Adhyaya 20
Karma, Jñāna, and Bhakti: Vedic Dharma, Piety and Sin, and the Boat of Human Life
ບົດນີ້ສືບຕໍ່ຄຳສອນຂອງພຣະກຣິດສະນາແກ່ອຸດດະວະ ໂດຍເລີ່ມຈາກຄວາມກັງວົນດ້ານຄວາມຮູ້: ເມື່ອພຣະເວດກຳນົດບຸນ-ບາບຜ່ານຄຳສັ່ງແລະຂໍ້ຫ້າມ ວາງລະບົບວັນນາສຣະມະ ແລະແມ່ນກະທັ້ງຄຳສອນເລື່ອງສະຫວັນ-ນະລົກ ແລ້ວເປັນໄປໄດ້ແນວໃດທີ່ອຳນາດພຣະເວດດຽວກັນຈະນຳໃຫ້ກ້າວພົ້ນຄວາມຄູ່ຕົວນີ້ໂດຍບໍ່ເຮັດໃຫ້ສັບສົນ? ພຣະກຣິດສະນາຈຶ່ງອະທິບາຍລຳດັບການເຕີບໂຕທາງວິນຍານ: ກັມມະໂຢກະສຳລັບຜູ້ຍັງຖືກຂັບເຄື່ອນໂດຍຄວາມປາຖະໜາ, ຍານະໂຢກະສຳລັບຜູ້ເບື່ອໜ່າຍແລະຫຼຸດພົ້ນ, ແລະ ພັກຕິ (Bhakti) ສຳລັບຜູ້ມີວາສະນາທີ່ເກີດສັດທາໃນການຟັງແລະຂັບຮ້ອງພຣະກຽດຕິຄຸນຂອງພຣະອົງ. ການເຮັດໜ້າທີ່ໂດຍບໍ່ຫວັງຜົນ ບໍ່ນຳໄປສະຫວັນ ແລະບໍ່ນຳໄປນະລົກ. ການເກີດເປັນມະນຸດແມ່ນທີ່ປາຖະໜາແມ່ນກະທັ້ງສັດສະຫວັນແລະນະລົກ ເພາະໃຫ້ໂອກາດໄດ້ຮູ້ແລະຮັກພຣະເຈົ້າ. ເວລາຕັດທອນຊີວິດ ຈຶ່ງຕ້ອງປ່ອຍວາງ ຄວບຄຸມໃຈແລະອິນຊີ ແລະໃຊ້ຄຳສອນຂອງຄູບາອາຈານແລະພຣະກຣິດສະນາເປັນ “ນາຍຫົວເຮືອແລະລົມດີ” ຂອງເຮືອຊີວິດມະນຸດ. ທ້າຍສຸດ ພຣະອົງຍືນຢັນຄວາມເຫນືອກວ່າຂອງພັກຕິ: ຄວາມອຸທິດຕົນທຳລາຍຄວາມປາຖະໜາ ຕັດພັນທະກັມມະ ແລະນຳຜູ້ອຸທິດຕົນໃຫ້ພົ້ນເຫນືອບຸນ-ບາບທາງວັດຖຸ.
Shlokas
Verse 1
श्रीउद्धव उवाच विधिश्च प्रतिषेधश्च निगमो हीश्वरस्य ते । अवेक्षतेऽरविन्दाक्ष गुणं दोषं च कर्मणाम् ॥ १ ॥
ສຣີ ອຸດທະວະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ກຣິດສະນະຜູ້ມີນັຍນາດຸດດອກບົວ, ພຣະອົງແມ່ນພຣະເຈົ້າສູງສຸດ; ດັ່ງນັ້ນ ພຣະເວດທີ່ມີທັງຂໍ້ບັງຄັບແລະຂໍ້ຫ້າມ ແມ່ນພຣະບັນຊາຂອງພຣະອົງ. ຄຳສອນນັ້ນພິຈາລະນາກຳຕາມຄຸນແລະໂທດ.
Verse 2
वर्णाश्रमविकल्पं च प्रतिलोमानुलोमजम् । द्रव्यदेशवय:कालान् स्वर्गं नरकमेव च ॥ २ ॥
ຕາມພຣະເວດ ຄວາມແຕກຕ່າງສູງ–ຕ່ຳໃນລະບົບວັນນະ-ອາສຣົມ ແລະຄວາມຫຼາກຫຼາຍທີ່ເກີດຈາກອະນຸໂລມ–ປະຕິໂລມ ໄດ້ຖືກກ່າວໄວ້. ໃນການວິເຄາະວັດຖຸ, ສະຖານທີ່, ອາຍຸ ແລະເວລາ ກໍອ້າງອີງບຸນ–ບາບເປັນຫຼັກ; ພຣະເວດຍັງເຜີຍເຖິງສະຫວັນແລະນະລົກອີກດ້ວຍ.
Verse 3
गुणदोषभिदादृष्टिमन्तरेण वचस्तव । नि:श्रेयसं कथं नृणां निषेधविधिलक्षणम् ॥ ३ ॥
ຖ້າບໍ່ເຫັນຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງບຸນແລະບາບ ມະນຸດຈະເຂົ້າໃຈພຣະດຳຣັດຂອງພຣະອົງໃນຮູບພຣະເວດທີ່ສັ່ງໃຫ້ເຮັດດີ ແລະຫ້າມເຮັດຊົ່ວ ໄດ້ແນວໃດ? ແລະຖ້າບໍ່ມີຄຳພີອັນເປັນຫຼັກຖານທີ່ທ້າຍສຸດປະທານໂມກສະ ມະນຸດຈະບັນລຸຄວາມສົມບູນແຫ່ງຊີວິດໄດ້ແນວໃດ
Verse 4
पितृदेवमनुष्याणां वेदश्चक्षुस्तवेश्वर । श्रेयस्त्वनुपलब्धेऽर्थे साध्यसाधनयोरपि ॥ ४ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະເຈົ້າ, ສຳລັບບັນພະບຸລຸດ, ເທວະ ແລະມະນຸດ ພຣະເວດແມ່ນດວງຕາທີ່ພຣະອົງປະທານ. ເພື່ອເຂົ້າໃຈສິ່ງທີ່ເກີນກວ່າປະສົບການຕົວຈິງ—ເຊັ່ນ ໂມກສະ, ສະຫວັນ ແລະຄວາມສຸກທາງວັດຖຸ—ພ້ອມທັງເພື່ອຮູ້ທັງເປົ້າໝາຍແລະວິທີການ ພຣະເວດຈຶ່ງເປັນຫຼັກຖານສູງສຸດ ເພາະເປັນກົດແລະການເຜີຍແຜ່ຂອງພຣະອົງເອງ.
Verse 5
गुणदोषभिदादृष्टिर्निगमात्ते न हि स्वत: । निगमेनापवादश्च भिदाया इति ह भ्रम: ॥ ५ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງບຸນແລະບາບທີ່ເຫັນນັ້ນ ມາຈາກພຣະເວດອັນເປັນປັນຍາຂອງພຣະອົງ ບໍ່ໄດ້ເກີດເອງ; ຖ້າພຣະເວດດຽວກັນພາຍຫຼັງລົບລ້າງຄວາມແຕກຕ່າງນັ້ນ ຍ່ອມເກີດຄວາມສັບສົນແນ່ນອນ
Verse 6
श्रीभगवानुवाच योगास्त्रयो मया प्रोक्ता नृणां श्रेयोविधित्सया । ज्ञानं कर्म च भक्तिश्च नोपायोऽन्योऽस्ति कुत्रचित् ॥ ६ ॥
ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕັດວ່າ—ໂອ ອຸດທະວະ ເພື່ອໃຫ້ມະນຸດໄດ້ບັນລຸຄວາມດີສູງສຸດ ພຣະອົງໄດ້ສອນໂຍຄະສາມທາງ: ຍານ, ກັມມະ, ແລະ ພັກຕິ; ນອກຈາກນີ້ບໍ່ມີວິທີອື່ນໃດ
Verse 7
निर्विण्णानां ज्ञानयोगो न्यासिनामिह कर्मसु । तेष्वनिर्विण्णचित्तानां कर्मयोगस्तु कामिनाम् ॥ ७ ॥
ສໍາລັບຜູ້ທີ່ເບື່ອໜ່າຍຊີວິດວັດຖຸ ແລະວາງການກະທໍາທີ່ໃຫ້ຜົນ ຍານໂຍຄະເໝາະສົມ; ແຕ່ສໍາລັບຜູ້ທີ່ຈິດຍັງບໍ່ເບື່ອໜ່າຍ ແລະຍັງມີຄວາມປາຖະໜາ ກັມມະໂຍຄະແມ່ນທາງ
Verse 8
यदृच्छया मत्कथादौ जातश्रद्धस्तु य: पुमान् । न निर्विण्णो नातिसक्तो भक्तियोगोऽस्य सिद्धिद: ॥ ८ ॥
ຖ້າຜູ້ໃດດ້ວຍສຸກກະລາດ ເກີດສັດທາໃນການຟັງແລະຂັບຮ້ອງສັນລະເສີນພຣະກຽດຂອງພຣະອົງ ແລະບໍ່ເບື່ອໜ່າຍເກີນໄປ ກໍບໍ່ຍຶດຕິດເກີນໄປ; ສໍາລັບຜູ້ນັ້ນ ພັກຕິໂຍຄະແຫ່ງຄວາມຮັກຕໍ່ພຣະອົງຈະໃຫ້ຄວາມສໍາເລັດ
Verse 9
तावत् कर्माणि कुर्वीत न निर्विद्येत यावता । मत्कथाश्रवणादौ वा श्रद्धा यावन्न जायते ॥ ९ ॥
ຕາບໃດທີ່ຄົນຍັງບໍ່ເບື່ອໜ່າຍການກະທໍາເພື່ອຜົນ ແລະຍັງບໍ່ເກີດສັດທາໃນການບໍລິການພັກຕິຈາກການຟັງແລະຂັບຮ້ອງກຽດຂອງພຣະວິສນຸ ກໍຄວນປະຕິບັດຕາມຂໍ້ບັງຄັບແຫ່ງພຣະເວດຕໍ່ໄປ
Verse 10
स्वधर्मस्थो यजन् यज्ञैरनाशी:काम उद्धव । न याति स्वर्गनरकौ यद्यन्यन्न समाचरेत् ॥ १० ॥
ໂອ ອຸດທະວະ, ຜູ້ໃດຢືນຢັນໃນສະວະທຳຂອງຕົນ ບູຊາດ້ວຍຍັນຍະຕາມເວດ ແຕ່ບໍ່ປາຖະໜາຜົນ ຍ່ອມບໍ່ໄປສະຫວັນ; ແລະເມື່ອບໍ່ເຮັດກຳຕ້ອງຫ້າມ ກໍບໍ່ໄປນະລົກເຊັ່ນກັນ।
Verse 11
अस्मिंल्लोके वर्तमान: स्वधर्मस्थोऽनघ: शुचि: । ज्ञानं विशुद्धमाप्नोति मद्भक्तिं वा यदृच्छया ॥ ११ ॥
ໃນໂລກນີ້ເທົ່ານັ້ນ ຜູ້ທີ່ຢືນຢັນໃນສະວະທຳ ບໍ່ມີບາບ ແລະບໍລິສຸດ ຍ່ອມໄດ້ຮັບປັນຍາອັນບໍລິສຸດ; ຫຼືດ້ວຍໂຊກ ຍ່ອມໄດ້ຮັບພັກຕິຕໍ່ຂ້າພະເຈົ້າ।
Verse 12
स्वर्गिणोऽप्येतमिच्छन्ति लोकं निरयिणस्तथा । साधकं ज्ञानभक्तिभ्यामुभयं तदसाधकम् ॥ १२ ॥
ຜູ້ຢູ່ສະຫວັນກໍດີ ແລະຜູ້ຢູ່ນະລົກກໍດີ ລ້ວນປາຖະໜາເກີດເປັນມະນຸດໃນໂລກນີ້; ເພາະຊີວິດມະນຸດເອື້ອໃຫ້ສຳເລັດທັງປັນຍາແລະພັກຕິ, ແຕ່ກາຍແຫ່ງສະຫວັນຫຼືນະລົກບໍ່ເອື້ອອຳນວຍໄດ້ດີ।
Verse 13
न नर: स्वर्गतिं काङ्क्षेन्नारकीं वा विचक्षण: । नेमं लोकं च काङ्क्षेत देहावेशात् प्रमाद्यति ॥ १३ ॥
ມະນຸດຜູ້ມີປັນຍາບໍ່ຄວນປາຖະໜາໄປສະຫວັນ ຫຼືຢູ່ນະລົກ; ແລະບໍ່ຄວນປາຖະໜາຢູ່ໂລກນີ້ຢ່າງຖາວອນ, ເພາະການຫມົກມຸ່ນໃນກາຍ ທຳໃຫ້ປະມາດຕໍ່ປະໂຫຍດແທ້ຂອງຕົນ।
Verse 14
एतद् विद्वान् पुरा मृत्योरभवाय घटेत स: । अप्रमत्त इदं ज्ञात्वा मर्त्यमप्यर्थसिद्धिदम् ॥ १४ ॥
ຜູ້ມີປັນຍາເມື່ອຮູ້ວ່າກ່ອນຄວາມຕາຍຈະມາຮອດ ຄວນເຮັດຄວາມພາກເພຍເພື່ອຄວາມພົ້ນພິນາດອັນບໍ່ຕາຍ ກໍບໍ່ຄວນປະມາດ; ເພາະແມ່ນແຕ່ກາຍມະຕະນີ້ກໍຍັງໃຫ້ຄວາມສຳເລັດແຫ່ງຊີວິດໄດ້।
Verse 15
छिद्यमानं यमैरेतै: कृतनीडं वनस्पतिम् । खग: स्वकेतमुत्सृज्य क्षेमं याति ह्यलम्पट: ॥ १५ ॥
ເມື່ອຄົນໂຫດຮ້າຍດຸຈະຍົມະຣາຊຕັດຕົ້ນໄມ້ທີ່ມີຮັງ ນົກຜູ້ບໍ່ຍຶດຕິດຈະລະທິ້ງທີ່ພັກ ແລ້ວໄປຮັບຄວາມເກສົມສຸກທີ່ອື່ນ
Verse 16
अहोरात्रैश्छिद्यमानं बुद्ध्वायुर्भयवेपथु: । मुक्तसङ्ग: परं बुद्ध्वा निरीह उपशाम्यति ॥ १६ ॥
ເມື່ອຮູ້ວ່າອາຍຸກຳລັງຖືກຕັດທອນໂດຍວັນແລະຄືນທີ່ຜ່ານໄປ ຄວນສະທ້ານດ້ວຍຄວາມຢ້ານ ແລ້ວລະຄວາມຍຶດຕິດແລະຄວາມປາຖະໜາ ຮູ້ຈັກພຣະຜູ້ສູງສຸດ ແລະບັນລຸຄວາມສະຫງົບສົມບູນ
Verse 17
नृदेहमाद्यं सुलभं सुदुर्लभं प्लवं सुकल्पं गुरुकर्णधारम् । मयानुकूलेन नभस्वतेरितं पुमान् भवाब्धिं न तरेत् स आत्महा ॥ १७ ॥
ຮ່າງກາຍມະນຸດແມ່ນໃຫ້ປະໂຫຍດສູງສຸດ ແຕ່ຫາຍາກຢ່າງຍິ່ງ ແລະໄດ້ມາຕາມກົດແຫ່ງທໍາມະຊາດ. ມັນເປັນເຮືອທີ່ສ້າງດີ ມີຄູວິນຍານເປັນກັບຕັນ ແລະຄໍາສອນຂອງພຣະເຈົ້າເປັນລົມເກື້ອໜູນ; ຜູ້ໃດບໍ່ໃຊ້ມັນຂ້າມທະເລສັງສານ ຜູ້ນັ້ນເປັນຜູ້ຂ້າວິນຍານຕົນເອງ
Verse 18
यदारम्भेषु निर्विण्णो विरक्त: संयतेन्द्रिय: । अभ्यासेनात्मनो योगी धारयेदचलं मन: ॥ १८ ॥
ເມື່ອນັກປະຕິບັດເບື່ອໜ່າຍກັບຄວາມພະຍາຍາມເພື່ອສຸກທາງວັດຖຸ ເກີດຄວາມຄາຍກຳໜັດ ແລະສຳລວມອິນທຣີ ໂຍຄີຄວນຝຶກຝົນໃຫ້ຈິດຕັ້ງມັ່ນໃນຖານະຈິດວິນຍານໂດຍບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ
Verse 19
धार्यमाणं मनो यर्हि भ्राम्यदश्वनवस्थितम् । अतन्द्रितोऽनुरोधेन मार्गेणात्मवशं नयेत् ॥ १९ ॥
ເມື່ອໃດທີ່ຈິດທີ່ກຳລັງຖືກຕັ້ງໄວ້ ກັບຫຼົງທາງກະທັນຫັນ ດຸຈະມ້າພະຍົນທີ່ບໍ່ຢູ່ນິ່ງ ພຶງບໍ່ປະມາດ ແລະຕາມວິທີທີ່ກຳນົດ ນຳຈິດນັ້ນກັບມາຢູ່ໃຕ້ການຄວບຄຸມຂອງຕົນ
Verse 20
मनोगतिं न विसृजेज्जितप्राणो जितेन्द्रिय: । सत्त्वसम्पन्नया बुद्ध्या मन आत्मवशं नयेत् ॥ २० ॥
ຢ່າເຄີຍປ່ອຍທິ້ງເປົ້າໝາຍແທ້ຂອງການເຄື່ອນໄຫວຂອງໃຈ. ຊະນະປຣານາແລະອິນທຣີຍ ແລ້ວໃຊ້ປັນຍາທີ່ແຂງແຮງດ້ວຍສັດຕະວະ ນຳໃຈໃຫ້ຢູ່ໃຕ້ອາດຕະມັນ.
Verse 21
एष वै परमो योगो मनस: सङ्ग्रह: स्मृत: । हृदयज्ञत्वमन्विच्छन् दम्यस्येवार्वतो मुहु: ॥ २१ ॥
ນີ້ແມ່ນໂຍຄະສູງສຸດ: ການຮວບຮວມແລະຄວບຄຸມໃຈ. ເຫມືອນນັກຂີ່ມ້າຊໍານານທີ່ຈະຝຶກມ້າດື້ ປ່ອຍໃຫ້ມັນໄປຕາມໃຈຊົ່ວຄາວ ແລ້ວດຶງບັງເຫຍນນໍາເຂົ້າທາງ; ດັ່ງນັ້ນຈົ່ງສັງເກດການເຄື່ອນໄຫວຂອງໃຈ ແລ້ວນໍາມາຄວບຄຸມທີລະນ້ອຍ.
Verse 22
साङ्ख्येन सर्वभावानां प्रतिलोमानुलोमत: । भवाप्ययावनुध्यायेन्मनो यावत् प्रसीदति ॥ २२ ॥
ຈົນກວ່າໃຈຈະຕັ້ງມັ່ນໃນຄວາມພໍໃຈທາງວິນຍານ ຄວນພິຈາລະນາດ້ວຍສາງຂະຍະເຖິງຄວາມບໍ່ຖາວອນຂອງສິ່ງວັດຖຸທັງປວງ ທັງຕາມລໍາດັບແລະຍ້ອນລໍາດັບ; ເຝົ້າສັງເກດການເກີດຂຶ້ນແບບຄ່ອຍໆ ແລະການດັບສະລາຍແບບຖອຍກັບຢູ່ເສມອ.
Verse 23
निर्विण्णस्य विरक्तस्य पुरुषस्योक्तवेदिन: । मनस्त्यजति दौरात्म्यं चिन्तितस्यानुचिन्तया ॥ २३ ॥
ເມື່ອຜູ້ໃດເບື່ອໜ່າຍຕໍ່ຄວາມຊົ່ວຄາວແລະຄວາມລວງຂອງໂລກນີ້ ແລ້ວເກີດຄວາມວາງໃຈ, ຜູ້ນັ້ນອາໄສຄໍາສອນຂອງຄູວິນຍານ ຄິດພິຈາລະນາສະພາບໂລກນີ້ຊໍ້າໆ; ແລ້ວໃຈຈະລະທິ້ງການຍຶດຕົນຜິດກັບວັດຖຸ.
Verse 24
यमादिभिर्योगपथैरान्वीक्षिक्या च विद्यया । ममार्चोपासनाभिर्वा नान्यैर्योग्यं स्मरेन्मन: ॥ २४ ॥
ດ້ວຍຍະມະແລະເສັ້ນທາງໂຍຄະຕ່າງໆ, ດ້ວຍຕັກກະແລະການສຶກສາທາງວິນຍານ, ຫຼືດ້ວຍການບູຊາແລະອຸປາສະນາຕໍ່ຂ້າພະເຈົ້າ—ຄວນໃຫ້ໃຈຈົ່ງຈື່ຈໍາພຣະເຈົ້າ ຜູ້ເປັນເປົ້າໝາຍຂອງໂຍຄະ ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ; ບໍ່ຄວນໃຊ້ວິທີອື່ນເພື່ອຈຸດປະສົງນີ້.
Verse 25
यदि कुर्यात् प्रमादेन योगी कर्म विगर्हितम् । योगेनैव दहेदंहो नान्यत्तत्र कदाचन ॥ २५ ॥
ຖ້າໂຍຄີເພາະຄວາມເຜີຍພາດຊົ່ວຄາວໄດ້ເຮັດກຳອັນນ່າຕຳນິໂດຍບໍ່ຕັ້ງໃຈ ກໍພຶງເຜົາຜົນບາບນັ້ນດ້ວຍການປະຕິບັດໂຍຄະເອງ ບໍ່ຄວນໃຊ້ວິທີອື່ນໃດເລີຍ।
Verse 26
स्वे स्वेऽधिकारे या निष्ठा स गुण: परिकीर्तित: । कर्मणां जात्यशुद्धानामनेन नियम: कृत: । गुणदोषविधानेन सङ्गानां त्याजनेच्छया ॥ २६ ॥
ຄວາມຍຶດໝັ້ນຢ່າງໝັ້ນຄົງຂອງນັກປະຕິບັດທາງວິນຍານໃນສະຖານະຂອງຕົນ ຖືກປະກາດວ່າເປັນຄຸນທຳແທ້; ບາບເກີດເມື່ອລະເລີຍໜ້າທີ່ຂອງຕົນ. ຜູ້ທີ່ຍຶດມາດຕະຖານຄຸນ-ໂທດນີ້ ແລະປາຖະໜາຢ່າງຈິງໃຈຈະລະທິ້ງສັງຄົມແຫ່ງການເສບສຸກທາງປະສາດ ຍ່ອມສາມາດກົດຂີ່ກິດຈະກຳວັດຖຸທີ່ໂດຍທຳມະຊາດບໍ່ບໍລິສຸດໄດ້।
Verse 27
जातश्रद्धो मत्कथासु निर्विण्ण: सर्वकर्मसु । वेद दु:खात्मकान् कामान् परित्यागेऽप्यनीश्वर: ॥ २७ ॥ ततो भजेत मां प्रीत: श्रद्धालुर्दृढनिश्चय: । जुषमाणश्च तान् कामान् दु:खोदर्कांश्च गर्हयन् ॥ २८ ॥
ເມື່ອສັດທາໃນການເລົ່າພຣະສິລິຂອງເຮົາເກີດຂຶ້ນ ເບື່ອໜ່າຍຕໍ່ກິດຈະກຳທາງໂລກທັງປວງ ຮູ້ວ່າການເສບສຸກທາງປະສາດນຳໄປສູ່ຄວາມທຸກ ແຕ່ຍັງລະບໍ່ໝົດ ພະສາວົກຂອງເຮົາພຶງຢູ່ດ້ວຍຄວາມຍິນດີ ແລະບູຊາເຮົາດ້ວຍສັດທາແລະຄວາມແນ່ນອນ. ແມ່ນວ່າບາງຄັ້ງຈະເຂົ້າໄປໃນຄວາມເພີດເພີນ ກໍຮູ້ວ່າຜົນສຸດທ້າຍເປັນທຸກ ແລະສຳນຶກຜິດດ້ວຍໃຈຈິງ।
Verse 28
जातश्रद्धो मत्कथासु निर्विण्ण: सर्वकर्मसु । वेद दु:खात्मकान् कामान् परित्यागेऽप्यनीश्वर: ॥ २७ ॥ ततो भजेत मां प्रीत: श्रद्धालुर्दृढनिश्चय: । जुषमाणश्च तान् कामान् दु:खोदर्कांश्च गर्हयन् ॥ २८ ॥
ເມື່ອສັດທາໃນການເລົ່າພຣະສິລິຂອງເຮົາເກີດຂຶ້ນ ເບື່ອໜ່າຍຕໍ່ກິດຈະກຳທາງໂລກທັງປວງ ຮູ້ວ່າການເສບສຸກທາງປະສາດນຳໄປສູ່ຄວາມທຸກ ແຕ່ຍັງລະບໍ່ໝົດ ພະສາວົກຂອງເຮົາພຶງຢູ່ດ້ວຍຄວາມຍິນດີ ແລະບູຊາເຮົາດ້ວຍສັດທາແລະຄວາມແນ່ນອນ. ແມ່ນວ່າບາງຄັ້ງຈະເຂົ້າໄປໃນຄວາມເພີດເພີນ ກໍຮູ້ວ່າຜົນສຸດທ້າຍເປັນທຸກ ແລະສຳນຶກຜິດດ້ວຍໃຈຈິງ।
Verse 29
प्रोक्तेन भक्तियोगेन भजतो मासकृन्मुने: । कामा हृदय्या नश्यन्ति सर्वे मयि हृदि स्थिते ॥ २९ ॥
ເມື່ອຜູ້ມີປັນຍາບູຊາເຮົາຢ່າງສະເໝີດ້ວຍພັກຕິໂຍຄະທີ່ເຮົາໄດ້ກ່າວໄວ້ ຫົວໃຈຂອງເຂົາຈະຕັ້ງມັ່ນຢູ່ໃນເຮົາ; ດັ່ງນັ້ນຄວາມປາຖະໜາທາງວັດຖຸທັງໝົດໃນໃຈຈຶ່ງດັບສູນ।
Verse 30
भिद्यते हृदयग्रन्थिश्छिद्यन्ते सर्वसंशया: । क्षीयन्ते चास्य कर्माणि मयि दृष्टेऽखिलात्मनि ॥ ३० ॥
ເມື່ອເຫັນຂ້າພະເຈົ້າເປັນພຣະບຸກຄົນສູງສຸດ ຜູ້ເປັນອາດມັນແຫ່ງທຸກສິ່ງ ປົມໃນໃຈຖືກແຍກ ຄວາມສົງໄສຖືກຕັດ ແລະພັນທະກຳກໍສິ້ນໄປ
Verse 31
तस्मान्मद्भक्तियुक्तस्य योगिनो वै मदात्मन: । न ज्ञानं न च वैराग्यं प्राय: श्रेयो भवेदिह ॥ ३१ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ສໍາລັບໂຍຄີຜູ້ປະກອບດ້ວຍພັກຕິຮັກຕໍ່ຂ້າພະເຈົ້າ ແລະຕັ້ງໃຈໄວ້ໃນຂ້າພະເຈົ້າ ໂດຍທົ່ວໄປ ຄວາມຮູ້ຫຼືການສະລະວາງ ບໍ່ແມ່ນທາງຫຼັກໄປສູ່ຄວາມດີສູງສຸດໃນໂລກນີ້
Verse 32
यत् कर्मभिर्यत्तपसा ज्ञानवैराग्यतश्च यत् । योगेन दानधर्मेण श्रेयोभिरितरैरपि ॥ ३२ ॥ सर्वं मद्भक्तियोगेन मद्भक्तो लभतेऽञ्जसा । स्वर्गापवर्गं मद्धाम कथञ्चिद् यदि वाञ्छति ॥ ३३ ॥
ຄວາມດີທັງຫມົດທີ່ບັນລຸໄດ້ດ້ວຍກຳ, ຕະບະ, ຄວາມຮູ້ແລະການສະລະວາງ, ໂຍຄະ, ທານ, ທຳ ແລະວິທີອື່ນໆ ພະອົງຜູ້ພັກຕະຂອງຂ້າພະເຈົ້າຍ່ອມໄດ້ງ່າຍໆດ້ວຍພັກຕິໂຍຄະແດ່ຂ້າພະເຈົ້າ
Verse 33
यत् कर्मभिर्यत्तपसा ज्ञानवैराग्यतश्च यत् । योगेन दानधर्मेण श्रेयोभिरितरैरपि ॥ ३२ ॥ सर्वं मद्भक्तियोगेन मद्भक्तो लभतेऽञ्जसा । स्वर्गापवर्गं मद्धाम कथञ्चिद् यदि वाञ्छति ॥ ३३ ॥
ແລະຖ້າບັງເອີນພັກຕະຂອງຂ້າພະເຈົ້າປາດຖະນາສະຫວັນ, ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ, ຫຼືການຢູ່ໃນພຣະທາມຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ລາວກໍໄດ້ພອນນັ້ນງ່າຍໆດ້ວຍພັກຕິໂຍຄະແດ່ຂ້າພະເຈົ້າ
Verse 34
न किञ्चित् साधवो धीरा भक्ता ह्येकान्तिनो मम । वाञ्छन्त्यपि मया दत्तं कैवल्यमपुनर्भवम् ॥ ३४ ॥
ພັກຕະຜູ້ອຸທິດຕົນແດ່ຂ້າພະເຈົ້າແຕ່ຜູ້ດຽວ ເປັນຜູ້ດີມີປັນຍາໝັ້ນຄົງ; ພວກເຂົາບໍ່ປາດຖະນາສິ່ງໃດນອກຈາກຂ້າພະເຈົ້າ. ແມ່ນແທ້, ແມ່ນຂ້າພະເຈົ້າຈະປະທານໄກວັນຍະ—ຄວາມພົ້ນຈາກເກີດຕາຍ—ພວກເຂົາກໍບໍ່ຮັບ
Verse 35
नैरपेक्ष्यं परं प्राहुर्नि:श्रेयसमनल्पकम् । तस्मान्निराशिषो भक्तिर्निरपेक्षस्य मे भवेत् ॥ ३५ ॥
ເຂົາກ່າວວ່າ ຄວາມບໍ່ພຶງພາ ແລະບໍ່ຍຶດຕິດຢ່າງສົມບູນ ແມ່ນຂັ້ນສູງສຸດແຫ່ງຄວາມພົ້ນທຸກ. ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ບໍ່ມີຄວາມປາຖະໜາ ແລະບໍ່ຫວັງຜົນ ຈົ່ງມີພັກຕິຕໍ່ເຮົາ.
Verse 36
न मय्येकान्तभक्तानां गुणदोषोद्भवा गुणा: । साधूनां समचित्तानां बुद्धे: परमुपेयुषाम् ॥ ३६ ॥
ໃນບັນດາຜູ້ມີພັກຕິຕໍ່ເຮົາຢ່າງເອກະຈິດ—ຜູ້ເປັນສາທຸ ຈິດເທົ່າທຽມ ແລະໄດ້ບັນລຸເຮົາຜູ້ສູງສຸດເກີນປັນຍາວັດຖຸ—ບຸນບາບທີ່ເກີດຈາກຄຸນໂທດໂລກຍ໌ບໍ່ມີຢູ່.
Verse 37
एवमेतान् मया दिष्टाननुतिष्ठन्ति मे पथ: । क्षेमं विन्दन्ति मत्स्थानं यद् ब्रह्म परमं विदु: ॥ ३७ ॥
ຜູ້ທີ່ປະຕິບັດຢ່າງຈິງຈັງຕາມວິທີທີ່ເຮົາໄດ້ສອນໄວ້ ຈະໄດ້ພົບຄວາມເກສົມຈາກຄວາມຫຼອກລວງ; ແລະເມື່ອເຖິງທີ່ພຳນັກຂອງເຮົາ ຈະເຂົ້າໃຈສັດຈະສູງສຸດຢ່າງສົມບູນ.
Frequently Asked Questions
Uddhava raises a classical hermeneutic problem: the Vedas first establish moral and ritual dualities (puṇya/pāpa) through injunctions and prohibitions, organizing varṇāśrama and the destinations of svarga and naraka. If the same Vedic authority later teaches transcendence beyond these dualities, Uddhava asks how confusion is avoided. The chapter answers by showing gradation (adhikāra): dualities regulate the conditioned, while transcendence is reached through purified duty, knowledge, and ultimately bhakti.
Kṛṣṇa states He has given three routes for human perfection: karma-yoga for those with remaining material desires, jñāna-yoga for those disgusted with material life, and bhakti for one who develops faith in hearing and chanting His glories—often while being neither fully detached nor fully attached. The chapter frames these as tailored medicines, not competing absolutes, with bhakti presented as the culminating and most powerful means.
Kṛṣṇa teaches that when prescribed duties are performed as worship without fruitive craving, the action is purified of karmic binding potency. Such worship is not aimed at svarga, and thus does not generate the specific merit that propels one to heaven; similarly, abstaining from forbidden acts prevents degradation. The net result is inner purification that opens the door to jñāna or, by special fortune, devotion.
The chapter states that human life uniquely supports deliberate sādhana: reflective intelligence, voluntary restraint, and conscious devotion. Heavenly enjoyment and hellish suffering consume attention and limit the balanced agency needed for cultivating transcendental knowledge and prema-bhakti. Therefore, the human condition—mixed happiness and distress—is optimal for liberation-oriented practice.
Human life is compared to a well-built boat; the spiritual master is the captain, and the Lord’s instructions are favorable winds. With these advantages, failing to cross the ocean of saṁsāra is described as self-destruction—because the rare opportunity of embodied agency and guidance is wasted despite being specifically suited for liberation.
Kṛṣṇa recommends detachment born of disappointment in material happiness, restraint of senses, and steady practice to fix the mind on the spiritual platform. When deviation occurs, one should reapply prescribed methods—using buddhi strengthened by sattva—and gradually train the mind like a horseman taming a headstrong horse. Analytical observation of the temporary nature of objects and the cycles of creation and annihilation further stabilizes vairāgya.
The verse emphasizes the purifying potency of sincere, continuous spiritual practice. For one genuinely situated in yoga (steady discipline and remembrance of the Lord), accidental lapses are rectified by intensified absorption and purification within the same sādhana framework, rather than by adopting unrelated atonements that may not reform the underlying consciousness.
Kṛṣṇa declares that for advanced practitioners, piety is steadiness in one’s authentic spiritual position and prescribed discipline, while sin is neglect of that duty. This redefinition shifts morality from external calculation to fidelity of consciousness and commitment, aimed at severing prior habits of sense gratification.
Because bhakti directly fixes the mind and heart on the Supreme Person, it naturally produces the fruits that jñāna and vairāgya seek—clarity, detachment, and freedom from karma—without requiring them as separate, independent practices. The chapter’s logic is not anti-knowledge, but hierarchical: devotion is the direct cause, while knowledge and renunciation often arise as concomitants.
Material puṇya and pāpa operate within the guṇas and are tied to personal reward, fear, and identity as an enjoyer. Unalloyed devotees, free from material hankering and fixed in spiritual consciousness, are described as transcending this duality because their actions are centered on Bhagavān (āśraya) rather than on karmic self-interest; thus the moral calculus of worldly merit/demerit no longer defines their spiritual status.