Adhyaya 12
Sādhu-saṅga, the Gopīs’ Prema, and the Veda’s Culmination in Exclusive Surrender
ຕໍ່ເນື່ອງຈາກການສອນຂອງພຣະກຣິດສະນະແກ່ອຸດດະວະໃນສາຍອຸດດະວະ-ກີຕາ ບົດນີ້ເນັ້ນຢ່າງແຮງວ່າ ສາເຫດຕັດສິນຂອງການຫຼຸດພົ້ນ ແລະການເຂົ້າເຖິງພຣະພະຄະວານ ແມ່ນສາທຸ-ສັງຄະ (ການຄົບຫາສັດບຸລຸດ) ແລະພັກຕິອັນບໍລິສຸດ ບໍ່ແມ່ນການສະສົມເທັກນິກບຸນຫຼືຕະປະ. ພຣະອົງລຽງລາຍວິໄນທີ່ນັບຖື—ອັດຖາງຄະໂຢກະ, ສາງຂະຍະ, ອະຫິງສາ, ການສະທອນວິດາ, ຕະປະ, ສັນຍາສ, ຍັດຍະ, ທານ, ຕີຣຖະ, ວຣະຕະ, ການບູຊາເທວະ—ແຕ່ກ່າວວ່າສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ອາດ “ຜູກ” ພຣະອົງໄດ້ເທົ່າກັບພັກຕິບໍລິສຸດ. ຈາກນັ້ນພຣະອົງຍົກຕົວຢ່າງຂ້າມຍຸກະຂອງສັດ ແລະກຸ່ມຄົນທີ່ເບິ່ງຄືບໍ່ຄວນ ແຕ່ຖືກຍົກຂຶ້ນໂດຍການຄົບຫາຜູ້ພັກຕິ ຈົນສຸດທ້າຍເຖິງຊາວວຣິນດາວັນ ທີ່ຄວາມພັດພາກ (ວິຣະຫະ) ຈາກພຣະກຣິດສະນະ ສະແດງຈຸດສູງສຸດຂອງເພຣມາ. ເມື່ອອຸດດະວະສົງໄສ ພຣະອົງອະທິບາຍການປາກົດຂອງພຣະເຈົ້າຜ່ານສຽງວິດາ ແລະຈັກກະວານເປັນຮູບພຣະອົງ ຈົນຈົບດ້ວຍອຸປະມາ “ຕົ້ນໄມ້ແຫ່ງສັງສານ” ໃຫ້ຕັດດ້ວຍຄວາມຮູ້ ແລະເມື່ອຮູ້ຈັກພຣະອົງແທ້ ກໍໃຫ້ປ່ອຍເຄື່ອງມືນັ້ນເສຍ. ບົດນີ້ວາງຫຼັກວ່າ ວິດາ ແລະການວິເຄາະເປັນພຽງຕົວຊ່ວຍ ແຕ່ເປົ້າໝາຍສຸດທ້າຍແມ່ນການພຶ່ງພາພຣະກຣິດສະນະຢ່າງດຽວ (ຊະຣະນາຄະຕິ).
Shlokas
Verse 1
श्रीभगवानुवाच न रोधयति मां योगो न साङ्ख्यं धर्म एव च । न स्वाध्यायस्तपस्त्यागो नेष्टापूर्तं न दक्षिणा ॥ १ ॥ व्रतानि यज्ञश्छन्दांसि तीर्थानि नियमा यमा: । यथावरुन्धे सत्सङ्ग: सर्वसङ्गापहो हि माम् ॥ २ ॥
ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕັດວ່າ: ໂອ້ ອຸດທະວະ, ພຣະອົງບໍ່ຖືກຄວບຄຸມໂດຍໂຍຄະ ຫຼືສາງຂະຍະ ຫຼືທຳດີທົ່ວໄປ; ບໍ່ໂດຍການສວດເວດ, ຕະປະ, ການສະລະ, ອິດສະຕາປູຣຕະ, ທານ ແລະທັກຊິນາ; ບໍ່ໂດຍວຣະຕະ, ຍັນຍະ, ມົນຕຣາ, ຕີຣຖະ ຫຼືຍະມະ-ນິຍະມະ. ແຕ່ການຄົບຫາອັນບໍລິສຸດກັບພະກະຕະຂອງພຣະອົງ ທີ່ກຳຈັດຄວາມຍຶດຕິດທັງປວງ ນັ້ນແຫຼະເຮັດໃຫ້ພຣະອົງຢູ່ໃນອຳນາດຂອງພະກະຕະ.
Verse 2
श्रीभगवानुवाच न रोधयति मां योगो न साङ्ख्यं धर्म एव च । न स्वाध्यायस्तपस्त्यागो नेष्टापूर्तं न दक्षिणा ॥ १ ॥ व्रतानि यज्ञश्छन्दांसि तीर्थानि नियमा यमा: । यथावरुन्धे सत्सङ्ग: सर्वसङ्गापहो हि माम् ॥ २ ॥
ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕັດວ່າ: ໂອ ອຸດທະວະ! ໂຍຄະ, ສາງຂະຍະ, ທຳມະທົ່ວໄປ, ການສຶກສາພຣະເວດ, ຕະປະ, ການສະຫຼະ, ຍັດຍະ, ການກຸສົນສາທາລະນະ ຫຼື ທານ—ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ອາດນຳໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຢູ່ໃຕ້ອຳນາດຂອງເຈົ້າໄດ້. ແຕ່ການຄົບຫາສັດສັງຄະ—ການສະມາຄົມກັບພະພັກຕະບໍລິສຸດຂອງຂ້າພະເຈົ້າ—ຈະລ້າງຄວາມຕິດພັນທັງປວງ ແລະນຳຂ້າພະເຈົ້າໃຫ້ຢູ່ໃຕ້ອຳນາດຂອງພະພັກຕະ.
Verse 3
सत्सङ्गेन हि दैतेया यातुधाना मृगा: खगा: । गन्धर्वाप्सरसो नागा: सिद्धाश्चारणगुह्यका: ॥ ३ ॥ विद्याधरा मनुष्येषु वैश्या: शूद्रा: स्त्रियोऽन्त्यजा: । रजस्तम:प्रकृतयस्तस्मिंस्तस्मिन् युगे युगे ॥ ४ ॥ बहवो मत्पदं प्राप्तास्त्वाष्ट्रकायाधवादय: । वृषपर्वा बलिर्बाणो मयश्चाथ विभीषण: ॥ ५ ॥ सुग्रीवो हनुमानृक्षो गजो गृध्रो वणिक्पथ: । व्याध: कुब्जा व्रजे गोप्यो यज्ञपत्न्यस्तथापरे ॥ ६ ॥
ໃນທຸກໆຍຸກ ສັດມີຊີວິດຫຼາຍຜູ້ທີ່ຕິດຢູ່ໃນຄຸນະຮາຊະສ ແລະ ຕະມະສ ໄດ້ຮັບສັດສັງຄະກັບພະພັກຕະຂອງຂ້າພະເຈົ້າ. ດັ່ງນັ້ນ ທັງໄດຕະຍະ, ຣາກສະສະ, ສັດປ່າ, ນົກ, ຄັນທະວະ, ອັບສະຣາ, ນາກ, ສິດທະ, ຈາຣະນະ, ກຸຫຍະກະ, ວິດຍາທະຣະ ແລະມະນຸດຊັ້ນຕ່ຳເຊັ່ນ ໄວສະຍະ, ຊູດຣະ, ແມ່ຍິງ ແລະອື່ນໆ ກໍສາມາດເຖິງພຣະບົດສູງສຸດຂອງຂ້າພະເຈົ້າ. ວຣິຕຣາສຸຣະ, ພຣະຫລາດມະຫາຣາຊ ແລະຜູ້ອື່ນໆ ກໍເຖິງເຊັ່ນກັນ; ພ້ອມທັງ ວຣິສະປັຣວາ, ບາລີມະຫາຣາຊ, ບານາສຸຣະ, ມາຍາ, ວິພີຊະນະ, ສຸກຣີວະ, ຫນຸມານ, ຈາມບະວານ, ກະເຈນດຣະ, ຈະຕາຍຸ, ຕຸລາທາຣະ, ທັມມະ-ວຽດ, ກຸບຈາ, ໂກປີໃນວຣິນດາວັນ ແລະພັນລະຍາຂອງພຣາຫມະນະຜູ້ທຳຍັດຍະ.
Verse 4
सत्सङ्गेन हि दैतेया यातुधाना मृगा: खगा: । गन्धर्वाप्सरसो नागा: सिद्धाश्चारणगुह्यका: ॥ ३ ॥ विद्याधरा मनुष्येषु वैश्या: शूद्रा: स्त्रियोऽन्त्यजा: । रजस्तम:प्रकृतयस्तस्मिंस्तस्मिन् युगे युगे ॥ ४ ॥ बहवो मत्पदं प्राप्तास्त्वाष्ट्रकायाधवादय: । वृषपर्वा बलिर्बाणो मयश्चाथ विभीषण: ॥ ५ ॥ सुग्रीवो हनुमानृक्षो गजो गृध्रो वणिक्पथ: । व्याध: कुब्जा व्रजे गोप्यो यज्ञपत्न्यस्तथापरे ॥ ६ ॥
ໃນທຸກໆຍຸກ ສັດມີຊີວິດຫຼາຍຜູ້ທີ່ຕິດຢູ່ໃນຮາຊະສ ແລະ ຕະມະສ ໄດ້ຮັບການຄົບຫາກັບພະພັກຕະຂອງຂ້າພະເຈົ້າ. ດັ່ງນັ້ນ ໄດຕະຍະ, ຣາກສະສະ, ສັດປ່າ, ນົກ, ຄັນທະວະ, ອັບສະຣາ, ນາກ, ສິດທະ, ຈາຣະນະ, ກຸຫຍະກະ, ວິດຍາທະຣະ ແລະມະນຸດຊັ້ນຕ່ຳເຊັ່ນ ໄວສະຍະ, ຊູດຣະ, ແມ່ຍິງ ແລະອື່ນໆ ກໍເຖິງພຣະບົດສູງສຸດຂອງຂ້າພະເຈົ້າໄດ້. ວຣິຕຣາສຸຣະ, ພຣະຫລາດມະຫາຣາຊ ແລະຜູ້ອື່ນໆ ກໍເຖິງເຊັ່ນກັນ; ພ້ອມທັງ ວຣິສະປັຣວາ, ບາລີມະຫາຣາຊ, ບານາສຸຣະ, ມາຍາ, ວິພີຊະນະ, ສຸກຣີວະ, ຫນຸມານ, ຈາມບະວານ, ກະເຈນດຣະ, ຈະຕາຍຸ, ຕຸລາທາຣະ, ທັມມະ-ວຽດ, ກຸບຈາ, ໂກປີໃນວຣິນດາວັນ ແລະພັນລະຍາຂອງພຣາຫມະນະຜູ້ທຳຍັດຍະ.
Verse 5
सत्सङ्गेन हि दैतेया यातुधाना मृगा: खगा: । गन्धर्वाप्सरसो नागा: सिद्धाश्चारणगुह्यका: ॥ ३ ॥ विद्याधरा मनुष्येषु वैश्या: शूद्रा: स्त्रियोऽन्त्यजा: । रजस्तम:प्रकृतयस्तस्मिंस्तस्मिन् युगे युगे ॥ ४ ॥ बहवो मत्पदं प्राप्तास्त्वाष्ट्रकायाधवादय: । वृषपर्वा बलिर्बाणो मयश्चाथ विभीषण: ॥ ५ ॥ सुग्रीवो हनुमानृक्षो गजो गृध्रो वणिक्पथ: । व्याध: कुब्जा व्रजे गोप्यो यज्ञपत्न्यस्तथापरे ॥ ६ ॥
ໃນທຸກໆຍຸກ ສັດມີຊີວິດຫຼາຍຜູ້ທີ່ຕິດຢູ່ໃນຮາຊະສ ແລະ ຕະມະສ ໄດ້ຮັບການຄົບຫາກັບພະພັກຕະຂອງຂ້າພະເຈົ້າ. ດັ່ງນັ້ນ ໄດຕະຍະ, ຣາກສະສະ, ສັດປ່າ, ນົກ, ຄັນທະວະ, ອັບສະຣາ, ນາກ, ສິດທະ, ຈາຣະນະ, ກຸຫຍະກະ, ວິດຍາທະຣະ ແລະມະນຸດຊັ້ນຕ່ຳເຊັ່ນ ໄວສະຍະ, ຊູດຣະ, ແມ່ຍິງ ແລະອື່ນໆ ກໍເຖິງພຣະບົດສູງສຸດຂອງຂ້າພະເຈົ້າໄດ້. ວຣິຕຣາສຸຣະ, ພຣະຫລາດມະຫາຣາຊ ແລະຜູ້ອື່ນໆ ກໍເຖິງເຊັ່ນກັນ; ພ້ອມທັງ ວຣິສະປັຣວາ, ບາລີມະຫາຣາຊ, ບານາສຸຣະ, ມາຍາ, ວິພີຊະນະ, ສຸກຣີວະ, ຫນຸມານ, ຈາມບະວານ, ກະເຈນດຣະ, ຈະຕາຍຸ, ຕຸລາທາຣະ, ທັມມະ-ວຽດ, ກຸບຈາ, ໂກປີໃນວຣິນດາວັນ ແລະພັນລະຍາຂອງພຣາຫມະນະຜູ້ທຳຍັດຍະ.
Verse 6
सत्सङ्गेन हि दैतेया यातुधाना मृगा: खगा: । गन्धर्वाप्सरसो नागा: सिद्धाश्चारणगुह्यका: ॥ ३ ॥ विद्याधरा मनुष्येषु वैश्या: शूद्रा: स्त्रियोऽन्त्यजा: । रजस्तम:प्रकृतयस्तस्मिंस्तस्मिन् युगे युगे ॥ ४ ॥ बहवो मत्पदं प्राप्तास्त्वाष्ट्रकायाधवादय: । वृषपर्वा बलिर्बाणो मयश्चाथ विभीषण: ॥ ५ ॥ सुग्रीवो हनुमानृक्षो गजो गृध्रो वणिक्पथ: । व्याध: कुब्जा व्रजे गोप्यो यज्ञपत्न्यस्तथापरे ॥ ६ ॥
ໃນທຸກໆຍຸກ ສັດມີຊີວິດຫຼາຍຜູ້ທີ່ຕິດຢູ່ໃນຮາຊະສ ແລະ ຕະມະສ ໄດ້ຮັບການຄົບຫາກັບພະພັກຕະຂອງຂ້າພະເຈົ້າ. ດັ່ງນັ້ນ ໄດຕະຍະ, ຣາກສະສະ, ສັດປ່າ, ນົກ, ຄັນທະວະ, ອັບສະຣາ, ນາກ, ສິດທະ, ຈາຣະນະ, ກຸຫຍະກະ, ວິດຍາທະຣະ ແລະມະນຸດຊັ້ນຕ່ຳເຊັ່ນ ໄວສະຍະ, ຊູດຣະ, ແມ່ຍິງ ແລະອື່ນໆ ກໍເຖິງພຣະບົດສູງສຸດຂອງຂ້າພະເຈົ້າໄດ້. ວຣິຕຣາສຸຣະ, ພຣະຫລາດມະຫາຣາຊ ແລະຜູ້ອື່ນໆ ກໍເຖິງເຊັ່ນກັນ; ພ້ອມທັງ ວຣິສະປັຣວາ, ບາລີມະຫາຣາຊ, ບານາສຸຣະ, ມາຍາ, ວິພີຊະນະ, ສຸກຣີວະ, ຫນຸມານ, ຈາມບະວານ, ກະເຈນດຣະ, ຈະຕາຍຸ, ຕຸລາທາຣະ, ທັມມະ-ວຽດ, ກຸບຈາ, ໂກປີໃນວຣິນດາວັນ ແລະພັນລະຍາຂອງພຣາຫມະນະຜູ້ທຳຍັດຍະ.
Verse 7
ते नाधीतश्रुतिगणा नोपासितमहत्तमा: । अव्रतातप्ततपस: मत्सङ्गान्मामुपागता: ॥ ७ ॥
ຜູ້ທີ່ເຮົາໄດ້ກ່າວເຖິງນັ້ນ ບໍ່ໄດ້ສຶກສາເວດຢ່າງເຂັ້ມງວດ ບໍ່ໄດ້ນະມັດສະການມະຫາບຸລຸດ ແລະບໍ່ໄດ້ຖືພຣົດຫຼືບໍາເພັນຕະປະສະຢ່າງຫນັກ. ແຕ່ດ້ວຍການຄົບຫາກັບເຮົາ ແລະກັບພະຄະຕະຂອງເຮົາ ພວກເຂົາກໍໄດ້ບັນລຸເຖິງເຮົາ.
Verse 8
केवलेन हि भावेन गोप्यो गावो नगा मृगा: । येऽन्ये मूढधियो नागा: सिद्धा मामीयुरञ्जसा ॥ ८ ॥
ດ້ວຍພຽງແຕ່ພາວະແຫ່ງຄວາມຮັກອັນບໍລິສຸດ ໂກປີ, ງົວ, ສິ່ງຢືນນິ່ງເຊັ່ນຕົ້ນຍະມະລາອາຣຈຸນ, ສັດປ່າ, ສັດມີສະຕິທຶບເຊັ່ນພຸ່ມໄມ້, ແລະນາກເຊັ່ນກາລິຍະ—ລ້ວນບັນລຸຄວາມສົມບູນແຫ່ງຊີວິດ ແລະເຂົ້າເຖິງເຮົາໄດ້ຢ່າງງ່າຍດາຍ.
Verse 9
यं न योगेन साङ्ख्येन दानव्रततपोऽध्वरै: । व्याख्यास्वाध्यायसन्न्यासै: प्राप्नुयाद् यत्नवानपि ॥ ९ ॥
ແມ່ນແຕ່ຈະພາກເພັຍຢ່າງຫນັກດ້ວຍໂຍຄະ, ສາງຂະຍະ, ທານ, ພຣົດ, ຕະປະ, ຍັນພິທີ, ການສອນແລະອະທິບາຍມົນຕຣາເວດ, ສະວາດຫຍາຍ ຫຼືສັນຍາສ—ກໍຍັງບໍ່ອາດບັນລຸເຖິງເຮົາໄດ້.
Verse 10
रामेण सार्धं मथुरां प्रणीते श्वाफल्किना मय्यनुरक्तचित्ता: । विगाढभावेन न मे वियोग- तीव्राधयोऽन्यं ददृशु: सुखाय ॥ १० ॥
ຊາວວຣິນດາວັນ ນໍາໂດຍໂກປີ ມີໃຈຜູກພັນກັບເຮົາດ້ວຍຄວາມຮັກອັນເລິກຊຶ້ງເສມອ. ເມື່ອອະກຣູຣະ ບຸດແຫ່ງສະວາຟັລກິ ພາເຮົາແລະພີ່ນ້ອງຂອງເຮົາ ພະລະຣາມ ໄປມະຖຸຣາ ພວກເຂົາທຸກທ້ອນຢ່າງແຮງກ້າຈາກການພຣາກ ແລະບໍ່ເຫັນຄວາມສຸກຈາກສິ່ງອື່ນໃດເລີຍ.
Verse 11
तास्ता: क्षपा: प्रेष्ठतमेन नीता मयैव वृन्दावनगोचरेण । क्षणार्धवत्ता: पुनरङ्ग तासां हीना मया कल्पसमा बभूवु: ॥ ११ ॥
ໂອ ອຸດທະວະ! ຄືນທັງຫຼາຍທີ່ໂກປີໄດ້ຢູ່ກັບເຮົາ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຍິ່ງ ໃນແດນວຣິນດາວັນ ສໍາລັບນາງເຫມືອນຜ່ານໄປພຽງຊົ່ວພິບຕາ. ແຕ່ເມື່ອຂາດການຢູ່ຮ່ວມກັບເຮົາ ຄືນດຽວກັນນັ້ນກັບຍືດຍາວດຸດຄືກັບໜຶ່ງກັລປະ.
Verse 12
ता नाविदन् मय्यनुषङ्गबद्ध- धिय: स्वमात्मानमदस्तथेदम् । यथा समाधौ मुनयोऽब्धितोये नद्य: प्रविष्टा इव नामरूपे ॥ १२ ॥
ໂອ ອຸດທະວະ! ເຫມືອນດັ່ງມຸນີໃນສະມາທິທີ່ຫຼວມເຂົ້າສູ່ການຮູ້ຕົນ ດັ່ງແມ່ນ້ຳໄຫຼເຂົ້າທະເລຈົນບໍ່ຮູ້ນາມແລະຮູບ, ສະເໝີນກັນ ໂກປີແຫ່ງວຣິນດາວັນຜູກຈິດໄວ້ກັບເຮົາຢ່າງໝົດສິ້ນ ຈົນບໍ່ອາດຄິດເຖິງກາຍຕົນ ໂລກນີ້ ຫຼືຊາດໜ້າໄດ້; ສະຕິທັງໝົດຂອງນາງຖືກຜູກໄວ້ໃນເຮົາເທົ່ານັ້ນ।
Verse 13
मत्कामा रमणं जारमस्वरूपविदोऽबला: । ब्रह्म मां परमं प्रापु: सङ्गाच्छतसहस्रश: ॥ १३ ॥
ໂກປີຜູ້ອ່ອນໂຍນທີ່ປາຖະໜາເຮົາ ເຂົ້າໃຈເຮົາເປັນຄົນຮັກຜູ້ນ່າຫຼົງ (ຄູ່ຮັກລັບ) ແລະບໍ່ຮູ້ຖານະທີ່ແທ້ຂອງເຮົາ; ແຕ່ດ້ວຍການຄົບຄືນຢ່າງໃກ້ຊິດ ໂກປີນັບແສນໆ ໄດ້ບັນລຸເຖິງເຮົາ—ພຣະພຣົມັນສູງສຸດ ຄວາມຈິງສົມບູນ।
Verse 14
तस्मात्त्वमुद्धवोत्सृज्य चोदनां प्रतिचोदनाम् । प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च श्रोतव्यं श्रुतमेव च ॥ १४ ॥ मामेकमेव शरणमात्मानं सर्वदेहिनाम् । याहि सर्वात्मभावेन मया स्या ह्यकुतोभय: ॥ १५ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ອຸດທະວະ! ຈົ່ງລະທິ້ງທັງຄຳສັ່ງແລະຄຳຫ້າມ ທາງແຫ່ງການເຮັດແລະການຫຍຸດເຮັດ ພ້ອມທັງສິ່ງທີ່ໄດ້ຍິນແລ້ວແລະສິ່ງທີ່ຈະໄດ້ຍິນ. ຈົ່ງເຂົ້າພຶ່ງເຮົາແຕ່ຜູ້ດຽວ—ເຮົາເປັນອາຕະມັນໃນໃຈຂອງສັດທັງປວງ—ດ້ວຍຈິດໃຈທັງໝົດ; ດ້ວຍພຣະກະລຸນາຂອງເຮົາ ເຈົ້າຈະໄຮ້ຄວາມຢ້ານກົວໃນທຸກສະພາບ।
Verse 15
तस्मात्त्वमुद्धवोत्सृज्य चोदनां प्रतिचोदनाम् । प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च श्रोतव्यं श्रुतमेव च ॥ १४ ॥ मामेकमेव शरणमात्मानं सर्वदेहिनाम् । याहि सर्वात्मभावेन मया स्या ह्यकुतोभय: ॥ १५ ॥
ໂອ ອຸດທະວະ! ຈົ່ງລະທິ້ງຄຳສັ່ງ‑ຄຳຫ້າມ, ການເຮັດ‑ການຫຍຸດເຮັດ, ແລະສິ່ງທີ່ໄດ້ຍິນ‑ທີ່ຈະໄດ້ຍິນ; ແລ້ວເຂົ້າພຶ່ງເຮົາແຕ່ຜູ້ດຽວ ຜູ້ຢູ່ໃນໃຈຂອງສັດທັງປວງ. ຈົ່ງອາໄສເຮົາດ້ວຍຈິດໃຈທັງໝົດ; ດ້ວຍພຣະກະລຸນາຂອງເຮົາ ເຈົ້າຈະໄຮ້ຄວາມຢ້ານກົວໃນທຸກສະພາບ।
Verse 16
श्रीउद्धव उवाच संशय: शृण्वतो वाचं तव योगेश्वरेश्वर । न निवर्तत आत्मस्थो येन भ्राम्यति मे मन: ॥ १६ ॥
ສຣີ ອຸດທະວະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣະເຈົ້າແຫ່ງພຣະເຈົ້າຂອງຜູ້ມີິດໂຍຄະທັງປວງ! ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຟັງພຣະວາຈາຂອງພຣະອົງແລ້ວ ແຕ່ຄວາມສົງໄສໃນໃຈຍັງບໍ່ຫາຍ; ດັ່ງນັ້ນຈິດຂອງຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງສັບສົນ।
Verse 17
श्रीभगवानुवाच स एष जीवो विवरप्रसूति: प्राणेन घोषेण गुहां प्रविष्ट: । मनोमयं सूक्ष्ममुपेत्य रूपं मात्रा स्वरो वर्ण इति स्थविष्ठ: ॥ १७ ॥
ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕັດວ່າ: “ໂອ ອຸດທະວະ, ເຮົາສະຖິດຢູ່ໃນຖ້ຳແຫ່ງຫົວໃຈພ້ອມກັບປຣານາ ແລະ ສຽງນາດດັ້ງເດີມ ເພື່ອໃຫ້ຊີວິດແກ່ສັດທັງປວງ. ດ້ວຍໃຈຈຶ່ງຮັບຮູ້ຮູບອັນລະອຽດຂອງເຮົາ; ແລະເຮົາຍັງປາກົດເປັນຮູບຫຍາບຄືສຽງພຣະເວດ ທີ່ປະກອບດ້ວຍສະຫຼະສັ້ນຍາວ ສຽງສູງຕ່ຳ ແລະພະຍັນຊະນະ.”
Verse 18
यथानल: खेऽनिलबन्धुरुष्मा बलेन दारुण्यधिमथ्यमान: । अणु: प्रजातो हविषा समेधते तथैव मे व्यक्तिरियं हि वाणी ॥ १८ ॥
ເມື່ອໄມ້ຟືນຖືກຖູກັນຢ່າງແຮງ ຄວາມຮ້ອນເກີດຈາກການສຳຜັດກັບອາກາດ ແລະປະກາຍໄຟນ້ອຍໆ ປາກົດ; ເມື່ອເພີ່ມນ້ຳມັນເນີຍ ໄຟກໍລຸກໂຊນ. ສັນນັ້ນແຫຼະ ເຮົາປາກົດໃນສຽງສັ່ນສະເທືອນແຫ່ງພຣະເວດ.
Verse 19
एवं गदि: कर्म गतिर्विसर्गो घ्राणो रसो दृक् स्पर्श: श्रुतिश्च । सङ्कल्पविज्ञानमथाभिमान: सूत्रं रज:सत्त्वतमोविकार: ॥ १९ ॥
ໜ້າທີ່ຂອງອິນຊີການກະທຳ—ວາຈາ, ມື, ຕີນ, ອະໄວຍະວະເພດ, ແລະທະວານ—ແລະອິນຊີຮັບຮູ້—ດັງ, ລີ້ນ, ຕາ, ຜິວ, ຫູ—ພ້ອມທັງໜ້າທີ່ອັນລະອຽດຂອງໃຈ, ປັນຍາ, ສະຕິ, ແລະອະຫັງການ, ລວມທັງປຣະທານະອັນລະອຽດ ແລະການແປປ່ຽນຂອງຄຸນທັງສາມ (ຣະຈັສ-ສັດຕະວະ-ຕະມັສ)—ທັງໝົດນີ້ຈົ່ງເຂົ້າໃຈວ່າເປັນຮູບທີ່ປາກົດໃນວັດຖຸຂອງເຮົາ.
Verse 20
अयं हि जीवस्त्रिवृदब्जयोनि- रव्यक्त एको वयसा स आद्य: । विश्लिष्टशक्तिर्बहुधेव भाति बीजानि योनिं प्रतिपद्य यद्वत् ॥ २० ॥
ເມື່ອນຳເມັດພືດຫຼາຍໆ ໄປຫວ່ານໃນນາ ຈາກດິນຜືນດຽວກໍເກີດເປັນຕົ້ນໄມ້ ພຸ່ມໄມ້ ແລະຜັກນານາຊະນິດ; ສັນນັ້ນແຫຼະ ພຣະບຸກຄົນສູງສຸດຜູ້ປະທານຊີວິດ ແລະຜູ້ນິລັນດອນ ເດີມທີຢູ່ເຫນືອການປາກົດຂອງຈັກກະວານ ໃນສະພາບອະວະຍັກຕະ. ແຕ່ເມື່ອການເວລາຜ່ານໄປ ພຣະອົງຜູ້ເປັນທີ່ພຶ່ງຂອງຄຸນທັງສາມ ແລະເປັນຕົ້ນກຳເນີດດອກບົວສາກົນ ຈຶ່ງແບ່ງພະລັງວັດຖຸຂອງພຣະອົງ ແລະດູເຫມືອນປາກົດເປັນຮູບນັບບໍ່ຖ້ວນ ແມ່ນວ່າພຣະອົງເປັນໜຶ່ງດຽວ.
Verse 21
यस्मिन्निदं प्रोतमशेषमोतं पटो यथा तन्तुवितानसंस्थ: । य एष संसारतरु: पुराण: कर्मात्मक: पुष्पफले प्रसूते ॥ २१ ॥
ເຫມືອນຜ້າທີ່ຖືກທໍ່ຢູ່ເທິງການຂະຫຍາຍຂອງເສັ້ນດ້າຍຍືນແລະເສັ້ນດ້າຍພຸ່ງ, ສັນນັ້ນແຫຼະ ຈັກກະວານທັງໝົດຖືກຂະຫຍາຍຢູ່ເທິງພະລັງຂອງພຣະບຸກຄົນສູງສຸດ ແລະສະຖິດຢູ່ໃນພຣະອົງ. ຕົ້ນໄມ້ແຫ່ງສັງສານອັນເກົ່າແກ່ນີ້ເປັນກຳມະມະຍ ແລະໃຫ້ດອກກັບຜົນ; ດັ່ງນັ້ນຕົ້ນໄມ້ຄືຮ່າງກາຍກໍອອກດອກກ່ອນ ແລ້ວຈຶ່ງໃຫ້ຜົນເປັນຜົນຂອງຊີວິດໃນວັດຖຸ.
Verse 22
द्वे अस्य बीजे शतमूलस्त्रिनाल: पञ्चस्कन्ध: पञ्चरसप्रसूति: । दशैकशाखो द्विसुपर्णनीड- स्त्रिवल्कलो द्विफलोऽर्कं प्रविष्ट: ॥ २२ ॥ अदन्ति चैकं फलमस्य गृध्रा ग्रामेचरा एकमरण्यवासा: । हंसा य एकं बहुरूपमिज्यै- र्मायामयं वेद स वेद वेदम् ॥ २३ ॥
ຕົ້ນໄມ້ແຫ່ງການດຳລົງຢູ່ທາງວັດຖຸນີ້ມີເມັດສອງຢ່າງ ຮາກນັບຮ້ອຍ ລຳຕົ້ນສາມສ່ວນ ແລະກິ່ງໃຫຍ່ຫ້າສ່ວນ. ມັນໃຫ້ລົດຫ້າປະການ ມີກິ່ງສິບເອັດ ມີຮັງນົກສອງຕົວ ຖືກຫຸ້ມດ້ວຍເປືອກສາມຊັ້ນ ໃຫ້ຜົນສອງຢ່າງ ແລະຍືດຂຶ້ນເຖິງດວງອາທິດ.
Verse 23
द्वे अस्य बीजे शतमूलस्त्रिनाल: पञ्चस्कन्ध: पञ्चरसप्रसूति: । दशैकशाखो द्विसुपर्णनीड- स्त्रिवल्कलो द्विफलोऽर्कं प्रविष्ट: ॥ २२ ॥ अदन्ति चैकं फलमस्य गृध्रा ग्रामेचरा एकमरण्यवासा: । हंसा य एकं बहुरूपमिज्यै- र्मायामयं वेद स वेद वेदम् ॥ २३ ॥
ຜົນຢ່າງໜຶ່ງຂອງຕົ້ນໄມ້ນີ້ຖືກເສບໂດຍຜູ້ຢູ່ໃນບ້ານເມືອງ ຜູ້ໂລບໃນກາມ ແລະຜູ້ຜູກພັນກັບຄອບຄົວ; ອີກຜົນໜຶ່ງຖືກເສບໂດຍນັກບວດດຸດຫົງ ຜູ້ພຳນັກໃນປ່າ. ຜູ້ໃດໄດ້ອາໄສຄູອາຈານທາງວິນຍານທີ່ແທ້ ເຂົ້າໃຈວ່າຕົ້ນໄມ້ນີ້ແມ່ນການປະກົດຂອງພະລັງມາຍາຂອງສັດຈະສູງສຸດອັນດຽວ ທີ່ປາກົດໄດ້ຫຼາຍຮູບ ຜູ້ນັ້ນຈຶ່ງຮູ້ນັຍແຫ່ງເວດາຢ່າງແທ້ຈິງ.
Verse 24
एवं गुरूपासनयैकभक्त्या विद्याकुठारेण शितेन धीर: । विवृश्च्य जीवाशयमप्रमत्त: सम्पद्य चात्मानमथ त्यजास्त्रम् ॥ २४ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ດ້ວຍການບູຊາຄູອາຈານທາງວິນຍານຢ່າງລະມັດລະວັງ ຈົ່ງເຮັດໃຫ້ພັກຕິອັນເອກະຈິດແຂງແກ່ນ; ແລະດ້ວຍຂວານແຫ່ງປັນຍາເຫນືອໂລກອັນຄົມ ຈົ່ງຕັດອອກໂອດຄຸ້ມວັດຖຸອັນລະອຽດທີ່ຫຸ້ມວິນຍານໂດຍບໍ່ປະມາດ. ເມື່ອໄດ້ປະຈັກພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າແລ້ວ ຈົ່ງວາງຂວານແຫ່ງຄວາມຮູ້ແບບວິເຄາະນັ້ນເສຍ
Frequently Asked Questions
Because sādhu-saṅga awakens śuddha-bhakti, which directly attracts Bhagavān as a person (bhakta-vaśya). Ritual, yoga, and austerity can purify or elevate, but without devotion they do not establish the loving relationship that ‘binds’ the Lord. The chapter’s repeated contrast shows that the decisive factor is the heart’s exclusive attachment to Kṛṣṇa, transmitted and nourished through association with His pure devotees.
The chapter teaches that eligibility is ultimately determined by contact with bhakti—especially via devotees—rather than by birth, ritual capacity, or scholastic attainment. By sādhu-saṅga, even those dominated by rajas and tamas can receive devotion, and devotion itself carries the soul to the Lord’s abode, as illustrated by figures like Prahlāda, Vṛtrāsura, Gajendra, Jaṭāyu, Kubjā, the gopīs, and the wives of the brāhmaṇas.
It is not a rejection of Veda as false, but a declaration of Veda’s final purport (tātparya): all subsidiary rules and ritual procedures are meant to culminate in exclusive surrender to Bhagavān. When direct refuge in Kṛṣṇa is awakened, secondary supports become nonessential, just as one leaves a boat after crossing a river.
It is an allegory of embodied saṁsāra structured by guṇa and karma. Its components (seeds, roots, trunks, branches, fruits, two birds) encode the jīva’s entanglement and the experience of enjoyment and renunciation. With guru-bhakti and sharpened knowledge, one ‘cuts’ the subtle covering (liṅga-śarīra identification) and, upon realizing Bhagavān, relinquishes even the analytic tool—resting in direct devotion and realization.
Their consciousness is portrayed as fully absorbed in Kṛṣṇa beyond self-awareness, social identity, or concern for future lives. Their viraha (anguish of separation when Kṛṣṇa leaves for Mathurā) demonstrates exclusive dependence: without Him, no substitute happiness exists. The chapter uses this as the lived proof that pure love, not technique, is the supreme means and end.