Shloka 18

Devanagari script

तं विलोक्याच्युतो दूरात् प्रियापर्यङ्कमास्थित: । सहसोत्थाय चाभ्येत्य दोर्भ्यां पर्यग्रहीन्मुदा ॥ १८ ॥

Transliteration

taṁ vilokyācyuto dūrāt priyā-paryaṅkam āsthitaḥ sahasotthāya cābhyetya dorbhyāṁ paryagrahīn mudā

Translation

ໃນເວລານັ້ນ ພຣະອະຈຸຕະປະທັບຢູ່ເທິງຕຽງຂອງພຣະມະເຫສີ. ເມື່ອເຫັນພຣາຫມັນຢູ່ໄກ ກໍລຸກຂຶ້ນທັນທີ ໄປຕ້ອນຮັບ ແລະກອດດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີ.

Synonyms

• तम्: him
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; सर्वनाम

• विलोक्य: having seen
• विलोक्य: Purvakala (पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: वि-लोक् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)

• अच्युतः: Acyuta (Krishna)
• अच्युतः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अच्युत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• दूरात्: from afar
• दूरात्: Apadana (अपादान)
• Type: Indeclinable
• Root: दूर (प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी-अर्थे अव्ययीभाववत्/अव्ययप्रयोग (ablatival adverb)

• प्रियापर्यङ्कम्: his beloved’s couch
• प्रियापर्यङ्कम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रिया (प्रातिपदिक) + पर्यङ्क (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (प्रियायाः पर्यङ्कः); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• आस्थितः: seated/placed
• आस्थितः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: आ-स्था (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• सहसा: suddenly/at once
• सहसा: Kriya-Visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सहसा (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण अव्यय (adverb)

• उत्थाय: having risen
• उत्थाय: Purvakala (पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: उत्-स्था (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• अभ्येत्य: having approached
• अभ्येत्य: Purvakala (पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि-इ (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund)

• दोर्भ्याम्: with (his) two arms
• दोर्भ्याम्: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: दोर्/दोर् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसक/स्त्रीलिङ्ग (प्रयोगे), तृतीया (3), द्विवचन

• पर्यग्रहीत्: embraced
• पर्यग्रहीत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: परि-ग्रह् (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• मुदा: with joy
• मुदा: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: मुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; भाववाचक

Characters & Entities

• Śrī Kṛṣṇa (Acyuta)
• Sudāmā
• Rukmiṇī (implied by 'priyā')

FAQs

Why did Krishna immediately rise and embrace Sudama in Srimad Bhagavatam 10.80.18?

Because Sudāmā was Kṛṣṇa’s dear devotee and childhood friend; the Lord delights in honoring His devotees, regardless of their external condition.

What does this verse teach about Krishna’s relationship with His devotees?

It shows Kṛṣṇa’s affectionate accessibility: even while seated with royal opulence, He personally welcomes a humble devotee with spontaneous love.

How can this Sudama-Krishna lesson be applied in modern life?

Value devotion and sincere relationships over status—offer respect and warmth to the humble, and cultivate simple-hearted bhakti without pride.