Adhyaya 14
The Forest of Material Existence (Saṁsāra-vana) and the Delivering Path of Bharata’s Teachings
ເມື່ອພຣະປາຣີກຊິດຖາມເຖິງ “ຄວາມໝາຍໂດຍກົງ” ຂອງປ່າວັດຖຸ, ສຸກະເດວ ໂກສະວາມີ ໄດ້ຂະຫຍາຍຄຳສອນຂອງ ຈະດາ ບາຣະຕະ ເປັນອຸປະມາຍາວຂອງສັງສາຣ. ຈີວະເຫມືອນພໍ່ຄ້າຫາກຳໄລ ເຂົ້າປ່າໂລກເພື່ອຫາຜົນ ແຕ່ຫຼົງທາງພາຍໃຕ້ ໄດວີ ມາຍາ ແລະວົນວຽນໃນຮ່າງກາຍຕ່າງໆຕາມກຸນ ແລະການຄາດເດົາຂອງໃຈ. ບົດນີ້ຊີ້ອັນຕະລາຍ: ປະສາດສຳຜັດເປັນໂຈນ, ຄວາມຕິດຄອບຄົວເປັນສັດຮ້າຍແລະໄຟປ່າ, ພາລະພິທີກຳເປັນເນີນຫນາມ, ການນອນເປັນງູໄພທອນ, ສັດຕູເປັນງູ, ແລະກາມຜິດທຳເປັນກັບດັກນຳໄປສູ່ໂທດ. ມັນວິຈານຄຳແນະນຳອະເທວ ແລະ “ເທວະ” ທີ່ບໍ່ຖືກທາງ ເຫມືອນນົກກິນຊາກ ຊ່ວຍບໍ່ໄດ້ຈາກ ຮະຣິ-ຈັກຣະ (ເວລາ). ຕໍ່ມາຍົກຍ້ອງການສະຫຼະແລະການລະລຶກພຣະອົງຢ່າງບໍ່ຫວັ່ນໄຫວຂອງ ບາຣະຕະ ມະຫາຣາຊ ແມ່ນແຕ່ເກີດເປັນກວາງ, ຊີ້ວ່າ ພັກຕິ ແລະ ສາທຸ-ສັງຄະ ເປັນທາງອອກດຽວຈາກປ່ານີ້ ແລະເຮັດໃຫ້ຜູ້ຟັງເຫັນຄຸ້ມຄ່າຂອງການພຶ່ງພາພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າເຫນືອກວ່າການຂຶ້ນລົງຕາມກຳ.
Shlokas
Verse 1
स होवाच स एष देहात्ममानिनां सत्त्वादिगुणविशेषविकल्पितकुशलाकुशलसमवहारविनिर्मितविविधदेहावलिभिर्वियोगसंयोगाद्यनादिसंसारानुभवस्य द्वारभूतेनषडिन्द्रियवर्गेण तस्मिन्दुर्गाध्ववदसुगमेऽध्वन्यापतित ईश्वरस्य भगवतो विष्णोर्वशवर्तिन्या मायया जीवलोकोऽयं यथा वणिक्सार्थोऽर्थपर: स्वदेहनिष्पादितकर्मानुभव: श्मशानवदशिवतमायां संसाराटव्यां गतो नाद्यापि विफलबहुप्रतियोगेहस्तत्तापोपशमनीं हरिगुरुचरणारविन्दमधुकरानुपदवीमवरुन्धे ॥ १ ॥
ພຣະສຸກະເທວະຕອບວ່າ—ໂອ ພຣະຣາຊາ! ຊີວະຜູ້ຍຶດກາຍເປັນຕົນ ເນື່ອງຈາກຄວາມແຕກຕ່າງແຫ່ງຄຸນະ (ສັດຕະວະ ຣະຊັສ ຕະມັສ) ແລະກຳດີກຳຊົ່ວ ຈຶ່ງໄດ້ຮັບຮ່າງກາຍຫຼາຍຮູບແບບຕໍ່ເນື່ອງ ແລະສຳຜັດສັງສາຣະອັນບໍ່ມີຕົ້ນຕໍ ຜ່ານການພົບພາ ແລະພັດພາກ. ປະຕູແຫ່ງປະສົບການນີ້ແມ່ນອິນທຣີຍຫົກ; ດ້ວຍມັນເອງຊີວະຈຶ່ງຕົກໃນ “ປ່າ” ແຫ່ງໂລກວັດຖຸອັນອອກຍາກ. ພາຍໃຕ້ມາຍາ—ພະລັງງານພາຍນອກທີ່ຢູ່ໃຕ້ພຣະວິສນຸ—ມັນຖືກຄອບງຳ. ເຫມືອນພໍ່ຄ້າຜູ້ໂລບເຂົ້າໄປໃນປ່າສັງສາຣະອັນອັບມົງຄົນດຸດປ່າຊ້າ ແລະເດີນຫຼົງພ້ອມກັບການຊົມຊອບຜົນກຳຂອງຕົນ, ຊີວະກໍຊົມຊອບທຸກຂ໌ບາງຄັ້ງໜັກ ບາງຄັ້ງປົນກັນ ໃນລຳດັບຮ່າງກາຍ. ແມ່ນແຕ່ຈະຊອກຫາການບັນເທົາ ກໍມັກຜິດຫວັງ ແລະຍັງບໍ່ໄດ້ພົບສັງຄົມຂອງພະຄະຕະບໍລິສຸດ ຜູ້ດຸດຜຶ້ງຮັບໃຊ້ຢູ່ທີ່ບາດບົວຂອງພຣະຫຣິ.
Verse 2
यस्यामु ह वा एते षडिन्द्रियनामान: कर्मणा दस्यव एव ते । तद्यथा पुरुषस्य धनं यत्किञ्चिद्धर्मौपयिकं बहुकृच्छ्राधिगतं साक्षात्परमपुरुषाराधनलक्षणो योऽसौ धर्मस्तं तु साम्पराय उदाहरन्ति । तद्धर्म्यं धनं दर्शनस्पर्शनश्रवणास्वादनावघ्राणसङ्कल्पव्यवसायगृहग्राम्योपभोगेन कुनाथस्याजितात्मनो यथा सार्थस्य विलुम्पन्ति ॥ २ ॥
ໃນປ່າແຫ່ງສັງສາຣະນີ້ ອິນທຣີຍທັງຫົກ ກາຍເປັນໂຈນດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງກຳ. ຊັບທີ່ມະນຸດໄດ້ມາດ້ວຍຄວາມລຳບາກເພື່ອປະໂຫຍດແຫ່ງທຳ—ທຳທີ່ເປັນການບູຊາພຣະບຸຣຸດສູງສຸດໂດຍກົງ—ກັບຖືກອິນທຣີຍໂຈນເຫຼົ່ານີ້ປົ້ນໄປຈາກຜູ້ບໍ່ຊະນະຕົນ ແລະມີນາຍອ່ອນແອ ໂດຍອ້າງຊື່ການເບິ່ງ ການສຳຜັດ ການຟັງ ການຊິມລົດ ການດົມກິ່ນ ຄວາມປາຖະໜາແລະຄວາມຕັ້ງໃຈ ພ້ອມທັງຄວາມເພີດເພີນແບບເຮືອນເຮົາໂລກີຍ ດຸດການປົ້ນກອງຄາຣາວານພໍ່ຄ້າ.
Verse 3
अथ च यत्र कौटुम्बिका दारापत्यादयो नाम्ना कर्मणा वृकसृगाला एवानिच्छतोऽपि कदर्यस्य कुटुम्बिन उरणकवत्संरक्ष्यमाणं मिषतोऽपि हरन्ति ॥ ३ ॥
ຂ້າແຕ່ພະຣາຊາ ໃນໂລກນີ້ ເມຍແລະລູກເອີ້ນວ່າຄອບຄົວ ແຕ່ແທ້ຈິງກັບປະພຶດເຫມືອນເສືອແລະຈິ້ງຈອກ. ເຫມືອນຄົນເລີ້ຍງແກະພະຍາຍາມປົກປ້ອງ ແຕ່ສັດດຸຮ້າຍກໍຊິງໄປ; ຄົນຕະໜີ່ກໍຖືກຄອບຄົວຍຶດຊັບໄປແມ່ນຈະລະວັງກໍຕາມ।
Verse 4
यथा ह्यनुवत्सरं कृष्यमाणमप्यदग्धबीजं क्षेत्रं पुनरेवावपनकाले गुल्मतृणवीरुद्भिर्गह्वरमिव भवत्येवमेव गृहाश्रम: कर्मक्षेत्रं यस्मिन्न हि कर्माण्युत्सीदन्ति यदयं कामकरण्ड एष आवसथ: ॥ ४ ॥
ເຫມືອນນາທີ່ຖືກໄຖທຸກປີ ແລະຖອນຫຍ້າອອກ ແຕ່ຖ້າເມັດພັນຍັງບໍ່ຖືກເຜົາໃຫ້ໝົດ ເມື່ອຫວ່ານກໍງອກຫຍ້າໜາແນ່ນອີກ; ຊີວິດຄອບຄົວກໍເປັນທົ່ງແຫ່ງກຳ. ຕາບໃດເມັດແຫ່ງຄວາມຢາກເສບຍັງບໍ່ດັບ ກຳກໍບໍ່ດັບ; ເຫມືອນພາຊະນະທີ່ເອົາການບູນອອກແລ້ວ ກິ່ນຍັງຕິດຢູ່
Verse 5
तत्रगतो दंशमशकसमापसदैर्मनुजै: शलभशकुन्ततस्करमूषकादिभिरुपरुध्यमानबहि:प्राण: क्वचित् परिवर्तमानोऽस्मिन्नध्वन्यविद्याकामकर्मभिरुपरक्तमनसानुपपन्नार्थं नरलोकं गन्धर्वनगरमु पपन्नमिति मिथ्यादृष्टिरनुपश्यति ॥ ५ ॥
ບາງຄັ້ງ ວິນຍານທີ່ຖືກຜູກມັດໃນຊີວິດຄອບຄົວ ຖືກລົບກວນໂດຍຄົນຕ່ຳຊ້າດຸຈເຫຼືອບແລະຍຸງ; ບາງຄັ້ງກໍຖືກຕັກແຕນ, ນົກລ່າ, ໂຈນ, ໜູ ແລະອື່ນໆ ກົດຂີ່. ແຕ່ກໍຍັງເດີນຫຼົງໃນທາງສັງສາຣ. ເນື່ອງຈາກອະວິດຍາ ຈຶ່ງຖືກກາມຍ້ອມໃຈແລະເຮັດກຳ; ຈິດຈົມຢູ່ນັ້ນເລີຍເຫັນໂລກອັນບໍ່ຖາວອນນີ້ເປັນຖາວອນ ດຸຈ “ນະຄອນຄັນທັຣວະ” ອັນລວງຕາ
Verse 6
तत्र च क्वचिदातपोदकनिभान् विषयानुपधावति पानभोजनव्यवायादिव्यसनलोलुप: ॥ ६ ॥
ບາງຄັ້ງ ໃນ “ນະຄອນຄັນທັຣວະ” ນີ້ ລາວຫຼົງໃນການດື່ມ ການກິນ ແລະການເສບສັງວາດ ແລ້ວໄລ່ຕາມວັດຖຸແຫ່ງອິນທຣີ ດຸຈກວາງໄລ່ຕາມມິຣາຈໃນທະເລຊາຍ
Verse 7
क्वचिच्चाशेषदोषनिषदनं पुरीषविशेषं तद्वर्णगुणनिर्मितमति: सुवर्णमुपादित्सत्यग्निकामकातर इवोल्मुकपिशाचम् ॥ ७ ॥
ບາງຄັ້ງ ສັດມີຊີວິດໄລ່ຕາມ “ຄຳ” ທີ່ເຫຼືອງດຸຈອຸຈະ—ເປັນທີ່ສະຖິດແຫ່ງໂທດຫຼາຍປະການ. ຈິດທີ່ຖືກຣະໂຈຄຸນຄອບງຳ ຈະຫຼົງໃນສີຄຳແລະຢາກຄວ້າ; ເຫມືອນຄົນໜາວສັ່ນໃນປ່າ ໄລ່ຕາມແສງວິບວັບໃນບຶງ ຄິດວ່າເປັນໄຟ
Verse 8
अथ कदाचिन्निवासपानीयद्रविणाद्यनेकात्मोपजीवनाभिनिवेश एतस्यां संसाराटव्यामितस्तत: परिधावति ॥ ८ ॥
ບາງຄັ້ງ ວິນຍານທີ່ຖືກຜູກມັດ ໝົກມຸ່ນໃນການຫາທີ່ຢູ່ ນ້ຳ ແລະຊັບສິນເພື່ອຫຼ້ຽງກາຍ. ເມື່ອຫຼົງໃນຄວາມຈຳເປັນຫຼາຍຢ່າງ ກໍລືມທຸກສິ່ງ ແລະວິ່ງວຸ່ນຢູ່ໃນປ່າແຫ່ງສັງສານບໍ່ຢຸດ។
Verse 9
क्वचिच्च वात्यौपम्यया प्रमदयाऽऽरोहमारोपितस्तत्कालरजसा रजनीभूत इवासाधुमर्यादो रजस्वलाक्षोऽपि दिग्देवता अतिरजस्वलमतिर्न विजानाति ॥ ९ ॥
ບາງຄັ້ງ ດຸດດັ່ງຖືກຝຸ່ນພາຍຸຫມຸນບັງຕາ ວິນຍານຜູ້ຖືກຜູກມັດຫຼົງໃນຄວາມງາມຂອງເພດຕົກກັນ ທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ປຣະມະດາ’. ແລ້ວຖືກຍົກຂຶ້ນໄປເທິງຕັກຂອງຍິງ; ໃນຂະນະນັ້ນ ແຮງແຫ່ງຕັນຫາຄອບງຳສະຕິແລະອິນຊີ. ດ້ວຍກາມທຳໃຫ້ມືດບອດ ລາວລະເມີດກົດແຫ່ງຄວາມປະພຶດທາງເພດ ບໍ່ຮູ້ວ່າເທວະຜູ້ຮັກສາທິດເປັນພະຍານ ແລະເສບກາມອັນຜິດໃນຍາມກາງຄືນ ໂດຍບໍ່ເຫັນໂທດທີ່ຈະມາເຖິງ.
Verse 10
क्वचित्सकृदवगतविषयवैतथ्य: स्वयं पराभिध्यानेन विभ्रंशितस्मृतिस्तयैव मरीचितोयप्रायांस्तानेवाभिधावति ॥ १० ॥
ບາງຄັ້ງ ວິນຍານຜູ້ຖືກຜູກມັດຮູ້ເຫັນດ້ວຍຕົນເອງວ່າ ຄວາມສຸກທາງອິນຊີເປັນຂອງຫຼອກແລະເຕັມໄປດ້ວຍທຸກຂ໌. ແຕ່ເນື່ອງຈາກຍຶດຕິດວ່າຕົນແມ່ນຮ່າງກາຍ ຄວາມຈື່ຈຳຈຶ່ງສັບສົນ ແລະກໍກັບໄປໄລ່ຕາມຄວາມສຸກນັ້ນຊ້ຳໆ ເຫມືອນສັດໄລ່ຕາມນ້ຳພາບລວງຕາໃນທະເລຊາຍ.
Verse 11
क्वचिदुलूकझिल्लीस्वनवदतिपरुषरभसाटोपं प्रत्यक्षं परोक्षं वा रिपुराजकुलनिर्भर्त्सितेनातिव्यथितकर्णमूलहृदय: ॥ ११ ॥
ບາງຄັ້ງ ວິນຍານຜູ້ຖືກຜູກມັດຖືກທຸກຂ໌ຫນັກຈາກການດ່າທໍາຂອງສັດຕູ ແລະພະນັກງານລັດ ທີ່ໃຊ້ຄໍາຫຍາບຄາຍທັງຕໍ່ໜ້າແລະລັບຫຼັງ. ໃນເວລານັ້ນ ໂຄນຫູແລະຫົວໃຈຂອງລາວເສົ້າສະຫຼົດຢ່າງຫນັກ. ການດ່ານັ້ນເປັນດັ່ງສຽງນົກຮູກແລະຈິ້ງຫຼີດທີ່ກະດ້າງ.
Verse 12
स यदा दुग्धपूर्वसुकृतस्तदा कारस्करकाकतुण्डाद्यपुण्यद्रुमलताविषोदपानवदुभयार्थशून्यद्रविणान्जीवन्मृतान् स्वयं जीवन्म्रियमाण उपधावति ॥ १२ ॥
ເນື່ອງຈາກບຸນກຸສົນໃນອະດີດ ວິນຍານຜູ້ຖືກຜູກມັດໄດ້ຮັບຄວາມສະດວກສະບາຍທາງວັດຖຸໃນຊາດນີ້; ແຕ່ເມື່ອມັນໝົດໄປ ລາວກັບພຶ່ງພາຊັບສິນທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດທັງໃນໂລກນີ້ແລະໂລກໜ້າ. ດັ່ງນັ້ນລາວເຂົ້າໄປຫາ “ຄົນເປັນແຕ່ຕາຍແລ້ວ” ຜູ້ຖືກຊັບນັ້ນ. ຄົນເຊັ່ນນັ້ນເປັນດັ່ງຕົ້ນໄມ້-ເຄືອທີ່ບໍ່ບໍລິສຸດ ແລະບໍ່ນ້ຳພິດ; ແລະລາວເອງກໍເຫມືອນຕາຍທັງທີ່ຍັງມີຊີວິດ.
Verse 13
एकदासत्प्रसङ्गान्निकृतमतिर्व्युदकस्रोत:स्खलनवद् उभयतोऽपि दु:खदं पाखण्डमभियाति ॥ १३ ॥
ບາງຄັ້ງເພື່ອຫຼຸດທຸກໃນປ່າແຫ່ງໂລກວັດຖຸ ວິນຍານທີ່ຖືກຜູກມັດຮັບ “ພອນ” ຖືກໆຈາກຄົນບໍ່ເຊື່ອພຣະ. ຄົບຫາແລ້ວປັນຍາຫາຍ ເຫມືອນໂດດລົງນ້ຳຕື້ນຈົນຫົວແຕກ. ຈຶ່ງທຸກທັງປັດຈຸບັນແລະອະນາຄົດ. ຍັງໄປຫາສາທຸ–ສະວາມີປອມທີ່ຕ້ານວິທີແຫ່ງເວດ ແຕ່ກໍບໍ່ໄດ້ປະໂຫຍດໃດໆ.
Verse 14
यदा तु परबाधयान्ध आत्मने नोपनमति तदा हि पितृपुत्रबर्हिष्मत: पितृपुत्रान् वा स खलु भक्षयति ॥ १४ ॥
ເມື່ອວິນຍານທີ່ຖືກຜູກມັດ ແມ່ນແມ່ນຈະເອົາປຽບຄົນອື່ນແລ້ວກໍຍັງຈັດການຊີວິດຕົນບໍ່ໄດ້ ກໍກາຍເປັນຄົນມືດບອດ ໄປກົດຂີ່ແມ່ນແຕ່ພໍ່ຫຼືລູກ ແລະຈະຍຶດເອົາຊັບສິນນ້ອຍໆຂອງເຂົາ. ຖ້າບໍ່ໄດ້ຫຍັງຈາກພໍ່ ລູກ ຫຼືຍາດພີ່ນ້ອງ ກໍພ້ອມຈະເຮັດໃຫ້ເຂົາລຳບາກຫຼາຍວິທີ.
Verse 15
क्वचिदासाद्य गृहं दाववत्प्रियार्थविधुरमसुखोदर्कं शोकाग्निना दह्यमानो भृशं निर्वेदमुपगच्छति ॥ १५ ॥
ບາງຄັ້ງເຂົາພົບວ່າຊີວິດຄອບຄົວເຫມືອນໄຟປ່າ—ບໍ່ມີຄວາມສຸກອັນເປັນທີ່ຮັກ ແລະທ້າຍທີ່ສຸດມີແຕ່ເພີ່ມທຸກ. ຖືກເຜົາໂດຍໄຟແຫ່ງຄວາມໂສກ ເຂົາຈຶ່ງເກີດຄວາມເບື່ອໜ່າຍຢ່າງແຮງ. ໃນຊີວິດຄະຫັດບໍ່ມີສິ່ງໃດເກື້ອໜູນຄວາມສຸກນິລັນດອນ. ຕິດພັນຢູ່ນັ້ນ ບາງຄັ້ງກໍຕຳນິຕົນວ່າອັບໂຊກ ແລະບາງຄັ້ງກໍຄິດວ່າເພາະບໍ່ໄດ້ສັ່ງສົມບຸນໃນຊາດກ່ອນ।
Verse 16
क्वचित्कालविषमितराजकुलरक्षसापहृतप्रियतमधनासु: प्रमृतक इव विगतजीवलक्षण आस्ते ॥ १६ ॥
ບາງຄັ້ງຄົນຂອງລັດທີ່ຖືກການເວລາບິດເບືອນ ກາຍເປັນເຫມືອນຣາກຊະສຜູ້ກິນຄົນ ແລະຍຶດເອົາຊັບສົມບັດທີ່ເຂົາສະສົມໄວ້ທັງໝົດ. ເມື່ອຖືກພາກອອກຈາກທຶນສຳຮອງແຫ່ງຊີວິດ ເຂົາກໍໝົດກຳລັງໃຈ ຮາວກັບຕາຍແລ້ວ—ສັນຍານແຫ່ງຊີວິດກໍຈາງຫາຍ।
Verse 17
कदाचिन्मनोरथोपगतपितृपितामहाद्यसत्सदिति स्वप्ननिर्वृतिलक्षणमनुभवति ॥ १७ ॥
ບາງຄັ້ງວິນຍານທີ່ຖືກຜູກມັດ ຕາມຄວາມຝັນໃນໃຈ ຄິດວ່າພໍ່ ຫຼືປູ່ຕາ ໄດ້ກັບມາອີກໃນຮູບຂອງລູກ ຫຼືຫຼານ. ດັ່ງນັ້ນເຂົາຈຶ່ງຮູ້ສຶກສຸກຊົ່ວຄາວເຫມືອນຄວາມສຸກໃນຄວາມຝັນ ແລະຫຼົງເພີນໃນການປຸງແຕ່ງຂອງໃຈແບບນັ້ນ.
Verse 18
क्वचिद् गृहाश्रमकर्मचोदनातिभरगिरिमारुरुक्षमाणो लोकव्यसनकर्षितमना: कण्टकशर्कराक्षेत्रं प्रविशन्निव सीदति ॥ १८ ॥
ບາງຄັ້ງ ຈິດວິນຍານທີ່ຖືກຜູກມັດ ຖືກບັງຄັບໃຫ້ແບກພາລະພິທີກຳຂອງຄະຫັດຖະ ໜັກດັ່ງພູ; ໃຈຖືກດຶງໂດຍຄວາມຫຼົງໂລກ ແລະທຸກຂ໌ເຫມືອນຜູ້ຍ່າງທາງທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍໜາມແລະກ້ອນຫີນນ້ອຍ।
Verse 19
क्वचिच्च दु:सहेन कायाभ्यन्तरवह्निना गृहीतसार: स्वकुटुम्बाय क्रुध्यति ॥ १९ ॥
ບາງຄັ້ງ ເນື່ອງຈາກໄຟແຫ່ງຄວາມຫິວແລະຄວາມກະຫາຍໃນກາຍທີ່ທົນບໍ່ໄດ້ ລາວເສຍຄວາມອົດທົນ ແລະໂກດໃສ່ຄອບຄົວຂອງຕົນ—ລູກຊາຍ ລູກສາວ ແລະເມຍ—ເມື່ອໃຈຮ້າຍຕໍ່ເຂົາເຈົ້າ ລາວຍິ່ງທຸກຂ໌ຫນັກຂຶ້ນ।
Verse 20
स एव पुनर्निद्राजगरगृहीतोऽन्धे तमसि मग्न: शून्यारण्य इव शेते नान्यत्किञ्चन वेद शव इवापविद्ध: ॥ २० ॥
ລາວຖືກງູເຫຼືອມຄືການນອນກິນອີກຄັ້ງ ແລະຈົມຢູ່ໃນຄວາມມືດແຫ່ງອະວິຊາ; ເຫມືອນສົບທີ່ຖືກທິ້ງໃນປ່າວ່າງ ລາວນອນນິ່ງ ບໍ່ຮູ້ອັນໃດເລີຍ।
Verse 21
कदाचिद्भग्नमानदंष्ट्रो दुर्जनदन्दशूकैरलब्धनिद्राक्षणो व्यथितहृदयेनानुक्षीयमाणविज्ञानोऽन्धकूपेऽन्धवत्पतति ॥ २१ ॥
ບາງຄັ້ງ ລາວຖືກສັດຕູຜູ້ອິດສາທີ່ປຽບເຫມືອນງູແລະສັດມີພິດກັດ ຈົນກຽດສັກສີພັງ; ດ້ວຍຄວາມກັງວົນຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ນອນແມ່ນແຕ່ຊົ່ວຂະນະ. ໃຈເຈັບປວດ ປັນຍາແລະສະຕິຫຼຸດຖອຍ ແລ້ວຕົກລົງໃນບໍ່ມືດແຫ່ງອະວິຊາດຸຈຄົນຕາບອດ।
Verse 22
कर्हि स्म चित्काममधुलवान् विचिन्वन् यदा परदारपरद्रव्याण्यवरुन्धानो राज्ञा स्वामिभिर्वा निहत: पतत्यपारे निरये ॥ २२ ॥
ບາງຄັ້ງ ເພື່ອຄວາມຫວານນ້ອຍໆຂອງກາມສຸກ ລາວລ່ວງລະເມີດເມຍຄົນອື່ນ ຫຼືລັກຊັບຄົນອື່ນ; ແລ້ວຖືກລັດຈັບ ຫຼືຖືກຜົວ/ຜູ້ປົກປ້ອງຂອງນາງລົງໂທດ ແລະຕົກສູ່ສະພາບນະລົກອັນຫາຂອບບໍ່ໄດ້ເພາະຄວາມພໍໃຈນ້ອຍໆນັ້ນ।
Verse 23
अथ च तस्मादुभयथापि हि कर्मास्मिन्नात्मन: संसारावपनमुदाहरन्ति ॥ २३ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ນັກປັນຍາແລະຜູ້ເຫັນສັດຈິງ ຈຶ່ງຕຳນິເສັ້ນທາງກຳທີ່ໝາຍຜົນວັດຖຸ ເພາະເປັນຮາກແລະແຫຼ່ງເພາະທຸກຂ໌ທັງໃນຊາດນີ້ແລະຊາດໜ້າ
Verse 24
मुक्तस्ततो यदि बन्धाद्देवदत्त उपाच्छिनत्ति तस्मादपि विष्णुमित्र इत्यनवस्थिति: ॥ २४ ॥
ວິນຍານທີ່ຖືກຜູກມັດ ຂໂມຍຫຼືຫລອກເອົາເງິນຄົນອື່ນ ແລ້ວຫຼົບໂທດເກັບໄວ້; ຕໍ່ມາຊາຍຊື່ ເທວະດັດ ຫລອກເອົາເງິນນັ້ນໄປ; ແລ້ວ ວິດສະນຸມິດ ກໍຂໂມຍຈາກເທວະດັດອີກ. ເງິນຈຶ່ງບໍ່ຢູ່ທີ່ໃດຖາວອນ ແຕ່ຍ້າຍຈາກມືສູ່ມື. ສຸດທ້າຍບໍ່ມີໃຜໄດ້ເສວຍຢ່າງແທ້ຈິງ; ມັນເປັນຊັບຂອງພຣະເຈົ້າສູງສຸດ
Verse 25
क्वचिच्च शीतवाताद्यनेकाधिदैविकभौतिकात्मीयानां दशानां प्रतिनिवारणेऽकल्पो दुरन्तचिन्तया विषण्ण आस्ते ॥ २५ ॥
ເມື່ອບໍ່ສາມາດປົກປ້ອງຕົນຈາກທຸກຂ໌ສາມປະການ—ອາທິໄທວິກ, ອາທິພາວຕິກ, ແລະ ອາທະຍາດມິກ ເຊັ່ນ ລົມໜາວ ແລະ ຄວາມຮ້ອນ—ວິນຍານທີ່ຖືກຜູກມັດຈຶ່ງເສົ້າໝອງດ້ວຍຄວາມຄິດບໍ່ຈົບ ແລະດຳລົງຊີວິດດ້ວຍການຄຳຄວນ
Verse 26
क्वचिन्मिथो व्यवहरन् यत्किञ्चिद्धनमन्येभ्यो वा काकिणिकामात्रमप्यपहरन् यत्किञ्चिद्वा विद्वेषमेति वित्तशाठ्यात् ॥ २६ ॥
ໃນການເຮັດທຸລະກຳເງິນ ຖ້າຄົນໜຶ່ງໂກງອີກຄົນແມ່ນແຕ່ເທົ່າກັບຫນຶ່ງກາກິນີ ຫຼືນ້ອຍກວ່ານັ້ນ ກໍຈະກາຍເປັນສັດຕູກັນ
Verse 27
अध्वन्यमुष्मिन्निम उपसर्गास्तथा सुखदु:खरागद्वेषभयाभिमानप्रमादोन्मादशोकमोहलोभमात्सर्येर्ष्यावमानक्षुत्पिपासाधिव्याधिजन्मजरामरणादय: ॥ २७ ॥
ໃນຊີວິດວັດຖຸນິຍົມນີ້ ມີອຸປະສັກຫຼາຍດັ່ງທີ່ຂ້ອຍໄດ້ກ່າວ ແລະລ້ວນຍາກຈະຂ້າມພົ້ນ; ຍັງມີຄວາມລຳບາກຈາກສິ່ງທີ່ເອີ້ນວ່າສຸກ-ທຸກຂ໌ ຄວາມຕິດພັນ-ຄວາມກຽດຊັງ ຄວາມຢ້ານ ຄວາມທະນົງຕົນ ຄວາມປະມາດ ຄວາມຄຸ້ມຄັ່ງ ຄວາມໂສກ ຄວາມຫຼົງ ຄວາມໂລບ ຄວາມອິດສາ ຄວາມເປັນສັດຕູ ການຖືກຫຍັບຫຍາມ ຄວາມຫິວ-ກະຫາຍ ຄວາມຄັບຂ້ອງ ໂລກໄພ ການເກີດ ຄວາມແກ່ ແລະຄວາມຕາຍ. ທັງໝົດນີ້ຮ່ວມກັນແລ້ວ ໃຫ້ແຕ່ທຸກຂ໌ແກ່ວິນຍານທີ່ຖືກຜູກມັດຜູ້ຫລົງໃນການເສວຍສຸກ
Verse 28
क्वापि देवमायया स्त्रिया भुजलतोपगूढ: प्रस्कन्नविवेकविज्ञानो यद्विहारगृहारम्भाकुलहृदयस्तदाश्रयावसक्तसुतदुहितृकलत्रभाषितावलोकविचेष्टितापहृतहृदय आत्मानमजितात्मापारेऽन्धे तमसि प्रहिणोति ॥ २८ ॥
ບາງຄັ້ງ ວິນຍານຜູ້ຖືກຜູກມັດຖືກເທວະມາຍາໃນຮູບແມ່ຍິງດຶງດູດໃຫ້ປາຖະໜາອ້ອມກອດ ຈົນເສຍປັນຍາແລະຄວາມຮູ້ເປົ້າໝາຍຊີວິດ। ແລ້ວລະທິ້ງການປະຕິບັດທາງວິນຍານ ຕິດພັນກັບເມຍ/ຄົນຮັກ ແລະເຮືອນເຮືອນ; ໃຈຖືກຊິງໄປໂດຍຄໍາເວົ້າ ສາຍຕາ ແລະກິລິຍາຂອງເມຍແລະລູກ ຈົນສູນເສຍສະຕິລະລຶກກຣິຊນະ ແລະຕົກລົງໃນຄວາມມືດໜາແຫນ້ນຂອງພົບວັດຖຸ।
Verse 29
कदाचिदीश्वरस्य भगवतो विष्णोश्चक्रात्परमाण्वादिद्विपरार्धापवर्गकालोपलक्षणात्परिवर्तितेन वयसा रंहसा हरत आब्रह्मतृणस्तम्बादीनां भूतानामनिमिषतो मिषतां वित्रस्तहृदयस्तमेवेश्वरं कालचक्रनिजायुधं साक्षाद्भगवन्तं यज्ञपुरुषमनादृत्य पाखण्डदेवता: कङ्कगृध्रबकवटप्राया आर्यसमयपरिहृता: साङ्केत्येनाभिधत्ते ॥ २९ ॥
ຈັກຂອງພຣະວິດສະນຸ—ຮະຣິຈັກ—ແມ່ນກົງລໍ້ແຫ່ງເວລາ; ມັນແຜ່ຈາກຕົ້ນກໍາເນີດຂອງອະຕອມໄປຈົນຮອດວາລະສິ້ນອາຍຸຂອງພຣະພຣົມ ຄວບຄຸມກິດທັງປວງ ແລະຫມຸນບໍ່ຢຸດ ກິນອາຍຸຂອງສັດທັງຫມົດ ຈາກພຣະພຣົມຈົນເຖິງໃບຫຍ້າ. ເພາະຢ້ານຄວາມຕາຍ ວິນຍານຜູ້ຖືກຜູກມັດຈຶ່ງຫາຜູ້ຄຸ້ມຄອງ ແຕ່ກັບບໍ່ໃສ່ໃຈພຣະຍັຊຍະປຸຣຸຊະ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ມີເວລາເປັນອາວຸດ ແລ້ວໄປພຶ່ງພາເທວະດາທີ່ມະນຸດປັ້ນໃນຄໍາພີນອກທາງ; ເທວະດານັ້ນດຸດດັ່ງນົກກິນຊາກ ແລະກາ ບໍ່ຖືກຮັບຮອງໂດຍເວດ ແລະຊ່ວຍພົ້ນຈາກກົດກຳແຫ່ງຄວາມຕາຍບໍ່ໄດ້।
Verse 30
यदा पाखण्डिभिरात्मवञ्चितैस्तैरुरु वञ्चितो ब्रह्मकुलं समावसंस्तेषां शीलमुपनयनादिश्रौतस्मार्तकर्मानुष्ठानेन भगवतो यज्ञपुरुषस्याराधनमेव तदरोचयन् शूद्रकुलं भजते निगमाचारेऽशुद्धितो यस्य मिथुनीभाव: कुटुम्बभरणं यथा वानरजाते: ॥ ३० ॥
ພວກສະວາມີ ໂຢຄີ ແລະ “ອະວະຕາຣ” ປອມທີ່ບໍ່ເຊື່ອໃນພຣະບຸກຄົນສູງສຸດ ເອີ້ນວ່າ ປາສັນຑີ; ພວກເຂົາເອງກໍຕົກຕໍ່າແລະຖືກຫລອກ ແລະຜູ້ໃດໄປຫາພວກເຂົາກໍຖືກຫລອກຕາມ. ເມື່ອຖືກຫລອກແລ້ວ ບາງຄົນຈຶ່ງໄປພຶ່ງພາພຣາຫມະນ ຫຼືຜູ້ຕາມຫຼັກເວດທີ່ມີສະຕິກຣິຊນະ ຜູ້ສອນການບູຊາພຣະຍັຊຍະປຸຣຸຊະຕາມພິທີຊຣາວະຕະ-ສະມາຣຕະ ເຊັ່ນ ອຸປະນະຍະນ. ແຕ່ເພາະຢືນຢັນໃນຫຼັກການບໍ່ໄດ້ ພວກນັ້ນກໍຕົກອີກ ແລະໄປພຶ່ງພາພວກຊູດຣະທີ່ຊໍານານໃນການຈັດການຄວາມກໍາໜັດ; ໃນພວກເຂົາ ການຮ່ວມເພດແລະການເລີ້ຍງຄອບຄົວໂດດເດັ່ນດັ່ງພວກລີງ।
Verse 31
तत्रापि निरवरोध: स्वैरेण विहरन्नतिकृपणबुद्धिरन्योन्यमुखनिरीक्षणादिना ग्राम्यकर्मणैव विस्मृतकालावधि: ॥ ३१ ॥
ທີ່ນັ້ນດ້ວຍ ພວກເຂົາຢູ່ແບບບໍ່ມີອຸປະສັກ ເດີນໄປຕາມໃຈ ດ້ວຍປັນຍາອັນຄັບແຄບ ບໍ່ຮູ້ເປົ້າໝາຍຊີວິດ. ພຽງແຕ່ເບິ່ງໜ້າກັນແລະກັນ ກໍປຸກຄວາມຈໍາເຖິງຄວາມສຸກທາງອິນຊີ ແລະພວກເຂົາກໍມົກມຸ່ນຢູ່ແຕ່ grāmya-karma ຄືວຽກລາວະກິດ; ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງລືມໝົດວ່າອາຍຸອັນສັ້ນຂອງຕົນມີຂອບເຂດແລະຈະສິ້ນສຸດ।
Verse 32
क्वचिद् द्रुमवदैहिकार्थेषु गृहेषु रंस्यन् यथा वानर: सुतदारवत्सलो व्यवायक्षण: ॥ ३२ ॥
ບາງຄັ້ງ ວິນຍານຫຼິ້ນຢູ່ໃນເຮືອນເຮືອນເພື່ອປະໂຫຍດທາງຮ່າງກາຍ ດຸດດັ່ງລີງທີ່ກະໂດດຈາກຕົ້ນໄມ້ໜຶ່ງໄປອີກຕົ້ນ; ຮັກລູກແລະເມຍຢ່າງຫນັກ ຈົນເປັນທາດຂອງຄວາມສຸກຮ່ວມເພດຊົ່ວຄາວ. ເຫມືອນລີງທີ່ສຸດທ້າຍຖືກນາຍພານຈັບ ວິນຍານຜູ້ຖືກຜູກມັດກໍຖືກສຸກກາມຊົ່ວຄາວຫລອກໃຫ້ກະໂດດຈາກຮ່າງໜຶ່ງໄປອີກຮ່າງໜຶ່ງ ຖືກຂັງໃນຄຸກແຫ່ງຊີວິດຄອບຄົວ ແລະບໍ່ອາດຫຼຸດພົ້ນຈາກບ່ວງວັດຖຸໄດ້।
Verse 33
एवमध्वन्यवरुन्धानो मृत्युगजभयात्तमसि गिरिकन्दरप्राये ॥ ३३ ॥
ໃນໂລກວັດຖຸນີ້ ເມື່ອວິນຍານທີ່ຖືກຜູກມັດລືມຄວາມສຳພັນກັບພຣະບຸກຄົນສູງສຸດ ແລະບໍ່ໃສ່ໃຈຈິດສຳນຶກກຣິດສະນະ ກໍຈະເຮັດກຳຊົ່ວແລະບາບຫຼາຍປະເພດ। ຕໍ່ມາຖືກທຸກຂ໌ສາມປະການຄອບງຳ ແລະເນື່ອງຈາກຄວາມຢ້ານຊ້າງແຫ່ງຄວາມຕາຍ ຈຶ່ງຕົກສູ່ຄວາມມືດດຸດຖ້ຳໃນພູເຂົາ।
Verse 34
क्वचिच्छीतवाताद्यनेकदैविकभौतिकात्मीयानां दु:खानां प्रतिनिवारणेऽकल्पो दुरन्तविषयविषण्ण आस्ते ॥ ३४ ॥
ບາງຄັ້ງເຂົາທົນທຸກຈາກສະພາບກາຍອັນລຳບາກ ເຊັ່ນ ຄວາມໜາວຈັດ ແລະລົມແຮງ; ຍັງທົນທຸກເນື່ອງຈາກສັດອື່ນໆ ແລະຄວາມປັ່ນປ່ວນທາງທຳມະຊາດ. ເມື່ອບໍ່ອາດຕ້ານທານໄດ້ ແລະຕ້ອງຢູ່ໃນຄວາມທຸກຍາກ ເຂົາຈຶ່ງເສົ້າໝອງເພາະປາຖະໜາຄວາມສຸກທາງວັດຖຸ।
Verse 35
क्वचिन्मिथो व्यवहरन् यत्किञ्चिद्धनमुपयाति वित्तशाठ्येन ॥ ३५ ॥
ບາງຄັ້ງຜູ້ຖືກຜູກມັດແລກປ່ຽນເງິນກັນ ແລະໄດ້ກຳໄລນ້ອຍໆ; ແຕ່ເນື່ອງຈາກການຫລອກລວງໃນຊັບສິນ ເວລາຜ່ານໄປກໍເກີດຄວາມເປັນສັດຕູ. ແມ່ນແຕ່ກຳໄລນ້ອຍ ມິດຕະພາບກໍສິ້ນ ແລະກາຍເປັນສັດຕູກັນ।
Verse 36
क्वचित्क्षीणधन: शय्यासनाशनाद्युपभोगविहीनो यावदप्रतिलब्धमनोरथोपगतादानेऽवसितमतिस्ततस्ततोऽवमानादीनि जनादभिलभते ॥ ३६ ॥
ບາງຄັ້ງເມື່ອເງິນຫມົດ ເຂົາຂາດທີ່ນອນ ທີ່ນັ່ງ ອາຫານ ແລະສິ່ງຈຳເປັນອື່ນໆ; ແມ່ນແຕ່ບ່ອນນັ່ງກໍບໍ່ມີ. ເມື່ອຄວາມປາຖະໜາບໍ່ສຳເລັດ ແລະບໍ່ອາດໄດ້ມາດ້ວຍທາງທີ່ຖືກຕ້ອງ ເຂົາຈຶ່ງຕັດສິນໃຈຍຶດຊັບຂອງຄົນອື່ນຢ່າງບໍ່ຍຸດຕິທຳ. ເມື່ອບໍ່ໄດ້ສິ່ງທີ່ຢາກ ກໍຖືກດູຖູກຈາກຜູ້ຄົນ ແລະເສົ້າໝອງຫນັກ।
Verse 37
एवं वित्तव्यतिषङ्गविवृद्धवैरानुबन्धोऽपि पूर्ववासनया मिथ उद्वहत्यथापवहति ॥ ३७ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ແມ່ນແຕ່ມີສາຍໃຍຄວາມເປັນສັດຕູທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນເນື່ອງຈາກການພົວພັນກັບຊັບສິນ ແຕ່ໂດຍແຮງວາສະນາເກົ່າ ຜູ້ຄົນກໍຍັງແຕ່ງງານກັນຊ້ຳໆເພື່ອສົມຫວັງຄວາມປາຖະໜາ. ແຕ່ນ່າເສຍໃຈ ການແຕ່ງງານນັ້ນບໍ່ຍືນຍາວ ແລະສຸດທ້າຍກໍແຍກຈາກກັນອີກໂດຍການຢ່າຮ້າງ ຫຼືວິທີອື່ນໆ।
Verse 38
एतस्मिन् संसाराध्वनि नानाक्लेशोपसर्गबाधित आपन्नविपन्नो यत्र यस्तमु ह वावेतरस्तत्र विसृज्य जातं जातमुपादाय शोचन्मुह्यन् बिभ्यद्विवदन् क्रदन् संहृष्यन्गायन्नह्यमान: साधुवर्जितो नैवावर्ततेऽद्यापि यत आरब्ध एष नरलोकसार्थो यमध्वन: पारमुपदिशन्ति ॥ ३८ ॥
ເສັ້ນທາງແຫ່ງສັງສານີ້ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມທຸກ ແລະ ອັນຕະລາຍຫຼາຍປະການ. ສັດຜູ້ຖືກຜູກມັດບາງຄັ້ງໄດ້ ບາງຄັ້ງເສຍ; ບາງຄັ້ງພັດພາກຈາກພໍ່ເນື່ອງຈາກຄວາມຕາຍ ຫຼື ເຫດອື່ນ ແລ້ວປ່ອຍໄວ້ແລະໄປຍຶດຕິດກັບຄົນອື່ນເຊັ່ນລູກ. ເຂົາຕິດຢູ່ໃນໂສກ ຄວາມຫຼົງ ຄວາມຢ້ານ ການຮ້ອງໄຫ້ ການໂຕ້ຖຽງ ແລະບາງຄັ້ງດີໃຈຮ້ອງເພງ ຈົນລືມການພັດພາກຈາກພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕັ້ງແຕ່ອະນາດິ. ຜູ້ຮູ້ຕົນຈຶ່ງພຶ່ງພາພຣະພະຄະວານ ແລະພົ້ນໄດ້ດ້ວຍທາງພັກຕິ; ບໍ່ມີພັກຕິກໍບໍ່ພົ້ນ—ຈິດສຳນຶກກຣິດສະນະແມ່ນທີ່ພຶ່ງ
Verse 39
यदिदं योगानुशासनं न वा एतदवरुन्धते यन्न्यस्तदण्डा मुनय उपशमशीला उपरतात्मान: समवगच्छन्ति ॥ ३९ ॥
ຄຳສອນໂຍຄະນີ້ງ່າຍສຳລັບມຸນີຜູ້ວາງຄວາມຮຸນແຮງ ເປັນມິດກັບສັດທັງປວງ ມີໃຈສະຫງົບ ແລະຄວບຄຸມອິນທຣີຍແລະໃຈໄດ້. ດ້ວຍຈິດສະຫງົບ ພວກເຂົາເຂົ້າໃຈທາງຫຼຸດພົ້ນ ແລະທາງກັບສູ່ພຣະເຈົ້າໄດ້ງ່າຍ. ແຕ່ຄົນວັດຖຸນິຍົມຜູ້ໂຊກຮ້າຍທີ່ຕິດຢູ່ໃນສະພາບທຸກຍາກ ບໍ່ອາດຄົບຫາພວກເຂົາໄດ້
Verse 40
यदपि दिगिभजयिनो यज्विनो ये वै राजर्षय: किं तु परं मृधे शयीरन्नस्यामेव ममेयमिति कृतवैरानुबन्धायां विसृज्य स्वयमुपसंहृता: ॥ ४० ॥
ມີກະສັດລະສີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ຫຼາຍພະອົງ ຜູ້ຊຳນານທັງການບູຊາຍັດ ແລະການພິຊິດແດນດິນ ແຕ່ກໍບໍ່ອາດບັນລຸການຮັບໃຊ້ດ້ວຍຄວາມຮັກຕໍ່ພຣະພະຄະວານໄດ້ ເພາະພວກເຂົາບໍ່ສາມາດຊະນະຄວາມຫຼົງວ່າ “ຂ້ອຍແມ່ນຮ່າງກາຍນີ້ ແລະນີ້ແມ່ນຂອງຂ້ອຍ” ໄດ້. ດ້ວຍອະຫັງການແຫ່ງກາຍ ພວກເຂົາຜູກເວນ ກໍ່ສົງຄາມ ແລະສຸດທ້າຍລົ້ມຕາຍໃນສະໜາມຮົບ ໂດຍບໍ່ໄດ້ສຳເລັດພາລະກິດແທ້ຂອງຊີວິດ
Verse 41
कर्मवल्लीमवलम्ब्य तत आपद: कथञ्चिन्नरकाद्विमुक्त: पुनरप्येवं संसाराध्वनि वर्तमानो नरलोकसार्थमुपयाति एवमुपरि गतोऽपि ॥ ४१ ॥
ເມື່ອສັດຜູ້ຖືກຜູກມັດອາໄສເຄືອກຳທີ່ໃຫ້ຜົນ ດ້ວຍບຸນຂອງຕົນອາດຖືກຍົກຂຶ້ນໄປສູ່ໂລກສູງເຊັ່ນສະຫວັນ ແລະພົ້ນຈາກສະພາບນະລົກ. ແຕ່ລາວຢູ່ທີ່ນັ້ນບໍ່ໄດ້ຖາວອນ; ເມື່ອຜົນບຸນໝົດ ກໍຕ້ອງຕົກກັບລົງມາ. ດັ່ງນັ້ນລາວຈຶ່ງຂຶ້ນໆລົງໆ ໃນທາງສັງສາຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ
Verse 42
तस्येदमुपगायन्ति— आर्षभस्येह राजर्षेर्मनसापि महात्मन: । नानुवर्त्मार्हति नृपो मक्षिकेव गरुत्मत: ॥ ४२ ॥
ສຸກເທວະ ໂກສະວາມີ ໄດ້ສະຫຼຸບຄຳສອນຂອງຈະດະພະຣະຕະ ແລ້ວກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣະຣາຊະຣິຊິ ປະຣີກຊິດ! ເສັ້ນທາງທີ່ມະຫາຕະມະນີ້ຊີ້ໄວ້ ເປັນດັ່ງທາງຂອງກະຣຸດ ພາຫະນະຂອງພຣະເຈົ້າ; ແຕ່ກະສັດທົ່ວໄປເປັນດັ່ງແມງວັນ. ແມງວັນບໍ່ອາດຕາມທາງຂອງກະຣຸດໄດ້; ສະນັ້ນແມ່ນຢ່າງດຽວກັນ ຈົນທຸກມື້ນີ້ ແມ່ນແຕ່ກະສັດຜູ້ຊະນະຍິ່ງໃຫຍ່ກໍຍັງບໍ່ອາດຕາມທາງແຫ່ງການຮັບໃຊ້ດ້ວຍພັກຕິນີ້ໄດ້ ແມ່ນແຕ່ໃນໃຈ
Verse 43
यो दुस्त्यजान्दारसुतान् सुहृद्राज्यं हृदिस्पृश: । जहौ युवैव मलवदुत्तमश्लोकलालस: ॥ ४३ ॥
ໃນວັຍໜຸ່ມ ມະຫາຣາຊາ ພະຣະຕະ ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຮັບໃຊ້ພຣະອຸຕຕະມະສະໂລກະ ໄດ້ລະທິ້ງເມຍ ລູກ ມິດ ແລະອານາຈັກໃຫຍ່—ແມ່ນຈະລະຍາກ—ດຸຈລະຂອງເສຍທີ່ບໍ່ຄວນຍຶດຕິດ।
Verse 44
यो दुस्त्यजान् क्षितिसुतस्वजनार्थदारान्प्रार्थ्यां श्रियं सुरवरै: सदयावलोकाम् । नैच्छन्नृपस्तदुचितं महतां मधुद्विट-सेवानुरक्तमनसामभवोऽपि फल्गु: ॥ ४४ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະຣາຊາ ພະຣະຕະມະຫາຣາຊາ ໄດ້ລະທິ້ງອານາຈັກ ເມຍ ຍາດພີ່ນ້ອງ ແລະສິຣິສົມບັດທີ່ແມ່ນເທວະຍັງອິດສາ; ເພາະຜູ້ທີ່ໃຈຕິດກັບການຮັບໃຊ້ມະທຸດວິດ (ກຣິດສະນະ) ເຫັນທັງພົບແລະຄວາມສຸກໂລກີເປັນຂອງນ້ອຍນິດ।
Verse 45
यज्ञाय धर्मपतये विधिनैपुणाययोगाय साङ्ख्यशिरसे प्रकृतीश्वराय । नारायणाय हरये नम इत्युदारंहास्यन्मृगत्वमपि य: समुदाजहार ॥ ४५ ॥
ແມ່ນແຕ່ໃນຮ່າງກວາງ ພະຣະຕະມະຫາຣາຊາກໍບໍ່ລືມພຣະເຈົ້າ; ເມື່ອຈະລະຮ່າງນັ້ນ ທ່ານເວົ້າດັງໆວ່າ “ນະມັດສະການແດ່ ນາຣາຍະນະ ຫຣິ—ຜູ້ເປັນຍັຊະນະ, ຜູ້ຄຸ້ມຄອງທຳ, ຜູ້ຊໍານານພິທີ, ຮູບໂຍຄະ, ຍອດແຫ່ງສາງຂະຍະ, ແລະເຈົ້າແຫ່ງປຣະກຣິຕິ” ແລ້ວຈຶ່ງຈາກໄປ।
Verse 46
य इदं भागवतसभाजितावदातगुणकर्मणो राजर्षेर्भरतस्यानुचरितं स्वस्त्ययनमायुष्यं धन्यं यशस्यं स्वर्ग्यापवर्ग्यं वानुशृणोत्याख्यास्यत्यभिनन्दति च सर्वा एवाशिष आत्मन आशास्ते न काञ्चन परत इति ॥ ४६ ॥
ຜູ້ໃດທີ່ດ້ວຍຄວາມນອບນ້ອມ ຟັງ ຂັບຮ້ອງ (ກີຣຕະນະ) ແລະສັນລະເສີນປະຫວັດອັນເປັນມົງຄຸນຂອງ ພະຣາຊະຣິສີ ພະຣະຕະ ໃນຫມູ່ພາກະວະຕະ ຈະໄດ້ອາຍຸຍືນ ສົມບັດ ຊື່ສຽງ ໄປສະຫວັນ ຫຼືໂມກສະ; ບໍ່ຈໍາເປັນຕ້ອງຂໍຈາກຜູ້ອື່ນ।
Frequently Asked Questions
It is an allegorical model of saṁsāra where the conditioned soul, driven by greed and bodily identification, enters for profit and becomes lost under māyā. The ‘forest’ represents unpredictable dangers—sense agitation, social entanglement, fear, punishment, and time—showing how karma and guṇa keep the jīva wandering through repeated bodies until he takes shelter of devotees and bhakti.
Because indriyas divert resources meant for dharma and spiritual progress into unnecessary consumption—seeing, tasting, touching, hearing, and desiring—thereby ‘stealing’ one’s wealth, time, and clarity. The teaching highlights that without regulation and higher taste (bhakti-rasa), the senses naturally extract tribute from the jīva.
Hari-cakra is the Lord’s disc identified here with kāla, the inexorable wheel of time. It governs change from atom to Brahmā’s lifespan and ‘spends’ the lives of all beings. The chapter stresses that death cannot be avoided by man-made gods; only surrender to the Supreme Lord, the master of time, is meaningful.
Household life is depicted as a potent arena of karma where desire-seeds regenerate unless burned by detachment and devotion. The text does not deny gṛhastha duties, but warns that attachment to wealth, sex, and possessiveness turns family life into wildfire—lamentation, conflict, and bondage—unless centered on service to Viṣṇu and guided by sādhu-saṅga.
Because such paths lack śāstric grounding and do not lead to surrender to the Supreme Personality of Godhead. They cannot protect one from the fundamental problem—kāla (death/time)—and instead intensify delusion, keeping the jīva within the forest rather than guiding him to authentic bhakti and Vedic discipline.
Bharata’s life proves that attraction to Kṛṣṇa’s qualities enables true renunciation, and that remembrance of the Lord is decisive even across births. Hearing and chanting about Bharata is presented as spiritually potent (śravaṇa-kīrtana), capable of granting both worldly uplift and ultimate liberation, with bhakti as the highest result.