Adhyaya 76
Śālva Attacks Dvārakā; Pradyumna Leads the Defense (Saubha-vimāna and Māyā-yuddha)
ສຸກະເດວະເລົ່າວິລະກຳອັນນ່າອັດສະຈັນອີກຢ່າງຂອງພຣະສີກຣິດສະນະ: ການປະຫານຊາລະວະ ເຈົ້າເມືອງບິນ ສາວພະ (Saubha). ຊາລະວະເຄີຍເປັນພັນທະມິດຂອງຊິຊຸປາລະ ແລະຖືກຫຍັບຫຍາມໃນງານອະພິເສກຂອງຣຸກມິນີ ເມື່ອພວກຢາດຸຊະນະກະສັດພັນທະມິດ. ລາວສາບານຈະແກ້ແຄ້ນ ແລະບຳເນັດບູຊາພະປາສຸປະຕິ (ພຣະສິວະ) ຢ່າງເຂັ້ມງວດ ຈົນໄດ້ພອນເປັນພາຫະນະອັນນ່າຢ້ານ ແລະບໍ່ອາດທຳລາຍໄດ້. ຕາມພຣະບັນຊາຂອງພຣະສິວະ ມາຍາດານະວະສ້າງເມືອງເຫຼັກບິນ ສາວພະ. ຊາລະວະຈຶ່ງບຸກດວາຣະກາ ທຳລາຍກຳແພງປ້ອງກັນ ແລະຂວ້າງອາວຸດປະຫລາດທ່າມກາງພາຍຝຸ່ນ ຄ້າຍເຫດການເມືອງສາມຂອງອະສຸຣ. ໃນຍາມທີ່ພຣະກຣິດສະນະບໍ່ຢູ່ ພຣະປຣະດຍຸມນະປອບໃຈປະຊາຊົນ ແລະນຳທັບຢາດຸອອກຮົບ. ລາວຕ້ານມາຍາຂອງສາວພະທີ່ເພີ່ມຈຳນວນ ຫາຍໄປ ແລະຍ້າຍທີ່ຢູ່ຕະຫຼອດ ພ້ອມທັງປະຫານຜູ້ນຳສຳຄັນ ຈົນໄດ້ຮັບຄຳສັນລະເສີນຈາກທັງສອງຝ່າຍ. ເມື່ອດຍຸມານຕີພຣະປຣະດຍຸມນະຈົນສະຫຼົບ ສາລະຖີຈຶ່ງພາຖອນອອກຕາມທຳນຽມກະສັດນັກຮົບ; ແຕ່ພຣະປຣະດຍຸມນະຟື້ນຄືນ ແລະຕຳນິການຖອນວ່າເປັນຄວາມອັບອາຍ ປູທາງໃຫ້ສົງຄາມດຳເນີນຕໍ່ໄປ ຈົນພຣະກຣິດສະນະຈະເຂົ້າມາຕັດສິນໃນຕອນຕໍ່ໄປ.
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच अथान्यदपि कृष्णस्य शृणु कर्माद्भुतं नृप । क्रीडानरशरीरस्य यथा सौभपतिर्हत: ॥ १ ॥
ສີສຸກະເທວະກ່າວວ່າ: ຂ້າແຕ່ພຣະຣາຊາ ຈົ່ງຟັງກຳກະທຳອັນອັດສະຈັນອີກປະການຂອງພຣະສີກຣິດສະນະ ຜູ້ປາກົດໃນຮ່າງມະນຸດເພື່ອສຳຣານໃນລີລາອັນເທິງໂລກ; ຈົ່ງຟັງວ່າພຣະອົງສັງຫານເຈົ້າແຫ່ງເສົາພະແນວໃດ।
Verse 2
शिशुपालसख: शाल्वो रुक्मिण्युद्वाह आगत: । यदुभिर्निर्जित: सङ्ख्ये जरासन्धादयस्तथा ॥ २ ॥
ຊາລະວະ ເປັນໝູ່ຂອງ ຊິຊຸປາລະ ໄດ້ມາຮ່ວມພິທີອະພິເສກຂອງ ຣຸກມິນີ. ໃນສົງຄາມນັ້ນ ວີຣະຊົນຢາດຸໄດ້ຊະນະເຂົາ ພ້ອມທັງ ຈະຣາສັນທະ ແລະກະສັດອື່ນໆ.
Verse 3
शाल्व: प्रतिज्ञामकरोच्छृण्वतां सर्वभूभुजाम् । अयादवां क्ष्मां करिष्ये पौरुषं मम पश्यत ॥ ३ ॥
ຕໍ່ໜ້າກະສັດທັງປວງ ຊາລະວະໄດ້ປະຕິຍານວ່າ “ຂ້າຈະເຮັດໃຫ້ແຜ່ນດິນປອດຈາກພວກຢາດຸ; ຈົ່ງເບິ່ງຄວາມກ້າຫານຂອງຂ້າ!”
Verse 4
इति मूढ: प्रतिज्ञाय देवं पशुपतिं प्रभुम् । आराधयामास नृप: पांशुमुष्टिं सकृद्ग्रसन् ॥ ४ ॥
ເມື່ອປະຕິຍານແລ້ວ ກະສັດຜູ້ຫຼົງໂງ່ນັ້ນໄດ້ບູຊາພຣະປະສຸປະຕິ (ພຣະສິວະ) ໂດຍກິນຝຸ່ນເພີຍໜຶ່ງກຳມືທຸກມື້ ແລະບໍ່ກິນຢ່າງອື່ນເລີຍ.
Verse 5
संवत्सरान्ते भगवानाशुतोष उमापति: । वरेणच्छन्दयामास शाल्वं शरणमागतम् ॥ ५ ॥
ເມື່ອຄົບໜຶ່ງປີ ພຣະອຸມາປະຕິ ຜູ້ໄດ້ນາມວ່າ “ອາຊຸໂຕຊະ—ຜູ້ພໍໃຈໄວ” ໄດ້ໂປດປານຊາລະວະຜູ້ມາພຶ່ງພາ ໂດຍປະທານໃຫ້ເລືອກພອນ.
Verse 6
देवासुरमनुष्याणां गन्धर्वोरगरक्षसाम् । अभेद्यं कामगं वव्रे स यानं वृष्णिभीषणम् ॥ ६ ॥
ຊາລະວະໄດ້ເລືອກພາຫະນະທີ່ເທວະ, ອະສຸຣະ, ມະນຸດ, ຄັນທັຣວະ, ອຸຣະກະ ແລະ ຣາກຊະສະ ບໍ່ອາດທຳລາຍໄດ້; ໄປໄດ້ຕາມປາຖະນາ ແລະເຮັດໃຫ້ພວກວຣິສນິຫວາດຫວັນ.
Verse 7
तथेति गिरिशादिष्टो मय: परपुरंजय: । पुरं निर्माय शाल्वाय प्रादात्सौभमयस्मयम् ॥ ७ ॥
ພຣະສິວະຕັດວ່າ “ຈົ່ງເປັນເຊັ່ນນັ້ນ” ຕາມພຣະບັນຊາ ມາຍາດານະວະໄດ້ສ້າງນະຄອນເຫຼັກບິນຊື່ “ເສົາພະ” ແລ້ວຖວາຍແກ່ຊາລະວະ
Verse 8
स लब्ध्वा कामगं यानं तमोधाम दुरासदम् । ययौ द्वारवतीं शाल्वो वैरं वृष्णिकृतं स्मरन् ॥ ८ ॥
ເມື່ອໄດ້ຍານທີ່ໄປໄດ້ຕາມໃຈ ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມມືດ ແລະຍາກຈະເຂົ້າເຖິງນັ້ນ ຊາລະວະກໍໄປຫາດວາຣະວະຕີ ໂດຍລະລຶກຄວາມອາຄາດກັບວຣິຊນິ
Verse 9
निरुध्य सेनया शाल्वो महत्या भरतर्षभ । पुरीं बभञ्जोपवनानुद्यानानि च सर्वश: ॥ ९ ॥ सगोपुराणि द्वाराणि प्रासादाट्टालतोलिका: । विहारान् स विमानाग्र्यान्निपेतु: शस्त्रवृष्टय: ॥ १० ॥ शिला द्रुमाश्चाशनय: सर्पा आसारशर्करा: । प्रचण्डश्चक्रवातोऽभूद् रजसाच्छादिता दिश: ॥ ११ ॥
ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນວົງສາພາຣະຕະ! ຊາລະວະໄດ້ລ້ອມເມືອງດ້ວຍກອງທັບໃຫຍ່ ແລະທຳລາຍສວນແລະອຸທະຍານຮອບນອກທົ່ວໄປ ທັງປະຕູຫໍສູງ ປະຕູເມືອງ ພຣະຮາຊວັງ ຫໍຄອຍ ແລະສະຖານທີ່ພັກຜ່ອນກໍພັງພິນາດ; ຈາກວິມານຊັ້ນເລີດຂອງລາວ ມີຝົນອາວຸດຕົກລົງ—ຫີນ ທ່ອນໄມ້ ຟ້າຜ່າດຸດວັຊຣະ ງູ ແລະລູກເຫັບ; ຕໍ່ມາພາຍຸຫມຸນອັນຮຸນແຮງເກີດຂຶ້ນ ຝຸ່ນຜົງປົກຄຸມທິດທັງປວງ
Verse 10
निरुध्य सेनया शाल्वो महत्या भरतर्षभ । पुरीं बभञ्जोपवनानुद्यानानि च सर्वश: ॥ ९ ॥ सगोपुराणि द्वाराणि प्रासादाट्टालतोलिका: । विहारान् स विमानाग्र्यान्निपेतु: शस्त्रवृष्टय: ॥ १० ॥ शिला द्रुमाश्चाशनय: सर्पा आसारशर्करा: । प्रचण्डश्चक्रवातोऽभूद् रजसाच्छादिता दिश: ॥ ११ ॥
ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນພາຣະຕະ! ຊາລະວະລ້ອມເມືອງດ້ວຍກອງທັບໃຫຍ່ ແລະທຳລາຍສວນແລະອຸທະຍານທົ່ວໄປ ປະຕູຫໍສູງ ປະຕູເມືອງ ພຣະຮາຊວັງ ຫໍຄອຍ ແລະທີ່ພັກຜ່ອນພັງລົງ; ຈາກວິມານຊັ້ນເລີດມີຝົນອາວຸດ—ຫີນ ທ່ອນໄມ້ ຟ້າຜ່າດຸດວັຊຣະ ງູ ແລະລູກເຫັບ—ຕົກລົງ; ແລ້ວພາຍຸຫມຸນຮຸນແຮງກໍເກີດຂຶ້ນ ຝຸ່ນຜົງປົກຄຸມທິດທັງປວງ
Verse 11
निरुध्य सेनया शाल्वो महत्या भरतर्षभ । पुरीं बभञ्जोपवनानुद्यानानि च सर्वश: ॥ ९ ॥ सगोपुराणि द्वाराणि प्रासादाट्टालतोलिका: । विहारान् स विमानाग्र्यान्निपेतु: शस्त्रवृष्टय: ॥ १० ॥ शिला द्रुमाश्चाशनय: सर्पा आसारशर्करा: । प्रचण्डश्चक्रवातोऽभूद् रजसाच्छादिता दिश: ॥ ११ ॥
ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນພາຣະຕະ! ຊາລະວະລ້ອມເມືອງດ້ວຍກອງທັບໃຫຍ່ ແລະບົດຂະຍີ້ສວນແລະອຸທະຍານທົ່ວໄປ ປະຕູຫໍສູງ ປະຕູເມືອງ ພຣະຮາຊວັງ ຫໍຄອຍ ແລະທີ່ພັກຜ່ອນພັງລົງ; ຈາກວິມານຊັ້ນເລີດມີຝົນອາວຸດ—ຫີນ ທ່ອນໄມ້ ຟ້າຜ່າດຸດວັຊຣະ ງູ ແລະລູກເຫັບ—ຕົກລົງ; ແລ້ວພາຍຸຫມຸນຮຸນແຮງກໍເກີດຂຶ້ນ ຝຸ່ນຜົງປົກຄຸມທິດທັງປວງ
Verse 12
इत्यर्द्यमाना सौभेन कृष्णस्य नगरी भृशम् । नाभ्यपद्यत शं राजंस्त्रिपुरेण यथा मही ॥ १२ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ເມືອງຂອງພຣະກຣິດສະນະຖືກຍານສໍບະທຳຮ້າຍຢ່າງຫນັກ ໂອ ພຣະຣາຊາ ຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ຮັບຄວາມສະຫງົບ ເຫມືອນແຜ່ນດິນເມື່ອຖືກຕຣິປຸຣະຈູ່ໂຈມ।
Verse 13
प्रद्युम्नो भगवान् वीक्ष्य बाध्यमाना निजा: प्रजा: । मा भैष्टेत्यभ्यधाद् वीरो रथारूढो महायशा: ॥ १३ ॥
ພຣະປຣັດຍຸມນະ ຜູ້ເປັນພະພຣະເຈົ້າ ເຫັນປະຊາຊົນຂອງພຣະອົງຖືກກົດຂີ່ ຈຶ່ງຂຶ້ນລົດສົງຄາມ ແລະກ່າວວ່າ “ຢ່າຢ້ານ”
Verse 14
सात्यकिश्चारुदेष्णश्च साम्बोऽक्रूर: सहानुज: । हार्दिक्यो भानुविन्दश्च गदश्च शुकसारणौ ॥ १४ ॥ अपरे च महेष्वासा रथयूथपयूथपा: । निर्ययुर्दंशिता गुप्ता रथेभाश्वपदातिभि: ॥ १५ ॥
ບັນດາແມ່ທັບໃຫຍ່ແຫ່ງນັກຮົບລົດສົງຄາມ—ສາຕະຍະກີ, ຈາຣຸເດດສະນະ, ສາມບະ, ອະກຣູຣະພ້ອມນ້ອງໆ, ພ້ອມທັງ ຮາຣດິກຍະ, ພານຸວິນດະ, ກະດະ, ຊຸກະ ແລະ ສາຣະນະ—ກັບນັກທະນູຜູ້ເກັ່ງກ້າອື່ນໆ ຫົວໜ້າກອງລົດສົງຄາມ ທັງໝົດສວມເກາະ ແລະອອກຈາກນະຄອນ ໂດຍມີກອງລົດ, ຊ້າງ, ມ້າ ແລະທະຫານຮາບຄຸ້ມກັນ
Verse 15
सात्यकिश्चारुदेष्णश्च साम्बोऽक्रूर: सहानुज: । हार्दिक्यो भानुविन्दश्च गदश्च शुकसारणौ ॥ १४ ॥ अपरे च महेष्वासा रथयूथपयूथपा: । निर्ययुर्दंशिता गुप्ता रथेभाश्वपदातिभि: ॥ १५ ॥
ບັນດາແມ່ທັບໃຫຍ່ແຫ່ງນັກຮົບລົດສົງຄາມ—ສາຕະຍະກີ, ຈາຣຸເດດສະນະ, ສາມບະ, ອະກຣູຣະພ້ອມນ້ອງໆ, ພ້ອມທັງ ຮາຣດິກຍະ, ພານຸວິນດະ, ກະດະ, ຊຸກະ ແລະ ສາຣະນະ—ກັບນັກທະນູຜູ້ເກັ່ງກ້າອື່ນໆ ຫົວໜ້າກອງລົດສົງຄາມ ທັງໝົດສວມເກາະ ແລະອອກຈາກນະຄອນ ໂດຍມີກອງລົດ, ຊ້າງ, ມ້າ ແລະທະຫານຮາບຄຸ້ມກັນ
Verse 16
तत: प्रववृते युद्धं शाल्वानां यदुभि: सह । यथासुराणां विबुधैस्तुमुलं लोमहर्षणम् ॥ १६ ॥
ຕໍ່ມາ ສົງຄາມອັນອຶກທຶກ ແລະເຮັດໃຫ້ຂົນລຸກ ໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນລະຫວ່າງກອງທັບຂອງຊາລວະ ແລະພວກຢະດຸ ເຫມືອນສົງຄາມໃຫຍ່ລະຫວ່າງເທວະກັບອະສຸຣະ
Verse 17
ताश्च सौभपतेर्माया दिव्यास्त्रै रुक्मिणीसुत: । क्षणेन नाशयामास नैशं तम इवोष्णगु: ॥ १७ ॥
ພຣະປຣະດຸມນະ ພຣະໂອຣສຂອງຣຸກມິນີ ໄດ້ໃຊ້ອາວຸດທິບທໍາລາຍມາຍາຂອງຊາລະວະທີ່ເນື່ອງກັບສໍພະ ໃນພິບຕາ ດັ່ງແສງອຸ່ນຂອງຕາເວັນຂັບໄລ່ຄວາມມືດແຫ່ງຄືນ.
Verse 18
विव्याध पञ्चविंशत्या स्वर्णपुङ्खैरयोमुखै: । शाल्वस्य ध्वजिनीपालं शरै: सन्नतपर्वभि: ॥ १८ ॥ शतेनाताडयच्छाल्वमेकैकेनास्य सैनिकान् । दशभिर्दशभिर्नेतृन् वाहनानि त्रिभिस्त्रिभि: ॥ १९ ॥
ລູກສອນຂອງພຣະປຣະດຸມນະມີກ້ານຄໍາ ຫົວເຫຼັກ ແລະຂໍ້ຕໍ່ເນີຍນວນ. ດ້ວຍ 25 ດອກ ພຣະອົງທະລຸແມ່ທັບໃຫຍ່ຂອງຊາລະວະ; ດ້ວຍ 100 ດອກ ທຳຮ້າຍຊາລະວະເອງ. ຈາກນັ້ນຍິງທະຫານຄົນລະ 1 ດອກ, ນາຍກອງຄົນລະ 10 ດອກ, ແລະພາຫະນະຄັນລະ 3 ດອກ.
Verse 19
विव्याध पञ्चविंशत्या स्वर्णपुङ्खैरयोमुखै: । शाल्वस्य ध्वजिनीपालं शरै: सन्नतपर्वभि: ॥ १८ ॥ शतेनाताडयच्छाल्वमेकैकेनास्य सैनिकान् । दशभिर्दशभिर्नेतृन् वाहनानि त्रिभिस्त्रिभि: ॥ १९ ॥
ລູກສອນຂອງພຣະປຣະດຸມນະມີກ້ານຄໍາ ຫົວເຫຼັກ ແລະຂໍ້ຕໍ່ເນີຍນວນ. ດ້ວຍ 25 ດອກ ພຣະອົງທະລຸແມ່ທັບໃຫຍ່ຂອງຊາລະວະ; ດ້ວຍ 100 ດອກ ທຳຮ້າຍຊາລະວະເອງ. ຈາກນັ້ນຍິງທະຫານຄົນລະ 1 ດອກ, ນາຍກອງຄົນລະ 10 ດອກ, ແລະພາຫະນະຄັນລະ 3 ດອກ.
Verse 20
तदद्भुचतं महत् कर्म प्रद्युम्नस्य महात्मन: । दृष्ट्वा तं पूजयामासु: सर्वे स्वपरसैनिका: ॥ २० ॥
ເມື່ອເຫັນວຽກການອັນນ່າອັດສະຈັນ ແລະຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງພຣະປຣະດຸມນະ ທະຫານທັງສອງຝ່າຍລ້ວນສັນລະເສີນ ແລະນົບນ້ອມບູຊາພຣະອົງ.
Verse 21
बहुरूपैकरूपं तद् दृश्यते न च दृश्यते । मायामयं मयकृतं दुर्विभाव्यं परैरभूत् ॥ २१ ॥
ຍານອາກາດມາຍາທີ່ມະຍະດານະວະສ້າງ ບາງຄັ້ງເປັນອັນດຽວແຕ່ປາກົດເປັນຫຼາຍຮູບທີ່ເໝືອນກັນ; ບາງຄັ້ງເຫັນ ບາງຄັ້ງບໍ່ເຫັນ. ດັ່ງນັ້ນຝ່າຍຕໍ່ຕ້ານຂອງຊາລະວະຈຶ່ງບໍ່ອາດແນ່ໃຈໄດ້ວ່າມັນຢູ່ໃສ.
Verse 22
क्वचिद्भूमौ क्वचिद् व्योम्नि गिरिमूर्ध्नि जले क्वचित् । अलातचक्रवद् भ्राम्यत् सौभं तद् दुरवस्थितम् ॥ २२ ॥
ໃນແຕ່ລະຂະນະ ເຮືອບິນສໍບະ ປາກົດບາງຄັ້ງຢູ່ເທິງດິນ ບາງຄັ້ງໃນຟ້າ ບາງຄັ້ງທີ່ຍອດພູ ຫຼືບາງຄັ້ງໃນນ້ຳ. ດັ່ງຄົບໄຟທີ່ຫມຸນວຽນ ມັນບໍ່ເຄີຍຢຸດຢູ່ທີ່ດຽວ.
Verse 23
यत्र यत्रोपलक्ष्येत ससौभ: सहसैनिक: । शाल्वस्ततस्ततोऽमुञ्चञ् छरान् सात्वतयूथपा: ॥ २३ ॥
ບ່ອນໃດບ່ອນນັ້ນທີ່ ຊາລະວະ ປາກົດພ້ອມເຮືອສໍບະ ແລະກອງທັບ ບັນດາຜູ້ນຳທັບຢະດຸ (ສາດວະຕະ) ກໍຍິງລູກສອນໃສ່ທັນທີ.
Verse 24
शरैरग्न्यर्कसंस्पर्शैराशीविषदुरासदै: । पीड्यमानपुरानीक: शाल्वोऽमुह्यत्परेरितै: ॥ २४ ॥
ລູກສອນຂອງສັດຕູຮ້ອນດັ່ງສຳຜັດໄຟແລະດວງອາທິດ ແລະທົນບໍ່ໄດ້ດັ່ງພິດງູ. ເມື່ອເຫັນກອງທັບແລະນະຄອນລອຍຟ້າຂອງຕົນຖືກກົດດັນ ຊາລະວະກໍຫຼົງງົດສັບສົນ.
Verse 25
शाल्वानीकपशस्त्रौघैर्वृष्णिवीरा भृशार्दिता: । न तत्यजू रणं स्वं स्वं लोकद्वयजिगीषव: ॥ २५ ॥
ແມ່ນແຕ່ວີລະຊົນວຣິຊນິຖືກທຸກທົນຫນັກຈາກຝົນອາວຸດຂອງແມ່ທັບຊາລະວະ ແຕ່ເນື່ອງຈາກປາຖະໜາຊັຍຊະນະທັງໃນໂລກນີ້ແລະໂລກໜ້າ ພວກເຂົາບໍ່ລະທິ້ງຕຳແໜ່ງຮົບຂອງຕົນ.
Verse 26
शाल्वामात्यो द्युमान्नाम प्रद्युम्नं प्राक्प्रपीडित: । आसाद्य गदया मौर्व्या व्याहत्य व्यनदद् बली ॥ २६ ॥
ດະຍຸມານ ລັດຖະມົນຕີຂອງຊາລະວະ ຜູ້ເຄີຍຖືກ ສຣີ ປຣະດະຍຸມນະ ເຮັດໃຫ້ບາດເຈັບ ບັດນີ້ພຸ່ງເຂົ້າມາໃກ້ ແລະຮ້ອງຄຳຮາມ ກ່ອນຟາດດ້ວຍຄອນເຫຼັກດຳຂອງຕົນ.
Verse 27
प्रद्युम्नं गदया शीर्णवक्ष:स्थलमरिंदमम् । अपोवाह रणात्सूतो धर्मविद् दारुकात्मज: ॥ २७ ॥
ເມື່ອເຫັນວ່າອົກຂອງປຣັດຍຸມນະຖືກຄ້ອນກະບອງທຸບແຕກ, ສາລະທີລູກດາຣຸກະຜູ້ຮູ້ທຳ ໄດ້ນຳພຣະອົງອອກຈາກສະໜາມຮົບ।
Verse 28
लब्धसंज्ञो मुहूर्तेन कार्ष्णि: सारथिमब्रवीत् । अहो असाध्विदं सूत यद् रणान्मेऽपसर्पणम् ॥ २८ ॥
ເມື່ອໄດ້ສະຕິຄືນມາໃນພຽງຊົ່ວຄາວ ປຣັດຍຸມນະຜູ້ເປັນລູກພຣະກຣິດສະນາ ກ່າວກັບສາລະທີວ່າ “ໂອ ສູຕ, ນີ້ຊ່າງບໍ່ສົມຄວນ—ທີ່ຂ້າຖືກນຳອອກຈາກສະໜາມຮົບ!”
Verse 29
न यदूनां कुले जात: श्रूयते रणविच्युत: । विना मत्क्लीबचित्तेन सूतेन प्राप्तकिल्बिषात् ॥ २९ ॥
ນອກຈາກຂ້າ ບໍ່ເຄີຍໄດ້ຍິນວ່າຜູ້ເກີດໃນວົງຍະດຸຈະລະທິ້ງສະໜາມຮົບ. ບັດນີ້ກຽດຂອງຂ້າຖືກເປື້ອນເພາະສູຕຜູ້ມີໃຈຂີ້ຂະຍາດແລະມີບາບ.
Verse 30
किं नु वक्ष्येऽभिसङ्गम्य पितरौ रामकेशवौ । युद्धात्सम्यगपक्रान्त: पृष्टस्तत्रात्मन: क्षमम् ॥ ३० ॥
ຖ້າຂ້າກັບໄປພົບບິດາດຸດດັ່ງ ຣາມ ແລະ ເກສະວະ ຫຼັງຈາກຫນີສົງຄາມມາແບບນີ້ ຂ້າຈະເວົ້າຫຍັງ? ເມື່ອຖືກຖາມຢູ່ນັ້ນ ຄຳຕອບໃດຈຶ່ງສົມກັບກຽດຂອງຂ້າ?
Verse 31
व्यक्तं मे कथयिष्यन्ति हसन्त्यो भ्रातृजामय: । क्लैब्यं कथं कथं वीर तवान्यै: कथ्यतां मृधे ॥ ३१ ॥
ແນ່ນອນພີ່ສະໃພ້ຂອງຂ້າຈະຫົວເຮາະແລ້ວກ່າວວ່າ “ໂອ ວີຣະບຸລຸດ, ເລົ່າມາເຖີດ; ໃນສະໜາມຮົບ ສັດຕູເຮັດໃຫ້ເຈົ້າກາຍເປັນຄົນຂີ້ຂະຍາດໄດ້ແນວໃດ?”
Verse 32
सारथिरुवाच धर्मं विजानतायुष्मन् कृतमेतन्मया विभो । सूत: कृच्छ्रगतं रक्षेद् रथिनं सारथिं रथी ॥ ३२ ॥
ສາລະທີກ່າວວ່າ: “ໂອ ຜູ້ມີອາຍຸຍືນ, ຂ້າພະເຈົ້າເຮັດສິ່ງນີ້ໂດຍຮູ້ທຳມະໜ້າທີ່, ພຣະອົງ. ເມື່ອມີພະຍຸອັນຕະລາຍ ສາລະທີຕ້ອງປົກປ້ອງຜູ້ຂັບຮົບ, ແລະຜູ້ຂັບຮົບກໍຄວນປົກປ້ອງສາລະທີຂອງຕົນ.”
Verse 33
एतद्विदित्वा तु भवान्मयापोवाहितो रणात् । उपसृष्ट: परेणेति मूर्च्छितो गदया हत: ॥ ३३ ॥
ເພາະຮູ້ກົດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງນຳພຣະອົງອອກຈາກສະໜາມຮົບ; ເນື່ອງຈາກພຣະອົງຖືກກະບອງຂອງສັດຕູຟາດຈົນສະຫຼົບ ແລະຂ້າພະເຈົ້າຄິດວ່າພຣະອົງບາດເຈັບຫນັກ.
Frequently Asked Questions
Śālva is portrayed as an ally of Śiśupāla and an enemy of the Yadus, previously defeated at Rukmiṇī’s wedding alongside Jarāsandha’s coalition. Shamed, he publicly vows to destroy the Yādavas and later attacks Dvārakā to fulfill that oath, using a boon-granted aerial fortress to compensate for his earlier battlefield defeat.
Śālva seeks strategic invincibility rather than purification; he performs severe austerity to please Śiva (Umāpati), who is famed as quickly pleased but grants the boon after a year. Śālva chooses an extraordinary vehicle said to be beyond destruction by various classes of beings and capable of terrifying the Vṛṣṇis—an example of how devotion aimed at power can yield temporary advantages without granting ultimate safety from Bhagavān’s will.
Saubha is an iron flying city (aerial fortress) constructed by Maya Dānava on Śiva’s instruction. In the narrative it functions as a mobile, illusion-generating weapon-platform—appearing as many or one, visible or invisible, shifting between sky, earth, mountain, and water—illustrating māyā’s tactical power in war yet its ultimate defeat by divinely empowered heroes.
Pradyumna uses divine weapons to immediately dispel the illusions, compared to sunlight removing night’s darkness. He then executes precise archery—striking Śālva, killing or disabling leaders and drivers, and systematically neutralizing the enemy’s operational capacity—showing that dharmic leadership and divine empowerment can overcome psychological and occult warfare.
After being struck unconscious, Pradyumna’s charioteer withdraws him according to the charioteer’s duty to protect the warrior when in danger. Upon regaining consciousness, Pradyumna frames the withdrawal as a stain on kṣatriya-kīrti, arguing that Yadus are not known to abandon the battlefield. The episode highlights a dharma tension: protective duty versus the warrior’s obligation to maintain courage and reputation—setting up the continuation of the conflict.