Adhyaya 19

Verse 1

श्री-भगवान् उवाच यो विद्या-श्रुत-सम्पन्नः आत्मवान् नानुमानिकः । मया-मात्रम् इदं ज्ञात्वा ज्ञानं च मयि सन्न्यसेत् ॥

ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕັດວ່າ: ຜູ້ມີວິຊາແທ້ ແລະໄດ້ຟັງຄຳພີ, ຜູ້ຄວບຄຸມຕົນ ແລະບໍ່ຫຼົງໃນການຄາດເດົາ, ຄວນຮູ້ວ່າໂລກນີ້ຖືກຄ້ຳຈຸນໂດຍຂ້າເທົ່ານັ້ນ ແລ້ວຈຶ່ງມອບແມ່ນແຕ່ຄວາມຮູ້ຂອງຕົນໃຫ້ຂ້າ।

Verse 2

ज्ञानिनस् त्व् अहम् एवेष्टः स्वार्थो हेतुश् च सम्मतः । स्वर्गश् चैवापवर्गश् च नान्यो 'र्थो मद्-ऋते प्रियः ॥

ສຳລັບຜູ້ຮູ້ ຂ້າແຕ່ຜູ້ດຽວເປັນທີ່ຮັກ—ເປັນປະໂຫຍດແທ້ ແລະເປົ້າໝາຍຂອງເຂົາ. ສະຫວັນແລະຄວາມຫຼຸດພົ້ນຢູ່ໃນຂ້າ; ໂອ ຜູ້ຮັກ, ນອກຈາກຂ້າບໍ່ມີເປົ້າໝາຍທີ່ແທ້ອື່ນໃດ.

Verse 3

ज्ञान-विज्ञान-संसिद्धाः पदं श्रेष्ठं विदुर्मम । ज्ञानी प्रियतमो 'तो मे ज्ञानेनासौ बिभर्ति माम् ॥

ຜູ້ທີ່ສຳເລັດໃນຄວາມຮູ້ແລະການຮູ້ແຈ້ງ ຍ່ອມຮູ້ຖຶງສະຖານະອັນສູງສຸດຂອງຂ້າ. ດັ່ງນັ້ນຜູ້ຮູ້ແທ້ຈຶ່ງເປັນທີ່ຮັກຍິ່ງຂອງຂ້າ, ເພາະດ້ວຍຄວາມຮູ້ເຂົາຖືຂ້າໄວ້ໃນຕົນ.

Verse 4

तपस् तीर्थं जपो दानं पवित्राणीतराणि च । नालं कुर्वन्ति तां सिद्धिं या ज्ञान-कलया कृता ॥

ຕະບະ, ການໄປສະຖານທີ່ສັກສິດ, ການສວດຈະປະ, ການໃຫ້ທານ ແລະວິທີຊຳລະອື່ນໆ ບໍ່ພຽງພໍດ້ວຍຕົນເອງທີ່ຈະໃຫ້ຄວາມສຳເລັດນັ້ນ; ຄວາມສຳເລັດນັ້ນໄດ້ມາແມ່ນແຕ່ດ້ວຍສ່ວນນ້ອຍຂອງຄວາມຮູ້ທາງວິນຍານແທ້.

Verse 5

तस्माज् ज्ञानेन सहितं ज्ञात्वा स्वात्मानम् उद्धव । ज्ञान-विज्ञान-सम्पन्नो भज मां भक्ति-भावतः ॥

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ້ ອຸດທະວະ ເມື່ອຮູ້ຈັກອາດມັນແທ້ຂອງຕົນພ້ອມດ້ວຍຍານ ຈົ່ງເປັນຜູ້ສົມບູນດ້ວຍ ຍານ-ວິຍານ ແລະນະມັດສະການຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍພາວະແຫ່ງພັກຕິ.

Verse 6

ज्ञान-विज्ञान-यज्ञेन माम् इष्ट्वात्मानम् आत्मनि । सर्व-यज्ञ-पतिं मां वै संसिद्धिं मुनयो 'गमन् ॥

ດ້ວຍຍັນຍະແຫ່ງ ຍານ ແລະ ວິຍານ ບັນດາມຸນີໄດ້ນະມັດສະການຂ້າພະເຈົ້າໃນອາດມັນເປັນປະຣະມາດມັນ; ເພາະຂ້າພະເຈົ້າແມ່ນພະອົງແຫ່ງຍັນຍະທັງປວງ ພວກເຂົາຈຶ່ງບັນລຸຄວາມສົມບູນ.

Verse 7

त्वय्युद्धवाश्रयति यस्त्रिविधो विकारो मायान्तरापतति नाद्यपवर्गयोर्वयत् । जन्मादयोऽस्य यदमी तव तस्य किं स्युर् आद्यन्तयोऱ्यदसतोऽस्ति तदेव मध्ये ॥

ໂອ້ ອຸດທະວະ ການແປປ່ຽນສາມປະການ—ການກໍ່ເກີດ, ການດຳລົງ, ແລະການດັບ—ອາໄສຢູ່ໃນພຣະອົງ. ມາຍາທີ່ຢືນຄັ້ນລະຫວ່າງຕົ້ນແລະປາຍ ບໍ່ອາດແຕະຕ້ອງພຣະອົງ ຜູ້ເຫນືອທັງພັນທະແລະໂມກສະ. ຖ້າເຫັນການເກີດແລະການປ່ຽນແປງໃນໂລກ ນັ້ນເປັນຂອງມາຍາ—ຈະມີຄວາມໝາຍອັນໃດຕໍ່ພຣະອົງ? ສິ່ງທີ່ບໍ່ແທ້ມີຢູ່ແຕ່ໃນຊ່ວງລະຫວ່າງຕົ້ນແລະປາຍຂອງມັນເທົ່ານັ້ນ.

Verse 8

श्री-उद्धव उवाच ज्ञानं विशुद्धं विपुलं यथैतद् वैराग्य-विज्ञान-युतं पुराणम् । आख्याहि विश्वेश्वर विश्व-मूर्ते त्वद्-भक्ति-योगं च महद्-विमृग्यम् ॥

ສີຣີ ອຸດທະວະ ກ່າວວ່າ: ໂອ້ ພຣະເຈົ້າແຫ່ງຈັກກະວານ, ໂອ້ ຜູ້ມີຮູບເປັນຈັກກະວານ, ຂໍໃຫ້ພຣະອົງອະທິບາຍແກ່ຂ້າພະເຈົ້າເຖິງຍານອັນກວ້າງໃຫຍ່ແລະບໍລິສຸດຢ່າງຍິ່ງຂອງປຸຣານະນີ້ ທີ່ປະກອບດ້ວຍໄວຣາກຍະແລະວິຍານ; ແລະຂໍໃຫ້ພຣະອົງອະທິບາຍບັກຕິ-ໂຍຄະຂອງພຣະອົງ ທີ່ແມ່ນແມ່ນມະຫາອາດມາກໍຍັງສືບສວນຫາເພື່ອເຂົ້າໃຈ.

Verse 9

ताप-त्रयेणाभिहतस्य घोरे सन्तप्यमानस्य भवाध्वनीश । पश्यामि नान्यच् छरणं तवाङ्घ्रि- द्वन्द्वातपत्राद् अमृताभिवर्षात् ॥

ໂອ້ ພຣະອົງ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງເສັ້ນທາງໃນສັງສາຣະ ຂ້າພະເຈົ້າຖືກກະທົບດ້ວຍທຸກຂ໌ສາມປະການອັນຮ້າຍແຮງ ແລະກຳລັງໄໝ້ຮ້ອນຢູ່ພາຍໃນ. ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ເຫັນທີ່ພຶ່ງອື່ນໃດ ນອກຈາກພຣະບາດດອກບົວທັງຄູ່ຂອງພຣະອົງ—ເປັນດັ່ງຮົ່ມກັນແດດອັນແຜດເຜົາ ແລະເປັນດັ່ງຝົນແຫ່ງອະມຣິຕະ.

Verse 10

दष्टं जनं सम्पतितं बिले 'स्मिन् कालाहिना क्षुद्र-सुखोरु-तर्षम् । समुद्धरैनं कृपयापवर्ग्यैर् वचोभिर् आसीञ्च महाऽनुभाव ॥

ໂອ ຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່! ຄົນນີ້ຖືກງູແຫ່ງເວລາກັດ ແລະຕົກລົງໃນຫຼຸມນີ້ ກະຫາຍຢ່າງແຮງຕໍ່ຄວາມສຸກນ້ອຍໆ. ຂໍໃຫ້ເຈົ້າເມດຕາຍົກເຂົາຂຶ້ນ ແລະປະພອຍດ້ວຍຖ້ອຍຄຳອັນນຳໄປສູ່ໂມກສະຂອງເຈົ້າ.

Verse 11

श्री-भगवान् उवाच इत्थम् एतत् पुरा राजा भीष्मं धर्म-भृतां वरम् । अजात-शत्रुः पप्रच्छ सर्वेषां नो 'नुशृण्वताम् ॥

ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕັດວ່າ: ໃນການກ່ອນ ກະສັດອະຊາຕະສັດຣູ (ຢຸທິສຖິຣະ) ໄດ້ຖາມພີສະມະ ຜູ້ຍິ່ງໃນຫມູ່ຜູ້ທຳຮັກສາທັມ ໃນຂະນະທີ່ພວກເຮົາທັງໝົດຟັງຢ່າງຕັ້ງໃຈ.

Verse 12

निवृत्ते भारते युद्धे सुहृन्-निधन-विह्वलः । श्रुत्वा धर्मान् बहून् पश्चान् मोक्ष-धर्मान् अपृच्छत ॥

ເມື່ອສົງຄາມພາຣະຕະສິ້ນສຸດ ກະສັດຜູ້ຫວັ່ນໄຫວເນື່ອງຈາກການຕາຍຂອງມິດທີ່ຮັກ ໄດ້ຟັງຄຳສອນທັມຫຼາຍປະການ ແລ້ວຈຶ່ງຖາມໂດຍສະເພາະເຖິງຫຼັກແຫ່ງໂມກສະ.

Verse 13

तान् अहं ते 'भिधास्यामि देव-व्रत-मखाच् छ्रुतान् । ज्ञान-वैराग्य-विज्ञान-श्रद्धा-भक्त्युपबृंहितान् ॥

ບັດນີ້ຂ້ອຍຈະອະທິບາຍໃຫ້ເຈົ້າຟັງເຖິງຫຼັກການເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ຂ້ອຍໄດ້ຍິນມາຈາກພິທີຍັດຍາຂອງເທວະວຣະຕະ (ພີສະມະ) ເຊິ່ງຖືກຫຼ້ຽງດ້ວຍປັນຍາ ຄວາມຄາຍກຳໜັດ ຄວາມຮູ້ທີ່ປະຈັກ ສັດທາ ແລະພັກຕິ.

Verse 14

नवैकादश पञ्च त्रीन् भावान् भूतेषु येन वै । ईक्षेताथैकम् अप्येषु तज् ज्ञानं मम निश्चितम् ॥

ນີ້ແມ່ນຄວາມເຂົ້າໃຈອັນແນ່ນອນຂອງຂ້ອຍ: ຄວາມຮູ້ນັ້ນແມ່ນສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ຜູ້ປະຕິບັດເຫັນໃນສັດທັງປວງ ຫຼັກ 9, 11, 5 ແລະ 3 ແລະຍັງເຫັນ “ໜຶ່ງ” ຄືຄວາມຈິງສູງສຸດທີ່ສະຖິດຢູ່ໃນນັ້ນດ້ວຍ.

Verse 15

एतद् एव हि विज्ञानं न तथैकॆन येन यत् । स्थित्युत्पत्त्यप्ययान् पश्येद् भावानां त्रिगुणात्मनाम् ॥

ນີ້ແມ່ນປັນຍາແທ້—ດ້ວຍມັນຈຶ່ງເຫັນຊັດການດໍາລົງ, ການເກີດ ແລະ ການສະລາຍຂອງສະພາວະທັງປວງອັນປະກອບດ້ວຍຄຸນສາມ; ທັດສະນະຂ້າງດຽວບໍ່ແມ່ນນັ້ນ।

Verse 16

आदाव् अन्ते च मध्ये च सृज्यात् सृज्यं यद् अन्वियात् । पुनस् तत्प्रतिसङ्क्रमे यच् छिष्येत तदेव सत् ॥

ສິ່ງໃດທີ່ມີຢູ່ໃນຕົ້ນ, ໃນກາງ ແລະ ໃນທ້າຍ—ຊຶມຊາບທັງຜູ້ສ້າງແລະສິ່ງທີ່ຖືກສ້າງ—ແລະເມື່ອປະລະຍະມາ ສິ່ງທີ່ຖືກສ້າງກັບຄືນໄປລະລາຍ ແຕ່ຍັງເຫຼືອຢູ່; ນັ້ນແຫຼະແມ່ນ “ສັດ” ທີ່ແທ້.

Verse 17

श्रुतिः प्रत्यक्षम् ऐतिह्यम् अनुमानं चतुष्टयम् । प्रमाणेष्व् अनवस्थानाद् विकल्पात् स विरज्यते ॥

ສຣຸຕິ (ຄໍາເຜີຍແຜ່ແຫ່ງເວດ), ປະສົບການຕົງ, ປະເພນີປະຫວັດ, ແລະ ການອະນຸມານ—ແມ່ນສີ່ປະການແຫ່ງປະມານ; ແຕ່ເນື່ອງຈາກບໍ່ແນ່ນອນ ແລະ ມີທາງເລືອກຕີຄວາມຫຼາຍ, ຜູ້ມີປັນຍາຈຶ່ງວາງຈາກການໂຕ້ຖຽງສຸດທ້າຍແຕ່ການຄາດເດົາ.

Verse 18

कर्मणां परिणामित्वाद् आ-विरिञ्च्याद् अमङ्गलम् । विपश्चिन् नश्वरं पश्येद् अदृष्टम् अपि दृष्ट-वत् ॥

ເນື່ອງຈາກຜົນຂອງກຳຍ່ອມແປປ່ຽນຢູ່ເສມອ, ທຸກສິ່ງໃນໂລກນີ້—ຈາກສະພາວະຕໍ່າສຸດຈົນເຖິງພຣະພຣົມາ—ລ້ວນຈົບລົງດ້ວຍອະມົງຄຸນ. ດັ່ງນັ້ນຜູ້ມີປັນຍາຈຶ່ງເຫັນແມ່ນແຕ່ສິ່ງທີ່ຍັງບໍ່ປາກົດ ດຸຈເຫັນແລ້ວວ່າ ທຸກການບັນລຸນັ້ນລ້ວນບໍ່ຖາວອນ.

Verse 19

भक्ति-योगः पुरैवोक्तः प्रीयमाणाय तेऽनघ । पुनश्च कथयिष्यामि मद्-भक्तेः कारणं परम् ॥

ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ, ເນື່ອງຈາກເຈົ້າປິຕິໃນການຟັງ, ເຮົາໄດ້ກ່າວພັກຕິໂຍກະແກ່ເຈົ້າແລ້ວ; ບັດນີ້ເຮົາຈະກ່າວອີກຄັ້ງເຖິງເຫດສູງສຸດທີ່ເຮັດໃຫ້ພັກຕິຕໍ່ເຮົາເກີດຂຶ້ນ.

Verse 20

श्रद्धामृत-कथायां मे शश्वन् मद्-अनुकीर्तनम् । परिनिष्ठा च पूजायां स्तुतिभिः स्तवनं मम ॥

ສັດທາໃນເລື່ອງລາວອະມຣິຕະຂອງເຮົາ, ການຂັບຮ້ອງສັນລະເສີນພຣະກຽດຂອງເຮົາຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ, ຄວາມໝັ້ນຄົງໃນການບູຊາເຮົາ, ແລະການອະທິຖານສັນລະເສີນເຮົາ—ເຫຼົ່ານີ້ຫຼ້ຽງດູແລະສ້າງຕັ້ງພັກຕິຕໍ່ເຮົາ.

Verse 21

आदरः परिचर्यायां सर्वाङ्गैरभिवन्दनम् । मद्भक्तपूजाभ्यधिका सर्वभूतेषु मन्मतिः ॥

ຄວາມເຄົາລົບໃນການຮັບໃຊ້ເຮົາ, ການກາບນົບນ້ອມດ້ວຍອະວະຍະວະທັງໝົດ, ການບູຊາຜູ້ພັກຕິຂອງເຮົາໃຫ້ຍິ່ງກວ່າ (ແມ່ນກະທັ້ງບູຊາເຮົາ), ແລະການເຫັນສັດທັງປວງວ່າມີຄວາມກ່ຽວພັນກັບເຮົາ—ນີ້ແມ່ນລັກສະນະຂອງພັກຕິ.

Verse 22

मदर्थेष्वङ्गचेष्टा च वचसा मद्गुणेरणम् । मय्यर्पणं च मनसः सर्वकामविवर्जनम् ॥

ໃຊ້ການກະທຳທາງກາຍເພື່ອເຮົາ, ໃຊ້ວາຈາພັນນາຄຸນຂອງເຮົາ, ມອບໃຈໃຫ້ເຮົາ, ແລະລະທິ້ງຄວາມປາຖະໜາເຫັນແກ່ຕົນທັງປວງ—ເຫຼົ່ານີ້ກໍເປັນອົງປະກອບຂອງພັກຕິ.

Verse 23

मदर्थेऽर्थपरित्यागो भोगस्य च सुखस्य च । इष्टं दत्तं हुतं जप्तं मदर्थं यद् व्रतं तपः ॥

ເພື່ອເຮົາ ຍ່ອມສະລະຜົນກຳໄລທາງວັດຖຸ ແລະລະທິ້ງຄວາມເພີດເພີນກັບຄວາມສຸກສ່ວນຕົນ. ບໍ່ວ່າຈະເຮັດຫຍັງ—ບູຊາ, ທານ, ຍັນຍະ, ຈະປະ, ວຣະຕະ ຫຼື ຕະປະ—ເມື່ອເຮັດເພື່ອເຮົາ ນັ້ນແມ່ນການປະຕິບັດທາງຈິດວິນຍານທີ່ແທ້.

Verse 24

एवं धर्मैर्मनुष्याणामुद्धवात्मनिवेदिनाम् । मयि सञ्जायते भक्तिः कोऽन्योऽर्थोऽस्यावशिष्यते ॥

ໂອ ອຸດທະວະ! ໂດຍທຳປະຕິບັດແບບນີ້ ມະນຸດຜູ້ທີ່ມອບຕົນເອງແດ່ເຮົາ ຍ່ອມເກີດພັກຕິຕໍ່ເຮົາ. ແລ້ວຈະຍັງມີເປົ້າໝາຍອື່ນໃດເຫຼືອຢູ່ອີກ?

Verse 25

यदात्मन्यर्पितं चित्तं शान्तं सत्त्वोपबृंहितम् । धर्मं ज्ञानं स वैराग्यमैश्वर्यं चाभिपद्यते ॥

ເມື່ອຈິດໄດ້ຖວາຍແລະຕັ້ງໝັ້ນໃນອາດມັນ/ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ສະຫງົບ ແລະໄດ້ຮັບການຫຼ້ຽງດ້ວຍສັດຕະວະ ກໍຈະບັນລຸທຳແທ້ ຍານທີ່ປະຈັກ ຄວາມຄາຍກຳໜັດ ແລະໄອສະວັນທາງວິນຍານໂດຍທຳມະຊາດ

Verse 26

यदर्पितं तद्विकल्पे इन्द्रियैः परिधावति । रजस्-वलं चासन्-निष्ठं चित्तं विद्धि विपर्ययम् ॥

ແຕ່ຖ້າຈິດບໍ່ໄດ້ຖວາຍຢ່າງແທ້ຈິງ (ແກ່ອາດມັນ/ພຣະເຈົ້າ) ມັນຈະວິ່ງຕາມອາລົມແລະຄວາມຄິດປຸງຜ່ານອິນທຣີ ຖືກຣະຈັສຄອບງຳ ແລະຕັ້ງຢູ່ໃນສິ່ງບໍ່ແທ້—ຈົ່ງຮູ້ວ່ານີ້ແມ່ນສະພາບຈິດທີ່ກັບຕາລະປັດ

Verse 27

धर्मो मद्-भक्ति-कृत् प्रोक्तो ज्ञानं चैकाात्म्य-दर्शनम् । गुणेष्व् असङ्गो वैराग्यम् ऐश्वर्यं चाणिमादयः ॥

ເຮົາໄດ້ປະກາດວ່າ ທຳແທ້ແມ່ນສິ່ງທີ່ປຸກພັກຕິຕໍ່ເຮົາ; ຍານແທ້ແມ່ນການເຫັນຄວາມເປັນໜຶ່ງຂອງອາດມັນ. ຄວາມບໍ່ຍຶດຕິດໃນຄຸນທັງຫຼາຍເອີ້ນວ່າ ໄວຣາກະຍະ; ແລະໄອສະວັນຂອງເຮົາແມ່ນລິດລັບເລີ່ມດ້ວຍອະນິມາ

Verse 28

श्री-उद्धव उवाच यमः कति-विदः प्रोक्तो नियमो वारि-कर्षण । कः शमः को दमः कृष्ण ॥

ສີອຸດທະວະກ່າວວ່າ: ໂອ ກຣິດສະນະ ຜູ້ດຶງອອກຊຶ່ງຄວາມທຸກ, ຍະມະຖືກກ່າວໄວ້ກີ່ປະເພດ? ແລະ ນິຍະມະ ແມ່ນຫຍັງ? ຊະມະ ແມ່ນຫຍັງ ແລະ ດະມະ ແມ່ນຫຍັງ?

Verse 29

का तितिक्षा धृतिः प्रभो किं दानं किं तपः शौर्यं । किं सत्यं ऋतमुच्यते कस्त्यागः किं धनं चेष्टं ॥

ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ຄວາມອົດທົນແທ້ (ຕິຕິກສາ) ແມ່ນຫຍັງ ແລະ ຄວາມໝັ້ນຄົງ (ທຣິຕິ) ແມ່ນຫຍັງ? ທານແມ່ນຫຍັງ, ຕະປະແມ່ນຫຍັງ, ແລະ ຄວາມກ້າຫານແທ້ແມ່ນຫຍັງ? ຄວາມຈິງແມ່ນຫຍັງ, ແລະ ອັນໃດເອີ້ນວ່າ ຣິຕະ? ການສະລະແທ້ແມ່ນຫຍັງ, ຊັບແທ້ແມ່ນຫຍັງ, ແລະ ຄວາມພາກເພຍທີ່ພຶງປາຖະໜາທີ່ສຸດແມ່ນຫຍັງ?

Verse 30

को यज्ञः का च दक्षिणा पुंसः किं स्विद् बलं श्रीमन् । भगो लाभश्च केशव का विद्या ह्रीः परा का श्रीः ॥

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຄວນບູຊາ! ຍັດຍະແມ່ນຫຍັງ ແລະ ດັກຊິນາທີ່ແທ້ຈິງແມ່ນຫຍັງ? ກຳລັງທີ່ແທ້ຂອງມະນຸດແມ່ນຫຍັງ? ໂອ ເກສະວະ! ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ ແລະ ລາບທີ່ແທ້ແມ່ນຫຍັງ? ຄວາມຮູ້ທີ່ແທ້, ຄວາມລະອາຍອັນສູງ, ແລະ ສີຣີອັນສູງສຸດແມ່ນຫຍັງ?

Verse 31

किं सुखं दुःखम् एव च कः पण्डितः कश् च मूर्खः । कः पन्था उत्पथश् च कः कः स्वर्गो नरकः कः स्वित् ॥

ຄວາມສຸກແມ່ນຫຍັງ ແລະ ຄວາມທຸກແມ່ນຫຍັງ? ຜູ້ຮູ້ແທ້ແມ່ນໃຜ ແລະ ຄົນໂງ່ແມ່ນໃຜ? ທາງທີ່ຖືກແມ່ນທາງໃດ ແລະ ທາງຫຼົງແມ່ນທາງໃດ? ສະຫວັນແມ່ນຫຍັງ ແລະ ນະລົກແມ່ນຫຍັງ?

Verse 32

को बन्धुर् उत किं गृहम् क आढ्यः को दरिद्रो वा । कृपणः कः क ईश्वरः एतान् प्रश्नान् मम ब्रूहि । विपरीतांश् च सत्-पते श्री-भगवान् उवाच ॥

ໃຜແມ່ນມິດແທ້ ແລະ ເຮືອນແທ້ແມ່ນຫຍັງ? ໃຜແມ່ນຄົນຮັ່ງມີແທ້ ແລະ ໃຜແມ່ນຄົນຈົນ? ໃຜແມ່ນຄົນຕະໜີ່ ແລະ ໃຜແມ່ນເຈົ້ານາຍແທ້? ໂອ ທ່ານຜູ້ເປັນນາຍແຫ່ງສັດບຸລຸດ, ຂໍໃຫ້ອະທິບາຍຄຳຖາມເຫຼົ່ານີ້ ແລະ ສິ່ງທີ່ກົງກັນຂ້າມດ້ວຍ. ແລ້ວພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າສູງສຸດຈຶ່ງຕັດວ່າ

Verse 33

अहिंसा सत्यं अस्तेयम् असङ्गो ह्रीर् असञ्चयः । आस्तिक्यं ब्रह्मचर्यं च मौनं स्थैर्यं क्षमाभयम् ॥

ອະຫິງສາ, ຄວາມຈິງ, ບໍ່ລັກ, ບໍ່ຍຶດຕິດ, ຄວາມລະອາຍອັນບໍລິສຸດ, ແລະ ບໍ່ສະສົມ; ສັດທາໃນພຣະເວດ, ພຣະຫມະຈັນ, ຄວາມສງົບວາຈາຢ່າງມີວິໄນ, ຄວາມໝັ້ນຄົງ, ການອະໄພ, ແລະ ຄວາມບໍ່ຢ້ານ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນຄຸນທຳອັນສູງສົ່ງທີ່ຄວນບໍ່ມພັດທະນາ

Verse 34

शौचं जपस् तपो होमः श्रद्धातिथ्यं मदर्चनम् । तीर्थाटनं परार्थेहा तुष्टिर् आचार्यसेवनम् ॥

ຄວາມສະອາດ, ການສວດມົນ (ຈະປະ), ຕະປະ, ໂຮມະ, ການຕ້ອນຮັບແຂກດ້ວຍສັດທາ, ແລະ ການບູຊາຂ້າພະເຈົ້າ; ການເດີນທາງໄປສະຖານທີ່ສັກສິດ, ຄວາມພາກພຽນເພື່ອປະໂຫຍດຜູ້ອື່ນ, ຄວາມພໍໃຈ, ແລະ ການຮັບໃຊ້ອາຈານ—ເຫຼົ່ານີ້ກໍເປັນການປະຕິບັດອັນສັກສິດເຊັ່ນກັນ

Verse 35

एते यमाः स-नियमाः उभयोर् द्वादश स्मृताः । पुंसाम् उपासितास् तात यथा-कामं दुहन्ति हि ॥

ຍະມະ ແລະ ນິຍະມະ ເຫຼົ່ານີ້—ລວມກັນເປັນ 12—ຖືກຈື່ຈຳເປັນວິໄນຄູ່. ໂອ ອຸດທະວະ, ມະນຸດຖ້ານັບຖືແລະປະຕິບັດ ຈະໄດ້ຜົນຕາມເປົ້າໝາຍທີ່ປາດຖະໜາ.

Verse 36

शमो मन्-निष्ठता बुद्धेर् दम इन्द्रिय-संयमः । तितिक्षा दुःख-सम्मर्षो जिह्वोपस्थ-जयो धृतिः ॥

ສະມະ ແມ່ນການຕັ້ງປັນຍາໃຫ້ໝັ້ນໃນຂ້າ; ດະມະ ແມ່ນການຄວບຄຸມອິນຊີ. ຕິຕິກສາ ແມ່ນອົດທົນທຸກ; ທຣິຕິ ແມ່ນຊະນະລິ້ນ ແລະ ອະໄວຍະວະເພດ.

Verse 37

दण्ड-न्यासः परं दानं काम-त्यागस् तपः स्मृतम् । स्वभाव-विजयः शौर्यं सत्यं च सम-दर्शनम् ॥

ການວາງຄວາມຢາກລົງໂທດແມ່ນທານສູງສຸດ. ການລະກາມແມ່ນຕະປະແທ້. ການຊະນະນິໄສຂອງຕົນແມ່ນຄວາມກ້າຫານ, ແລະຄວາມສັດແມ່ນເຫັນສັດທັງປວງດ້ວຍສາຍຕາເສມພາກ.

Verse 38

अन्यच् च सुनृता वाणी कविभिः परिकीर्तिता । कर्मस्व् असङ्गमः शौचं त्यागः सन्न्यास उच्यते ॥

ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ ຄຳເວົ້າທີ່ອ່ອນໂຍນແລະຈິງໃຈ ຖືກນັກປັນຍາສັນລະເສີນ. ຄວາມບໍລິສຸດແມ່ນການບໍ່ຍຶດຕິດໃນການກະທຳ, ແລະການສະລະແທ້ເອີ້ນວ່າການລະຄວາມເປັນເຈົ້າຂອງແລະການອ້າງສິດເພື່ອຕົນ.

Verse 39

धर्म इष्टं धनं नॄणां यज्ञो 'हं भगवत्तमः । दक्षिणा ज्ञान-सन्देशः प्राणायामः परं बलम् ॥

ສຳລັບມະນຸດ ທຳມະແມ່ນຊັບອັນເປັນທີ່ຮັກ. ຂ້າ—ພຣະເຈົ້າສູງສຸດ—ແມ່ນຍັດຍະເອງ. ທັກຊິນາແທ້ແມ່ນການມອບຂ່າວສານແຫ່ງປັນຍາວິນຍານ, ແລະພະລັງສູງສຸດແມ່ນປຣານາຍາມະ—ການຄອບຄອງລົມຊີວິດ.

Verse 40

भगो म ऐश्वर्यो भावो लाभो मद्-भक्तिर उत्तमः । विद्यात्मनि भिदा-बाधो जुगुप्सा ह्रीर अकर्मसु ॥

ຄວາມຮັ່ງມີແທ້ຂອງເຮົາແມ່ນອຳນາດເຈົ້າອັນສັກສິດ; ກຳໄລແທ້ແມ່ນພັກຕິສູງສຸດຕໍ່ເຮົາ. ຄວາມຮູ້ແທ້ແມ່ນການດັບຄວາມຮູ້ສຶກແບ່ງແຍກໃນຕົນ, ແລະຄວາມອາຍແທ້ແມ່ນການລັງກຽດແລະອາຍຕໍ່ການກະທຳທີ່ບໍ່ຄວນເຮັດ.

Verse 41

श्रीर्गुणा नैरपेक्ष्याद्याः सुखं दुःख-सुखात्ययः । दुःखं काम-सुखापेक्षा पण्डितो बन्ध-मोक्ष-वित् ॥

ຄວາມມັ່ງຄັ່ງແທ້ແມ່ນການບໍລິບູນຄຸນທຳເຊັ່ນ ພຶ່ງຕົນເອງ ແລະບໍ່ພຶ່ງພາ. ຄວາມສຸກແທ້ແມ່ນການຂ້າມພົ້ນທັງສຸກແລະທຸກ. ຄວາມທຸກແທ້ແມ່ນຄວາມຢາກໄດ້ສຸກທາງອາລົມປະສາດ ແລະການພຶ່ງພາສຸກ. ບັນດິດແທ້ແມ່ນຜູ້ຮູ້ເລື່ອງພັນທະແລະໂມກສະ.

Verse 42

मूर्खो देहाद्य-हं-बुद्धिः पन्था मन्-निगमः स्मृतः । उत्पथश् चित्त-विक्षेपः स्वर्गः सत्त्व-गुणोदयः ॥

ຄົນໂງ່ແມ່ນຜູ້ທີ່ຍຶດກາຍແລະສິ່ງຕໍ່ເນື່ອງກັບກາຍວ່າເປັນ ‘ຂ້ອຍ’. ເສັ້ນທາງແທ້ແມ່ນຄຳສອນຂອງເຮົາຕາມພຣະເວດ. ເສັ້ນທາງຜິດແມ່ນຈິດຟຸ້ງຊ່ານແລະກະຈາຍ. ສະຫວັນແມ່ນການເກີດຂຶ້ນແລະຄອບງຳຂອງຄຸນສັດຕະວະ.

Verse 43

नरकस् तम-उन्नाहो बन्धुर् गुरुर् अहं सखे । गृहं शरीरं मानुष्यं गुणाढ्यो ह्य् आढ्य उच्यते ॥

ເພື່ອນເອີຍ ນະລົກແມ່ນການພອງໂຕຂອງຄວາມມືດແຫ່ງອະວິຊາ. ເຮົານີ້ແຫຼະແມ່ນມິດແທ້ ແລະຄູທາງວິນຍານຂອງເຈົ້າ. ກາຍມະນຸດນີ້ແມ່ນເຮືອນແທ້ຂອງເຈົ້າ, ແລະຜູ້ທີ່ຮັ່ງມີດ້ວຍຄຸນທຳເທົ່ານັ້ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າຮັ່ງມີຈິງ.

Verse 44

दरिद्रो यस् त्व् असन्तुष्टः कृपणो यो 'जितेन्द्रियः । गुणेष्व् असक्त-धीर् ईशो गुण-सङ्गो विपर्ययः ॥

ຜູ້ທີ່ບໍ່ຮູ້ພໍແມ່ນຄົນຈົນແທ້; ຜູ້ທີ່ບໍ່ຊະນະອິນທຣີຍແມ່ນຄົນຕະໜີ່ແທ້. ນາຍແທ້ແມ່ນຜູ້ທີ່ປັນຍາບໍ່ຍຶດຕິດໃນກຸນະ; ການຕິດກຸນະແມ່ນສິ່ງກົງກັນຂ້າມ—ຄວາມເປັນທາດ.

Verse 45

एत उद्धव ते प्रश्नाः सर्वे साधु निरूपिताः । किं वर्णितेन बहुना लक्षणं गुण-दोषयोः ॥ गुण-दोष-दृशिर्दोषो गुणस्तूभय-वर्जितः ॥

ໂອ ອຸດທະວະ, ຄຳຖາມທັງໝົດຂອງເຈົ້າໄດ້ຖືກອະທິບາຍຢ່າງຖືກຕ້ອງແລ້ວ. ຈະຂະຫຍາຍຄວາມອີກເພື່ອຫຍັງ? ລັກສະນະຂອງຄຸນແລະໂທດຄື: ການເບິ່ງແບ່ງ ‘ດີ–ຊົ່ວ’ ນັ້ນເອງແມ່ນໂທດ; ຄຸນແທ້ແມ່ນພົ້ນຈາກທັງສອງ.