Adhyaya 6
Ikṣvāku Dynasty: Vikukṣi’s Offense, Purañjaya’s Victory, Māndhātā’s Birth, and Saubhari’s Fall and Renunciation
ສຸກະເດວະສືບຕໍ່ເລື່ອງລາວລາຊະວົງ ໂດຍປິດສາຍອຳບາຣີສະ ຜ່ານ ວິຣູປາ → ປຣິສະດະສະວະ → ຣະທີຕະຣະ ແລະອະທິບາຍວ່າ ຣະທີຕະຣະບໍ່ມີລູກ ຈຶ່ງໃຫ້ພຣະຣິສີ ອັງຄິຣາ ຊ່ວຍໃຫ້ກຳເນີດລູກດ້ວຍຮູບແບບຄ້າຍນິໂຢກ ເກີດລູກຫຼານທີ່ໂດດເດັ່ນດ້ານພຣາຫມະນະ ແລະມີອັດຕະລັກສອງສາຍ (ຣະທີຕະຣະ/ອັງຄິຣາ)។ ຕໍ່ມາເນັ້ນໄປທີ່ ອິກສະວາກຸ ລູກຂອງມະນຸ ຜູ້ເກີດຈາກຮູດັງ ແລະລູກຊາຍ 100 ຄົນຂອງລາວແຜ່ຂະຫຍາຍໃນອາຣຍາວັຣຕະ. ໃນພິທີ aṣṭakā-śrāddha ເກີດວິກິດ: ວິກຸກສິ ນຳເນື້ອມາຖວາຍແຕ່ໄດ້ກິນກະຕ່າຍ ເຮັດໃຫ້ເຄື່ອງຖວາຍບໍ່ບໍລິສຸດ; ວະສິດຖະຮູ້ທັນ ຈຶ່ງໃຫ້ຖືກເນລະເທດ ແລະອິກສະວາກຸສະຫຼະລາຊະສົມບັດ ບຳເນັດໂຢກະຈົນສຳເລັດ. ວິກຸກສິກັບຄືນເປັນກະສັດ Śaśāda; ລູກຂອງລາວ ປຸຣັນຊະຍະ (Indravāha/Kakutstha) ຊະນະອະສຸຣະ ໂດຍມີອິນດຣະເປັນພາຫະນະຮູບງົວ ຕາມພຣະວິສນຸບັນຊາ. ສາຍພົວພັນສືບໄປຫາ ກຸວະລະຍາສະວະ (Dhundhumāra) ແລະຢູວະນາສະວະອີກຄົນ; ເມື່ອບໍ່ມີລູກ ຣິສີເຮັດອິນດຣະ-ຍັດຍະ ແຕ່ກະສັດດື່ມນ້ຳສັກສິດ ແລະ ມານດາຕາ ເກີດຈາກທ້ອງ ໄດ້ອິນດຣະລ້ຽງ ກາຍເປັນຈັກກະວັດ Trasaddasyu. ທ້າຍບົດ ສໍບະຣິ ຣິສີ ເຫັນປາຄູ່ກັນແລ້ວເກີດກິເລດ ແຕ່ງງານກັບລູກສາວ 50 ຄົນຂອງມານດາຕາ ມີຄວາມຫຼູຫລາແຕ່ບໍ່ອິ່ມໃຈ ຕຳນິຕົນເອງເລື່ອງສັງຄະ ແລະເຂົ້າວານະປຣັສຖະ ຈົນໄດ້ຫຼຸດພົ້ນ—ເປັນຄຳເຕືອນຂອງພາກະວະຕະຕໍ່ການຄົບຄົນຕາມຕັນຫາ.
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच विरूप: केतुमाञ्छम्भुरम्बरीषसुतास्त्रय: । विरूपात् पृषदश्वोऽभूत्तत् पुत्रस्तु रथीतर: ॥ १ ॥
ສຣີຊຸກະເທວກ່າວວ່າ—ອຳບະຣີຊະມີລູກຊາຍ 3 ຄົນ: ວິຣູປະ, ເກຕຸມານ, ແລະ ຊັມພຸ. ຈາກວິຣູປະເກີດປຣິສະດັສວະ ແລະບຸດຂອງລາວຄື ຣະທີຕະຣະ
Verse 2
रथीतरस्याप्रजस्य भार्यायां तन्तवेऽर्थित: । अङ्गिरा जनयामास ब्रह्मवर्चस्विन: सुतान् ॥ २ ॥
ຣະທີຕະຣະບໍ່ມີບຸດ ຈຶ່ງຂໍວິນຍານຕໍ່ມະຫາຣິສີ ອັງກິຣາ ໃຫ້ປະທານສັນຕານ. ອັງກິຣາໄດ້ໃຫ້ເກີດບຸດຜູ້ມີພະລັງພຣາຫມະນະໃນຄັນຂອງພັນລະຍາຣະທີຕະຣະ
Verse 3
एते क्षेत्रप्रसूता वै पुनस्त्वाङ्गिरसा: स्मृता: । रथीतराणां प्रवरा: क्षेत्रोपेता द्विजातय: ॥ ३ ॥
ພວກເຂົາເກີດຈາກຄັນຂອງພັນລະຍາຣະທີຕະຣະ ຈຶ່ງຖືກເອີ້ນວ່າເປັນວົງສາຣະທີຕະຣະ; ແຕ່ເນື່ອງຈາກເກີດຈາກເຊື້ອຂອງອັງກິຣາ ຈຶ່ງຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນວົງສາອັງກິຣາດ້ວຍ. ໃນບັນດາລູກຫຼານຂອງຣະທີຕະຣະ ພວກເຂົາໂດດເດັ່ນທີ່ສຸດ ແລະດ້ວຍກຳເນີດຈຶ່ງນັບເປັນດວິຊະ (ພຣາຫມະນະ)
Verse 4
क्षुवतस्तु मनोर्जज्ञे इक्ष्वाकुर्घ्राणत: सुत: । तस्य पुत्रशतज्येष्ठा विकुक्षिनिमिदण्डका: ॥ ४ ॥
ບຸດຂອງມະນຸຄື ອິກສະວາກຸ; ເມື່ອມະນຸຈາມ ອິກສະວາກຸເກີດອອກຈາກຮູດັງຂອງມະນຸ. ພຣະອິກສະວາກຸມີບຸດ 100 ຄົນ ໃນນັ້ນ ວິກຸກຊິ, ນິມິ ແລະ ດັນດະກາ ໂດດເດັ່ນທີ່ສຸດ
Verse 5
तेषां पुरस्तादभवन्नार्यावर्ते नृपा नृप । पञ्चविंशति: पश्चाच्च त्रयो मध्येऽपरेऽन्यत: ॥ ५ ॥
ໃນບັນດາບຸດ 100 ອົງນັ້ນ 25 ອົງເປັນກະສັດຢູ່ຝັ່ງຕາເວັນຕົກຂອງອາຣະຍາວັດ 25 ອົງຢູ່ຝັ່ງຕາເວັນອອກ; ບຸດຫຼັກ 3 ອົງປົກຄອງດິນແດນກາງ ແລະທີ່ເຫຼືອເປັນກະສັດໃນດິນແດນອື່ນໆ.
Verse 6
स एकदाष्टकाश्राद्धे इक्ष्वाकु: सुतमादिशत् । मांसमानीयतां मेध्यं विकुक्षे गच्छ मा चिरम् ॥ ६ ॥
ເມື່ອຄັ້ງໜຶ່ງໃນການອັດຖະກາ-ສຣາດທະ ອິກຊະວາກຸໄດ້ສັ່ງລູກຊາຍວ່າ “ວິກຸກຊິ ໄປປ່າແລ້ວນຳເນື້ອອັນບໍລິສຸດທີ່ເໝາະສຳລັບພິທີສຣາດທະມາ; ຢ່າຊັກຊ້າ”
Verse 7
तथेति स वनं गत्वा मृगान् हत्वा क्रियार्हणान् । श्रान्तो बुभुक्षितो वीर: शशं चाददपस्मृति: ॥ ७ ॥
“ແມ່ນແລ້ວ” ເຂົາຈຶ່ງໄປປ່າ ແລະຂ້າສັດຫຼາຍຊະນິດທີ່ເໝາະສຳລັບການຖວາຍ. ແຕ່ເມື່ອເຫນື່ອຍແລະຫິວ ວີຣະບຸລຸດນັ້ນລືມຕົນ ແລະກິນກະຕ່າຍທີ່ຕົນຂ້າໄວ້
Verse 8
शेषं निवेदयामास पित्रे तेन च तद्गुरु: । चोदित: प्रोक्षणायाह दुष्टमेतदकर्मकम् ॥ ८ ॥
ວິກຸກຊິນຳເນື້ອທີ່ເຫຼືອໄປຖວາຍແກ່ພໍ່; ກະສັດຈຶ່ງມອບໃຫ້ວະສິດຖະເພື່ອຊຳລະ. ແຕ່ວະສິດຖະຮູ້ທັນທີວ່າມີບາງສ່ວນຖືກກິນໄປແລ້ວ ເລຍກ່າວວ່າ “ນີ້ດ່າງພ້ອຍ ບໍ່ຄວນໃຊ້ໃນພິທີສຣາດທະ”
Verse 9
ज्ञात्वा पुत्रस्य तत् कर्म गुरुणाभिहितं नृप: । देशान्नि:सारयामास सुतं त्यक्तविधिं रुषा ॥ ९ ॥
ເມື່ອກະສັດໄດ້ຮູ້ຈາກຄຳຂອງຄູວະສິດຖະ ກໍຮູ້ເຖິງການກະທຳຂອງລູກຊາຍ. ພຣະອົງໂກດຫນັກ ແລະສັ່ງໃຫ້ວິກຸກຊິຜູ້ລະເມີດວິທີອອກຈາກປະເທດ
Verse 10
स तु विप्रेण संवादं ज्ञापकेन समाचरन् । त्यक्त्वा कलेवरं योगी स तेनावाप यत् परम् ॥ १० ॥
ເມື່ອໄດ້ສົນທະນາກັບພຣາຫມັນຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ວະສິດຖະ ຜູ້ສອນສັດຈະທຳສູງສຸດ ພຣະຣາຊາອິກສະວາກຸ ໄດ້ເກີດຄວາມວາງລະ. ປະຕິບັດທຳຂອງໂຍຄີ ແລະລະກາຍ ຈຶ່ງບັນລຸຄວາມສົມບູນສູງສຸດ.
Verse 11
पितर्युपरतेऽभ्येत्य विकुक्षि: पृथिवीमिमाम् । शासदीजे हरिं यज्ञै: शशाद इति विश्रुत: ॥ ११ ॥
ເມື່ອພໍ່ອັນຕະທານໄປ ວິກຸກຊິ ກໍກັບຄືນມາ ແລະເປັນກະສັດປົກຄອງແຜ່ນດິນນີ້. ທ່ານໄດ້ປະກອບຍັດຍະຫຼາຍຢ່າງເພື່ອບູຊາພຣະຫຣິ ແລະຕໍ່ມາມີຊື່ສຽງວ່າ “ຊະຊາດາ”.
Verse 12
पुरञ्जयस्तस्य सुत इन्द्रवाह इतीरित: । ककुत्स्थ इति चाप्युक्त: शृणु नामानि कर्मभि: ॥ १२ ॥
ບຸດຂອງ ຊະຊາດາ ແມ່ນ ປຸຣັນຊະຍະ ຜູ້ທີ່ຖືກເອີ້ນວ່າ ອິນທຣະວາຫະ ແລະບາງຄັ້ງວ່າ ກະກຸດສະຖະ. ຈົ່ງຟັງຈາກຂ້ອຍວ່າເຂົາໄດ້ຮັບນາມຫຼາຍຢ່າງຕາມກິດຈະກຳແນວໃດ.
Verse 13
कृतान्त आसीत् समरो देवानां सह दानवै: । पार्ष्णिग्राहो वृतो वीरो देवैर्दैत्यपराजितै: ॥ १३ ॥
ໃນອະດີດ ມີສົງຄາມອັນຮ້າຍແຮງດຸດຄວາມຕາຍ ລະຫວ່າງເທວະກັບດານະວະ. ເທວະຜູ້ພ່າຍແພ້ໄດ້ເລືອກວີລະບຸລຸດ ປຸຣັນຊະຍະ ເປັນຜູ້ຊ່ວຍ ແລະດ້ວຍເຂົາຈຶ່ງຊະນະພວກອະສູນ; ດັ່ງນັ້ນເຂົາຈຶ່ງມີນາມວ່າ “ປຸຣັນຊະຍະ”.
Verse 14
वचनाद् देवदेवस्य विष्णोर्विश्वात्मन: प्रभो: । वाहनत्वे वृतस्तस्य बभूवेन्द्रो महावृष: ॥ १४ ॥
ຕາມພຣະບັນຊາຂອງພຣະວິສນຸ ຜູ້ເປັນເທວະເໜືອເທວະ ແລະເປັນອາດມັນແຫ່ງສາກົນ ອິນທຣະຈຶ່ງຍອມເປັນພາຫະນະຂອງເຂົາ ແລະກາຍເປັນງົວຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່. ປຸຣັນຊະຍະຍອມປາບອະສູນໂດຍມີເງື່ອນໄຂວ່າອິນທຣະຕ້ອງເປັນຜູ້ພາເຂົາໄປ.
Verse 15
स सन्नद्धो धनुर्दिव्यमादाय विशिखाञ्छितान् । स्तूयमानस्तमारुह्य युयुत्सु: ककुदि स्थित: ॥ १५ ॥ तेजसाप्यायितो विष्णो: पुरुषस्य महात्मन: । प्रतीच्यां दिशि दैत्यानां न्यरुणत् त्रिदशै: पुरम् ॥ १६ ॥
ພຸຣັນຊະຍະ ສວມເກາະປ້ອງກັນ ແລະປາຖະນາຮົບ ໄດ້ຖືຄັນທະນູທິບ ແລະລູກສອນຄົມ. ທ່າມກາງການສັນລະເສີນຂອງເທວະ ລາວຂຶ້ນນັ່ງເທິງຫຼັງງົວ (ອິນດຣະ) ທີ່ໂຄກ ຈຶ່ງໄດ້ນາມ ‘ກະກຸດສະຖະ’.
Verse 16
स सन्नद्धो धनुर्दिव्यमादाय विशिखाञ्छितान् । स्तूयमानस्तमारुह्य युयुत्सु: ककुदि स्थित: ॥ १५ ॥ तेजसाप्यायितो विष्णो: पुरुषस्य महात्मन: । प्रतीच्यां दिशि दैत्यानां न्यरुणत् त्रिदशै: पुरम् ॥ १६ ॥
ໄດ້ຮັບພະເດດຈາກພຣະວິດສະນຸ ຜູ້ເປັນອັນຕະຣະຍາມີ ແລະປະຣະມະປຸຣຸສະ, ພຸຣັນຊະຍະຖືກເທວະຫ້ອມລ້ອມ ແລ້ວບຸກຕີນະຄອນຂອງດາຍຕະທາງທິດຕາເວັນຕົກ.
Verse 17
तैस्तस्य चाभूत्प्रधनं तुमुलं लोमहर्षणम् । यमाय भल्लैरनयद् दैत्यान् अभिययुर्मृधे ॥ १७ ॥
ເກີດສົງຄາມດຸເດືອດ ຈົນຟັງແລ້ວຂົນລຸກ ລະຫວ່າງດາຍຕະແລະພຸຣັນຊະຍະ. ດາຍຕະໃດກ້າເຂົ້າປະຈັນໜ້າ ກໍຖືກລູກສອນຂອງລາວສົ່ງໄປຫາພຣະຍົມຣາຊາທັນທີ.
Verse 18
तस्येषुपाताभिमुखं युगान्ताग्निमिवोल्बणम् । विसृज्य दुद्रुवुर्दैत्या हन्यमाना: स्वमालयम् ॥ १८ ॥
ເພື່ອຮອດພົ້ນຈາກຫ່າລູກສອນຂອງອິນດຣະວາຫະ ທີ່ຮ້ອນແຮງດຸດໄຟພິນາດທ້າຍຍຸກ, ດາຍຕະທີ່ເຫຼືອຫຼັງກອງທັບຖືກຂ້າ ໄດ້ຫນີກັບໄປບ້ານຂອງຕົນຢ່າງຮວດເລັວ.
Verse 19
जित्वा पुरं धनं सर्वं सश्रीकं वज्रपाणये । प्रत्ययच्छत् स राजर्षिरिति नामभिराहृत: ॥ १९ ॥
ເມື່ອຊະນະນະຄອນຂອງສັດຕູແລ້ວ ພຣະຣາຊະຣິສີ ພຸຣັນຊະຍະ ໄດ້ມອບຊັບສິນທັງໝົດ ພ້ອມທັງສະຕຣີຂອງຝ່າຍສັດຕູ ແດ່ອິນດຣະຜູ້ຖືວັຊຣະ. ເພາະກຳນີ້ ລາວຈຶ່ງຖືກສັນລະເສີນດ້ວຍນາມຫຼາຍ ລວມທັງ ‘ພຸຣັນຊະຍະ’.
Verse 20
पुरञ्जयस्य पुत्रोऽभूदनेनास्तत्सुत: पृथु: । विश्वगन्धिस्ततश्चन्द्रो युवनाश्वस्तु तत्सुत: ॥ २० ॥
ບຸດຂອງ ປຸຣັນຊະຍະ ຊື່ ອະເນນາ; ບຸດຂອງອະເນນາ ແມ່ນ ປຣຶຖຸ; ຂອງປຣຶຖຸ ແມ່ນ ວິສະວະກັນທິ; ຂອງວິສະວະກັນທິ ແມ່ນ ຈັນທຣ; ແລະຂອງຈັນທຣ ແມ່ນ ຢຸວະນາສະວະ
Verse 21
श्रावस्तस्तत्सुतो येन श्रावस्ती निर्ममे पुरी । बृहदश्वस्तु श्रावस्तिस्तत: कुवलयाश्वक: ॥ २१ ॥
ບຸດຂອງ ຢຸວະນາສະວະ ແມ່ນ ສຣາວັສຕະ ຜູ້ສ້າງເມືອງຊື່ ສຣາວັສຕີ. ບຸດຂອງສຣາວັສຕະ ແມ່ນ ບຣຶຫະດັສວະ ແລະບຸດຂອງລາວ ແມ່ນ ກຸວະລະຢາສະວະ
Verse 22
य: प्रियार्थमुतङ्कस्य धुन्धुनामासुरं बली । सुतानामेकविंशत्या सहस्रैरहनद् वृत: ॥ २२ ॥
ເພື່ອໃຫ້ລະສີ ອຸຕັງກະ ພໍໃຈ ກຸວະລະຢາສະວະ ຜູ້ມີພະລັງອັນຍິ່ງ ໄດ້ສັງຫານອະສຸຣະຊື່ ທຸນທຸ ໂດຍມີບຸດ 21,000 ຄົນຊ່ວຍເຫຼືອ
Verse 23
धुन्धुमार इति ख्यातस्तत्सुतास्ते च जज्वलु: । धुन्धोर्मुखाग्निना सर्वे त्रय एवावशेषिता: ॥ २३ ॥ दृढाश्व: कपिलाश्वश्च भद्राश्व इति भारत । दृढाश्वपुत्रो हर्यश्वो निकुम्भस्तत्सुत: स्मृत: ॥ २४ ॥
ໂອ ມະຫາຣາຊ ປະຣີກຊິດ! ເພາະເຫດນີ້ ກຸວະລະຢາສະວະ ຈຶ່ງມີນາມລືອຊາວ່າ ‘ທຸນທຸມາຣະ’ ແມ່ນ “ຜູ້ສັງຫານທຸນທຸ”. ແຕ່ໄຟທີ່ພຸ່ງອອກຈາກປາກຂອງທຸນທຸ ໄດ້ເຜົາລູກຊາຍຂອງລາວເກືອບທັງໝົດ ເຫຼືອພຽງສາມ: ດຣຶຑາສະວະ, ກະປິລາສະວະ, ແລະ ພັດຣາສະວະ. ຈາກດຣຶຑາສະວະ ເກີດ ຫຣະຍາສະວະ ແລະບຸດຂອງຫຣະຍາສະວະ ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກວ່າ ນິກຸມພະ
Verse 24
धुन्धुमार इति ख्यातस्तत्सुतास्ते च जज्वलु: । धुन्धोर्मुखाग्निना सर्वे त्रय एवावशेषिता: ॥ २३ ॥ दृढाश्व: कपिलाश्वश्च भद्राश्व इति भारत । दृढाश्वपुत्रो हर्यश्वो निकुम्भस्तत्सुत: स्मृत: ॥ २४ ॥
ໂອ ມະຫາຣາຊ ປະຣີກຊິດ! ດັ່ງນັ້ນ ກຸວະລະຢາສະວະ ຈຶ່ງຖືກຍົກຍ້ອງວ່າ ‘ທຸນທຸມາຣະ’ “ຜູ້ສັງຫານທຸນທຸ”. ແຕ່ໄຟຈາກປາກຂອງທຸນທຸ ໄດ້ເຜົາລູກຊາຍຂອງລາວເປັນຂີ້ເຖົ່າ ເຫຼືອພຽງສາມ: ດຣຶຑາສະວະ, ກະປິລາສະວະ, ແລະ ພັດຣາສະວະ. ຈາກດຣຶຑາສະວະ ເກີດ ຫຣະຍາສະວະ ແລະບຸດຂອງຫຣະຍາສະວະ ແມ່ນ ນິກຸມພະ ຜູ້ໂດດເດັ່ນ
Verse 25
बहुलाश्वो निकुम्भस्य कृशाश्वोऽथास्य सेनजित् । युवनाश्वोऽभवत् तस्य सोऽनपत्यो वनं गत: ॥ २५ ॥
ບຸດຂອງນິກຸມພະແມ່ນ ບະຫຸລາສະວະ; ບຸດຂອງບະຫຸລາສະວະແມ່ນ ກຣິຊາສະວະ; ບຸດຂອງກຣິຊາສະວະແມ່ນ ເສນະຈິດ; ແລະບຸດຂອງເສນະຈິດແມ່ນ ຢຸວະນາສະວະ. ຢຸວະນາສະວະບໍ່ມີບຸດ ຈຶ່ງລະຊີວິດຄອບຄົວແລ້ວເຂົ້າປ່າ.
Verse 26
भार्याशतेन निर्विण्ण ऋषयोऽस्य कृपालव: । इष्टिं स्म वर्तयांचक्रुरैन्द्रीं ते सुसमाहिता: ॥ २६ ॥
ແມ່ນແທ້ວ່າ ຢຸວະນາສະວະ ເຂົ້າປ່າພ້ອມພຣະມະເຫສີຮ້ອຍອົງ ແຕ່ພຣະອົງແລະພຣະມະເຫສີທັງຫມົດກໍເສົ້າໝອງຫນັກ. ບັນດາລືສີໃນປ່າເມດຕາຕໍ່ພຣະຣາຊາ ຈຶ່ງປະກອບພິທີບູຊາອິນທຣາ «ໄອນດຣີ ອິດຕິ» ຢ່າງລະມັດລະວັງ ເພື່ອໃຫ້ໄດ້ບຸດ.
Verse 27
राजा तद् यज्ञसदनं प्रविष्टो निशि तर्षित: । दृष्ट्वा शयानान् विप्रांस्तान् पपौ मन्त्रजलं स्वयम् ॥ २७ ॥
ຄືນໜຶ່ງເມື່ອພຣະຣາຊາກະຫາຍນ້ຳ ພຣະອົງເຂົ້າໄປໃນສະຖານທີ່ປະກອບຍັດ. ເມື່ອເຫັນພຣາຫມະນທັງຫມົດນອນຢູ່ ພຣະອົງຈຶ່ງດື່ມນ້ຳທີ່ຜ່ານມົນຕຣາອັນສັກສິດດ້ວຍພຣະອົງເອງ ຊຶ່ງເດີມໄວ້ໃຫ້ພຣະມະເຫສີດື່ມ.
Verse 28
उत्थितास्ते निशम्याथ व्युदकं कलशं प्रभो । पप्रच्छु: कस्य कर्मेदं पीतं पुंसवनं जलम् ॥ २८ ॥
ຕໍ່ມາພຣາຫມະນທັງຫມົດລຸກຂຶ້ນ ແລະເຫັນຄະລະສະນ້ຳວ່າງເປົ່າ ຈຶ່ງຖາມວ່າ “ໃຜເຮັດການນີ້? ໃຜດື່ມນ້ຳພຸມສະວະນະທີ່ໄວ້ເພື່ອໃຫ້ໄດ້ບຸດ?”
Verse 29
राज्ञा पीतं विदित्वा वै ईश्वरप्रहितेन ते । ईश्वराय नमश्चक्रुरहो दैवबलं बलम् ॥ २९ ॥
ເມື່ອພຣາຫມະນທັງຫມົດຮູ້ວ່າພຣະຣາຊາໄດ້ດື່ມນ້ຳນັ້ນໂດຍການດົນໃຈຈາກຜູ້ຄວບຄຸມສູງສຸດ ພວກເຂົາຈຶ່ງນົບນ້ອມຕໍ່ພຣະເຈົ້າ. ແລະກ່າວວ່າ “ອ້າຍ! ພະລັງແຫ່ງພຣະພິທີກຳແມ່ນພະລັງແທ້; ໃຜຈະຕ້ານທານອຳນາດຂອງພຣະຜູ້ສູງສຸດໄດ້?”
Verse 30
तत: काल उपावृत्ते कुक्षिं निर्भिद्य दक्षिणम् । युवनाश्वस्य तनयश्चक्रवर्ती जजान ह ॥ ३० ॥
ຕໍ່ມາເມື່ອເວລາສຸກງອມ ບຸດຜູ້ເປັນຈັກກະພັດ ມີລັກສະນະມົງຄຸນຄົບຖ້ວນ ໄດ້ປາກົດອອກຈາກດ້ານຂວາລຸ່ມແຫ່ງທ້ອງຂອງພະຣາຊາຢຸວນາຊະວະ।
Verse 31
कं धास्यति कुमारोऽयं स्तन्ये रोरूयते भृशम् । मां धाता वत्स मा रोदीरितीन्द्रो देशिनीमदात् ॥ ३१ ॥
ເດັກນ້ອຍຮ້ອງໄຫ້ແຮງເພາະຢາກນ້ຳນົມ; ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍເສົ້າໃຈວ່າ “ໃຜຈະໃຫ້ນ້ຳນົມແກ່ເດັກນີ້?” ແລ້ວພະອິນທຣາຜູ້ຖືກບູຊາໃນຍັດນະນັ້ນມາປອບໃຈ ນຳນິ້ວຊີ້ໃສ່ປາກເດັກ ແລະກ່າວວ່າ “ຢ່າຮ້ອງ; ຈົ່ງດື່ມຂ້າ”
Verse 32
न ममार पिता तस्य विप्रदेवप्रसादत: । युवनाश्वोऽथ तत्रैव तपसा सिद्धिमन्वगात् ॥ ३२ ॥
ໂດຍພຣະພອນຂອງພຣາຫມັນຜູ້ສັກສິດ ພໍ່ຂອງເດັກຄືພະຣາຊາຢຸວນາຊະວະ ບໍ່ຕົກເປັນເຫຍື່ອແຫ່ງຄວາມຕາຍ। ຫຼັງຈາກນັ້ນ ພະອົງບຳເພັນຕະປະອັນເຂັ້ມງວດຢູ່ທີ່ນັ້ນເອງ ແລະບັນລຸຄວາມສຳເລັດສູງສຸດ।
Verse 33
त्रसद्दस्युरितीन्द्रोऽङ्ग विदधे नाम यस्य वै । यस्मात् त्रसन्ति ह्युद्विग्ना दस्यवो रावणादय: ॥ ३३ ॥ यौवनाश्वोऽथ मान्धाता चक्रवर्त्यवनीं प्रभु: । सप्तद्वीपवतीमेक: शशासाच्युततेजसा ॥ ३४ ॥
ໂອ ພຣະຣາຊາປຣີກຊິດ! ພະອິນທຣາໄດ້ຕັ້ງນາມໃຫ້ລາວວ່າ “ຕຣະສັດດັສຢຸ” ເພາະຣາວະນະ ແລະພວກໂຈນຜູ້ຮ້າຍທັງຫຼາຍຫວາດກົວລາວ. ໂດຍພຣະກະລຸນາແຫ່ງອັຈຍຸຕະ ບຸດຂອງຢຸວນາຊະວະຄືມານທາຕາ ເປັນຈັກກະພັດຜູ້ມີເດດຊາ ແລະປົກຄອງໂລກທັງເຈັດທະວີບແຕ່ຜູ້ດຽວ ບໍ່ມີຜູ້ທັດທານ।
Verse 34
त्रसद्दस्युरितीन्द्रोऽङ्ग विदधे नाम यस्य वै । यस्मात् त्रसन्ति ह्युद्विग्ना दस्यवो रावणादय: ॥ ३३ ॥ यौवनाश्वोऽथ मान्धाता चक्रवर्त्यवनीं प्रभु: । सप्तद्वीपवतीमेक: शशासाच्युततेजसा ॥ ३४ ॥
ໂອ ພຣະຣາຊາປຣີກຊິດ! ພະອິນທຣາໄດ້ຕັ້ງນາມໃຫ້ລາວວ່າ “ຕຣະສັດດັສຢຸ” ເພາະຣາວະນະ ແລະພວກໂຈນຜູ້ຮ້າຍທັງຫຼາຍຫວາດກົວລາວ. ໂດຍພຣະກະລຸນາແຫ່ງອັຈຍຸຕະ ບຸດຂອງຢຸວນາຊະວະຄືມານທາຕາ ເປັນຈັກກະພັດຜູ້ມີເດດຊາ ແລະປົກຄອງໂລກທັງເຈັດທະວີບແຕ່ຜູ້ດຽວ ບໍ່ມີຜູ້ທັດທານ।
Verse 35
ईजे च यज्ञं क्रतुभिरात्मविद् भूरिदक्षिणै: । सर्वदेवमयं देवं सर्वात्मकमतीन्द्रियम् ॥ ३५ ॥ द्रव्यं मन्त्रो विधिर्यज्ञो यजमानस्तथर्त्विज: । धर्मो देशश्च कालश्च सर्वमेतद् यदात्मकम् ॥ ३६ ॥
ມານທາຕາ ຜູ້ຮູ້ອາດຕະມັນ ໄດ້ປະກອບຍັດຍະດ້ວຍກຣະຕຸຫຼາຍຢ່າງ ພ້ອມທັງທັກຊິນາອັນຫຼາຍ ແລະບູຊາພຣະວິສນຸ ຜູ້ເກີນອິນທຣີຍ ເປັນອາດຕະມັນແຫ່ງທຸກສິ່ງ ແລະຮວມເທວະທັງປວງ. ວັດຖຸຍັດຍະ ມົນຕຣາ ວິທີ ຜູ້ປະກອບ ພຣາຫມະນ໌ຜູ້ປະກອບພິທີ ຜົນ ສະຖານທີ່ ແລະເວລາ—ທັງໝົດເປັນສະວະຣູບຂອງພຣະອົງເອງ.
Verse 36
ईजे च यज्ञं क्रतुभिरात्मविद् भूरिदक्षिणै: । सर्वदेवमयं देवं सर्वात्मकमतीन्द्रियम् ॥ ३५ ॥ द्रव्यं मन्त्रो विधिर्यज्ञो यजमानस्तथर्त्विज: । धर्मो देशश्च कालश्च सर्वमेतद् यदात्मकम् ॥ ३६ ॥
ວັດຖຸຍັດຍະ, ມົນຕຣາ, ວິທີ, ຍັດຍະ, ຜູ້ປະກອບ ແລະ ພຣາຫມະນ໌ຜູ້ປະກອບພິທີ; ພ້ອມທັງ ທຳມະ, ສະຖານທີ່, ແລະ ເວລາ—ທັງໝົດນີ້ແມ່ນອາດຕະສະວະຣູບຂອງພຣະພະຄະວານ, ເພາະພຣະອົງເປັນຮູບແຫ່ງຍັດຍະທັງປວງ.
Verse 37
यावत् सूर्य उदेति स्म यावच्च प्रतितिष्ठति । तत् सर्वं यौवनाश्वस्य मान्धातु: क्षेत्रमुच्यते ॥ ३७ ॥
ດິນແດນທັງໝົດ ຈາກບ່ອນທີ່ດວງອາທິດຂຶ້ນ ຫາບ່ອນທີ່ດວງອາທິດຕົກ ຖືກເອີ້ນວ່າເປັນອານາເຂດຂອງມານທາຕາ ຜູ້ມີຊື່ສຽງ ບຸດຂອງຢຸວະນາຊວະ.
Verse 38
शशबिन्दोर्दुहितरि बिन्दुमत्यामधान्नृप: । पुरुकुत्समम्बरीषं मुचुकुन्दं च योगिनम् । तेषां स्वसार: पञ्चाशत् सौभरिं वव्रिरे पतिम् ॥ ३८ ॥
ໃນຄັນຂອງ ບິນດຸມະຕີ ບຸດສາວຂອງ ຊະຊະບິນດຸ, ພຣະຣາຊາມານທາຕາ ໄດ້ມີພຣະຣາຊະບຸດ 3 ອົງ: ປຸຣຸກຸດສະ, ອັມບະຣີສະ, ແລະ ມຸຈຸກຸນທະ ຜູ້ເປັນມະຫາໂຍຄີ. ພວກເຂົາມີເອື້ອຍນ້ອງສາວ 50 ຄົນ ແລະທຸກຄົນໄດ້ເລືອກມະຫາຣິຊິ ສາວພະຣິ ເປັນສາມີ.
Verse 39
यमुनान्तर्जले मग्नस्तप्यमान: परन्तप: । निर्वृतिं मीनराजस्य दृष्ट्वा मैथुनधर्मिण: ॥ ३९ ॥ जातस्पृहो नृपं विप्र: कन्यामेकामयाचत । सोऽप्याह गृह्यतां ब्रह्मन् कामं कन्या स्वयंवरे ॥ ४० ॥
ສາວພະຣິ ຣິຊິ ຜູ້ປາບສັດຕູ ໄດ້ບຳເນັດຕະປະໂດຍຈົມຢູ່ໃນນ້ຳແມ່ນ້ຳຢະມຸນາ. ເມື່ອເຫັນປາຄູ່ໜຶ່ງກຳລັງຮ່ວມເພດ ແລະເສວຍສຸກ ຄວາມປາຖະໜາກໍເກີດຂຶ້ນ. ທ່ານຈຶ່ງໄປຂໍລູກສາວອົງໜຶ່ງຈາກພຣະຣາຊາມານທາຕາ. ພຣະຣາຊາຕອບວ່າ “ໂອ ພຣາຫມະນ໌, ໃນພິທີສະວະຍັມວະຣະ ລູກສາວຂອງເຮົາຈະເລືອກສາມີຕາມໃຈນາງເອງ.”
Verse 40
यमुनान्तर्जले मग्नस्तप्यमान: परन्तप: । निर्वृतिं मीनराजस्य दृष्ट्वा मैथुनधर्मिण: ॥ ३९ ॥ जातस्पृहो नृपं विप्र: कन्यामेकामयाचत । सोऽप्याह गृह्यतां ब्रह्मन् कामं कन्या स्वयंवरे ॥ ४० ॥
ສໍພະຣິ ຣິຊີ ຈົ່ມຢູ່ໃນນ້ຳແມ່ນ້ຳຍະມຸນາ ເຮັດຕະປະຢ່າງເຂັ້ມງວດ; ເມື່ອເຫັນປາຄູ່ກຳລັງຮ່ວມສັງວາດ ກໍເກີດຄວາມປາຖະໜາ. ດ້ວຍຄວາມຢາກນັ້ນ ທ່ານໄປພົບພະຣາຊາມັນທາຕາ ແລະຂໍພຣະທິດາອົງໜຶ່ງ. ພະຣາຊາຕອບວ່າ “ໂອ ພຣາຫມະນ, ໃນພິທີສະວະຍຳວະຣ ພຣະທິດາຂອງເຮົາຈະເລືອກຄູ່ຄອງຕາມໃຈຕົນ”
Verse 41
स विचिन्त्याप्रियं स्त्रीणां जरठोऽहमसन्मत: । वलीपलित एजत्क इत्यहं प्रत्युदाहृत: ॥ ४१ ॥ साधयिष्ये तथात्मानं सुरस्त्रीणामभीप्सितम् । किं पुनर्मनुजेन्द्राणामिति व्यवसित: प्रभु: ॥ ४२ ॥
ສໍພະຣິ ມຸນີ ຄິດໃນໃຈວ່າ “ບັດນີ້ເຮົາແກ່ຊະລາ ອ່ອນແອ; ຜົມຂາວ ຜິວຫຍ່ອນ ຫົວສັ່ນຢູ່ເສມອ; ຍັງເປັນໂຢຄີ ສະຕຣີຈຶ່ງບໍ່ພໍໃຈ. ເມື່ອພະຣາຊາຕອບແບບນັ້ນ ເຮົາຈະປັບກາຍໃຫ້ເປັນທີ່ປາຖະໜາແມ່ນແຕ່ນາງຟ້າ— ຍິ່ງບໍ່ຕ້ອງເວົ້າເຖິງທິດາກະສັດມະນຸດ”
Verse 42
स विचिन्त्याप्रियं स्त्रीणां जरठोऽहमसन्मत: । वलीपलित एजत्क इत्यहं प्रत्युदाहृत: ॥ ४१ ॥ साधयिष्ये तथात्मानं सुरस्त्रीणामभीप्सितम् । किं पुनर्मनुजेन्द्राणामिति व्यवसित: प्रभु: ॥ ४२ ॥
ສໍພະຣິ ມຸນີ ຄິດໃນໃຈວ່າ “ບັດນີ້ເຮົາແກ່ຊະລາ ອ່ອນແອ; ຜົມຂາວ ຜິວຫຍ່ອນ ຫົວສັ່ນຢູ່ເສມອ; ຍັງເປັນໂຢຄີ ສະຕຣີຈຶ່ງບໍ່ພໍໃຈ. ເມື່ອພະຣາຊາຕອບແບບນັ້ນ ເຮົາຈະປັບກາຍໃຫ້ເປັນທີ່ປາຖະໜາແມ່ນແຕ່ນາງຟ້າ— ຍິ່ງບໍ່ຕ້ອງເວົ້າເຖິງທິດາກະສັດມະນຸດ”
Verse 43
मुनि: प्रवेशित: क्षत्रा कन्यान्त:पुरमृद्धिमत् । वृत: स राजकन्याभिरेकं पञ्चाशता वर: ॥ ४३ ॥
ຕໍ່ມາເມື່ອສໍພະຣິ ມຸນີ ກາຍເປັນຊາຍໜຸ່ມຜູ້ງາມສະຫງ່າ ທູດແຫ່ງວັງໄດ້ນຳທ່ານເຂົ້າໄປຍັງທີ່ພັກຂອງເຈົ້າຍິງອັນຫຼູຫລາ. ແລ້ວເຈົ້າຍິງທັງຫ້າສິບກໍຮັບທ່ານເປັນສາມີ ແມ່ນແຕ່ທ່ານມີພຽງຄົນດຽວກໍຕາມ
Verse 44
तासां कलिरभूद् भूयांस्तदर्थेऽपोह्य सौहृदम् । ममानुरूपो नायं व इति तद्गतचेतसाम् ॥ ४४ ॥
ຕໍ່ມາ ເຈົ້າຍິງທັງຫຼາຍທີ່ຫຼົງໃນສໍພະຣິ ມຸນີ ໄດ້ລະທິ້ງຄວາມຮັກແບບພີ່ນ້ອງ ແລະຖົດຖຽງກັນຢ່າງໜັກ. ແຕ່ລະນາງກ່າວວ່າ “ຊາຍນີ້ເໝາະກັບຂ້າ ບໍ່ແມ່ນກັບເຈົ້າ” ເກີດຄວາມແຕກແຍກໃຫຍ່
Verse 45
स बह्वऋचस्ताभिरपारणीय- तप:श्रियानर्घ्यपरिच्छदेषु । गृहेषु नानोपवनामलाम्भ:- सरस्सु सौगन्धिककाननेषु ॥ ४५ ॥ महार्हशय्यासनवस्त्रभूषण- स्नानानुलेपाभ्यवहारमाल्यकै: । स्वलङ्कृत स्त्रीपुरुषेषु नित्यदा रेमेऽनुगायद्द्विजभृङ्गवन्दिषु ॥ ४६ ॥
ເນື່ອງຈາກສອບະຣິມຸນີ (Saubhari Muni) ເປັນຜູ້ຊໍານານໃນການສວດມົນຕຣາຢ່າງຖືກຕ້ອງ ພະລັງຕະປະອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງທ່ານຈຶ່ງໃຫ້ຜົນເປັນເຮືອນທີ່ຫຼູຫລາ—ມີເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມ ແລະ ເຄື່ອງປະດັບ, ຄົນໃຊ້ຊາຍຍິງແຕ່ງກາຍງາມ, ສວນຫຼາຍຢ່າງມີສະນ້ຳໃສ ແລະ ປ່າດອກໄມ້ຫອມ. ໃນສວນມີສຽງນົກຮ້ອງ ແລະ ສຽງເຜິ້ງຫຶ່ງ ປະສານກັບບົດຮ້ອງຂອງນັກຮ້ອງ. ເຮືອນຂອງທ່ານມີຕຽງ ແລະ ບ່ອນນັ່ງມີຄ່າ, ການຈັດການອາບນ້ຳ, ຄຣີມຈັນທະນາ, ພວງມາລາດອກໄມ້ ແລະ ອາຫານອົບອຸ່ນອົບອຸ່ນ. ດ້ວຍຄວາມຫຼູຫລານີ້ ມຸນີຈຶ່ງພົວພັນກັບກິດການຄອບຄົວພ້ອມພັນລະຍາຫຼາຍຄົນຂອງທ່ານ.
Verse 46
स बह्वऋचस्ताभिरपारणीय- तप:श्रियानर्घ्यपरिच्छदेषु । गृहेषु नानोपवनामलाम्भ:- सरस्सु सौगन्धिककाननेषु ॥ ४५ ॥ महार्हशय्यासनवस्त्रभूषण- स्नानानुलेपाभ्यवहारमाल्यकै: । स्वलङ्कृत स्त्रीपुरुषेषु नित्यदा रेमेऽनुगायद्द्विजभृङ्गवन्दिषु ॥ ४६ ॥
ເນື່ອງຈາກສອບະຣິມຸນີ (Saubhari Muni) ເປັນຜູ້ຊໍານານໃນການສວດມົນຕຣາຢ່າງຖືກຕ້ອງ ພະລັງຕະປະອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງທ່ານຈຶ່ງໃຫ້ຜົນເປັນເຮືອນທີ່ຫຼູຫລາ—ມີເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມ ແລະ ເຄື່ອງປະດັບ, ຄົນໃຊ້ຊາຍຍິງແຕ່ງກາຍງາມ, ສວນຫຼາຍຢ່າງມີສະນ້ຳໃສ ແລະ ປ່າດອກໄມ້ຫອມ. ໃນສວນມີສຽງນົກຮ້ອງ ແລະ ສຽງເຜິ້ງຫຶ່ງ ປະສານກັບບົດຮ້ອງຂອງນັກຮ້ອງ. ເຮືອນຂອງທ່ານມີຕຽງ ແລະ ບ່ອນນັ່ງມີຄ່າ, ການຈັດການອາບນ້ຳ, ຄຣີມຈັນທະນາ, ພວງມາລາດອກໄມ້ ແລະ ອາຫານອົບອຸ່ນອົບອຸ່ນ. ດ້ວຍຄວາມຫຼູຫລານີ້ ມຸນີຈຶ່ງພົວພັນກັບກິດການຄອບຄົວພ້ອມພັນລະຍາຫຼາຍຄົນຂອງທ່ານ.
Verse 47
यद्गार्हस्थ्यं तु संवीक्ष्य सप्तद्वीपवतीपति: । विस्मित: स्तम्भमजहात् सार्वभौमश्रियान्वितम् ॥ ४७ ॥
ພຣະຣາຊາມານທາຕາ (Māndhātā) ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງໂລກທັງປວງອັນປະກອບດ້ວຍເຈັດເກາະ ເມື່ອໄດ້ເຫັນຄວາມຮຸ່ງເຮືອງໃນຄອບຄົວຂອງສອບະຣິມຸນີ ກໍຕະລຶງດ້ວຍຄວາມພິສວງ. ດັ່ງນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງລະທິ້ງຄວາມຍິ່ງຍໂສອັນລວງຕາຈາກຕໍາແໜ່ງຈັກກະພັດໂລກ.
Verse 48
एवं गृहेष्वभिरतो विषयान् विविधै: सुखै: । सेवमानो न चातुष्यदाज्यस्तोकैरिवानल: ॥ ४८ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ສອບະຣິມຸນີໄດ້ເພີດເພີນກັບຄວາມສຸກຫຼາຍຢ່າງຂອງອາລົມໃນຊີວິດຄອບຄົວ ແຕ່ກໍບໍ່ເຄີຍອິ່ມໃຈ; ເຫມືອນໄຟທີ່ບໍ່ເຄີຍດັບ ເມື່ອຖືກປ້ອນດ້ວຍຢອດນ້ຳມັນເນີຍໃສ (ghee) ຢູ່ເລື້ອຍໆ.
Verse 49
स कदाचिदुपासीन आत्मापह्नवमात्मन: । ददर्श बह्वृचाचार्यो मीनसङ्गसमुत्थितम् ॥ ४९ ॥
ຕໍ່ມາ ມື້ໜຶ່ງ ສອບະຣິມຸນີ ຜູ້ເປັນບະຫວຣິຈາຈານ ແລະ ຊໍານານໃນການສວດມົນຕຣາ ໄດ້ນັ່ງຢູ່ໃນທີ່ສງົບ ແລະ ຄິດພິຈາລະນາເຖິງເຫດແຫ່ງການຕົກຕໍ່າຂອງຕົນ. ເມື່ອນັ້ນ ທ່ານເຫັນຊັດວ່າ ການຕົກຕໍ່ານັ້ນເກີດຂຶ້ນເພາະໄປຄົບຄ້າກັບເລື່ອງກາມຂອງຝູງປາເທົ່ານັ້ນ.
Verse 50
अहो इमं पश्यत मे विनाशं तपस्विन: सच्चरितव्रतस्य । अन्तर्जले वारिचरप्रसङ्गात् प्रच्यावितं ब्रह्म चिरं धृतं यत् ॥ ५० ॥
ໂອ້! ຈົ່ງເບິ່ງຄວາມຕົກຕໍ່າຂອງຂ້າ—ແມ່ນແຕ່ເປັນນັກບຳເພັນຕະບະຜູ້ຮັກສາວັດດີ ຢູ່ໃນນ້ຳລຶກ ແຕ່ເນື່ອງຈາກຄົບຄືນກັບການສົມສູ່ຂອງປາ ຜົນຕະບະອັນຍາວນານກໍສູນໄປ
Verse 51
सङ्गं त्यजेत मिथुनव्रतीनां मुमुक्षु: सर्वात्मना न विसृजेद् बहिरिन्द्रियाणि । एकश्चरन् रहसि चित्तमनन्त ईशे युञ्जीत तद्व्रतिषु साधुषु चेत् प्रसङ्ग: ॥ ५१ ॥
ຜູ້ປາຖະໜາໂມກສະ ຄວນລະທິ້ງການຄົບຄືນກັບຜູ້ຫມົກມຸ່ນໃນກາມໂດຍສິ້ນເຊີງ ແລະບໍ່ປ່ອຍອິນທຣີຍໃຫ້ໄຫຼອອກນອກ। ຢູ່ໃນທີ່ສງົບ ແລະຜູກໃຈໄວ້ທີ່ດອກບົວພະບາດຂອງພຣະອົງອັນບໍ່ມີຂອບເຂດ; ຖ້າຈະຄົບຄືນ ກໍໃຫ້ຄົບກັບສາທຸຜູ້ປະພຶດວັດດຽວກັນ
Verse 52
एकस्तपस्व्यहमथाम्भसि मत्स्यसङ्गात् पञ्चाशदासमुत पञ्चसहस्रसर्ग: । नान्तं व्रजाम्युभयकृत्यमनोरथानां मायागुणैर्हृतमतिर्विषयेऽर्थभाव: ॥ ५२ ॥
ແຕ່ເດີມຂ້າຢູ່ຜູ້ດຽວ ແລະບຳເພັນຕະບະໂຍຄະ; ຕໍ່ມາເນື່ອງຈາກຄົບຄືນກັບປາທີ່ກຳລັງສົມສູ່ ຄວາມປາຖະໜາຈະແຕ່ງງານເກີດຂຶ້ນ. ຈາກນັ້ນຂ້າເປັນຜົວຂອງເມຍ 50 ຄົນ ແລະໃນແຕ່ລະຄົນມີລູກຊາຍ 100 ຄົນ; ຄອບຄົວຈຶ່ງເພີ່ມເຖິງ 5,000. ໂດຍອຳນາດຄຸນຂອງມາຍາ ປັນຍາຂ້າຖືກພາໄປ ແລະຂ້າເຊື່ອວ່າສຸກຢູ່ໃນການເສບວິສັຍ; ດັ່ງນັ້ນຄວາມຢາກເສບສຸກຂອງຂ້າບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ ທັງຊາດນີ້ແລະຊາດໜ້າ
Verse 53
एवं वसन् गृहे कालं विरक्तो न्यासमास्थित: । वनं जगामानुययुस्तत्पत्न्य: पतिदेवता: ॥ ५३ ॥
ເຂົາຢູ່ໃນຊີວິດຄອບຄົວຢູ່ຊົ່ວເວລາໜຶ່ງ ແລ້ວກໍເກີດຄວາມເບື່ອໜ່າຍຈາກການເສບສຸກທາງໂລກ. ເພື່ອສະຫຼະຄວາມຜູກພັນ ເຂົາຮັບອາສຣົມວານະປຣັສຖະ ແລະໄປສູ່ປ່າ. ເມຍຜູ້ນັບຖືຜົວເປັນເທວະ (ປະຕິເທວະຕາ) ກໍຕາມໄປ ເພາະນອກຈາກຜົວແລ້ວ ພວກນາງບໍ່ມີທີ່ພຶ່ງອື່ນ
Verse 54
तत्र तप्त्वा तपस्तीक्ष्णमात्मदर्शनमात्मवान् । सहैवाग्निभिरात्मानं युयोज परमात्मनि ॥ ५४ ॥
ເມື່ອໄປຮອດປ່າ ສາວະພະຣິມຸນີຜູ້ຮູ້ຈັກອາຕະມາ ໄດ້ບຳເພັນຕະບະອັນເຂັ້ມຂົນ ແລະໄດ້ອາຕະມະດັຣຊະນະ. ໃນວາລະສຸດທ້າຍ ລາກາຍລົງໃນໄຟ ແລະໃນທີ່ສຸດໄດ້ນໍາຕົນເຂົ້າສູ່ການຮັບໃຊ້ພຣະຜູ້ເປັນປຣະມາຕະມາ
Verse 55
ता: स्वपत्युर्महाराज निरीक्ष्याध्यात्मिकीं गतिम् । अन्वीयुस्तत्प्रभावेण अग्निं शान्तमिवार्चिष: ॥ ५५ ॥
ໂອ ມະຫາຣາຊາ ປະຣີກຊິດ! ເມື່ອເຫັນສາມີຂອງນາງ ສໍພະຣີ ມຸນີ ກ້າວໜ້າໃນທາງວິນຍານ ພັນລະຍາທັງຫຼາຍກໍໄດ້ເຂົ້າສູ່ໂລກວິນຍານດ້ວຍອານຸພາບຂອງທ່ານ; ເຫມືອນແປວໄຟສົງບເມື່ອໄຟດັບ.
Frequently Asked Questions
Vikukṣi’s act violated śrāddha regulations: offerings for pitṛ-yajña must be uncontaminated and ritually pure. By eating part of the hunted flesh, he rendered it ucchiṣṭa (remnants), which Vasiṣṭha—guardian of brāhmaṇical standards—recognized as unfit. The exile underscores that even royal heirs are accountable to dharma, and that yajña is not a mere formality but a sacred interface requiring purity and obedience to śāstra.
Purañjaya agreed to defeat the demons on the condition that Indra become his carrier. By Viṣṇu’s order, Indra accepted and served as a great bull. Riding on the bull, Purañjaya sat upon its hump (kakut), thus becoming Kakutstha; because Indra was his vāhana (carrier), he became Indravāha. The Bhāgavata presents names as theological-historical markers of specific dharmic acts.
Dhundhu was a destructive demon killed by Kuvalayāśva to satisfy the sage Utaṅka. The king’s epithet Dhundhumāra (“slayer of Dhundhu”) memorializes this service to a brāhmaṇa and the protection of the world. The near-total loss of his sons—burned by Dhundhu’s fire—also illustrates the peril inherent in kṣatriya duty and the cost of confronting adharma.
During an Indra-yajña performed to obtain a son, Yuvanāśva—moved by the supreme controller—drank the sanctified water intended for his wife. The sages recognized providence (daiva) as irresistible, and in time the child emerged from the king’s right abdomen. The episode teaches that outcomes are ultimately governed by the Lord, and it frames Māndhātā’s sovereignty as divinely sanctioned rather than merely biological.
Saubhari’s austerity was disrupted by contemplating the mating of fish, which awakened latent desire. The Bhāgavata uses this to teach saṅga-doṣa: the mind internalizes what it repeatedly observes, and desire expands without satiation (illustrated by the ‘fire fed with ghee’ analogy). His later renunciation shows the corrective path—detachment, seclusion, and fixation on the Lord’s lotus feet with spiritually aligned association.
Read Srimad Bhagavatam in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.