Adhyaya 8
Dhruva’s Humiliation, Sunīti’s Counsel, and Nārada’s Bhakti-Yoga Instruction
ໄມເຕຣຍະເລີ່ມດ້ວຍການວາງກອບ “ສາຍພັນແຫ່ງອະທັມ” ໂດຍອະທັມ (ຄວາມບໍ່ທຳມະ) ແລະ ມຸສາ (ຄວາມເທັດ) ກໍ່ໃຫ້ເກີດ ການອວດອ້າງ, ການຫລອກລວງ, ຄວາມໂລບ, ຄວາມໂກດ, ຄວາມອິດສາ, ກາລີ, ຄຳເວົ້າຮຸນແຮງ, ຄວາມຕາຍ, ຄວາມຢ້ານ, ຄວາມເຈັບປວດ ແລະ ນະລົກ ເພື່ອຊີ້ວ່າກິເລດໃນໃຈຂະຫຍາຍເປັນຄວາມພິນາດຂອງສັງຄົມ. ຈາກນັ້ນຈຶ່ງໄປຫາລູກຫລານຂອງ ສະວາຍັມພູວະ ມະນຸ ໂດຍເນັ້ນບຸກຄົນ: ກະສັດ ອຸຕຕານະປາດະ, ມະເຫສີ ສຸນີຕີ ແລະ ສຸຣຸຈິ, ພຣະໂອຣົດ ທຣຸວະ ແລະ ອຸຕຕະມະ. ທຣຸວະພະຍາຍາມນັ່ງເທິງຕັກພໍ່ແຕ່ຖືກປະຕິເສດ; ຄຳກະທົບໃຈຂອງສຸຣຸຈິຈຸດໄຟຄວາມພູມໃຈຂອງກະສັດຕຣິຍະ ແລະ ຄວາມເງີຍຂອງກະສັດຍິ່ງເຮັດໃຫ້ແຜໃຈລຶກ. ສຸນີຕີນຳລູກຈາກການແກ້ແຄ້ນໄປສູ່ການພຶ່ງພາ ນາຣາຍະນະ ໂດຍກ່າວວ່າ ແມ່ນແຕ່ ພຣະພຣະຫມາ ແລະ ມະນຸ ກໍໄດ້ຄວາມສຳເລັດດ້ວຍການບູຊາພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະເຈົ້າ. ນາຣະດະທົດສອບທຣຸວະດ້ວຍຄຳສອນເລື່ອງຄວາມອົດທົນ ແລະ ກຳ, ແຕ່ທຣຸວະຍອມຮັບຄວາມປາຖະໜາສູງ ແລະ ຂໍຕຳແໜ່ງທີ່ສູງກວ່າຜູ້ໃດ. ນາຣະດະຈຶ່ງໃຫ້ວິທີປະຕິບັດຢ່າງລະອຽດ: ໄປມະທຸວະນະຂ້າງແມ່ນ້ຳຍະມຸນາ, ຝຶກໂຢກະຕາມວິໄນ, ສະມາທິໃນຮູບພຣະວິສນຸສີ່ກອນ, ແລະ ສວດ dvādaśākṣarī «oṁ namo bhagavate vāsudevāya». ທຣຸວະອອກໄປທຳຕະປັສຍາ; ກະສັດຜູ້ສຳນຶກຜິດໄດ້ຮັບການປອບໃຈຈາກນາຣະດະ. ຕະປັສຍາທີ່ແຮງຂຶ້ນຂອງທຣຸວະເຮັດໃຫ້ຈັກກະວານສັ່ນສະເທືອນ, ເທວະດາພາກັນວອນຂໍພຣະເຈົ້າ, ແລະ ພຣະອົງຮັບປາກວ່າຈະເຂົ້າໄປແກ້ໄຂ ເປັນການປູທາງໄປສູ່ບົດຕໍ່ໄປທີ່ພຣະອົງຈະຕອບສະໜອງດ້ວຍພຣະກະລຸນາ.
Shlokas
Verse 1
मैत्रेय उवाच सनकाद्या नारदश्च ऋभुर्हंसोऽरुणिर्यति: । नैते गृहान् ब्रह्मसुता ह्यावसन्नूर्ध्वरेतस: ॥ १ ॥
ໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ—ກຸມາຣະສີ່ອົງນຳໂດຍສນກະ ພ້ອມດ້ວຍນາຣະດະ ຣິພຸ ຫັງສະ ອະຣຸນິ ແລະຍະຕິ ລ້ວນເປັນບຸດຂອງພຣະພຣົມ; ແຕ່ພວກທ່ານບໍ່ຢູ່ເຮືອນ ກາຍເປັນ ūrdhva-retā ຄືພຣະພຣົມຈາຣີຜູ້ມັ້ນຄົງໃນພຣະພຣົມຈັນອັນບໍລິສຸດ।
Verse 2
मृषाधर्मस्य भार्यासीद्दम्भं मायां च शत्रुहन् । असूत मिथुनं तत्तु निऋर्तिर्जगृहेऽप्रज: ॥ २ ॥
ບຸດອີກຄົນຂອງພຣະພຣົມແມ່ນ ມຣິສາທັມ (ອະທັມ) ມີພັນລະຍາຊື່ ມຣິສາ (ຄວາມເທັດ). ຈາກການຮ່ວມກັນເກີດອະສຸຣະສອງຕົນ ດັມພະ (ການເຮັດທ່າ) ແລະ ມາຍາ (ການຫລອກລວງ). ອະສຸຣະຊື່ ນິຣຣິຕິ ຜູ້ບໍ່ມີລູກ ໄດ້ຮັບເຂົາໄປ।
Verse 3
तयो: समभवल्लोभो निकृतिश्च महामते । ताभ्यां क्रोधश्च हिंसा च यद्दुरुक्ति: स्वसा कलि: ॥ ३ ॥
ໂອ ຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງ! ຈາກດັມພະ ແລະ ມາຍາ ເກີດ ໂລພະ (ຄວາມໂລບ) ແລະ ນິກຣິຕິ (ຄວາມຄົດຄົນ). ຈາກພວກນັ້ນເກີດ ກຣົດະ (ຄວາມໂກຣດ) ແລະ ຫິງສາ (ການເບຍດບຽນ). ແລະຈາກກຣົດະ-ຫິງສາ ເກີດ ກະລິ ພ້ອມນ້ອງສາວ ດຸຣຸກຕິ (ວາຈາຫຍາບ)។
Verse 4
दुरुक्तौ कलिराधत्त भयं मृत्युं च सत्तम । तयोश्च मिथुनं जज्ञे यातना निरयस्तथा ॥ ४ ॥
ໂອ ຜູ້ດີຍິ່ງ! ຈາກການປະສົມຂອງ ກະລິ ແລະ ຄຳພູດຫຍາບ ເກີດ ‘ມຣິຕະຍຸ’ (ຄວາມຕາຍ) ແລະ ‘ພີຕິ’ (ຄວາມຢ້ານ). ຈາກມຣິຕະຍຸກັບພີຕິ ເກີດ ‘ຢາຕະນາ’ (ທຸກທໍລະມານ) ແລະ ‘ນິຣະຍະ’ (ນະລົກ).
Verse 5
सङ्ग्रहेण मयाख्यात: प्रतिसर्गस्तवानघ । त्रि: श्रुत्वैतत्पुमान् पुण्यं विधुनोत्यात्मनो मलम् ॥ ५ ॥
ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ! ຂ້າໄດ້ອະທິບາຍ ‘ປະຕິສັກ’ (ເຫດແຫ່ງການພິນາດ) ໂດຍຫຍໍ້. ຜູ້ໃດຟັງສາມຄັ້ງ ຈະໄດ້ບຸນ ແລະຊຳລະມົນທິນບາບຈາກຈິດວິນຍານ.
Verse 6
अथात: कीर्तये वंशं पुण्यकीर्ते: कुरूद्वह । स्वायम्भुवस्यापि मनोर्हरेरंशांशजन्मन: ॥ ६ ॥
ໄມເຕຣຍະກ່າວຕໍ່ວ່າ: ໂອ ຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ໃນວົງກຸຣຸ, ບັດນີ້ຂ້າຈະກ່າວຖຶງສາຍວົງຂອງ ສະວາຍັມພູວະ ມະນຸ ຜູ້ມີກຽດອັນເປັນບຸນ ແລະເກີດຈາກສ່ວນແຫ່ງສ່ວນຂອງພຣະຫຣິ.
Verse 7
प्रियव्रतोत्तानपादौ शतरूपापते: सुतौ । वासुदेवस्य कलया रक्षायां जगत: स्थितौ ॥ ७ ॥
ຈາກນາງ ສະຕະຣູປາ, ສະວາຍັມພູວະ ມະນຸ ມີບຸດສອງຄົນ: ປຣິຍະວຣະຕະ ແລະ ອຸຕຕານະປາດະ. ເນື່ອງຈາກເປັນຜູ້ສືບມາຈາກກະລາ (ສ່ວນ) ຂອງພຣະວາສຸເທວະ ຈຶ່ງສາມາດປົກປ້ອງໂລກ ແລະອຸປະຖຳປະຊາຊົນໄດ້.
Verse 8
जाये उत्तानपादस्य सुनीति: सुरुचिस्तयो: । सुरुचि: प्रेयसी पत्युर्नेतरा यत्सुतो ध्रुव: ॥ ८ ॥
ກະສັດ ອຸຕຕານະປາດະ ມີມະເຫສີສອງອົງ: ສຸນີຕິ ແລະ ສຸຣຸຈິ. ສຸຣຸຈິເປັນທີ່ຮັກຍິ່ງຂອງກະສັດ; ສ່ວນສຸນີຕິ ຜູ້ມີບຸດຊື່ ທຣຸວະ ບໍ່ແມ່ນຜູ້ທີ່ກະສັດໂປຣດປານ.
Verse 9
एकदा सुरुचे: पुत्रमङ्कमारोप्य लालयन् । उत्तमं नारुरुक्षन्तं ध्रुवं राजाभ्यनन्दत ॥ ९ ॥
ຄັ້ງໜຶ່ງ, ພະເຈົ້າອຸດຕານະປາດ ໄດ້ອູ້ມເອົາ ອຸດຕະມະ ລູກຊາຍຂອງ ນາງສຸຣຸຈິ ໄວ້ເທິງຕັກ. ທ້າວທຣຸວະ ກໍພະຍາຍາມຈະຂຶ້ນໄປນັ່ງເທິງຕັກຂອງພະລາຊາເຊັ່ນກັນ, ແຕ່ພະລາຊາບໍ່ໄດ້ສະແດງຄວາມຍິນດີຕ້ອນຮັບລາວ.
Verse 10
तथा चिकीर्षमाणं तं सपत्न्यास्तनयं ध्रुवम् । सुरुचि: शृण्वतो राज्ञ: सेर्ष्यमाहातिगर्विता ॥ १० ॥
ຂະນະທີ່ ທ້າວທຣຸວະ ພະຍາຍາມຈະຂຶ້ນໄປນັ່ງເທິງຕັກຂອງພໍ່, ນາງສຸຣຸຈິ ແມ່ລ້ຽງຂອງລາວ ເກີດຄວາມອິດສາ ແລະ ເວົ້າຂຶ້ນດ້ວຍຄວາມຍິ່ງຍະໂສ ເພື່ອໃຫ້ພະລາຊາໄດ້ຍິນ.
Verse 11
न वत्स नृपतेर्धिष्ण्यं भवानारोढुमर्हति । न गृहीतो मया यत्त्वं कुक्षावपि नृपात्मज: ॥ ११ ॥
ພະນາງສຸຣຸຈິ ບອກກັບ ທ້າວທຣຸວະ ວ່າ: ລູກຮັກ, ເຈົ້າບໍ່ສົມຄວນທີ່ຈະນັ່ງເທິງບັລລັງ ຫຼື ຕັກຂອງພະລາຊາ. ແນ່ນອນວ່າເຈົ້າເປັນລູກຂອງພະລາຊາ, ແຕ່ຍ້ອນວ່າເຈົ້າບໍ່ໄດ້ເກີດຈາກທ້ອງຂອງແມ່, ເຈົ້າຈຶ່ງບໍ່ມີສິດນັ່ງເທິງຕັກຂອງພໍ່.
Verse 12
बालोऽसि बत नात्मानमन्यस्त्रीगर्भसम्भृतम् । नूनं वेद भवान् यस्य दुर्लभेऽर्थे मनोरथ: ॥ १२ ॥
ລູກຮັກ, ເຈົ້າບໍ່ຮູ້ຕົວວ່າເຈົ້າບໍ່ໄດ້ເກີດຈາກທ້ອງຂອງແມ່ ແຕ່ເກີດຈາກຍິງອື່ນ. ດັ່ງນັ້ນ ເຈົ້າຄວນຮູ້ວ່າຄວາມພະຍາຍາມຂອງເຈົ້າຈະລົ້ມເຫຼວ. ເຈົ້າກໍາລັງພະຍາຍາມເຮັດໃຫ້ຄວາມປາຖະຫນາທີ່ເປັນໄປບໍ່ໄດ້ໃຫ້ເປັນຄວາມຈິງ.
Verse 13
तपसाराध्य पुरुषं तस्यैवानुग्रहेण मे । गर्भे त्वं साधयात्मानं यदीच्छसि नृपासनम् ॥ १३ ॥
ຖ້າເຈົ້າປາຖະຫນາທີ່ຈະຂຶ້ນຄອງບັລລັງຂອງພະລາຊາ, ເຈົ້າຕ້ອງບໍາເພັນຕົບະຢ່າງເຄັ່ງຄັດ. ກ່ອນອື່ນຫມົດ ເຈົ້າຕ້ອງເຮັດໃຫ້ພະນarayana ພໍໃຈ, ແລະ ເມື່ອໄດ້ຮັບພອນຈາກພະອົງແລ້ວ, ເຈົ້າຈະຕ້ອງມາເກີດໃນທ້ອງຂອງແມ່ໃນຊາດຫນ້າ.
Verse 14
मैत्रेय उवाच मातु: सपत्न्या: स दुरुक्तिविद्ध: श्वसन् रुषा दण्डहतो यथाहि: । हित्वा मिषन्तं पितरं सन्नवाचं जगाम मातु: प्ररुदन् सकाशम् ॥ १४ ॥
ໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ—ດຣຸວະຖືກຄໍາຫຍາບຄາຍຂອງແມ່ເລີ້ຍງທຳຮ້າຍ ເຂົາຫາຍໃຈໜັກດ້ວຍໂກດ ເຫມືອນງູຖືກຕີດ້ວຍໄມ້. ເຫັນພໍ່ນິ່ງງຽບບໍ່ຄັດຄ້ານ ເຂົາຈຶ່ງອອກຈາກວັງ ແລະຮ້ອງໄຫ້ໄປຫາແມ່ຂອງຕົນ.
Verse 15
तं नि:श्वसन्तं स्फुरिताधरोष्ठं सुनीतिरुत्सङ्ग उदूह्य बालम् । निशम्य तत्पौरमुखान्नितान्तं सा विव्यथे यद्गदितं सपत्न्या ॥ १५ ॥
ເມື່ອເຫັນດຣຸວະຫາຍໃຈໜັກ ປາກສັ່ນດ້ວຍໂກດ ແລະຮ້ອງໄຫ້ຢ່າງເຈັບປວດ ພຣະນາງສຸນີຕິກໍອຸ້ມລູກນ້ອຍຂຶ້ນນັ່ງໃນຕັກ. ຊາວວັງຜູ້ໄດ້ຍິນຄໍາແຂງກະດ້າງຂອງສຸຣຸຈິເລົ່າທຸກຢ່າງລະອຽດ ເຮັດໃຫ້ສຸນີຕິເຈັບໃຈຫນັກ.
Verse 16
सोत्सृज्य धैर्यं विललाप शोक दावाग्निना दावलतेव बाला । वाक्यं सपत्न्या: स्मरती सरोज श्रिया दृशा बाष्पकलामुवाह ॥ १६ ॥
ສຸນີຕິປ່ອຍຄວາມອົດທົນແລ້ວຄໍາຄວນດ້ວຍໂສກ ດຸດໃບໄມ້ທີ່ໄໝ້ໃນໄຟປ່າແຫ່ງຄວາມທຸກ. ເມື່ອນາງນຶກເຖິງຄໍາຂອງສະວະຕິ ໃບໜ້າດຸດດອກບົວຂອງນາງກໍເຕັມໄປດ້ວຍນ້ໍາຕາ ແລ້ວນາງຈຶ່ງກ່າວດັ່ງນີ້.
Verse 17
दीर्घं श्वसन्ती वृजिनस्य पार- मपश्यती बालकमाह बाला । मामङ्गलं तात परेषु मंस्था भुङ्क्ते जनो यत्परदु:खदस्तत् ॥ १७ ॥
ນາງກໍຖອນໃຈຍາວ ແລະບໍ່ເຫັນທາງແກ້ໄຂຄວາມທຸກນີ້. ເມື່ອບໍ່ພົບອຸບາຍ ນາງຈຶ່ງກ່າວກັບລູກວ່າ—ລູກເອີຍ ຢ່າປາຖະໜາອັບມົງຄຸນໃຫ້ຜູ້ອື່ນ; ຜູ້ໃດໃຫ້ຄວາມທຸກແກ່ຄົນອື່ນ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ຮັບຜົນທຸກນັ້ນເອງ.
Verse 18
सत्यं सुरुच्याभिहितं भवान्मे यद्दुर्भगाया उदरे गृहीत: । स्तन्येन वृद्धश्च विलज्जते यां भार्येति वा वोढुमिडस्पतिर्माम् ॥ १८ ॥
ສຸນີຕິກ່າວວ່າ—ລູກເອີຍ ສິ່ງທີ່ສຸຣຸຈິເວົ້ານັ້ນແມ່ນຄວາມຈິງ. ພໍ່ຂອງເຈົ້າຜູ້ເປັນກະສັດ ບໍ່ໄດ້ນັບຂ້າເປັນເມຍ ແມ່ນແຕ່ເປັນຄົນຮັບໃຊ້ກໍບໍ່; ພຣະອົງລະອາຍທີ່ຈະຍອມຮັບຂ້າ. ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເປັນຈິງວ່າເຈົ້າເກີດຈາກຄັນຂອງຍິງຜູ້ອັບໂຊກ ແລະເຕີບໃຫຍ່ດ້ວຍນ້ໍານົມຂອງນາງ.
Verse 19
आतिष्ठ तत्तात विमत्सरस्त्वम् उक्तं समात्रापि यदव्यलीकम् । आराधयाधोक्षजपादपद्मं यदीच्छसेऽध्यासनमुत्तमो यथा ॥ १९ ॥
ລູກເອີຍ ຈົ່ງລະຄວາມອິດສາ ແລະຢືນຢັນໃຈ. ຄໍາຂອງແມ່ລ້ຽງ ສຸຣຸຈິ ແມ່ນແຂງແຕ່ເປັນຄວາມຈິງ. ຖ້າຢາກໄດ້ບັນລັງເຊັ່ນ ອຸຕຕະມະ ຈົ່ງຮີບນະມັດສະການພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະອະໂທກຊະຈະ.
Verse 20
यस्याङ्घ्रि पद्मं परिचर्य विश्व विभावनायात्तगुणाभिपत्ते: । अजोऽध्यतिष्ठत्खलु पारमेष्ठ्यं पदं जितात्मश्वसनाभिवन्द्यम् ॥ २० ॥
ພຣະເຈົ້າສູງສຸດຍິ່ງໃຫຍ່ນັກ; ເພີຍແຕ່ຮັບໃຊ້ດອກບົວແຫ່ງພຣະບາດຂອງພຣະອົງ ພຣະພຣະຫມາ (ຜູ້ບໍ່ເກີດ) ກໍໄດ້ຄຸນສົມບັດສ້າງຈັກກະວານ ແລະໄດ້ຕໍາແໜ່ງສູງສຸດນັ້ນດ້ວຍພຣະເມດຕາ; ມະຫາໂຍຄີຜູ້ຄວບຄຸມຈິດແລະລົມຫາຍໃຈກໍຍັງນະມັດສະການພຣະອົງ.
Verse 21
तथा मनुर्वो भगवान् पितामहो यमेकमत्या पुरुदक्षिणैर्मखै: । इष्ट्वाभिपेदे दुरवापमन्यतो भौमं सुखं दिव्यमथापवर्ग्यम् ॥ २१ ॥
ເຊັ່ນດຽວກັນ ປູ່ຂອງເຈົ້າ ສະວາຍັມພູວະ ມະນູ ໄດ້ປະກອບຍັນຍະໃຫຍ່ຫຼາຍຄັ້ງ ແລະແຈກທານຢ່າງຫຼາຍ ດ້ວຍສັດທາແນ່ວແນ່ ບູຊາພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າໃຫ້ພໍພຣະໄທ. ດັ່ງນັ້ນທ່ານໄດ້ຄວາມສໍາເລັດສູງສຸດໃນສຸກໂລກີ ແລະຕໍ່ມາໄດ້ອະປະວັກຄະ—ໂມກຊະ—ທີ່ຍາກຈະໄດ້ຈາກການບູຊາເທວະດາ.
Verse 22
तमेव वत्साश्रय भृत्यवत्सलं मुमुक्षुभिर्मृग्यपदाब्जपद्धतिम् । अनन्यभावे निजधर्मभाविते मनस्यवस्थाप्य भजस्व पूरुषम् ॥ २२ ॥
ລູກເອີຍ ຈົ່ງພຶ່ງພາພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ເມດຕາຕໍ່ຜູ້ພັກດີ. ຜູ້ປາຖະໜາພົ້ນຈາກວົງຈອນເກີດຕາຍ ຍ່ອມຊອກຫາທີ່ພຶ່ງໃນດອກບົວແຫ່ງພຣະບາດຂອງພຣະອົງຜ່ານທາງພັກຕິ. ເມື່ອຊໍາລະຕົນດ້ວຍໜ້າທີ່ອັນຖືກທໍາແລ້ວ ຈົ່ງຕັ້ງພຣະອົງໄວ້ໃນໃຈດ້ວຍຈິດບໍ່ສອງ ແລະຮັບໃຊ້ພຣະອົງຢ່າງບໍ່ຂາດສາຍ.
Verse 23
नान्यं तत: पद्मपलाशलोचनाद् दु:खच्छिदं ते मृगयामि कञ्चन । यो मृग्यते हस्तगृहीतपद्मया श्रियेतरैरङ्ग विमृग्यमाणया ॥ २३ ॥
ດຣຸວະເອີຍ ສໍາລັບແມ່ ບໍ່ມີໃຜຈະຕັດທຸກຂອງເຈົ້າໄດ້ ນອກຈາກພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ມີນັຍນາດຸດກີບບົວ. ເທວະດາເຊັ່ນພຣະພຣະຫມາຍັງສະແຫວງຫາຄວາມໂປດປານຂອງພຣະນາງລັກຊະມີ ແຕ່ພຣະນາງລັກຊະມີຜູ້ຖືດອກບົວໃນມື ກັບພ້ອມຮັບໃຊ້ພຣະອົງຢູ່ເສມອ.
Verse 24
मैत्रेय उवाच एवं सञ्जल्पितं मातुराकर्ण्यार्थागमं वच: । सन्नियम्यात्मनात्मानं निश्चक्राम पितु: पुरात् ॥ २४ ॥
ໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ—ເມື່ອໄດ້ຟັງຄໍາສອນຂອງແມ່ສຸນີຕິທີ່ນໍາໄປສູ່ເປົ້າໝາຍ ທຣຸວະໄດ້ສໍາລວມໃຈ ແລະດ້ວຍປັນຍາກັບຄວາມແນ່ວແນ່ ຈຶ່ງອອກຈາກເຮືອນພໍ່।
Verse 25
नारदस्तदुपाकर्ण्य ज्ञात्वा तस्य चिकीर्षितम् । स्पृष्ट्वा मूर्धन्यघघ्नेन पाणिना प्राह विस्मित: ॥ २५ ॥
ນາຣະດະໄດ້ຍິນຂ່າວນັ້ນ ແລະຮູ້ເຈດຈໍານົງຂອງທຣຸວະ ກໍປະຫລາດໃຈ। ທ່ານເຂົ້າໄປໃກ້ ແຕະສີສະເດັກນ້ອຍດ້ວຍມືອັນຊໍາລະບາບ ແລ້ວກ່າວວ່າ।
Verse 26
अहो तेज: क्षत्रियाणां मानभङ्गममृष्यताम् । बालोऽप्ययं हृदा धत्ते यत्समातुरसद्वच: ॥ २६ ॥
ໂອ້, ພະລັງແຫ່ງກະສັດນັກຮົບຊ່າງນ່າອັດສະຈັນ! ພວກເຂົາທົນການຖືກຫຼູ່ຫຼິ້ນເກຍດສັກສີບໍ່ໄດ້. ແມ່ນແຕ່ເດັກນ້ອຍນີ້ກໍຍັງທົນຄໍາຮຸນແຮງຂອງແມ່ລ້ຽງບໍ່ໄຫວເມື່ອເກັບໄວ້ໃນໃຈ
Verse 27
नारद उवाच नाधुनाप्यवमानं ते सम्मानं वापि पुत्रक । लक्षयाम: कुमारस्य सक्तस्य क्रीडनादिषु ॥ २७ ॥
ນາຣະດະກ່າວວ່າ—ລູກເອີຍ ບັດນີ້ຂ້າພະເຈົ້າຍັງບໍ່ເຫັນວ່າມີການດູຖູກຫຼືຍົກຍ້ອງເຈົ້າ. ເຈົ້າເປັນເດັກນ້ອຍທີ່ຕິດການຫຼິ້ນ; ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຫວັ່ນໄຫວຕໍ່ຄໍາທີ່ກະທົບເກຍດ?
Verse 28
विकल्पे विद्यमानेऽपि न ह्यसन्तोषहेतव: । पुंसो मोहमृते भिन्ना यल्लोके निजकर्मभि: ॥ २८ ॥
ທຣຸວະ ແມ່ນແຕ່ມີທາງເລືອກກໍບໍ່ຄວນມີເຫດໃຫ້ບໍ່ພໍໃຈ. ຄວາມບໍ່ພໍໃຈນີ້ເປັນລັກສະນະຂອງມາຍາ; ສັດມີຊີວິດຖືກຄວບຄຸມໂດຍກຳເກົ່າ ຈຶ່ງມີສະພາບຫຼາກຫຼາຍໃນໂລກເພື່ອເສວຍສຸກຫຼືຮັບທຸກ
Verse 29
परितुष्येत्ततस्तात तावन्मात्रेण पूरुष: । दैवोपसादितं यावद्वीक्ष्येश्वरगतिं बुध: ॥ २९ ॥
ໂອ ລູກເອີຍ ມະນຸດຄວນພໍໃຈຕາມທີ່ໄດ້ຮັບ. ຜູ້ມີປັນຍາເຫັນວິຖີອັນນ່າອັດສະຈັນຂອງພຣະເຈົ້າ ແລ້ວຍອມຮັບທັງທີ່ເກື້ອກູນ ແລະບໍ່ເກື້ອກູນ ຕາມພຣະປະສົງສູງສຸດຂອງພຣະອົງ.
Verse 30
अथ मात्रोपदिष्टेन योगेनावरुरुत्ससि । यत्प्रसादं स वै पुंसां दुराराध्यो मतो मम ॥ ३० ॥
ບັດນີ້ເຈົ້າຕັ້ງໃຈຈະປະຕິບັດໂຍຄະ-ສະມາທິຕາມຄໍາສອນຂອງແມ່ ເພື່ອໄດ້ຮັບພຣະເມດຕາຂອງພຣະເຈົ້າເທົ່ານັ້ນ; ແຕ່ຕາມຄວາມເຫັນຂອງຂ້ອຍ ການເຮັດໃຫ້ພຣະບຸກຄົນສູງສຸດພໍພຣະໄທ ແມ່ນຍາກຫຼາຍສໍາລັບຄົນທົ່ວໄປ.
Verse 31
मुनय: पदवीं यस्य नि:सङ्गेनोरुजन्मभि: । न विदुर्मृगयन्तोऽपि तीव्रयोगसमाधिना ॥ ३१ ॥
ນາຣະດະມຸນີກ່າວຕໍ່ວ່າ ແມ່ນແຕ່ພະຍາຍາມຫຼາຍຊາດຫຼາຍພົບ ດ້ວຍຄວາມບໍ່ຍຶດຕິດ ຕັ້ງຢູ່ໃນສະມາທິໂຍຄະອັນແຮງກ້າ ແລະບໍາເພັນຕະບະຫຼາຍຢ່າງ ໂຍຄີຈໍານວນຫຼາຍກໍຍັງບໍ່ພົບທີ່ສຸດຂອງເສັ້ນທາງແຫ່ງການຮູ້ແຈ້ງພຣະເຈົ້າ.
Verse 32
अतो निवर्ततामेष निर्बन्धस्तव निष्फल: । यतिष्यति भवान् काले श्रेयसां समुपस्थिते ॥ ३२ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ລູກນ້ອຍທີ່ຮັກ ຄວາມດື້ດຶງນີ້ຈະໄຮ້ຜົນ ບໍ່ສໍາເລັດ. ຈົ່ງກັບບ້ານ. ເມື່ອເຈົ້າເຕີບໃຫຍ່ ດ້ວຍພຣະເມດຕາຂອງພຣະເຈົ້າ ເຈົ້າຈະໄດ້ໂອກາດສໍາລັບການປະຕິບັດໂຍຄະເຫຼົ່ານີ້; ໃນເວລານັ້ນຈຶ່ງເຮັດ.
Verse 33
यस्य यद्दैवविहितं स तेन सुखदु:खयो: । आत्मानं तोषयन्देही तमस: पारमृच्छति ॥ ३३ ॥
ສິ່ງໃດທີ່ພຣະລິຂິດກໍານົດໄວ້ໃຫ້ແກ່ຜູ້ໃດ ຜູ້ມີກາຍພຶງຮັບມັນເປັນສຸກຫຼືທຸກ ແລະເຮັດໃຈໃຫ້ພໍໃຈ. ຜູ້ອົດທົນແບບນີ້ຈະຂ້າມພົ້ນຄວາມມືດແຫ່ງອະວິຊາໄດ້ຢ່າງງ່າຍດາຍ.
Verse 34
गुणाधिकान्मुदं लिप्सेदनुक्रोशं गुणाधमात् । मैत्रीं समानादन्विच्छेन्न तापैरभिभूयते ॥ ३४ ॥
ເມື່ອພົບຜູ້ມີຄຸນທຳສູງກວ່າ ຈົ່ງຍິນດີ; ພົບຜູ້ຕ່ຳກວ່າ ຈົ່ງເມດຕາ; ພົບຜູ້ເທົ່າກັນ ຈົ່ງຜູກມິດ. ດັ່ງນີ້ທຸກຂ໌ສາມປະການບໍ່ຄອບງຳໄດ້.
Verse 35
ध्रुव उवाच सोऽयं शमो भगवता सुखदु:खहतात्मनाम् । दर्शित: कृपया पुंसां दुर्दर्शोऽस्मद्विधैस्तु य: ॥ ३५ ॥
ທຣຸວາກ່າວວ່າ—ທ່ານນາຣະດະຈີ, ສໍາລັບຜູ້ທີ່ໃຈຖືກກວນໂດຍສຸກແລະທຸກຂ໌ທາງໂລກ ຄໍາສອນເພື່ອຄວາມສະຫງົບທີ່ທ່ານເມດຕາອະທິບາຍນັ້ນດີຫຼາຍ. ແຕ່ຂ້ອຍຖືກອະວິຊາປົກຄຸມ; ຄໍານີ້ຍັງບໍ່ເຂົ້າໃຈຂ້ອຍໃນໃຈ.
Verse 36
अथापि मेऽविनीतस्य क्षात्त्रं घोरमुपेयुष: । सुरुच्या दुर्वचोबाणैर्न भिन्ने श्रयते हृदि ॥ ३६ ॥
ແຕ່ກໍຕາມ ທ່ານເຈົ້າ, ຂ້ອຍບໍ່ຮັບຄໍາສອນຂອງທ່ານຈຶ່ງເປັນຄົນບໍ່ນອບນ້ອມ; ແຕ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມຜິດຂອງຂ້ອຍແທ້. ເພາະເກີດໃນຕະກູນກະສັດ ນິໄສຈຶ່ງຮຸນແຮງ. ຄໍາຫຍາບຂອງສຸຣຸຈິໄດ້ແທງໃຈຂ້ອຍ; ດັ່ງນັ້ນຄໍາສອນອັນມີຄ່າຂອງທ່ານບໍ່ຕັ້ງຢູ່ໃນໃຈ.
Verse 37
पदं त्रिभुवनोत्कृष्टं जिगीषो: साधु वर्त्म मे । ब्रूह्यस्मत्पितृभिर्ब्रह्मन्नन्यैरप्यनधिष्ठितम् ॥ ३७ ॥
ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້, ຂ້ອຍປາຖະໜາຈະໄດ້ຕໍາແໜ່ງອັນສູງສຸດໃນສາມໂລກ ທີ່ບໍ່ເຄີຍມີໃຜ—ແມ່ນແຕ່ພໍ່ແລະບັນພະບຸລຸດຂອງຂ້ອຍ—ໄດ້ຄອບຄອງ. ຂໍທ່ານເມດຕາບອກທາງທີ່ສັດຊື່ແລະດີງາມ ເພື່ອໃຫ້ຂ້ອຍບັນລຸເປົ້າໝາຍຊີວິດ.
Verse 38
नूनं भवान्भगवतो योऽङ्गज: परमेष्ठिन: । वितुदन्नटते वीणां हिताय जगतोऽर्कवत् ॥ ३८ ॥
ແນ່ນອນທ່ານເປັນບຸດຜູ້ຄວນຄ່າຂອງພຣະພຣົມ ຜູ້ເປັນປະເມດຖີ. ທ່ານເດີນທາງໄປມາພ້ອມດີດວີນາ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ທົ່ວຈັກກະວານ ດຸດດວງອາທິດທີ່ໂຄຈອນເພື່ອເກື້ອກູນສັດທັງປວງ.
Verse 39
मैत्रेय उवाच इत्युदाहृतमाकर्ण्य भगवान्नारदस्तदा । प्रीत: प्रत्याह तं बालं सद्वाक्यमनुकम्पया ॥ ३९ ॥
ໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ—ເມື່ອພຣະນາຣະດະມຸນີໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳຂອງທຣຸວະມະຫາຣາຊ ກໍເກີດຄວາມເມດຕາກະລຸນາຢ່າງຫຼາຍ ແລະເພື່ອສະແດງພຣະກະລຸນາອັນບໍ່ມີເຫດ ທ່ານໄດ້ໃຫ້ຄຳແນະນຳອັນປະນີດແກ່ເດັກນັ້ນ
Verse 40
नारद उवाच जनन्याभिहित: पन्था: स वै नि:श्रेयसस्य ते । भगवान् वासुदेवस्तं भज तं प्रवणात्मना ॥ ४० ॥
ນາຣະດະກ່າວວ່າ—ເສັ້ນທາງທີ່ແມ່ຂອງເຈົ້າ ສຸນີຕິ ໄດ້ຊີ້ນຳ ແມ່ນເສັ້ນທາງແຫ່ງຄວາມເກສົມສູງສຸດຂອງເຈົ້າ; ດັ່ງນັ້ນຈົ່ງບູຊາພຣະວາສຸເທວະດ້ວຍໃຈທີ່ນອບນ້ອມ
Verse 41
धर्मार्थकाममोक्षाख्यं य इच्छेच्छ्रेय आत्मन: । एकं ह्येव हरेस्तत्र कारणं पादसेवनम् ॥ ४१ ॥
ຜູ້ໃດປາຖະໜາຜົນແຫ່ງ ທັມມະ, ອັດຖະ, ກາມະ ແລະທ້າຍສຸດ ໂມກສະ ພຶງເຂົ້າສູ່ການຮັບໃຊ້ດ້ວຍພັກຕິຕໍ່ພຣະຫຣິ; ເພາະການບຳເລີຍພຣະບາດດຸດດອກບົວຂອງພຣະອົງເປັນເຫດໃຫ້ສຳເລັດທຸກຢ່າງ
Verse 42
तत्तात गच्छ भद्रं ते यमुनायास्तटं शुचि । पुण्यं मधुवनं यत्र सान्निध्यं नित्यदा हरे: ॥ ४२ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ລູກເອີຍ ຂໍໃຫ້ເຈົ້າມີສິຣິມົງຄຸນ ຈົ່ງໄປທີ່ຝັ່ງອັນບໍລິສຸດຂອງແມ່ນ້ຳຍະມຸນາ; ທີ່ນັ້ນມີປ່າອັນເປັນບຸນຊື່ ມະທຸວະນະ ທີ່ພຣະຫຣິປະທັບຢູ່ເປັນນິດ
Verse 43
स्नात्वानुसवनं तस्मिन् कालिन्द्या: सलिले शिवे । कृत्वोचितानि निवसन्नात्मन: कल्पितासन: ॥ ४३ ॥
ໃນນ້ຳອັນມົງຄຸນ ບໍລິສຸດ ແລະໃສສະອາດຂອງແມ່ນ້ຳຍະມຸນາທີ່ເອີ້ນວ່າ ກາລິນດີ ຈົ່ງອາບນ້ຳວັນລະສາມເທື່ອ; ຫຼັງອາບນ້ຳແລ້ວ ຈົ່ງປະຕິບັດວິນັຍທີ່ຄວນຕາມອັດຖາງຄະໂຍຄະ ແລ້ວນັ່ງຢ່າງສະຫງົບໃນອາສະນະທີ່ຈັດໄວ້
Verse 44
प्राणायामेन त्रिवृता प्राणेन्द्रियमनोमलम् । शनैर्व्युदस्याभिध्यायेन्मनसा गुरुणा गुरुम् ॥ ४४ ॥
ເມື່ອນັ່ງຢູ່ເທິງອາສນະແລ້ວ ຈົ່ງຝຶກປຣານາຍາມະສາມປະເພດ ແລະຄ່ອຍໆຄວບຄຸມປຣານ ຈິດ ແລະອິນທຣີ. ກຳຈັດມົນທິນທາງວັດຖຸທັງໝົດ ແລ້ວດ້ວຍຄວາມອົດທົນຍິ່ງ ຈົ່ງພິຈາລະນາພຣະພະຄະວານ ຜູ້ເປັນບຸຣຸດສູງສຸດ।
Verse 45
प्रसादाभिमुखं शश्वत्प्रसन्नवदनेक्षणम् । सुनासं सुभ्रुवं चारुकपोलं सुरसुन्दरम् ॥ ४५ ॥
ພຣະພັກຕຣ໌ຂອງພຣະເຈົ້າເປັນຜູ້ຫັນສູ່ພຣະກະຣຸນາເສມອ ສົດໃສແລະນ່າຊື່ນຊົມ; ສຳລັບຜູ້ພັກດີ ພຣະອົງບໍ່ເຄີຍປາກົດວ່າບໍ່ພໍໃຈ ແລະພ້ອມປະທານພອນເສມອ. ດວງຕາ ຄິ້ວ ດັ່ງຈົມູກ ແລະໜ້າຜາກກວ້າງລ້ວນງາມ ງາມຍິ່ງກວ່າເທວະທັງຫມົດ।
Verse 46
तरुणं रमणीयाङ्गमरुणोष्ठेक्षणाधरम् । प्रणताश्रयणं नृम्णं शरण्यं करुणार्णवम् ॥ ४६ ॥
ນາຣະດະມຸນີກ່າວຕໍ່ວ່າ: ພຣະຮູບຂອງພຣະເຈົ້າເປັນໜຸ່ມຢູ່ເສມອ ອະວະຍະວະທຸກສ່ວນງາມສົມບູນໄຮ້ຕຳນິ. ດວງຕາແລະຮິມຝີປາກມີສີແດງອ່ອນດຸດອາທິດຂຶ້ນ. ພຣະອົງພ້ອມໃຫ້ທີ່ພຶ່ງແກ່ຜູ້ຍອມຈຳນົນ ແລະຜູ້ໄດ້ເຫັນພຣະອົງຍ່ອມເຕັມອິ່ມ. ພຣະອົງຄວນເປັນນາຍຂອງຜູ້ຍອມຈຳນົນ ເພາະພຣະອົງແມ່ນມະຫາສະມຸດແຫ່ງຄວາມເມດຕາ।
Verse 47
श्रीवत्साङ्कं घनश्यामं पुरुषं वनमालिनम् । शङ्खचक्रगदापद्मैरभिव्यक्तचतुर्भुजम् ॥ ४७ ॥
ພຣະເຈົ້າມີເຄື່ອງໝາຍສຣີວັດສະຢູ່ທີ່ອົກ ພຣະວະກາຍສີຄຣາມເຂັ້ມດຸດເມກ. ພຣະອົງເປັນບຸຣຸດມີຮູບ ແລະສວມວນມາລາ. ພຣະອົງປາກົດດ້ວຍສີ່ແຂນ ຖືສັງຂະ ຈັກຣະ ຄະທາ ແລະດອກບົວ।
Verse 48
किरीटिनं कुण्डलिनं केयूरवलयान्वितम् । कौस्तुभाभरणग्रीवं पीतकौशेयवाससम् ॥ ४८ ॥
ພຣະວາສຸເທວະ ພຣະບຸຣຸດສູງສຸດ ມີພຣະວະກາຍທັງໝົດປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງອາພອນ. ພຣະອົງສວມມົງກຸດອັນມີອັນມະນີ ຕຸ້ມຫູ ສາຍຄໍ ປອກແຂນ ແລະກຳໄລ; ພຣະສໍປະດັບດ້ວຍແກ້ວເກົາສະຕຸພະ ແລະພຣະອົງນຸ່ງຜ້າໄໝສີເຫຼືອງ।
Verse 49
काञ्चीकलापपर्यस्तं लसत्काञ्चननूपुरम् । दर्शनीयतमं शान्तं मनोनयनवर्धनम् ॥ ४९ ॥
ພຣະເຈົ້າຊົງປະດັບດ້ວຍສາຍຄາດແອວມີກະດິ່ງຄຳນ້ອຍໆ ແລະທີ່ພຣະບາດດຸດດອກບົວມີນູພູນຄຳສົ່ງສຽງ. ພຣະອົງງາມຍິ່ງ ສະງົບ ແລະເປັນທີ່ຊື່ນຕາຊື່ນໃຈ.
Verse 50
पद्भ्यां नखमणिश्रेण्या विलसद्भ्यां समर्चताम् । हृत्पद्मकर्णिकाधिष्ण्यमाक्रम्यात्मन्यवस्थितम् ॥ ५० ॥
ໂຍຄີຜູ້ແທ້ຈະເພ່ງສະມາທິໃນຮູບທິບຂອງພຣະເຈົ້າ ຜູ້ປະທັບຢູ່ເທິງກາງດອກບົວໃນດວງໃຈ; ເລັບພຣະບາດດຸດອັນມະນີສ່ອງປະກາຍ.
Verse 51
स्मयमानमभिध्यायेत्सानुरागावलोकनम् । नियतेनैकभूतेन मनसा वरदर्षभम् ॥ ५१ ॥
ຜູ້ພັກດີຄວນເພ່ງສະມາທິໃນພຣະເຈົ້າຜູ້ຍິ້ມຢູ່ເສມອ ແລະທອດພຣະເນດດ້ວຍຄວາມເມດຕາໄປຫາຜູ້ພັກດີ. ດ້ວຍໃຈທີ່ສຳຮວມແລະເປັນໜຶ່ງ ຈົ່ງເບິ່ງໄປຫາພຣະບຸກຄົນສູງສຸດ ຜູ້ປະທານພອນທັງປວງ.
Verse 52
एवं भगवतो रूपं सुभद्रं ध्यायतो मन: । निर्वृत्या परया तूर्णं सम्पन्नं न निवर्तते ॥ ५२ ॥
ຜູ້ໃດເພ່ງສະມາທິແບບນີ້ ໂດຍຕັ້ງໃຈໄວ້ໃນຮູບອັນເປັນມົງຄຸນຕະຫຼອດການຂອງພຣະເຈົ້າ ຈະພົ້ນຈາກມົນທິນໂລກວັດຖຸໄດ້ໄວ ແລະບໍ່ຕົກຈາກການພິຈາລະນາພຣະອົງ.
Verse 53
जपश्च परमो गुह्य: श्रूयतां मे नृपात्मज । यं सप्तरात्रं प्रपठन्पुमान् पश्यति खेचरान् ॥ ५३ ॥
ໂອ ລູກຊາຍແຫ່ງກະສັດ, ບັດນີ້ຈົ່ງຟັງມົນຕຣາຈະປະອັນລຶກລັບສູງສຸດຈາກຂ້ອຍ. ຜູ້ໃດສວດພາວະນາມັນຢ່າງລະມັດລະວັງຕະຫຼອດເຈັດຄືນ ຈະໄດ້ເຫັນພວກສິດທະ ຜູ້ສຳເລັດທີ່ເຄື່ອນໄຫວໃນຟ້າ.
Verse 54
ॐ नमो भगवते वासुदेवाय । मन्त्रेणानेन देवस्य कुर्याद् द्रव्यमयीं बुध: । सपर्यां विविधैर्द्रव्यैर्देशकालविभागवित् ॥ ५४ ॥
“ໂອມ ນະໂມ ພະຄະວະເຕ ວາສຸເທວາຍະ” ແມ່ນມົນຕຣາ 12 ພະຍາງ. ຜູ້ມີປັນຍາຄວນພິຈາລະນາສະຖານທີ່‑ເວລາ ຕັ້ງຮູບບູຊາພຣະສີກຣິດສະນາ ແລ້ວຖວາຍດອກໄມ້ ໝາກໄມ້ ແລະນະເວດຕາມຄຳສອນ.
Verse 55
सलिलै: शुचिभिर्माल्यैर्वन्यैर्मूलफलादिभि: । शस्ताङ्कुरांशुकैश्चार्चेत्तुलस्या प्रियया प्रभुम् ॥ ५५ ॥
ຄວນບູຊາພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າດ້ວຍນ້ຳບໍລິສຸດ ພວງມາລາດອກໄມ້ສະອາດ ຮາກ‑ໝາກໄມ້ຈາກປ່າ ຍອດອ່ອນ ຕູມດອກ ຫຼືເປືອກໄມ້; ແລະໂດຍພິເສດຖວາຍໃບຕຸລະສີທີ່ພຣະພະຄະວານຮັກຍິ່ງ.
Verse 56
लब्ध्वा द्रव्यमयीमर्चां क्षित्यम्ब्वादिषु वार्चयेत् । आभृतात्मा मुनि: शान्तो यतवाङ्मितवन्यभुक् ॥ ५६ ॥
ສາມາດບູຊາຮູບພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າທີ່ເຮັດຈາກດິນ ນ້ຳ ໄມ້ ຫຼືໂລຫະໄດ້. ໃນປ່າ ກໍພຽງແຕ່ປັ້ນຮູບດ້ວຍດິນ‑ນ້ຳ ແລ້ວບູຊາຕາມຫຼັກທີ່ກ່າວໄວ້. ຜູ້ພັກດີຜູ້ຄວບຄຸມຕົນຄວນສຸກຸມ ສະຫງົບ ຄວບຄຸມວາຈາ ແລະພໍໃຈດ້ວຍໝາກ‑ຜັກທີ່ມີໃນປ່າ.
Verse 57
स्वेच्छावतारचरितैरचिन्त्यनिजमायया । करिष्यत्युत्तमश्लोकस्तद् ध्यायेद्धृदयङ्गमम् ॥ ५७ ॥
ໂອ ທຣຸວະຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ! ນອກຈາກບູຊາຮູບພຣະແລະສວດມົນຕຣາວັນລະສາມເວລາແລ້ວ ຈົ່ງພິຈາລະນາລີລາອັນທິບຂອງພຣະອຸຕຕະມະສະໂລກະ ທີ່ພຣະອົງສະແດງໃນອະວະຕາຣຫຼາຍຮູບ ດ້ວຍພຣະປະສົງແລະສັກຕິອັນເຫນືອຄວາມຄິດ.
Verse 58
परिचर्या भगवतो यावत्य: पूर्वसेविता: । ता मन्त्रहृदयेनैव प्रयुञ्ज्यान्मन्त्रमूर्तये ॥ ५८ ॥
ຄວນດຳເນີນຕາມແນວທາງຂອງຜູ້ພັກດີກ່ອນໆ ໃນການບູຊາພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າດ້ວຍເຄື່ອງບູຊາທີ່ກຳນົດ. ຫຼືອີກທາງໜຶ່ງ ບູຊາໃນໃຈດ້ວຍ “ຫົວໃຈແຫ່ງມົນຕຣາ” ໂດຍສວດມົນຕຣາຖວາຍແດ່ພຣະພະຄະວານ ຜູ້ເປັນຮູບແຫ່ງມົນຕຣາ ແລະບໍ່ແຕກຕ່າງຈາກມົນຕຣານັ້ນ.
Verse 59
एवं कायेन मनसा वचसा च मनोगतम् । परिचर्यमाणो भगवान् भक्तिमत्परिचर्यया ॥ ५९ ॥ पुंसाममायिनां सम्यग्भजतां भाववर्धन: । श्रेयो दिशत्यभिमतं यद्धर्मादिषु देहिनाम् ॥ ६० ॥
ຜູ້ໃດຮັບໃຊ້ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າດ້ວຍກາຍ ໃຈ ແລະວາຈາ ຕາມວິທີພັກຕິທີ່ກຳນົດ ພຣະອົງຈະປະທານຜົນຕາມຄວາມປາຖະໜາຂອງຜູ້ນັ້ນ।
Verse 60
एवं कायेन मनसा वचसा च मनोगतम् । परिचर्यमाणो भगवान् भक्तिमत्परिचर्यया ॥ ५९ ॥ पुंसाममायिनां सम्यग्भजतां भाववर्धन: । श्रेयो दिशत्यभिमतं यद्धर्मादिषु देहिनाम् ॥ ६० ॥
ພຣະອົງຜູ້ເພີ່ມພູນຄວາມຮັກພັກຕິໃຫ້ແກ່ຜູ້ບູຊາຢ່າງບໍ່ມີເລ່ຫຼ່ຽມ ຈະປະທານແກ່ຜູ້ມີກາຍ ທັງທຳມະ ອັດຖະ ກາມະ ຫຼື ໂມກສະ ຕາມທີ່ປາຖະໜາ ເປັນຄວາມດີສູງສຸດ।
Verse 61
विरक्तश्चेन्द्रियरतौ भक्तियोगेन भूयसा । तं निरन्तरभावेन भजेताद्धा विमुक्तये ॥ ६१ ॥
ຜູ້ໃດມຸ່ງໝັ້ນຕໍ່ໂມກສະຢ່າງແທ້ຈິງ ຄວນຫ່າງໄກຈາກຄວາມເພີດເພີນທາງອິນທຣີ ແລະບູຊາພຣະອົງດ້ວຍພັກຕິໂຍກະອັນແຂງແກ່ ດ້ວຍພາວະຕໍ່ເນື່ອງ ແລະສັດທາ ເພື່ອຄວາມຫຼຸດພົ້ນ।
Verse 62
इत्युक्तस्तं परिक्रम्य प्रणम्य च नृपार्भक: । ययौ मधुवनं पुण्यं हरेश्चरणचर्चितम् ॥ ६२ ॥
ເມື່ອໄດ້ຮັບຄຳແນະນຳດັ່ງນັ້ນ ທຣຸວະກຸມານໄດ້ເດີນປະທັກສິນຮອບນາຣະດະມຸນີ ແລະກາບນົບນ້ອມ ແລ້ວອອກເດີນທາງໄປຫາມະທຸວະນະອັນສັກສິດ ທີ່ປະທັບຮອຍພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະຫຣິ।
Verse 63
तपोवनं गते तस्मिन्प्रविष्टोऽन्त:पुरं मुनि: । अर्हितार्हणको राज्ञा सुखासीन उवाच तम् ॥ ६३ ॥
ເມື່ອທຣຸວະເຂົ້າໄປສູ່ປ່າຕະບະແລ້ວ ນາຣະດະມຸນີໄດ້ເຂົ້າໄປໃນພຣະຮາຊວັງສ່ວນໃນ। ພຣະຣາຊາຕ້ອນຮັບດ້ວຍການນົບນ້ອມຕາມຄວນ; ເມື່ອທ່ານນັ່ງສະບາຍແລ້ວ ນາຣະດະມຸນີຈຶ່ງເລີ່ມກ່າວກັບພຣະຣາຊາ।
Verse 64
नारद उवाच राजन् किं ध्यायसे दीर्घं मुखेन परिशुष्यता । किं वा न रिष्यते कामो धर्मो वार्थेन संयुत: ॥ ६४ ॥
ນາຣະດາກ່າວວ່າ—ໂອ ພະຣາຊາ, ເຈົ້າຄິດຢູ່ດົນເຫຼືອເກີນ ໃບໜ້າກໍເຫື່ອຍແຫ້ງ. ມີອຸປະສັກໃນທາງ ທັມມະ, ອັດຖະ ແລະ ກາມະ ຫຼື? ຫຼືວ່າ ທັມມະ ຫຼື ກາມະທີ່ພຶງອັດຖະ ກຳລັງເສື່ອມ?
Verse 65
राजोवाच सुतो मे बालको ब्रह्मन् स्त्रैणेनाकरुणात्मना । निर्वासित: पञ्चवर्ष: सह मात्रा महान्कवि: ॥ ६५ ॥
ພະຣາຊາກ່າວວ່າ—ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ, ຂ້າພະເຈົ້າຕິດຢູ່ໃນຄວາມຫຼົງໃນມະເຫສີ ຈົນຕົກຕ່ຳ ແລະໃຈແຂງບໍ່ມີເມດຕາ. ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ໄລ່ລູກຊາຍອາຍຸຫ້າປີກັບແມ່ຂອງເຂົາອອກໄປ; ແທ້ໆແລ້ວເຂົາເປັນມະຫາອາດມາ ແລະພະກະຕະຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່.
Verse 66
अप्यनाथं वने ब्रह्मन्मा स्मादन्त्यर्भकं वृका: । श्रान्तं शयानं क्षुधितं परिम्लानमुखाम्बुजम् ॥ ६६ ॥
ໂອ ພຣາຫມັນ, ໃບໜ້າລູກຊາຍຂ້າພະເຈົ້າດັ່ງດອກບົວ. ຂ້າພະເຈົ້າຄິດເຖິງສະພາບອັນອັນຕະລາຍຂອງເຂົາ—ຢູ່ໃນປ່າໂດດດ່ຽວ ອາດຫິວ ແລະເຫື່ອຍ ນອນຢູ່ບ່ອນໃດບ່ອນໜຶ່ງ; ຂໍຢ່າໃຫ້ໝາປ່າມາກິນເຂົາ ຜູ້ມີໃບໜ້າດອກບົວທີ່ກຳລັງເຫຼົ່າລົງ.
Verse 67
अहो मे बत दौरात्म्यं स्त्रीजितस्योपधारय । योऽङ्कं प्रेम्णारुरुक्षन्तं नाभ्यनन्दमसत्तम: ॥ ६७ ॥
ໂອ້! ຈົ່ງຄິດເຖິງຄວາມຊົ່ວຂອງຂ້າພະເຈົ້າຜູ້ຖືກມະເຫສີຄອບງຳ. ເດັກນ້ອຍນັ້ນດ້ວຍຄວາມຮັກພະຍາຍາມຂຶ້ນມານັ່ງໃນຕັກ ແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າຜູ້ຕ່ຳຊ້າກັບບໍ່ຕ້ອນຮັບ ແມ່ນແຕ່ລູບດ້ວຍຄວາມເມດຕາສັກຂະນະກໍບໍ່—ຂ້າພະເຈົ້າໃຈແຂງເທົ່າໃດ!
Verse 68
नारद उवाच मा मा शुच: स्वतनयं देवगुप्तं विशाम्पते । तत्प्रभावमविज्ञाय प्रावृङ्क्ते यद्यशो जगत् ॥ ६८ ॥
ນາຣະດາກ່າວວ່າ—ໂອ ພະຣາຊາ, ຢ່າໂສກເສົ້າເພາະລູກຊາຍຂອງເຈົ້າ. ເຂົາຖືກພຣະພະຄະວານຄຸ້ມຄອງ. ແມ່ນແຕ່ເຈົ້າຍັງບໍ່ຮູ້ອຳນາດຂອງເຂົາ, ແຕ່ກຽດຕິຍົດຂອງເຂົາກໍໄດ້ແຜ່ໄປທົ່ວໂລກແລ້ວ.
Verse 69
सुदुष्करं कर्म कृत्वा लोकपालैरपि प्रभु: । ऐष्यत्यचिरतो राजन् यशो विपुलयंस्तव ॥ ६९ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະຣາຊາ ພຣະໂອຣສຂອງພຣະອົງມີຄວາມສາມາດຢ່າງຍິ່ງ ຈະກະທຳກິດອັນຍາກທີ່ແມ່ນແຕ່ໂລກະບານກໍຍາກຈະເຮັດ ບໍ່ດົນຈະສຳເລັດພາລະກິດແລ້ວກັບຄືນ ແລະຈະແຜ່ກຽດຕິຍົດຂອງພຣະອົງໄປທົ່ວໂລກ
Verse 70
मैत्रेय उवाच इति देवर्षिणा प्रोक्तं विश्रुत्य जगतीपति: । राजलक्ष्मीमनादृत्य पुत्रमेवान्वचिन्तयत् ॥ ७० ॥
ໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ ເມື່ອໄດ້ຟັງຄຳຂອງເທວະຣິສີນາຣະດ ພຣະຣາຊາອຸຕຕານະປາດ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງແຜ່ນດິນ ກໍລະວາງຄວາມຫ່ວງໃຍໃນລາຊະສົມບັດ ແລະຄິດເຖິງພຣະໂອຣສທຣຸວະແຕ່ຜູ້ດຽວ
Verse 71
तत्राभिषिक्त: प्रयतस्तामुपोष्य विभावरीम् । समाहित: पर्यचरदृष्यादेशेन पूरुषम् ॥ ७१ ॥
ທີ່ມະທຸວະນະ ທຣຸວະມະຫາຣາຊາໄດ້ອາບນ້ຳຊຳລະກາຍ ແລ້ວອົດອາຫານໃນຄືນນັ້ນດ້ວຍຄວາມພາກພຽນ ຕໍ່ມາຕາມຄຳແນະນຳຂອງຣິສີນາຣະດ ທ່ານໄດ້ບູຊາພຣະພຸຣຸສະສູງສຸດ ດ້ວຍຈິດແນ່ວແນ່
Verse 72
त्रिरात्रान्ते त्रिरात्रान्ते कपित्थबदराशन: । आत्मवृत्त्यनुसारेण मासं निन्येऽर्चयन्हरिम् ॥ ७२ ॥
ໃນເດືອນທຳອິດ ທຣຸວະມະຫາຣາຊາກິນແຕ່ຜົນໄມ້ຄະພິຖະ ແລະບະດະຣີ ທຸກໆສາມມື້ ເພື່ອປະຄອງຮ່າງກາຍເທົ່ານັ້ນ ແລະໄດ້ບູຊາພຣະຫຣິຢ່າງນີ້ຕະຫຼອດໜຶ່ງເດືອນ
Verse 73
द्वितीयं च तथा मासं षष्ठे षष्ठेऽर्भको दिने । तृणपर्णादिभि: शीर्णै: कृतान्नोऽभ्यर्चयन्विभुम् ॥ ७३ ॥
ໃນເດືອນທີສອງ ເດັກນ້ອຍທຣຸວະກິນອາຫານພຽງທຸກໆຫົກມື້ ແລະອາຫານແມ່ນຫຍ້າແຫ້ງ ແລະໃບໄມ້ແຫ້ງເປັນຕົ້ນ ໂດຍວິທີນີ້ທ່ານຍັງຄົງບູຊາພຣະວິພູ ຜູ້ຊົງອຳນາດສູງສຸດ
Verse 74
तृतीयं चानयन्मासं नवमे नवमेऽहनि । अब्भक्ष उत्तमश्लोकमुपाधावत्समाधिना ॥ ७४ ॥
ໃນເດືອນທີສາມ ລາວດື່ມແຕ່ນ້ຳທຸກໆ 9 ມື້. ດ້ວຍສະມາທິອັນໝັ້ນຄົງ ລາວໄດ້ນະມັດສະການພຣະອົງອຸດຕະມະສະໂລກ ພຣະຜູ້ສູງສຸດ.
Verse 75
चतुर्थमपि वै मासं द्वादशे द्वादशेऽहनि । वायुभक्षो जितश्वासो ध्यायन्देवमधारयत् ॥ ७५ ॥
ໃນເດືອນທີສີ່ ລາວຮັບແຕ່ລົມຫາຍໃຈທຸກໆ 12 ມື້. ເມື່ອຊະນະການຄວບຄຸມລົມຫາຍໃຈແລ້ວ ລາວກໍຕັ້ງຈິດພິຈາລະນາແລະນະມັດສະການພຣະອົງ.
Verse 76
पञ्चमे मास्यनुप्राप्ते जितश्वासो नृपात्मज: । ध्यायन् ब्रह्म पदैकेन तस्थौ स्थाणुरिवाचल: ॥ ७६ ॥
ເມື່ອເຖິງເດືອນທີຫ້າ ພຣະລາຊະບຸດໄດ້ຄວບຄຸມລົມຫາຍໃຈໄດ້ຢ່າງສົມບູນ. ລາວຢືນຂາດຽວດຸຈເສົາທີ່ບໍ່ໄຫວ ແລະເພ່ງຈິດໄປຫາປະຣະພຣະຫມັນ.
Verse 77
सर्वतो मन आकृष्य हृदि भूतेन्द्रियाशयम् । ध्यायन्भगवतो रूपं नाद्राक्षीत्किञ्चनापरम् ॥ ७७ ॥
ລາວດຶງຈິດຈາກທຸກທິດ ໃຫ້ກັບມາຕັ້ງໄວ້ໃນຫົວໃຈ ອັນເປັນທີ່ພັກຂອງອິນທຣີຍແລະອາຣົມ. ເມື່ອເພ່ງພິຈາລະນາຮູບພຣະອົງ ລາວບໍ່ເຫັນສິ່ງອື່ນໃດເລີຍ.
Verse 78
आधारं महदादीनां प्रधानपुरुषेश्वरम् । ब्रह्म धारयमाणस्य त्रयो लोकाश्चकम्पिरे ॥ ७८ ॥
ເມື່ອທ່ານທຣຸວະມະຫາຣາຊ ຍຶດພຣະອົງຜູ້ເປັນທີ່ພຶ່ງຂອງມະຫັດຕັດຕະວະແລະສັບພະສິ່ງ ເປັນຈ້າວເໜືອປຣະທານແລະສັດມີຊີວິດໄວ້ໃນຈິດ ສາມໂລກກໍສັ່ນສະເທືອນ.
Verse 79
यदैकपादेन स पार्थिवार्भक स्तस्थौ तदङ्गुष्ठनिपीडिता मही । ननाम तत्रार्धमिभेन्द्रधिष्ठिता तरीव सव्येतरत: पदे पदे ॥ ७९ ॥
ເມື່ອທ່ານທຣຸວະມະຫາຣາຊາ ພຣະລູກຂອງກະສັດ ຢືນຢ່າງໝັ້ນຄົງດ້ວຍຂາຂ້າງດຽວ ແຮງກົດຈາກນິ້ວໂປ້ງຕີນຂອງທ່ານເຮັດໃຫ້ແຜ່ນດິນໂຄ້ງລົງຄື່ງໜຶ່ງ; ເຫມືອນຊ້າງຢູ່ເທິງເຮືອທີ່ໂຍກເຮືອໄປຊ້າຍຂວາທຸກກ້າວ।
Verse 80
तस्मिन्नभिध्यायति विश्वमात्मनो द्वारं निरुध्यासुमनन्यया धिया । लोका निरुच्छ्वासनिपीडिता भृशं सलोकपाला: शरणं ययुर्हरिम् ॥ ८० ॥
ເມື່ອທ່ານທຣຸວະມະຫາຣາຊາ ຈົ່ງຈິດອັນເອກະຕໍ່ພຣະວິສນຸ ຜູ້ເປັນອາດມັນແຫ່ງສາກົນ ແລະປິດທະວານທັງປວງຂອງກາຍ ລົມຫາຍໃຈຂອງຈັກກະວານກໍຖືກອຸດຕັນ; ເທວະພ້ອມທັງໂລກະປາລາ ອຶດອັດຫາຍໃຈບໍ່ອອກ ແລ້ວໄປພຶ່ງພາພຣະຫຣິ।
Verse 81
देवा ऊचु: नैवं विदामो भगवन् प्राणरोधं चराचरस्याखिलसत्त्वधाम्न: । विधेहि तन्नो वृजिनाद्विमोक्षं प्राप्ता वयं त्वां शरणं शरण्यम् ॥ ८१ ॥
ເທວະທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ: ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ! ພຣະອົງເປັນທີ່ພຶ່ງຂອງສັດທັງປວງທີ່ເຄື່ອນໄຫວແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ. ພວກເຮົາຮູ້ສຶກວ່າລົມຫາຍໃຈຂອງສັດທັງຫຼາຍຖືກອຸດຕັນ; ບໍ່ເຄີຍປະສົບເຊັ່ນນີ້. ເພາະພຣະອົງເປັນທີ່ພຶ່ງສູງສຸດ ພວກເຮົາຈຶ່ງມາຂໍພຶ່ງພາ; ຂໍໂປດປົດປ່ອຍພວກເຮົາຈາກພະຍັນຕະລາຍນີ້ເຖີດ।
Verse 82
श्रीभगवानुवाच मा भैष्ट बालं तपसो दुरत्यया- न्निवर्तयिष्ये प्रतियात स्वधाम । यतो हि व: प्राणनिरोध आसी- दौत्तानपादिर्मयि सङ्गतात्मा ॥ ८२ ॥
ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕອບວ່າ: ເທວະທັງຫຼາຍ ຢ່າຢ້ານ. ການທີ່ລົມຫາຍໃຈຂອງຈັກກະວານຖືກກັ້ນນັ້ນ ເກີດຈາກຕະປະອັນເຂັ້ມຂັ້ນ ແລະຄວາມຕັ້ງໃຈແນ່ວແນ່ຂອງລູກຊາຍພຣະຣາຊາອຸຕຕານະປາດ ຜູ້ທີ່ບັດນີ້ຈິດໄດ້ຫຼວມຢູ່ໃນເຮົາ. ພວກເຈົ້າຈົ່ງກັບໄປສູ່ທີ່ຢູ່ຂອງຕົນໂດຍປອດໄພ; ເຮົາຈະຢຸດເດັກນ້ອຍນີ້ຈາກຕະປະອັນຍາກຍິ່ງຂອງເຂົາ।
Frequently Asked Questions
Suruci’s statement is driven by pride and envy, using birth as a weapon to deny Dhruva legitimacy. In Purāṇic ethics, such speech exemplifies durukti (harsh speech) and the social misuse of status. The narrative contrasts this with Sunīti’s higher remedy: rather than fighting for validation within a corrupt social equation, Dhruva should approach Nārāyaṇa, who alone can grant true qualification and an enduring position beyond ordinary worldly hierarchy.
Sunīti acknowledges the painful reality of Dhruva’s situation yet forbids retaliation, teaching that harming others rebounds upon oneself. She then offers a bhakti-centered solution: worship the Supreme Lord’s lotus feet, the same refuge by which Brahmā and Manu attained their powers and success. This aligns with the Bhāgavatam’s method of converting duḥkha into sādhana—distress becomes fuel for surrender rather than a cause for further adharma.
Nārada’s initial discouragement tests Dhruva’s resolve and purifies motive by exposing the difficulty of God-realization and the need for inner steadiness. When Dhruva reveals unwavering determination—though mixed with ambition—Nārada channels that intensity into authorized bhakti-yoga rather than leaving it to devolve into revenge or mere political obsession. This demonstrates the guru’s role: not merely to negate desire, but to redirect it toward the Lord in a regulated, transformative way.
The dvādaśākṣarī mantra is presented as a direct worship-form of Vāsudeva, suitable for Deity worship and internal meditation. In Bhāgavata theology, nāma/mantra is non-different from the Lord when received and practiced properly. Here it functions as Dhruva’s central sādhana, integrating ritual offering, remembrance of the Lord’s form, and disciplined repetition—leading to rapid purification and concentrated devotion.
Dhruva’s one-pointed concentration and breath-control are depicted as so powerful that they disrupt the universal ‘breathing’—a poetic way of showing how individual tapas can influence cosmic balance. The devas, responsible for cosmic administration, feel suffocated and seek the ultimate refuge, Viṣṇu, because only the Supreme Lord can harmonize competing forces: the devotee’s intense vow and the universe’s functional stability. The Lord’s reply affirms both: Dhruva’s devotion is real, and divine intervention will restore equilibrium.