Adhyaya 22
Pṛthu Mahārāja Meets the Four Kumāras: Bhakti as the Boat Across Saṁsāra
ເມື່ອປະຊາຊົນສັນລະເສີນ ພຣຶຖຸ ມະຫາຣາຊາ ກຸມາຣະທັງສີ່ກໍລົງມາ ດ້ວຍຄວາມສະຫວ່າງແລະສິດທິ. ພຣຶຖຸລຸກຂຶ້ນດ້ວຍຄວາມເຮັ່ງດ່ວນ ຕ້ອນຮັບຕາມຊາສະຕຣາ ບູຊາພວກທ່ານ ແລະຍົກຍ້ອງຈະຣະນາມຣິຕ ເປັນແບບຢ່າງໃນການຕ້ອນຮັບຜູ້ບັກຕິຊັ້ນສູງ. ພຣະອົງສັນລະເສີນການມີຢູ່ຂອງພຣາຫມັນ ແລະ ໄວສະນະວະ ວ່າເປັນຜູ້ຊໍາລະຊີວິດຄອບຄົວແທ້ ແລະປຽບທຽບກັບເຮືອນຫຼູຫລາທີ່ບໍ່ມີຜູ້ບັກຕິ. ຈາກນັ້ນພຣະອົງຖາມກຸມາຣະ—ມິດຂອງຜູ້ຖືກຜູກມັດ—ວ່າຜູ້ທີ່ຖືກເຜົາໄໝ້ໂດຍສັງສາຣະ ຈະໄປຮອດເປົ້າໝາຍສູງສຸດໄດ້ໄວແນວໃດ. ສະນັດ-ກຸມາຣະຕອບວ່າ ການຍຶດໝັ້ນຢ່າງໝັ້ນຄົງຕໍ່ພຣະບາດດອກບົວຂອງພະພະວານ ຜ່ານບັກຕິໂຢກະ (ການສອບຖາມ, ການບູຊາ, ການຟັງ-ຂັບຮ້ອງນາມ) ແລະຫຼີກລ້ຽງສັງຄົມທີ່ຂັບເຄື່ອນໂດຍອາລົມ ຈະຖອນຮາກກາມ ແລະປົດປົ່ງປົກມັດຂອງກຳ. ທ່ານວິເຄາະຄວາມຫວັ່ນໄຫວຂອງໃຈ ການເສຍຄວາມຈໍາ ແລະຄວາມໄຮ້ປະໂຫຍດຂອງການຍຶດຕິດອັດຖະ-ກາມ ພ້ອມຊັກຊວນໃຫ້ມຸ່ງຫາໂມກສະໂດຍການມອບຕົນແດ່ພຣະປະຣະມາດມາ. ພຣຶຖຸຖວາຍທຸກສິ່ງແດ່ລະສີ; ພວກທ່ານໃຫ້ພອນແລະສັນລະເສີນ ແລ້ວເລື່ອງກໍໄປສູ່ການປົກຄອງຕໍ່ໄປຂອງພຣະອົງ ເປັນກະສັດມັ່ງຄັ່ງແຕ່ບໍ່ຍຶດຕິດ ເຕັມໄປດ້ວຍບັກຕິ.
Shlokas
Verse 1
मैत्रेय उवाच जनेषु प्रगृणत्स्वेवं पृथुं पृथुलविक्रमम् । तत्रोपजग्मुर्मुनयश्चत्वार: सूर्यवर्चस: ॥ १ ॥
ໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ—ເມື່ອປະຊາຊົນກຳລັງສັນລະເສີນພຣະຣາຊາປຣຶຖຸຜູ້ມີວິກຣະມະຍິ່ງໃຫຍ່ຢູ່ນັ້ນ ກຸມາຣະມຸນີສີ່ອົງຜູ້ສະຫວ່າງດັ່ງດວງອາທິດກໍມາຮອດທີ່ນັ້ນ
Verse 2
तांस्तु सिद्धेश्वरान् राजा व्योम्नोऽवतरतोऽर्चिषा । लोकानपापान् कुर्वाणान् सानुगोऽचष्ट लक्षितान् ॥ २ ॥
ເມື່ອເຫັນປະກາຍສະຫວ່າງຂອງກຸມາຣະທັງສີ່ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງສິດທິ ຂະນະລົງຈາກຟ້າ ພຣະຣາຊາພ້ອມບໍລິວານກໍຈຳໄດ້ວ່າເປັນທ່ານເຫຼົ່ານັ້ນ ເພາະທ່ານກຳລັງຊຳລະໂລກໃຫ້ບໍລິສຸດດ້ວຍແສງຂອງຕົນ
Verse 3
तद्दर्शनोद्गतान् प्राणान् प्रत्यादित्सुरिवोत्थित: । ससदस्यानुगो वैन्य इन्द्रियेशो गुणानिव ॥ ३ ॥
ເມື່ອເຫັນທ່ານທັງສີ່ ປຣຶຖຸມະຫາຣາຊາຮູ້ສຶກດັ່ງລົມຫາຍໃຈພຸ່ງຂຶ້ນ ແລະລຸກຂຶ້ນຢ່າງຮີບຮ້ອນພ້ອມຂຸນນາງແລະບໍລິວານ ເຫມືອນສັດຕະວະຜູ້ຖືກຜູກມັດທີ່ອິນທຣີຍະຖືກດຶງໄປຫາກຸນະແຫ່ງປຣະກຣິຕິ
Verse 4
गौरवाद्यन्त्रित: सभ्य: प्रश्रयानतकन्धर: । विधिवत्पूजयां चक्रे गृहीताध्यर्हणासनान् ॥ ४ ॥
ເມື່ອມະຫາມຸນີທັງຫຼາຍຮັບການຕ້ອນຮັບຕາມພຣະຄຳພີ ແລະນັ່ງລົງໃນອາສະນະອັນຄວນຄ່າທີ່ພຣະຣາຊາຖວາຍ ພຣະຣາຊາຜູ້ຖືກຊັກຊວນໂດຍມະຫິມາຂອງທ່ານ ກໍກົ້ມຄໍດ້ວຍຄວາມນອບນ້ອມ ແລະບູຊາກຸມາຣະທັງສີ່ຕາມພິທີຢ່າງຖືກຕ້ອງ
Verse 5
तत्पादशौचसलिलैर्मार्जितालकबन्धन: । तत्र शीलवतां वृत्तमाचरन्मानयन्निव ॥ ५ ॥
ຕໍ່ມາ ພະຣາຊາໄດ້ນໍານ້ໍາທີ່ລ້າງພຣະບາດດຸດດອກບົວຂອງກຸມາຣະ ມາປະພົມໃສ່ຜົມຂອງພຣະອົງ। ດ້ວຍຄວາມນັບຖືນີ້ ພຣະອົງໄດ້ສະແດງແບບຢ່າງການຕ້ອນຮັບຜູ້ບັນລຸທາງຈິດວິນຍານ।
Verse 6
हाटकासन आसीनान् स्वधिष्ण्येष्विव पावकान् । श्रद्धासंयमसंयुक्त: प्रीत: प्राह भवाग्रजान् ॥ ६ ॥
ມະຫາິສີທັງສີ່ ຜູ້ເປັນຜູ້ໃຫຍ່ກວ່າພຣະສິວະ ໄດ້ນັ່ງເທິງບັນລັງຄໍາ ແລະປານດັ່ງໄຟທີ່ລຸກໂຊດໃນແທ່ນບູຊາ। ມະຫາຣາຊາປຣຶຖຸ ດ້ວຍສັດທາແລະຄວາມສໍາລວມ ໄດ້ກ່າວດ້ວຍຄວາມປິຕິວ່າ
Verse 7
पृथुरुवाच अहो आचरितं किं मे मङ्गलं मङ्गलायना: । यस्य वो दर्शनं ह्यासीद्दुर्दर्शानां च योगिभि: ॥ ७ ॥
ປຣຶຖຸກ່າວວ່າ: “ໂອ ມະຫາິສີຜູ້ເປັນມງຄົນສູງສຸດ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຮັດບຸນອັນໃດ ຈຶ່ງໄດ້ພົບທ່ານໂດຍງ່າຍ? ແມ່ນແຕ່ໂຍຄີກໍຍັງຍາກທີ່ຈະເຫັນທ່ານ”
Verse 8
किं तस्य दुर्लभतरमिह लोके परत्र च । यस्य विप्रा: प्रसीदन्ति शिवो विष्णुश्च सानुग: ॥ ८ ॥
ຜູ້ໃດທີ່ພຣາຫມັນ ແລະ ໄວສະນະວະ ພໍໃຈ, ສໍາລັບຜູ້ນັ້ນ ໃນໂລກນີ້ແລະໂລກໜ້າ ຈະມີສິ່ງໃດທີ່ຫາຍາກ? ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ ພຣະສິວະຜູ້ເປັນມງຄົນ ແລະ ພຣະວິສນຸ ຜູ້ສະເຫຼີມສົມທົບກັບພວກເຂົາ ກໍປະທານພຣະກະລຸນາແກ່ຜູ້ນັ້ນ
Verse 9
नैव लक्षयते लोको लोकान् पर्यटतोऽपि यान् । यथा सर्वदृशं सर्व आत्मानं येऽस्य हेतव: ॥ ९ ॥
ແມ່ນແຕ່ທ່ານຈະເດີນທາງໄປທົ່ວທຸກໂລກ ຜູ້ຄົນກໍບໍ່ອາດຮູ້ຈັກທ່ານ; ເຊັ່ນດຽວກັນ ປຣະມາດມາຜູ້ເຫັນທຸກສິ່ງ ຜູ້ເປັນພະຍານໃນໃຈຂອງທຸກຄົນ ກໍບໍ່ຖືກຜູ້ຄົນຮັບຮູ້
Verse 10
अधना अपि ते धन्या: साधवो गृहमेधिन: । यद्गृहा ह्यर्हवर्याम्बुतृणभूमीश्वरावरा: ॥ १० ॥
ແມ່ນແຕ່ຄົນເຮືອນທີ່ບໍ່ຮັ່ງມີ ຖ້າມີສາທຸ-ພັກຕະມາເຢັ້ຍເຮືອນ ກໍຈະເປັນຜູ້ມີບຸນ. ຜູ້ເປັນເຈົ້າເຮືອນແລະຜູ້ຮັບໃຊ້ທີ່ຖວາຍນ້ຳ ທີ່ນັ່ງ ແລະເຄື່ອງຕ້ອນຮັບ ພ້ອມທັງເຮືອນນັ້ນເອງ ກໍຖືກຍົກຍ້ອງໃຫ້ສັກສິດ
Verse 11
व्यालालयद्रुमा वै तेष्वरिक्ताखिलसम्पद: । यद्गृहास्तीर्थपादीयपादतीर्थविवर्जिता: ॥ ११ ॥
ກົງກັນຂ້າມ ແມ່ນແຕ່ເຮືອນທີ່ມີຄວາມຮັ່ງມີຄົບຄັນ ແຕ່ບໍ່ເຄີຍໃຫ້ພັກຕະຂອງພຣະເຈົ້າເຂົ້າມາ ແລະບໍ່ມີນ້ຳສັກສິດສໍາລັບລ້າງຕີນຂອງທ່ານ ເຮືອນນັ້ນຄວນຖືກເຫັນເປັນດັ່ງຕົ້ນໄມ້ທີ່ງູພິດອາໄສ
Verse 12
स्वागतं वो द्विजश्रेष्ठा यद्व्रतानि मुमुक्षव: । चरन्ति श्रद्धया धीरा बाला एव बृहन्ति च ॥ १२ ॥
ພຣະຣາຊາປຣຶທຸ ຕ້ອນຮັບກຸມານທັງສີ່ ໂດຍເອີ້ນວ່າ “ດວິຊະເຊຣດ” ຜູ້ປະເສີດໃນພຣາຫມະນ. ພຣະອົງກ່າວວ່າ: ຕັ້ງແຕ່ເກີດທ່ານຮັກສາພຣະຫມະຈັນດ້ວຍສັດທາ; ແມ່ນຊໍານານທາງໂມກສະ ແຕ່ຍັງດໍາຮົງດຸດເດັກນ້ອຍ
Verse 13
कच्चिन्न: कुशलं नाथा इन्द्रियार्थार्थवेदिनाम् । व्यसनावाप एतस्मिन्पतितानां स्वकर्मभि: ॥ १३ ॥
ພຣະຣາຊາປຣຶທຸ ຖາມບັນດາລຶສີວ່າ: ໂອ ທ່ານຜູ້ເປັນທີ່ພຶ່ງ, ຜູ້ທີ່ຕິດພັນໃນສັງສານອັນອັນຕະລາຍນີ້ເນື່ອງຈາກກຳຂອງຕົນ ແລະມີເປົ້າໝາຍແຕ່ຄວາມສຸກທາງອິນທຣີ ຈະມີຄວາມເກສົມ ຫຼື ໂຊກດີໄດ້ບໍ?
Verse 14
भवत्सु कुशलप्रश्न आत्मारामेषु नेष्यते । कुशलाकुशला यत्र न सन्ति मतिवृत्तय: ॥ १४ ॥
ບໍ່ຈໍາເປັນຕ້ອງຖາມເລື່ອງມົງຄຸນຫຼືອັບມົງຄຸນຂອງທ່ານ ເພາະທ່ານເປັນອາດມາຣາມ ດໍາຮົງໃນອານັນທາທາງວິນຍານເສມອ. ໃນທ່ານບໍ່ມີຄວາມຄິດປຸງແຕ່ງແບ່ງແຍກວ່າດີຫຼືຮ້າຍ; ດັ່ງນັ້ນຈະມີຄໍາຖາມເລື່ອງໂຊກດີໂຊກຮ້າຍໄດ້ແນວໃດ
Verse 15
तदहं कृतविश्रम्भ: सुहृदो वस्तपस्विनाम् । सम्पृच्छे भव एतस्मिन् क्षेम: केनाञ्जसा भवेत् ॥ १५ ॥
ຂ້າພະເຈົ້າໝັ້ນໃຈຢ່າງເຕັມທີ່ວ່າ ຜູ້ບຸນຍາດເຊັ່ນທ່ານເທົ່ານັ້ນແມ່ນມິດແທ້ຂອງສັດມີຊີວິດທີ່ຖືກເຜົາໃນໄຟແຫ່ງພົບພາວັດຖຸ। ດັ່ງນັ້ນຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງຖາມວ່າ ໃນໂລກນີ້ພວກເຮົາຈະບັນລຸຄວາມເກສົມສູງສຸດແລະເປົ້າໝາຍສຸດທ້າຍຂອງຊີວິດໄດ້ໄວແນວໃດ
Verse 16
व्यक्तमात्मवतामात्मा भगवानात्मभावन: । स्वानामनुग्रहायेमां सिद्धरूपी चरत्यज: ॥ १६ ॥
ພຣະເຈົ້າສູງສຸດ—ເປັນອາດມັນຂອງຜູ້ຮູ້ຕົນ ແລະຜູ້ປຸກອາດມະພາວະ—ຊົງປາຖະໜາຍົກຍ້ອງສັດມີຊີວິດຜູ້ເປັນສ່ວນຂອງພຣະອົງຢູ່ເສມອ. ເພື່ອອະນຸກຣະຫ໌ເປັນພິເສດ ພຣະອົງຈຶ່ງສັນຈອນໄປທົ່ວໂລກໃນຮູບຂອງຜູ້ຮູ້ແຈ້ງເຊັ່ນທ່ານ
Verse 17
मैत्रेय उवाच पृथोस्तत्सूक्तमाकर्ण्य सारं सुष्ठु मितं मधु । स्मयमान इव प्रीत्या कुमार: प्रत्युवाच ह ॥ १७ ॥
ພຣະລິສີໄມເຕຣຍະກ່າວຕໍ່ວ່າ: ເມື່ອສະນັດກຸມາຣ ຜູ້ປະເສີດໃນໝູ່ພຣະພົມຈາຣີ ໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາຂອງພຣະຣາຊາປຣຶຖຸ ອັນມີແກ່ນສານ ເໝາະສົມ ກະທັດຮັດ ແລະຫວານໄພເຣາະ ທ່ານກໍຍິ້ມດ້ວຍຄວາມປິຕິ ແລ້ວເລີ່ມຕອບດັ່ງນີ້
Verse 18
सनत्कुमार उवाच साधु पृष्टं महाराज सर्वभूतहितात्मना । भवता विदुषा चापि साधूनां मतिरीदृशी ॥ १८ ॥
ສະນັດກຸມາຣກ່າວວ່າ: ໂອ ມະຫາຣາຊາ! ທ່ານຖາມໄດ້ດີຍິ່ງ. ເນື່ອງຈາກທ່ານມີໃຈເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ສັດທັງປວງ ຄໍາຖາມນີ້ຈຶ່ງເປັນມົງຄຸນແກ່ທຸກຄົນ. ແມ່ນແຕ່ທ່ານເປັນຜູ້ຮູ້ກໍຍັງຖາມເຊັ່ນນີ້—ນີ້ແມ່ນຈະຣິຍາຂອງສາທຸ; ປັນຍາແບບນີ້ສົມຄວນກັບຖານະຂອງທ່ານ
Verse 19
सङ्गम: खलु साधूनामुभयेषां च सम्मत: । यत्सम्भाषणसम्प्रश्न: सर्वेषां वितनोति शम् ॥ १९ ॥
ການຊຸມນຸມຂອງສາທຸຊົນແມ່ນເປັນທີ່ພໍໃຈຂອງທັງສອງຝ່າຍ—ຜູ້ເວົ້າແລະຜູ້ຟັງ—ເພາະການສົນທະນາ ແລະການຖາມ-ຕອບ ໃນທີ່ນັ້ນ ກະຈາຍຄວາມສະຫງົບແລະຄວາມສຸກແທ້ໃຫ້ແກ່ທຸກຄົນ
Verse 20
अस्त्येव राजन् भवतो मधुद्विष: पादारविन्दस्य गुणानुवादने । रतिर्दुरापा विधुनोति नैष्ठिकी कामं कषायं मलमन्तरात्मन: ॥ २० ॥
ໂອ ພະຣາຊາ, ທ່ານມີໃຈເອົາໃຈໃສ່ໃນການສັນລະເສີນພຣະບາດດຸດດອກບົວຂອງພຣະມະທຸດວິສະຢູ່ແລ້ວ. ຄວາມຜູກພັນນີ້ໄດ້ມາຍາກ, ແຕ່ເມື່ອເປັນນິດຖາມັ່ນຄົງ ມັນຈະຊຳລະກາມແລະມົນທິນໃນໃຈໃຫ້ຫາຍໄປເອງ.
Verse 21
शास्त्रेष्वियानेव सुनिश्चितो नृणां क्षेमस्य सध्र्यग्विमृशेषु हेतु: । असङ्ग आत्मव्यतिरिक्त आत्मनि दृढा रतिर्ब्रह्मणि निर्गुणे च या ॥ २१ ॥
ໃນຄຳພີທັງຫຼາຍ ຫຼັງຈາກພິຈາລະນາຢ່າງຖີ່ຖ້ວນ ໄດ້ກຳນົດແນ່ນອນວ່າ ຄວາມເກສົມສູງສຸດຂອງມະນຸດ ແມ່ນການປອດຈາກຄວາມຄິດວ່າຕົນແມ່ນຮ່າງກາຍ ແລະການມີຄວາມຜູກພັນອັນໝັ້ນຄົງຕໍ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຜູ້ເຫນືອກຸນທັງສາມ ເປັນນິຣກຸນພຣະບຣະຫມັນ.
Verse 22
सा श्रद्धया भगवद्धर्मचर्यया जिज्ञासयाध्यात्मिकयोगनिष्ठया । योगेश्वरोपासनया च नित्यं पुण्यश्रव:कथया पुण्यया च ॥ २२ ॥
ຄວາມຜູກພັນນັ້ນເພີ່ມພູນໄດ້ດ້ວຍສັດທາ, ການປະພຶດທຳພຣະພັກຕິຕໍ່ພຣະເຈົ້າ, ຄວາມຢາກຮູ້ກ່ຽວກັບພຣະອົງ, ຄວາມໝັ້ນຄົງໃນພັກຕິ-ໂຢກະ, ການບູຊາພຣະໂຢເກສະວະຣະເປັນນິດ, ແລະການຟັງ-ຂັບຮ້ອງເລື່ອງລາວອັນເປັນບຸນຂອງພຣະກຽດຕິຄຸນພຣະອົງ.
Verse 23
अर्थेन्द्रियारामसगोष्ठ्यतृष्णया तत्सम्मतानामपरिग्रहेण च । विविक्तरुच्या परितोष आत्मनि विना हरेर्गुणपीयूषपानात् ॥ २३ ॥
ຜູ້ປາຖະໜາຄວາມກ້າວໜ້າທາງວິນຍານ ຄວນບໍ່ໄປຄົບຄ້າກັບຄົນທີ່ຫມົກມຸ່ນໃນເງິນທອງແລະຄວາມສຸກທາງອິນທຣີ. ທັງຄົນເຫຼົ່ານັ້ນ ແລະຜູ້ທີ່ຄົບກັບເຂົາ ກໍຄວນຫຼີກເວັ້ນ. ຈົ່ງປັ້ນແຕ່ງຊີວິດໃຫ້ບໍ່ອາດສະຫງົບໄດ້ ຫາກບໍ່ໄດ້ດື່ມນ້ຳຫວານແຫ່ງການສັນລະເສີນຄຸນຂອງພຣະຫຣິ; ຄວາມເບື່ອໜ່າຍຕໍ່ລົດຊາດກາມສຸກຈະຍົກຈິດໃຫ້ສູງຂຶ້ນ.
Verse 24
अहिंसया पारमहंस्यचर्यया स्मृत्या मुकुन्दाचरिताग्र्यसीधुना । यमैरकामैर्नियमैश्चाप्यनिन्दया निरीहया द्वन्द्वतितिक्षया च ॥ २४ ॥
ຜູ້ມຸ່ງໜ້າສູ່ຄວາມເຈຣິນທາງວິນຍານ ຕ້ອງມີອະຫິງສາ, ຕ້ອງເດີນຕາມຮອຍອາຈານປະຣະມະຫັງສະ, ຕ້ອງລະລຶກເຖິງນ້ຳຜຶ້ງອັນປະເສີດແຫ່ງລີລາຂອງມຸກຸນທະເສມອ, ຕ້ອງປະພຶດຢະມະ-ນິຍາມະໂດຍບໍ່ມີຄວາມປາຖະໜາວັດຖຸ, ແລະໃນຂະນະປະພຶດກໍບໍ່ຄວນນິນທາຜູ້ອື່ນ. ຄວນດຳລົງຊີວິດງ່າຍໆ ແລະຮຽນຮູ້ການອົດທົນຕໍ່ຄວາມເປັນຄູ່ຕົກກັນໂດຍບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ.
Verse 25
हरेर्मुहुस्तत्परकर्णपूर गुणाभिधानेन विजृम्भमाणया । भक्त्या ह्यसङ्ग: सदसत्यनात्मनि स्यान्निर्गुणे ब्रह्मणि चाञ्जसा रति: ॥ २५ ॥
ຜູ້ມີພັກຕິຄວນເພີ່ມພູນການຮັບໃຊ້ດ້ວຍການຟັງຄຸນອັນເຫນືອໂລກຂອງພຣະສີຫຣິຊ້ຳໆ ອັນເປັນເຄື່ອງປະດັບແຫ່ງຫູຂອງຜູ້ພັກຕະ. ດ້ວຍພັກຕິນັ້ນ ຈຶ່ງຂ້າມພົ້ນຄຸນວັດຖຸ ແລະຕັ້ງມັ່ນໃນຄວາມຮັກຕໍ່ພຣະພຣະຫມັນນິຣຄຸນ ຄືພຣະພະຄະວານໄດ້ໂດຍງ່າຍ.
Verse 26
यदा रतिर्ब्रह्मणि नैष्ठिकी पुमा- नाचार्यवान् ज्ञानविरागरंहसा । दहत्यवीर्यं हृदयं जीवकोशं पञ्चात्मकं योनिमिवोत्थितोऽग्नि: ॥ २६ ॥
ເມື່ອໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງອາຈານ ປັນຍາແລະຄວາມວາງຄາຍເກີດຂຶ້ນຢ່າງແຮງ ຈົນຣະຕິຂອງຜູ້ນັ້ນຕັ້ງມັ່ນໃນພຣະສີພະຄະວານ ຊີວະທີ່ສະຖິດໃນໃຈ ຖືກຫໍ່ຫຸ້ມດ້ວຍທາດຫ້າ ຈະເຜົາຜານສິ່ງແວດລ້ອມວັດຖຸ ເຫມືອນໄຟທີ່ເກີດຈາກໄມ້ເຜົາໄມ້ນັ້ນເອງ.
Verse 27
दग्धाशयो मुक्तसमस्ततद्गुणो नैवात्मनो बहिरन्तर्विचष्टे । परात्मनोर्यद्वयवधानं पुरस्तात् स्वप्ने यथा पुरुषस्तद्विनाशे ॥ २७ ॥
ເມື່ອຄວາມປາຖະໜາວັດຖຸຖືກເຜົາຜານໝົດ ແລະຜູ້ນັ້ນພົ້ນຈາກຄຸນທັງປວງ ລາວບໍ່ເຫັນຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງການກະທຳພາຍນອກແລະພາຍໃນ. ຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງອາດມັນແລະປະຣະມາດມັນທີ່ເຄີຍມີ ຈະຖືກທຳລາຍ ເຫມືອນເມື່ອຄວາມຝັນຈົບ ບໍ່ມີການແຍກລະຫວ່າງຝັນແລະຜູ້ຝັນອີກຕໍ່ໄປ.
Verse 28
आत्मानमिन्द्रियार्थं च परं यदुभयोरपि । सत्याशय उपाधौ वै पुमान् पश्यति नान्यदा ॥ २८ ॥
ເມື່ອອາດມັນດຳລົງເພື່ອສະໜອງອິນທຣີ ລາວຈະສ້າງຄວາມປາຖະໜາຫຼາຍຢ່າງ ແລະຈຶ່ງຕົກຢູ່ໃຕ້ອຸປາທິ. ແຕ່ເມື່ອຢູ່ໃນສະຖານະເຫນືອໂລກ ລາວບໍ່ສົນໃຈສິ່ງໃດນອກຈາກການສຳເລັດພຣະປະສົງຂອງພຣະເຈົ້າເທົ່ານັ້ນ.
Verse 29
निमित्ते सति सर्वत्र जलादावपि पूरुष: । आत्मनश्च परस्यापि भिदां पश्यति नान्यदा ॥ २९ ॥
ເພາະເຫດປັດໃຈທີ່ແຕກຕ່າງກັນເທົ່ານັ້ນ ມະນຸດຈຶ່ງເຫັນຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງຕົນແລະຜູ້ອື່ນທຸກແຫ່ງ; ເຫມືອນຮູບສະທ້ອນຂອງກາຍທີ່ປາກົດຕ່າງກັນໃນນ້ຳ ໃນນ້ຳມັນ ຫຼືໃນກະຈົກ.
Verse 30
इन्द्रियैर्विषयाकृष्टैराक्षिप्तं ध्यायतां मन: । चेतनां हरते बुद्धे: स्तम्बस्तोयमिव ह्रदात् ॥ ३० ॥
ເມື່ອອິນທຣີຍ໌ຖືກດຶງໄປຫາວັດຖຸແຫ່ງຄວາມເພີດເພີນ ໃຈຈຶ່ງຟຸ້ງຊ່ານ. ການຄິດຖຶງວັດຖຸເຫຼົ່ານັ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ພາໃຫ້ສະຕິຮູ້ແທ້ໃນປັນຍາຖືກພາໄປ ເຫມືອນນ້ຳໃນຫນອງຖືກຫຍ້າຂ້າງຝັ່ງຄ່ອຍໆດູດໄປ.
Verse 31
भ्रश्यत्यनुस्मृतिश्चित्तं ज्ञानभ्रंश: स्मृतिक्षये । तद्रोधं कवय: प्राहुरात्मापह्नवमात्मन: ॥ ३१ ॥
ເມື່ອຈິດເບື້ອງອອກຈາກສະຕິເດີມ ການລະລຶກຕໍ່ເນື່ອງກໍເສື່ອມ ແລະເມື່ອຄວາມຈື່ຈຳສິ້ນ ຄວາມຮູ້ກໍພັງທະລາຍ. ນັກປັນຍາເອີ້ນສິ່ງນີ້ວ່າ ‘ອາດມາ-ອະປະຫນະວະ’ ຄືວິນຍານປິດບັງແລະລືມສະພາບຕົນເອງ.
Verse 32
नात: परतरो लोके पुंस: स्वार्थव्यतिक्रम: । यदध्यन्यस्य प्रेयस्त्वमात्मन: स्वव्यतिक्रमात् ॥ ३२ ॥
ໃນໂລກນີ້ ບໍ່ມີອຸປະສັກໃດແຮງກວ່ານີ້ຕໍ່ປະໂຫຍດແທ້ຂອງຄົນ—ການເຫັນວ່າເລື່ອງອື່ນນ່າພໍໃຈກວ່າການຮູ້ແຈ້ງຕົນເອງ।
Verse 33
अर्थेन्द्रियार्थाभिध्यानं सर्वार्थापह्नवो नृणाम् । भ्रंशितो ज्ञानविज्ञानाद्येनाविशति मुख्यताम् ॥ ३३ ॥
ການຄິດຢູ່ເລື້ອຍໆເຖິງການຫາເງິນ ແລະນຳໄປສະໜອງຄວາມພໍໃຈຂອງອິນທຣີຍ໌ ທຳລາຍປະໂຫຍດທັງປວງຂອງມະນຸດ. ເມື່ອຂາດຄວາມຮູ້ ຄວາມເຂົ້າໃຈ ແລະພັກຕິ ກໍຕົກໄປສູ່ກຳເນີດດັ່ງຕົ້ນໄມ້ແລະຫີນ.
Verse 34
न कुर्यात्कर्हिचित्सङ्गं तमस्तीव्रं तितीरिषु: । धर्मार्थकाममोक्षाणां यदत्यन्तविघातकम् ॥ ३४ ॥
ຜູ້ທີ່ປາຖະໜາຢ່າງແຮງກ້າຈະຂ້າມທະເລແຫ່ງອະວິຊາ ບໍ່ຄວນຄົບຄ້າກັບຄຸນແຫ່ງຄວາມມືດ (ຕະມັສ) ເລີຍ; ເພາະກິດຈະກຳເພື່ອເສບສຸກແມ່ນອຸປະສັກໃຫຍ່ຕໍ່ ທັມມະ, ອັດຖະ, ກາມະ ແລະທ້າຍສຸດ ໂມກສະ.
Verse 35
तत्रापि मोक्ष एवार्थ आत्यन्तिकतयेष्यते । त्रैवर्ग्योऽर्थो यतो नित्यं कृतान्तभयसंयुत: ॥ ३५ ॥
ໃນບັນດາເປົ້າໝາຍຊີວິດສີ່ປະການ ໂມກະ (ການຫຼຸດພົ້ນ) ແມ່ນສູງສຸດ ຄວນຖືຢ່າງເຂັ້ມຂັດ. ທຳມະ, ອັດຖະ, ກາມະ ລ້ວນຖືກກົດທຳມະຊາດອັນເຂັ້ມງວດຄືຄວາມຕາຍທຳລາຍເສຍເທົ່ານັ້ນ
Verse 36
परेऽवरे च ये भावा गुणव्यतिकरादनु । न तेषां विद्यते क्षेममीशविध्वंसिताशिषाम् ॥ ३६ ॥
ສະພາບຊີວິດສູງແລະຕ່ຳທີ່ເຮົາເຫັນເປັນພອນ ແທ້ຈິງເກີດຈາກການປະສົມສັບປ່ຽນຂອງຄຸນແຫ່ງທຳມະຊາດວັດຖຸ. ໃນຄວາມເປັນຈິງບໍ່ມີຄວາມປອດໄພຖາວອນ ເພາະຜູ້ຄວບຄຸມສູງສຸດຈະທຳລາຍທັງໝົດ
Verse 37
तत्त्वं नरेन्द्र जगतामथ तस्थूषां च देहेन्द्रियासुधिषणात्मभिरावृतानाम् । य: क्षेत्रवित्तपतया हृदि विश्वगावि: प्रत्यक् चकास्ति भगवांस्तमवेहि सोऽस्मि ॥ ३७ ॥
ໂອ ພຣະຣາຊາປຣຶຖຸ! ຈົ່ງເຂົ້າໃຈພຣະພະຄະວານ ຜູ້ສະຖິດໃນດວງໃຈຂອງສັດທັງປວງ ທັງທີ່ເຄື່ອນໄຫວແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ ເປັນເຈົ້າແຫ່ງກະເສດຣະ ຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງພາຍໃນຄຽງຄູ່ກັບຊີວາຕະມັນ ແມ່ນແຕ່ຊີວະຖືກປົກຄຸມດ້ວຍກາຍຫຍາບແລະກາຍລະອຽດຄືປຣານແລະປັນຍາ
Verse 38
यस्मिन्निदं सदसदात्मतया विभाति माया विवेकविधुति स्रजि वाहिबुद्धि: । तं नित्यमुक्तपरिशुद्धविशुद्धतत्त्वं प्रत्यूढकर्मकलिलप्रकृतिं प्रपद्ये ॥ ३८ ॥
ໃນພຣະອົງນີ້ ໂລກປາກົດເປັນເຫດແລະຜົນ ດັ່ງຈິງແລະບໍ່ຈິງໂດຍອຳນາດມາຍາ; ແຕ່ຜູ້ທີ່ຂ້າມພົ້ນມາຍາດ້ວຍການພິຈາລະນາອັນມີປັນຍາ—ເຫມືອນຄວາມເຂົ້າໃຈຜິດວ່າເຊືອກເປັນງູຖືກຊຳລະ—ຍ່ອມຮູ້ວ່າປຣະມາຕະມັນເປັນອິດສະລະນິລັນດອນ ບໍລິສຸດຢ່າງຍິ່ງ ແລະບໍ່ຖືກມົນທິນແຫ່ງກຳແຕະຕ້ອງ; ຂ້າພະເຈົ້າຂໍພຶ່ງພາພຣະອົງແຕ່ຜູ້ດຽວ
Verse 39
यत्पादपङ्कजपलाशविलासभक्त्या कर्माशयं ग्रथितमुद्ग्रथयन्ति सन्त: । तद्वन्न रिक्तमतयो यतयोऽपि रुद्ध स्रोतोगणास्तमरणं भज वासुदेवम् ॥ ३९ ॥
ດ້ວຍພັກຕິທີ່ລະເລີງໃນການຮັບໃຊ້ອັນອ່ອນນຸ່ມດຸດໃບດອກບົວແຫ່ງພຣະບາດຂອງພຣະເຈົ້າ ບັນດາສາທຸຍ່ອມຄາຍປົມແນ່ນຂອງຄວາມປາຖະໜາແຫ່ງກຳໄດ້ຢ່າງງ່າຍ. ແຕ່ຜູ້ບໍ່ມີພັກຕິ—ແມ່ນແຕ່ຍານີ ແລະ ໂຢຄີ—ກໍບໍ່ອາດຢຸດຄື້ນຄວາມເພີດເພີນທາງອິນທຣີໄດ້. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງບູຊາວາສຸເທວະ ຄືພຣະສຣີກຣິດສະນະ ພຣະບຸດຂອງວາສຸເທວະ
Verse 40
कृच्छ्रो महानिह भवार्णवमप्लवेशां षड्वर्गनक्रमसुखेन तितीर्षन्ति । तत्त्वं हरेर्भगवतो भजनीयमङ्घ्रिं कृत्वोडुपं व्यसनमुत्तर दुस्तरार्णम् ॥ ४० ॥
ມະຫາສະຫມຸດແຫ່ງອະວິຊານີ້ຂ້າມຍາກຫຼາຍ ເຕັມໄປດ້ວຍຈະເຂ້ອັນອັນຕະລາຍຄືສັດຕູຫົກປະການໃນໃຈ. ຜູ້ບໍ່ມີພັກຕິພະຍາຍາມຂ້າມດ້ວຍຕະປະອັນເຂັ້ມງວດ; ແຕ່ພວກເຮົາແນະນຳໃຫ້ອາໄສພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະຫຣິເປັນເຮືອ ແລ້ວຈະພົ້ນພິບັດທັງປວງ।
Verse 41
मैत्रेय उवाच स एवं ब्रह्मपुत्रेण कुमारेणात्ममेधसा । दर्शितात्मगति: सम्यक्प्रशस्योवाच तं नृप: ॥ ४१ ॥
ໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ: ເມື່ອກະສັດໄດ້ຮັບການປະກາດຄວາມຮູ້ທາງວິນຍານຢ່າງສົມບູນຈາກບຸດຂອງພຣະພຣົມ—ກຸມາຣຜູ້ມີປັນຍາອາດມັນ—ພຣະອົງໄດ້ເຫັນເສັ້ນທາງແຫ່ງອາດມັນຂອງຕົນຊັດເຈນ ແລ້ວຊົມເຊີຍທ່ານຢ່າງຖືກຄວນ ແລະກ່າວດັ່ງນີ້।
Verse 42
राजोवाच कृतो मेऽनुग्रह: पूर्वं हरिणार्तानुकम्पिना । तमापादयितुं ब्रह्मन् भगवन् यूयमागता: ॥ ४२ ॥
ກະສັດກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣາຫມັນ ໂອ ທ່ານຜູ້ມີອຳນາດ! ກ່ອນນີ້ພຣະພາຄະວານ ຫຣິ ຜູ້ເມດຕາຕໍ່ຜູ້ທຸກທ້ອນ ໄດ້ປະທານພຣະກະລຸນາອັນບໍ່ມີເຫດໃຫ້ຂ້ອຍ ແລະຊີ້ນຳວ່າທ່ານທັງຫຼາຍຈະມາຫາເຮືອນຂ້ອຍ; ເພື່ອຢືນຢັນພອນນັ້ນ ທ່ານທັງຫຼາຍຈຶ່ງມາເຖິງ।
Verse 43
निष्पादितश्च कार्त्स्न्येन भगवद्भिर्घृणालुभि: । साधूच्छिष्टं हि मे सर्वमात्मना सह किं ददे ॥ ४३ ॥
ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ນ່າເຄົາລົບ! ທ່ານທັງຫຼາຍກໍມີເມດຕາເຫມືອນພຣະເຈົ້າ ຈຶ່ງປະຕິບັດຄຳສັ່ງໄດ້ຄົບຖ້ວນ. ດັ່ງນັ້ນການຖວາຍສິ່ງໃດໜຶ່ງແກ່ທ່ານແມ່ນໜ້າທີ່ຂອງຂ້ອຍ; ແຕ່ທຸກຢ່າງທີ່ຂ້ອຍມີກໍເປັນແຕ່ເສດທີ່ສາທຸຊົນເຫຼືອໄວ້. ຂ້ອຍຈະຖວາຍຫຍັງໄດ້ ແມ່ນແຕ່ຮວມທັງຕົນເອງ?
Verse 44
प्राणा दारा: सुता ब्रह्मन् गृहाश्च सपरिच्छदा: । राज्यं बलं मही कोश इति सर्वं निवेदितम् ॥ ४४ ॥
ກະສັດກ່າວຕໍ່ວ່າ: ໂອ ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ! ຊີວິດຂອງຂ້ອຍ ເມຍ ລູກ ເຮືອນພ້ອມເຄື່ອງໃຊ້ໃນເຮືອນ, ອານາຈັກ ກຳລັງ ແຜ່ນດິນ ແລະໂດຍພິເສດຄັງຊັບ—ທັງໝົດນີ້ຂ້ອຍຂໍນ້ອມຖວາຍແກ່ທ່ານທັງຫຼາຍ
Verse 45
सैनापत्यं च राज्यं च दण्डनेतृत्वमेव च । सर्व लोकाधिपत्यं च वेदशास्त्रविदर्हति ॥ ४५ ॥
ມີແຕ່ຜູ້ທີ່ຮຽນຮູ້ຢ່າງສົມບູນຕາມຫຼັກຄວາມຮູ້ແຫ່ງເວດາເທົ່ານັ້ນ ຈຶ່ງຄວນເປັນແມ່ທັບ, ຜູ້ປົກຄອງລັດ, ຜູ້ລົງໂທດ ແລະ ອະທິປະໄຕເຫນືອໂລກທັງປວງ; ດັ່ງນັ້ນ ພຣະມະຫາຣາຊາ ປຣຶຖຸ ໄດ້ຖວາຍທຸກສິ່ງແດ່ກຸມາຣະ.
Verse 46
स्वमेव ब्राह्मणो भुङ्क्ते स्वं वस्ते स्वं ददाति च । तस्यैवानुग्रहेणान्नं भुञ्जते क्षत्रियादय: ॥ ४६ ॥
ພຣາຫມັນກິນດ້ວຍຊັບຂອງຕົນ ນຸ່ງຫົ່ມດ້ວຍຊັບຂອງຕົນ ແລະ ໃຫ້ທານດ້ວຍຊັບຂອງຕົນ; ແລະໂດຍອານຸກຣະຫະຂອງພຣາຫມັນນັ້ນ ກະສັດຕຣິຍະແລະອື່ນໆ ຈຶ່ງໄດ້ກິນອາຫານ.
Verse 47
यैरीदृशी भगवतो गतिरात्मवाद एकान्ततो निगमिभि: प्रतिपादिता न: । तुष्यन्त्वदभ्रकरुणा: स्वकृतेन नित्यं को नाम तत्प्रतिकरोति विनोदपात्रम् ॥ ४७ ॥
ຜູ້ໃດຈະຕອບແທນມະຫາບຸລຸດຜູ້ເປັນດັ່ງເມກແຫ່ງກະລຸນາ ຜູ້ໄດ້ຮັບໃຊ້ຢ່າງບໍ່ມີຂອບເຂດ ໂດຍອະທິບາຍເສັ້ນທາງແຫ່ງການຮູ້ຕົນທີ່ສຳພັນກັບພຣະພະຄະວານ ດ້ວຍຄວາມໝັ້ນໃຈແລະຫຼັກຖານເວດາ? ນອກຈາກປະນົມມືຖວາຍນ້ຳເພື່ອໃຫ້ທ່ານພໍໃຈ ຍັງມີຫຍັງຈະຊົດໃຊ້ໄດ້? ມະຫາບຸລຸດເຊັ່ນນັ້ນພໍໃຈດ້ວຍກິດຂອງຕົນເອງ ທີ່ແຜ່ກະຈາຍໃຫ້ມະນຸດດ້ວຍກະລຸນາອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້
Verse 48
मैत्रेय उवाच त आत्मयोगपतय आदिराजेन पूजिता: । शीलं तदीयं शंसन्त: खेऽभवन्मिषतां नृणाम् ॥ ४८ ॥
ໄມເຕຣຍະ ກ່າວວ່າ—ເມື່ອໄດ້ຮັບການບູຊາຈາກພຣະມະຫາຣາຊາ ປຣຶຖຸ ດັ່ງນັ້ນ ກຸມາຣະທັງສີ່ ຜູ້ເປັນນາຍແຫ່ງພັກຕິໂຍຄະ ກໍຍິນດີຢ່າງຍິ່ງ. ພວກທ່ານປາກົດໃນທ້ອງຟ້າ ແລະສັນລະເສີນຄຸນຄ່າຂອງພຣະຣາຊາ; ທຸກຄົນໄດ້ເຫັນພວກທ່ານ.
Verse 49
वैन्यस्तु धुर्यो महतां संस्थित्याध्यात्मशिक्षया । आप्तकाममिवात्मानं मेन आत्मन्यवस्थित: ॥ ४९ ॥
ໃນບັນດາມະຫາບຸລຸດ ພຣະໄວນຍະ ປຣຶຖຸ ເປັນຜູ້ນຳເນື່ອງຈາກຄວາມໝັ້ນຄົງໃນການສຶກສາທາງວິນຍານ. ພຣະອົງດຳລົງຢູ່ໃນອາຕະມັນ ແລະພໍໃຈດຸດຜູ້ທີ່ບັນລຸຄວາມສຳເລັດທັງປວງໃນຄວາມເຂົ້າໃຈທາງວິນຍານ.
Verse 50
कर्माणि च यथाकालं यथादेशं यथाबलम् । यथोचितं यथावित्तमकरोद्ब्रह्मसात्कृतम् ॥ ५० ॥
ພຣະມະຫາຣາຊາ ປຣຶຖຸ ຜູ້ພໍໃຈໃນຕົນເອງ ໄດ້ປະຕິບັດໜ້າທີ່ຕາມເວລາ ຕາມສະພາບ ຕາມກຳລັງ ແລະຕາມຖານະຊັບສິນຢ່າງເໝາະສົມ. ເປົ້າໝາຍດຽວຂອງການກະທຳທັງປວງຄື ເພື່ອໃຫ້ພຣະສັດຈະສູງສຸດ ຄືພຣະພະຄະວານ ພໍພຣະໄທ; ດັ່ງນັ້ນພຣະອົງຈຶ່ງປະພຶດຖືກຕ້ອງ.
Verse 51
फलं ब्रह्मणि संन्यस्य निर्विषङ्ग: समाहित: । कर्माध्यक्षं च मन्वान आत्मानं प्रकृते: परम् ॥ ५१ ॥
ພຣະມະຫາຣາຊາ ປຣຶຖຸ ໄດ້ອຸທິດຜົນແຫ່ງກຳທັງປວງແດ່ພຣະພຣະມັນ (ພຣະພະຄະວານ) ຈຶ່ງປາສະຈາກຄວາມຍຶດຕິດ ແລະມີຈິດຕັ້ງມັ່ນ. ພຣະອົງເຫັນພຣະເຈົ້າເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງກຳ ແລະຄິດຕົນເອງເປັນຜູ້ຮັບໃຊ້ນິລັນດອນຂອງພຣະບຸກຄົນສູງສຸດ ຜູ້ເຫນືອທຳມະຊາດວັດຖຸ.
Verse 52
गृहेषु वर्तमानोऽपि स साम्राज्यश्रियान्वित: । नासज्जतेन्द्रियार्थेषु निरहंमतिरर्कवत् ॥ ५२ ॥
ແມ່ນແຕ່ມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຈາກຄວາມຈະເລີນຂອງອານາຈັກທັງປວງ ພຣະມະຫາຣາຊາ ປຣຶຖຸ ກໍຍັງຢູ່ໃນເຮືອນເປັນຄະຫັດ. ເພາະບໍ່ເຄີຍໂນ້ມໃຈໃຊ້ຄວາມຟຸ່ມເຟືອຍເພື່ອສະໜອງອິນທຣີ ພຣະອົງຈຶ່ງບໍ່ຍຶດຕິດ ດຸດດັ່ງດວງອາທິດທີ່ບໍ່ຖືກກະທົບໃນທຸກສະພາບ.
Verse 53
एवमध्यात्मयोगेन कर्माण्यनुसमाचरन् । पुत्रानुत्पादयामास पञ्चार्चिष्यात्मसम्मतान् ॥ ५३ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອພຣະມະຫາຣາຊາ ປຣຶຖຸ ຕັ້ງມັ່ນໃນອັດຍາດມະໂຍກະ (ພັກຕິໂຍກະ) ພຣະອົງໄດ້ປະຕິບັດກິດຕ່າງໆ ຢ່າງຖືກຕ້ອງ ແລະໄດ້ມີພຣະໂອຣສຫ້າພຣະອົງກັບພຣະມະເຫສີ ອາຣຈິ. ແທ້ຈິງແລ້ວ ພຣະໂອຣສເຫຼົ່ານັ້ນເກີດຕາມພຣະປະສົງຂອງພຣະອົງເອງ.
Verse 54
विजिताश्वं धूम्रकेशं हर्यक्षं द्रविणं वृकम् । सर्वेषां लोकपालानां दधारैक: पृथुर्गुणान् ॥ ५४ ॥
ຫຼັງຈາກໄດ້ມີພຣະໂອຣສຫ້າພຣະອົງ ຊື່ ວິຈິຕາສະວະ, ທູມຣະເກສະ, ຫະຣະຍັກສະ, ດຣະວິນະ ແລະ ວຶກະ ພຣະມະຫາຣາຊາ ປຣຶຖຸ ຍັງຄົງປົກຄອງໂລກຕໍ່ໄປ. ພຣະອົງໄດ້ຮັບເອົາຄຸນຄ່າທັງປວງຂອງເທວະຜູ້ເປັນໂລກະປາລະຜູ້ຄຸ້ມຄອງໂລກອື່ນໆ ໄວ້ໃນພຣະອົງແຕ່ຜູ້ດຽວ.
Verse 55
गोपीथाय जगत्सृष्टे: काले स्वे स्वेऽच्युतात्मक: । मनोवाग्वृत्तिभि: सौम्यैर्गुणै: संरञ्जयन् प्रजा: ॥ ५५ ॥
ເພາະມະຫາຣາຊາ ປຣຖຸ ເປັນຜູ້ພັກດີອັນບໍລິສຸດຕໍ່ພຣະອະຈຸຕະ ພຣະອົງຈຶ່ງປາຖະນາປົກປ້ອງສິ່ງສ້າງຂອງພຣະເຈົ້າ ໂດຍໃຫ້ປະຊາຊົນພໍໃຈຕາມຄວາມປາຖະນາຂອງແຕ່ລະຄົນ ດ້ວຍໃຈ ຄໍາເວົ້າ ການກະທໍາ ແລະຄວາມອ່ອນໂຍນ।
Verse 56
राजेत्यधान्नामधेयं सोमराज इवापर: । सूर्यवद्विसृजन् गृह्णन् प्रतपंश्च भुवो वसु ॥ ५६ ॥
ມະຫາຣາຊາ ປຣຖຸ ໄດ້ມີຊື່ສຽງເປັນ “ກະສັດ” ເຫມືອນໂສມະຣາຊາ ຈອມກະສັດແຫ່ງດວງຈັນ. ພຣະອົງຍັງມີອໍານາດແລະເຂັ້ມງວດດຸດດັ່ງພຣະສຸຣິຍະເທວ ຜູ້ແຜ່ຄວາມຮ້ອນແລະແສງສະຫວ່າງ ແລະພ້ອມກັນນັ້ນກໍດຶງນໍ້າຈາກໂລກທັງຫຼາຍກັບຄືນ.
Verse 57
दुर्धर्षस्तेजसेवाग्निर्महेन्द्र इव दुर्जय: । तितिक्षया धरित्रीव द्यौरिवाभीष्टदो नृणाम् ॥ ५७ ॥
ມະຫາຣາຊາ ປຣຖຸ ແຂງແກ່ງດຸດດັ່ງໄຟ ຈົນບໍ່ມີໃຜກ້າຝ່າຝືນພຣະບັນຊາ; ທຣົງອະຈະພິຊິດຍາກດຸດດັ່ງພຣະອິນທຣາ. ແຕ່ພຣະອົງກໍອົດທົນດຸດດັ່ງແຜ່ນດິນ ແລະໃນການສົ່ງເສີມຄວາມປາຖະນາຂອງມະນຸດ ພຣະອົງດຸດດັ່ງຟ້າທີ່ປະທານພອນ.
Verse 58
वर्षति स्म यथाकामं पर्जन्य इव तर्पयन् । समुद्र इव दुर्बोध: सत्त्वेनाचलराडिव ॥ ५८ ॥
ເຫມືອນຝົນທີ່ຕົກຕາມຄວາມປາຖະນາແລະເຮັດໃຫ້ທຸກຄົນອິ່ມໃຈ, ມະຫາຣາຊາ ປຣຖຸ ກໍທໍາໃຫ້ທຸກຄົນສົມຫວັງ. ພຣະອົງລຶກລັບດຸດດັ່ງມະຫາສະມຸດ ຍາກຈະຫຍັ່ງຮູ້, ແລະມັ່ນຄົງໃນປະສົງດຸດດັ່ງເຂົາເມຣຸ.
Verse 59
धर्मराडिव शिक्षायामाश्चर्ये हिमवानिव । कुवेर इव कोशाढ्यो गुप्तार्थो वरुणो यथा ॥ ५९ ॥
ປັນຍາແລະການສຶກສາຂອງມະຫາຣາຊາ ປຣຖຸ ນ່າອັດສະຈັນດຸດດັ່ງຍະມະຣາຊ ຜູ້ຄຸ້ມຄອງທຳ. ຄວາມຮັ່ງມີຂອງພຣະອົງດຸດດັ່ງຫິມະວັນທີ່ສະສົມເພັດນິລະມະນີແລະແຮ່ທາດ. ພຣະອົງຮັ່ງມີດຸດດັ່ງກຸເວຣ ແລະຄວາມລັບຂອງພຣະອົງຖືກປົກປິດດຸດດັ່ງວະຣຸນ ບໍ່ມີໃຜເປີດເຜີຍໄດ້.
Verse 60
मातरिश्वेव सर्वात्मा बलेन महसौजसा । अविषह्यतया देवो भगवान् भूतराडिव ॥ ६० ॥
ໃນພະລັງກາຍແລະພະລັງອິນທຣີ ມະຫາຣາຊ ປຣຶຖຸ ແຂງແກ່ງດັ່ງລົມທີ່ໄປໄດ້ທຸກແຫ່ງ; ແລະໃນຕະຫຼອດຕະເຈົ້າອັນທົນບໍ່ໄດ້ ທ່ານດຸຈພະພະຄະວານຮຸທຣະຮູບ ສະດາຊິວະ។
Verse 61
कन्दर्प इव सौन्दर्ये मनस्वी मृगराडिव । वात्सल्ये मनुवन्नृणां प्रभुत्वे भगवानज: ॥ ६१ ॥
ໃນຄວາມງາມ ທ່ານດຸຈກັນດັບປະ; ໃນຄວາມຄິດຮອບຄອບ ດຸຈສິງ. ໃນຄວາມເມດຕາ ດຸຈສະວາຍັມພູວະ ມະນຸ; ແລະໃນອຳນາດຄວບຄຸມ ດຸຈພະພຣະພົຣະມາ (ພຣະບຣະຫມາ)
Verse 62
बृहस्पतिर्ब्रह्मवादे आत्मवत्त्वे स्वयं हरि: । भक्त्या गोगुरुविप्रेषु विष्वक्सेनानुवर्तिषु । ह्रिया प्रश्रयशीलाभ्यामात्मतुल्य: परोद्यमे ॥ ६२ ॥
ໃນປັນຍາທາງພຣະພຣະມະ ທ່ານເທົ່າກັບພຣະບຣຶຫັສປະຕິ; ໃນການຄວບຄຸມຕົນ ດຸຈພຣະຫຣິເອງ. ໃນພັກຕິ ທ່ານຕິດຕາມບັນດາພັກຕະ—ຜູ້ອະນຸວັດຕິແຫ່ງວິສວັກເສນ—ຜູ້ຜູກພັນກັບການປົກປ້ອງງົວ ແລະການຮັບໃຊ້ຄູວິນຍານກັບພຣາຫມະນ. ທ່ານສົມບູນດ້ວຍຄວາມລະອາຍແລະຄວາມນອບນ້ອມ; ແລະເມື່ອເຮັດກິດເພື່ອຜູ້ອື່ນ ກໍເຮັດດຸຈເພື່ອອາດມັນຂອງຕົນ
Verse 63
कीर्त्योर्ध्वगीतया पुम्भिस्त्रैलोक्ये तत्र तत्र ह । प्रविष्ट: कर्णरन्ध्रेषु स्त्रीणां राम: सतामिव ॥ ६३ ॥
ທົ່ວໄຕໂລກ—ເທິງ ກາງ ແລະ ລຸ່ມ—ຊື່ສຽງຂອງມະຫາຣາຊ ປຣຶຖຸ ຖືກປະກາດດັງກ້ອງ. ສະຕຣີແລະສັດບຸຣຸດໄດ້ຍິນມະຫິມາອັນຫວານຊື່ນນັ້ນຜ່ານຫູ ດຸຈກຽດຂອງພຣະຣາມະຈັນທຣະ
Frequently Asked Questions
This act honors caraṇāmṛta as spiritually purifying and models śāstric etiquette: a ruler becomes truly glorious by humility before realized devotees. In Bhāgavata theology, the Lord’s mercy flows through His devotees; reverence to them accelerates purification and anchors kingship in service rather than pride.
He defines it as detachment from the bodily concept and steady attachment to the Supreme Lord beyond the guṇas. This attachment is cultivated through bhakti practices—hearing, chanting, worship, and inquiry—and it naturally cleanses lust from the heart, making liberation meaningful and stable.
Those absorbed in money-making and sense gratification—and even those who keep such association—should be avoided, because that association agitates the mind, strengthens anarthas, and obstructs dharma, artha, kāma, and especially mokṣa. The chapter frames bad association as the practical root of spiritual decline.
Because without devotion to the Lord’s lotus feet, the ‘hard-knotted’ desires for fruitive activity persist. Sanat-kumāra presents bhakti as uniquely effective: service to Bhagavān redirects desire itself, whereas mere restraint or analysis often fails against entrenched saṁskāras.
The Lord’s lotus feet are compared to boats that carry one safely across saṁsāra, which is dangerous like an ocean filled with sharks (temptations, anarthas, karmic reactions). The teaching emphasizes śaraṇāgati—taking shelter—over relying solely on austerity or self-powered methods.