is not merely symbolic but the Lord’s personal shelter. Thus, even within the demon’s belly, Indra does not die; he then pierces Vṛtrāsura’s abdomen with the vajra and emerges to complete the destined slaying.
The text emphasizes cosmic timing: the weapon revolves with great speed, yet the separation completes only at the “suitable time” for Vṛtrāsura’s death, measured as 360 days (a full solar-lunar cycle of northern and southern courses). The narrative underscores that even divine weapons operate under the Lord’s overarching will and the ordained moment (kāla) governing embodied events.
Vṛtrāsura’s living spark is seen returning ‘back to Godhead’ to become an associate of Lord Saṅkarṣaṇa. This implies that liberation is awarded according to devotional consciousness rather than battlefield alignment. The Bhāgavata thereby teaches that bhakti can be perfected even amid conflict when one’s heart is fixed on the Supreme Lord.