Adhyaya 21
The Gopīs Glorify the Song of Kṛṣṇa’s Flute (Veṇu-gīta)
ໃນວຣິນດາວັນ ເມື່ອລະດູຝົນຄ່ອຍໆຜ່ານໄປສູ່ລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນທີ່ແຈ້ງໃສ ສຸກະເດວະໄດ້ພັນລະນານ້ຳປ່າທີ່ບໍລິສຸດ ແລະລົມຫອມອ່ອນໆ ໃນຂະນະທີ່ພຣະກຣິສນະເຂົ້າປ່າກັບພຣະບະລະຣາມ ເດັກລ້ຽງງົວ ແລະຝູງງົວ. ໃນການລ້ຽງງົວ ພຣະອົງເລີ່ມເປົ່າຂລຸຍ ແລະສຽງນັ້ນເຂົ້າໄປສູ່ໃຈຂອງກົບປີແຫ່ງວຣາຊະ ຜູ້ຊຸມນຸມກັນຢ່າງລັບໆ ເວົ້າດ້ວຍຄວາມປິຕິຈົນຂາດຕອນ ເມື່ອ kāma ຖືກກັ່ນໃຫ້ເປັນ bhakti-rasa. ພວກນາງສັນລະເສີນຄວາມງາມ ເຄື່ອງນຸ່ງ ຮອຍຕີນ ແລະຂລຸຍຂອງພຣະອົງ ແລະຂະຫຍາຍທັດສະນະວ່າ ຂລຸຍ ກວາງ ນົກ ແມ່ນ້ຳ ເມກ ຍິງຊົນປ່າ ແລະພູໂກວັດທະນະ ໂຊກດີຍິ່ງ ເພາະໄດ້ສຳຜັດກັບພຣະກຣິສນະ. ຕອນທ້າຍ ກົບປີຈົມຢູ່ໃນ smaraṇa ຢ່າງເຕັມທີ່ ເປັນສະພານໄປສູ່ອາລົມ madhurya ຂອງວຣາຊະ ທີ່ຈະເຂັ້ມຂຶ້ນໃນລີລາຕໍ່ໆໄປ ຈົນເຖິງສາຍເລື່ອງ rāsa-līlā.
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच इत्थं शरत्स्वच्छजलं पद्माकरसुगन्धिना । न्यविशद् वायुना वातं सगोगोपालकोऽच्युत: ॥ १ ॥
ສຣີຊຸກເກວະກ່າວວ່າ—ດັ່ງນັ້ນໃນລະດູສາຣັດ ນ້ຳໃສກະຈ່າງ ແລະລົມເຢັນພັດຫອມດ້ວຍກິ່ນດອກບົວຈາກສະຫຼອງໃສ. ພຣະອະຈະຍຸຕະ ພ້ອມດ້ວຍຝູງງົວ ແລະສະຫາຍໂຄບານ ໄດ້ເຂົ້າສູ່ປ່າວຣິນດາວັນ।
Verse 2
कुसुमितवनराजिशुष्मिभृङ्ग- द्विजकुलघुष्टसर:सरिन्महीध्रम् । मधुपतिरवगाह्य चारयन् गा: सहपशुपालबलश्चुकूज वेणुम् ॥ २ ॥
ສະນ້ຳ ແມ່ນ້ຳ ແລະພູເຂົາໃນວຣິນດາວັນ ກ້ອງກັງວານດ້ວຍສຽງຜຶ້ງເມົານ້ຳເຜິ້ງ ແລະຝູງນົກທີ່ເຄື່ອນໄຫວທ່າມກາງຕົ້ນໄມ້ອອກດອກ. ມະທຸປະຕິ ສຣີກຣິຊນະ ເຂົ້າສູ່ປ່ານັ້ນພ້ອມພຣະບະລະຣາມ ແລະເດັກໂຄບານ ແລະໃນຂະນະທີ່ເລີ້ຍງງົວ ພຣະອົງໄດ້ບັນລະເລີງເວນຸ (ຂຸ່ຍ) ໃຫ້ກັງວານ।
Verse 3
तद् व्रजस्त्रिय आश्रुत्य वेणुगीतं स्मरोदयम् । काश्चित्परोक्षं कृष्णस्य स्वसखीभ्योऽन्ववर्णयन् ॥ ३ ॥
ເມື່ອສາວໆໃນວຣະຈະໄດ້ຍິນບົດເພງຂອງປີ່ຂອງພຣະກຣິດສະນະທີ່ປຸກເຮົາຄວາມຮັກ ບາງນາງກໍແອບເລົ່າຄຸນຄ່າຂອງພຣະອົງໃຫ້ໝູ່ສະໜິດຟັງ।
Verse 4
तद्वर्णयितुमारब्धा: स्मरन्त्य: कृष्णचेष्टितम् । नाशकन् स्मरवेगेन विक्षिप्तमनसो नृप ॥ ४ ॥
ນາງໆເລີ່ມພູດພັນຖຶງພຣະກຣິດສະນະ ແຕ່ເມື່ອລະລຶກເຖິງລີລາຂອງພຣະອົງ ໂອ ພຣະຣາຊາ ກຳລັງແຫ່ງຄວາມຮັກກໍກວນໃຈ ຈົນພູດຕໍ່ບໍ່ໄດ້।
Verse 5
बर्हापीडं नटवरवपु: कर्णयो: कर्णिकारं बिभ्रद् वास: कनककपिशं वैजयन्तीं च मालाम् । रन्ध्रान् वेणोरधरसुधया पूरयन्गोपवृन्दै- र्वृन्दारण्यं स्वपदरमणं प्राविशद् गीतकीर्ति: ॥ ५ ॥
ພຣະກຣິດສະນະປະດັບຂົນນົກຢູງເທິງພຣະເສຍະ ປັກດອກກັນນິກາຣາສີນ້ຳເງິນທີ່ພຣະກັນ ນຸ່ງຜ້າພີຕຳພອນສີເຫຼືອງດຸດທອງ ແລະສວມພວງມາລາໄວຊະຢັນຕີ ໃນຮູບນັກຟ້ອນຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ພຣະອົງເຂົ້າສູ່ປ່າວຣິນດາວັນ ປະດັບດ້ວຍຮອຍພຣະບາດ ແລະເຕີມຮູປີ່ດ້ວຍນ້ຳຫວານແຫ່ງພຣະໂອສຖ ໃນຂະນະທີ່ເດັກລ້ຽງງົວຮ້ອງສັນລະເສີນພຣະກຽດຕິຄຸນ।
Verse 6
इति वेणुरवं राजन् सर्वभूतमनोहरम् । श्रुत्वा व्रजस्त्रिय: सर्वा वर्णयन्त्योऽभिरेभिरे ॥ ६ ॥
ໂອ ພຣະຣາຊາ ເມື່ອສາວໆໃນວຣະຈະໄດ້ຍິນສຽງປີ່ຂອງພຣະກຣິດສະນະທີ່ດຶງດູດໃຈສັດທັງປວງ ພວກນາງທັງໝົດກໍກອດກັນ ແລະເລີ່ມພູດພັນຖຶງສຽງນັ້ນ।
Verse 7
श्रीगोप्य ऊचु: अक्षण्वतां फलमिदं न परं विदाम: सख्य: पशूननु विवेशयतोर्वयस्यै: । वक्त्रं व्रजेशसुतयोरनवेणु जुष्टं यैर्वा निपीतमनुरक्तकटाक्षमोक्षम् ॥ ७ ॥
ນາງໂກປີກ່າວວ່າ: ໂອ ສະຫາຍເອີຍ ພວກເຮົາບໍ່ຮູ້ວ່າມີຜົນແຫ່ງດວງຕາໃດຈະຍິ່ງກວ່ານີ້—ໃບໜ້າອັນງາມຂອງພຣະບຸດທັງສອງຂອງນັນທະມະຫາຣາຊາ ເມື່ອພຣະອົງເຂົ້າປ່າພ້ອມໝູ່ ຂັບຝູງງົວໄປຂ້າງໜ້າ ຊູບປີ່ໄວ້ທີ່ພຣະໂອສຖ ແລະປ່ອຍສາຍຕາແຫ່ງຄວາມຮັກໃຫ້ຊາວວຣິນດາວັນ; ຜູ້ໄດ້ເຫັນນັ້ນຍ່ອມເປັນຜູ້ມີບຸນ।
Verse 8
चूतप्रवालबर्हस्तबकोत्पलाब्ज- मालानुपृक्तपरिधानविचित्रवेशौ । मध्ये विरेजतुरलं पशुपालगोष्ठ्यां रङ्गे यथा नटवरौ क्व च गायमानौ ॥ ८ ॥
ພຣະກຣິດສະນະ ແລະ ພຣະບະລະຣາມ ປະດັບດ້ວຍຍອດມ່ວງອ່ອນ ຂົນນົກຍູງ ດອກບົວ ແລະ ດອກອຸບົນ ພ້ອມກຸ່ມດອກຕູມ ແລະ ສວມເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມຫຼາກສີທີ່ມີມາລາພາດ ຈຶ່ງສ່ອງສະຫວ່າງງາມກາງຫມູ່ເດັກລ້ຽງງົວ ດຸດດັ່ງນັກຟ້ອນຊັ້ນເລີດໃນເວທີ ແລະ ບາງຄັ້ງກໍຮ້ອງເພງ
Verse 9
गोप्य: किमाचरदयं कुशलं स्म वेणु- र्दामोदराधरसुधामपि गोपिकानाम् । भुङ्क्ते स्वयं यदवशिष्टरसं ह्रदिन्यो हृष्यत्त्वचोऽश्रु मुमुचुस्तरवो यथार्या: ॥ ९ ॥
ໂອ ບັນດາໂກປີ! ຂຸ່ຍນີ້ໄດ້ເຮັດກຸສົນອັນໃດ ຈຶ່ງໄດ້ຊິມນ້ຳອະມະລິດຈາກຮິມຝີປາກຂອງພຣະດາໂມດະຣະແຕ່ຜູ້ດຽວ ແລ້ວປະໄວ້ໃຫ້ພວກເຮົາແຕ່ລົດຊາດທີ່ເຫຼືອ—ທັງໆທີ່ອະມະລິດນັ້ນແທ້ໆເປັນຂອງໂກປີ! ບັນພະບຸລຸດຂອງຂຸ່ຍຄືກໍໄຜ່ ຫຼັ່ງນ້ຳຕາແຫ່ງປີຕິ; ແລະ ແມ່ນ້ຳຜູ້ເປັນແມ່ທີ່ຝັ່ງທີ່ໄຜ່ເກີດ ກໍປິຕິຈົນຂົນລຸກ—ດອກບົວຂອງນາງຕັ້ງຊັນດຸດຂົນກາຍ
Verse 10
वृन्दावनं सखि भुवो वितनोति कीर्तिं यद् देवकीसुतपदाम्बुजलब्धलक्ष्मि । गोविन्दवेणुमनु मत्तमयूरनृत्यं प्रेक्ष्याद्रिसान्ववरतान्यसमस्तसत्त्वम् ॥ १० ॥
ໂອ ສະຫາຍ! ວຣິນດາວັນແຜ່ກຽດສັກສີຂອງແຜ່ນດິນ ເພາະໄດ້ຮັບຂຸມຊັບແຫ່ງດອກບົວພຣະບາດຂອງພຣະກຣິດສະນະ ພຣະບຸດຂອງເທວະກີ. ເມື່ອໄດ້ຍິນສຽງຂຸ່ຍຂອງໂກວິນດະ ນົກຍູງກໍເຕັ້ນລຳຢ່າງເຄລິ້ມ; ແລະ ສັດອື່ນໆທີ່ເບິ່ງຈາກຍອດເຂົາກໍຕະລຶງງັນ
Verse 11
धन्या: स्म मूढगतयोऽपि हरिण्य एता या नन्दनन्दनमुपात्तविचित्रवेशम् । आकर्ण्य वेणुरणितं सहकृष्णसारा: पूजां दधुर्विरचितां प्रणयावलोकै: ॥ ११ ॥
ແມ່ນແຕ່ກວາງເພດແມ່ທີ່ດູຊື່ໆເຫຼົ່ານີ້ກໍຍັງເປັນຜູ້ມີບຸນ ເພາະໄດ້ເຂົ້າໄປໃກ້ນັນທະນັນດະນະ ພຣະກຣິດສະນະ ຜູ້ສວມເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມງາມແປກຕາ ແລະ ກຳລັງເປົ່າຂຸ່ຍ. ພ້ອມກັບກວາງດຳ (ກຣິດສະນະສາຣະ) ພວກມັນຟັງສຽງຂຸ່ຍ ແລະ ບູຊາພຣະອົງດ້ວຍສາຍຕາເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຮັກ
Verse 12
कृष्णं निरीक्ष्य वनितोत्सवरूपशीलं श्रुत्वा च तत्क्वणितवेणुविविक्तगीतम् । देव्यो विमानगतय: स्मरनुन्नसारा भ्रश्यत्प्रसूनकबरा मुमुहुर्विनीव्य: ॥ १२ ॥
ເມື່ອໄດ້ເຫັນພຣະກຣິດສະນະ—ຜູ້ທີ່ຮູບງາມແລະຄຸນຄວາມດີເປັນດຸດງານສະເຫຼີມສຳລັບສະຕຣີ—ແລະໄດ້ຍິນບົດເພງຂຸ່ຍອັນກັງວານໃນຄວາມສງົບ ພຣະຍາຂອງເທວະທີ່ເດີນທາງໃນວິມານກັບສາມີ ຖືກກາມເທວະກະທົບໃຈ. ພວກນາງຫຼົງໄຫຼຈົນດອກໄມ້ຫຼຸດຈາກຜົມ ສາຍຄາດແອວຄາຍ ແລະ ເກືອບຈະສະຫຼົບ
Verse 13
गावश्च कृष्णमुखनिर्गतवेणुगीत- पीयूषमुत्तभितकर्णपुटै: पिबन्त्य: । शावा: स्नुतस्तनपय:कवला: स्म तस्थु- र्गोविन्दमात्मनि दृशाश्रुकला: स्पृशन्त्य: ॥ १३ ॥
ຝູງງົວດື່ມນ້ຳອະມະລິດແຫ່ງບົດເພງປີ່ທີ່ໄຫຼອອກຈາກປາກຂອງກຣິດສະນະ ໂດຍຍົກຫູຂຶ້ນເປັນພາຊະນະ. ລູກງົວທີ່ປາກເຕັມນ້ຳນົມຈາກຫົວນົມຊຸ່ມຂອງແມ່ຢືນນິ່ງ ແລະດ້ວຍຕາມີນ້ຳຕາ ຮັບເອົາໂຄວິນດາເຂົ້າໃນໃຈ ແລະກອດພຣະອົງໃນຫົວໃຈ.
Verse 14
प्रायो बताम्ब विहगा मुनयो वनेऽस्मिन् कृष्णेक्षितं तदुदितं कलवेणुगीतम् । आरुह्य ये द्रुमभुजान् रुचिरप्रवालान् शृण्वन्ति मीलितदृशो विगतान्यवाच: ॥ १४ ॥
ແມ່ເອີຍ ໃນປ່ານີ້ນົກທັງຫຼາຍດູເໝືອນຈະເທົ່າທຽມນັກບຳເນັດ. ເພື່ອເບິ່ງກຣິດສະນະ ພວກມັນບິນຂຶ້ນໄປເກາະກິ່ງໄມ້ງາມໆ ປິດຕາ ແລະຟັງສຽງປີ່ອັນຫວານຢ່າງສງົບ ບໍ່ຫຼົງໃຫຼສຽງອື່ນໃດເລີຍ.
Verse 15
नद्यस्तदा तदुपधार्य मुकुन्दगीत- मावर्तलक्षितमनोभवभग्नवेगा: । आलिङ्गनस्थगितमूर्मिभुजैर्मुरारे- र्गृह्णन्ति पादयुगलं कमलोपहारा: ॥ १५ ॥
ເມື່ອແມ່ນ້ຳທັງຫຼາຍໄດ້ຍິນບົດເພງຂອງມຸກຸນດາ ໃຈກໍເກີດຄວາມປາຖະໜາ ກະແສນ້ຳຈຶ່ງຂາດຕອນແລະປັ່ນປ່ວນເປັນວັງວຽນ. ແລ້ວດ້ວຍແຂນຄືຄື້ນ ພວກນ້ຳນັ້ນກອດພຣະບາດດອກບົວຂອງມຸຣາຣິ ແລະຖວາຍດອກບົວເປັນເຄື່ອງບູຊາ.
Verse 16
दृष्ट्वातपे व्रजपशून् सह रामगोपै: सञ्चारयन्तमनु वेणुमुदीरयन्तम् । प्रेमप्रवृद्ध उदित: कुसुमावलीभि: सख्युर्व्यधात् स्ववपुषाम्बुद आतपत्रम् ॥ १६ ॥
ແມ່ນແຕ່ໃນແດດຮ້ອນຈັດ ພຣະກຣິດສະນະຢູ່ກັບພຣະບະລາຣາມ ແລະເດັກລ້ຽງງົວ ພາສັດໃນວຣະຊະອອກຫາຫຍ້າ ພ້ອມທັງເປົ່າປີ່ບໍ່ຂາດ. ເຫັນດັ່ງນັ້ນ ເມກໃນຟ້າກໍຂະຫຍາຍຕົວດ້ວຍຄວາມຮັກ ສ້າງຮົ່ມຈາກຮ່າງຕົນເອງ ປະດັບດ້ວຍຢອດນ້ຳດຸດດອກໄມ້ ເພື່ອບັງແດດໃຫ້ສະຫາຍ.
Verse 17
पूर्णा: पुलिन्द्य उरुगायपदाब्जराग- श्रीकुङ्कुमेन दयितास्तनमण्डितेन । तद्दर्शनस्मररुजस्तृणरूषितेन लिम्पन्त्य आननकुचेषु जहुस्तदाधिम् ॥ १७ ॥
ຍິງຊາວພຸລິນດາໃນວຣິນດາວັນ ເຫັນຜົງກຸṅກຸມສີແດງທີ່ຮັບສີຈາກພຣະບາດດອກບົວຂອງອຸຣຸກາຍະ (ກຣິດສະນະ) ຊຶ່ງເຄີຍປະດັບອົກຂອງຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງພຣະອົງ ແລະບັດນີ້ຕິດຢູ່ໃນຫຍ້າ. ພວກນາງນຳມາທາໃສ່ໃບໜ້າແລະອົກ ແລ້ວຄວາມກະວົນກະວາຍກໍສະຫງົບລົງ.
Verse 18
हन्तायमद्रिरबला हरिदासवर्यो यद् रामकृष्णचरणस्परशप्रमोद: । मानं तनोति सहगोगणयोस्तयोर्यत् पानीयसूयवसकन्दरकन्दमूलै: ॥ १८ ॥
ໂອ ໝູ່ເພື່ອນທັງຫຼາຍ ພູໂກວັດທະນະນີ້ເປັນຜູ້ພັກດີຕໍ່ພຣະຫຣິທີ່ຍິ່ງທີ່ສຸດ! ມັນຈັດຫານ້ຳດື່ມ ຫຍ້າອ່ອນ ຖ້ຳ ໝາກໄມ້ ດອກໄມ້ ຜັກ ແລະຫົວຮາກ ໃຫ້ແກ່ພຣະສຣີກຣິດສະນະ ແລະພຣະບະລະຣາມ ພ້ອມດ້ວຍລູກງົວ ງົວ ແລະສະຫາຍຄົນເລີ້ຍງງົວ; ດັ່ງນັ້ນມັນຖວາຍຄວາມເຄົາລົບແດ່ພຣະເຈົ້າ। ເມື່ອຖືກພຣະບາດດຸດດອກບົວສຳຜັດ ພູກໍປິຕິຍິນດີ
Verse 19
गा गोपकैरनुवनं नयतोरुदार- वेणुस्वनै: कलपदैस्तनुभृत्सु सख्य: । अस्पन्दनं गतिमतां पुलकस्तरुणां निर्योगपाशकृतलक्षणयोर्विचित्रम् ॥ १९ ॥
ເພື່ອນເອີຍ ເມື່ອພຣະກຣິດສະນະ ແລະພຣະບະລະຣາມ ໄປຕາມປ່າພ້ອມສະຫາຍຄົນເລີ້ຍງງົວ ນຳຝູງງົວໄປ ສຽງຂຸ່ຍອັນອ່ອນຫວານຂອງພຣະອົງເຮັດໃຫ້ສັດທີ່ເຄື່ອນໄຫວຢຸດນິ່ງ ແລະຕົ້ນໄມ້ທີ່ຢູ່ນິ່ງກໍສັ່ນດ້ວຍປິຕິ. ທັງເຊືອກທີ່ພຣະອົງພົກໄວ້ເພື່ອຜູກຂາຫຼັງງົວເວລາຮີດນົມ—ຊ່າງນ່າອັດສະຈັນ
Verse 20
एवंविधा भगवतो या वृन्दावनचारिण: । वर्णयन्त्यो मिथो गोप्य: क्रीडास्तन्मयतां ययु: ॥ २० ॥
ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອໂກປີທັງຫຼາຍເລົ່າລີລາອັນຮ່າເຮີງຂອງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຜູ້ເດີນຢູ່ໃນປ່າວຣິນດາວັນ ໃຫ້ກັນແລະກັນຟັງ ພວກນາງກໍຕົກຢູ່ໃນຄວາມຄິດຖຶງພຣະອົງຢ່າງໝົດຈິດ
Frequently Asked Questions
The flute functions as nāda-brahma in līlā form: divine sound that bypasses mere intellect and directly awakens the heart’s dormant devotion. In this chapter, the flute-song draws all beings—gopīs, animals, birds, rivers, clouds—into a shared field of remembrance, showing that bhakti is elicited by Bhagavān’s self-manifesting beauty and mercy. The gopīs’ praise also highlights intimacy: the flute touches Kṛṣṇa’s lips, symbolizing proximity to the Lord that devotees yearn for.
Bhāgavata theology presents Vraja-prema as transcendental, yet it is expressed through human-like emotions to make the Absolute relatable and relishable (rasa). ‘Cupid’ here indicates the overwhelming force of attraction that, in conditioned life, binds one to sense pleasure, but in Vraja it is purified into prema—where desire is centered only on Kṛṣṇa’s pleasure. The gopīs’ speech breaking and their absorption in remembrance are signs of mahā-bhāva, not material lust.
The gopīs call many recipients fortunate: the flute (for tasting Kṛṣṇa’s lip-nectar), deer (for worshiping with loving glances), birds (for silent absorption like sages), rivers (for offering lotuses and embracing His feet), clouds (for shading Him as a friend), the Vraja-aborigine women (for contact with kuṅkuma from His feet), and especially Govardhana Hill (for serving Kṛṣṇa with grass, water, caves, and fruits). The unifying criterion is proximity and service to Kṛṣṇa—direct or indirect—revealing bhāgya (fortune) as devotional contact.
Govardhana is praised as the best devotee because it performs continuous, practical sevā—providing resources for Kṛṣṇa, Balarāma, cows, and cowherds—while being ‘touched’ by Their lotus feet. This frames devotion not only as emotion but as embodied service (poshana in a localized, intimate mode), and it foreshadows Govardhana’s later centrality in Vraja-līlā.