Adhyaya 17
Pṛthu Pursues the Earth and the Earth Takes the Form of a Cow (Bhūmi as Gauḥ)
ຫຼັງຈາກນັກຂັບຮ້ອງແລະນັກສັນລະເສີນຍົກຍ້ອງຄຸນຄວາມດີຂອງພຣະຣາຊາປຣຶຖຸ ພຣະອົງໄດ້ໃຫ້ກຽດແກ່ທຸກຊັ້ນວັນນະ—ພຣາຫມັນ, ຜູ້ບໍລິຫານ, ປຸໂຣຫິດ, ປະຊາຊົນ ແລະຜູ້ພຶ່ງພາ—ສະແດງຄວາມມັ່ນຄົງຂອງລັດທີ່ເປັນຣາຊະຣິຊິ. ວິດູຣາຈຶ່ງຖາມໄມເຕຣຍະຢ່າງຈົງໃຈ: ເປັນຫຍັງພູມີ (ແຜ່ນດິນ) ຈຶ່ງແປງເປັນຮູບງົວ, ແຜ່ນດິນຖືກປັບໃຫ້ຮາບພຽງແນວໃດ, ເປັນຫຍັງອິນດຣະຈຶ່ງລັກມ້າບູຊາ, ແລະພຣຶຖຸໄດ້ບັນລຸປາຍທາງສູງສຸດຫຼັງຮັບຄຳສອນຈາກສນັດ-ກຸມາຣະແນວໃດ. ໄມເຕຣຍະເລົ່າຕໍ່ວ່າ ເມື່ອພຣຶຖຸຂຶ້ນຄອງລາດ ຄວາມອຶດຢາກເກີດຂຶ້ນ ປະຊາຊົນຈຶ່ງມາຂໍອາຫານແລະຊີວິດຄວາມເປັນຢູ່ຈາກພຣະອົງຜູ້ເປັນຜູ້ປົກປ້ອງທີ່ພຣະເຈົ້າປະທານອຳນາດ. ພຣຶຖຸໂກດຕໍ່ພູມີທີ່ກັກເກັບເມັດພືດ ແລະໄລ່ຕາມ; ພູມີຢ້ານກົວຈຶ່ງຫນີໄປທົ່ວຈັກກະວານໃນຮູບງົວ ແຕ່ຫນີບໍ່ພົ້ນ. ເມື່ອຍອມຈຳນົນ ນາງອ້າງອີງທັງທຳມະ (ບໍ່ໃຊ້ຄວາມຮຸນແຮງຕໍ່ແມ່ຍິງ), ການພຶ່ງພາຂອງສັດທັງປວງ (ແຜ່ນດິນເປັນເຮືອຮອງຮັບທຸກຊີວິດ) ແລະທາງເທວະວິທະຍາ—ຍອມຮັບພຣຶຖຸເປັນພຣະອົງຜູ້ຖືກພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າສົ່ງອຳນາດ ຜູ້ບໍ່ຖືກກຸນະສາມປົກຄຸມ. ບົດນີ້ປູທາງໄປສູ່ການແກ້ໄຂຕາມທຳມະ: ບໍ່ແມ່ນທຳລາຍ ແຕ່ໃຫ້ “ຮີດນົມແຜ່ນດິນ” ຢ່າງຖືກທາງ ເພື່ອໃຫ້ຄວາມອຸດົມສົມບູນກັບຄືນພາຍໃຕ້ການປົກຄອງທີ່ຊອບທຳ.
Shlokas
Verse 1
मैत्रेय उवाच एवं स भगवान् वैन्य: ख्यापितो गुणकर्मभि: । छन्दयामास तान् कामै: प्रतिपूज्याभिनन्द्य च ॥ १ ॥
ໄມເຕຣຍະ ກ່າວວ່າ—ດັ່ງນີ້ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ໄວນຍະ (ປຣຶທຸ) ໄດ້ຮັບການສັນລະເສີນດ້ວຍຄຸນທຳແລະວີຣະກິດ. ຕໍ່ມາ ມະຫາຣາຊາປຣຶທຸ ໄດ້ບູຊາຕ້ອນຮັບພວກນັ້ນຢ່າງສົມຄວນ ແລະມອບທານຫຼາຍປະການໃຫ້ເຂົາເຈົ້າພໍໃຈ
Verse 2
ब्राह्मणप्रमुखान् वर्णान् भृत्यामात्यपुरोधस: । पौराञ्जानपदान् श्रेणी: प्रकृती: समपूजयत् ॥ २ ॥
ມະຫາຣາຊາປຣຶທຸ ໄດ້ໃຫ້ການນັບຖືແລະເຮັດໃຫ້ພໍໃຈແກ່ຜູ້ນໍາຂອງພຣາຫມັນແລະວັນນະອື່ນໆ ພ້ອມທັງຂ້າຮັບໃຊ້ ລັດຖະມົນຕີ ແລະປຸໂຣຫິດ; ຊາວເມືອງ ຊາວບ້ານ ຜູ້ຄົນຈາກຊຸມຊົນອື່ນ ກຸ່ມສະຫະພັນ ແລະຜູ້ເລື່ອມໃສ—ທຸກຄົນໄດ້ຮັບການເຄົາລົບຢ່າງເທົ່າເທົ່າ ແລະຈຶ່ງຍິນດີທັງປວງ
Verse 3
विदुर उवाच कस्माद्दधार गोरूपं धरित्री बहुरूपिणी । यां दुदोह पृथुस्तत्र को वत्सो दोहनं च किम् ॥ ३ ॥
ວິດຸຣະ ຖາມວ່າ—ຂ້າແຕ່ພຣາຫມັນ! ແມ່ທຣະນີຜູ້ປ່ຽນຮູບໄດ້ຫຼາຍຢ່າງ ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຮັບຮູບເປັນງົວ? ແລະເມື່ອພຣະເຈົ້າປຣຶທຸດອຍນາງ ລູກງົວແມ່ນໃຜ, ວິທີດອຍແມ່ນຢ່າງໃດ, ແລະພາຊະນະຮອງນ້ຳນົມແມ່ນຫຍັງ?
Verse 4
प्रकृत्या विषमा देवी कृता तेन समा कथम् । तस्य मेध्यं हयं देव: कस्य हेतोरपाहरत् ॥ ४ ॥
ຜິວໜ້າໂລກໂດຍທຳມະຊາດມີບ່ອນຕ່ຳບ່ອນສູງ. ມະຫາຣາຊາປຣຶທຸ ເຮັດໃຫ້ມັນຮາບພຽງໄດ້ແນວໃດ? ແລະເປັນຫຍັງພຣະອິນທຣາ ຈອມແຫ່ງສະຫວັນ ຈຶ່ງລັກມ້າບໍລິສຸດທີ່ກຳນົດໄວ້ສຳລັບຍັຍະ?
Verse 5
सनत्कुमाराद्भगवतो ब्रह्मन् ब्रह्मविदुत्तमात् । लब्ध्वा ज्ञानं सविज्ञानं राजर्षि: कां गतिं गत: ॥ ५ ॥
ໂອ ພຣາຫມັນ! ຣາຊະຣິຊີ ປຣຶທຸ ໄດ້ຮັບຄວາມຮູ້ພ້ອມການນຳໃຊ້ຈາກ ສະນັດກຸມາຣ ຜູ້ຮູ້ເວດສູງສຸດ; ແລ້ວທ່ານໄດ້ບັນລຸຄະຕິອັນປາດຖະນາໃດ?
Verse 6
यच्चान्यदपि कृष्णस्य भवान् भगवत: प्रभो: । श्रव: सुश्रवस: पुण्यं पूर्वदेहकथाश्रयम् ॥ ६ ॥ भक्ताय मेऽनुरक्ताय तव चाधोक्षजस्य च । वक्तुमर्हसि योऽदुह्यद्वैन्यरूपेण गामिमाम् ॥ ७ ॥
ທ່ານເປັນອະວະຕາຣແບບ ຊັກຕະຍາເວຊະ ຂອງພຣະກຣິດສະນະຜູ້ເປັນພຣະເຈົ້າ; ດັ່ງນັ້ນ ການຟັງເລື່ອງລີລາຂອງພຣະອົງຈຶ່ງຫວານໄພເພາະ ແລະນຳມາຊຶ່ງມົງຄຸນ ອີງໃສ່ເລື່ອງຊາດກ່ອນ. ຂ້າພະເຈົ້າເປັນຜູ້ພັກດີທັງຕໍ່ທ່ານ ແລະຕໍ່ພຣະອະໂທກຊະຈະ; ຂໍທ່ານເລົ່າເລື່ອງທັງໝົດຂອງພຣະຣາຊາປຣຶທຸ ຜູ້ເປັນບຸດຂອງເວນະ ແລະໄດ້ດູດນ້ຳນົມຈາກແຜ່ນດິນຮູບໂຄນີ້.
Verse 7
यच्चान्यदपि कृष्णस्य भवान् भगवत: प्रभो: । श्रव: सुश्रवस: पुण्यं पूर्वदेहकथाश्रयम् ॥ ६ ॥ भक्ताय मेऽनुरक्ताय तव चाधोक्षजस्य च । वक्तुमर्हसि योऽदुह्यद्वैन्यरूपेण गामिमाम् ॥ ७ ॥
ທ່ານເປັນອະວະຕາຣແບບ ຊັກຕະຍາເວຊະ ຂອງພຣະກຣິດສະນະຜູ້ເປັນພຣະເຈົ້າ; ດັ່ງນັ້ນ ການຟັງເລື່ອງລີລາຂອງພຣະອົງຈຶ່ງຫວານໄພເພາະ ແລະນຳມາຊຶ່ງມົງຄຸນ ອີງໃສ່ເລື່ອງຊາດກ່ອນ. ຂ້າພະເຈົ້າເປັນຜູ້ພັກດີທັງຕໍ່ທ່ານ ແລະຕໍ່ພຣະອະໂທກຊະຈະ; ຂໍທ່ານເລົ່າເລື່ອງທັງໝົດຂອງພຣະຣາຊາປຣຶທຸ ຜູ້ເປັນບຸດຂອງເວນະ ແລະໄດ້ດູດນ້ຳນົມຈາກແຜ່ນດິນຮູບໂຄນີ້.
Verse 8
सूत उवाच चोदितो विदुरेणैवं वासुदेवकथां प्रति । प्रशस्य तं प्रीतमना मैत्रेय: प्रत्यभाषत ॥ ८ ॥
ສູຕະ ໂກສະວາມີ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອວິດຸຣະໄດ້ຖືກດົນໃຈໃຫ້ຟັງກະຖາຂອງວາສຸເທວະ, ສູຕະກໍໄດ້ສັນລະເສີນເຂົາ; ແລ້ວໄມເຕຣຍະຜູ້ມີໃຈຍິນດີກັບວິດຸຣະ ກໍໄດ້ຍົກຍ້ອງແລະກ່າວດັ່ງນີ້.
Verse 9
मैत्रेय उवाच यदाभिषिक्त: पृथुरङ्ग विप्रै-रामन्त्रितो जनतायाश्च पाल: । प्रजा निरन्ने क्षितिपृष्ठ एत्यक्षुत्क्षामदेहा: पतिमभ्यवोचन् ॥ ९ ॥
ໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ: ໂອ ວິດຸຣະຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ! ເມື່ອພຣະຣາຊາປຣຶທຸຖືກອະພິເສກໂດຍພຣາຫມັນແລະິຊີ ແລະຖືກປະກາດໃຫ້ເປັນຜູ້ປົກປ້ອງປະຊາ, ໃນເວລານັ້ນເກີດການຂາດແຄນອາຫານໃນໂລກ. ປະຊາຊົນຜອມແຫ້ງເນື່ອງຈາກຄວາມຫິວ ຈຶ່ງເຂົ້າໄປເຝົ້າກະສັດ ແລະທູນຄວາມຈິງຂອງຕົນ.
Verse 10
वयं राजञ्जाठरेणाभितप्तायथाग्निना कोटरस्थेन वृक्षा: । त्वामद्य याता: शरणं शरण्यंय: साधितो वृत्तिकर: पतिर्न: ॥ १० ॥ तन्नो भवानीहतु रातवेऽन्नंक्षुधार्दितानां नरदेवदेव । यावन्न नङ्क्ष्यामह उज्झितोर्जावार्तापतिस्त्वं किल लोकपाल: ॥ ११ ॥
ຂ້າແຕ່ພະຣາຊາ ເຫມືອນຕົ້ນໄມ້ທີ່ມີໄຟໄໝ້ຢູ່ໃນໂພງລໍາຕົ້ນ ຍ່ອມແຫ້ງຫຼົ່ນທີລະນ້ອຍ ພວກເຮົາກໍແຫ້ງເພາະໄຟແຫ່ງຄວາມຫິວໃນທ້ອງ. ພະອົງເປັນທີ່ພຶ່ງຂອງຜູ້ມອບຕົນ ແລະຖືກແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ຈັດຊີວິດພວກເຮົາ ດັ່ງນັ້ນພວກເຮົາມາຂໍພຶ່ງພາ.
Verse 11
वयं राजञ्जाठरेणाभितप्तायथाग्निना कोटरस्थेन वृक्षा: । त्वामद्य याता: शरणं शरण्यंय: साधितो वृत्तिकर: पतिर्न: ॥ १० ॥ तन्नो भवानीहतु रातवेऽन्नंक्षुधार्दितानां नरदेवदेव । यावन्न नङ्क्ष्यामह उज्झितोर्जावार्तापतिस्त्वं किल लोकपाल: ॥ ११ ॥
ຂ້າແຕ່ນະຣເທວະຜູ້ດຸຈເທວະ ຂໍໂປດເມດຕາຈັດສັນການແຈກຢາຍທັນຍາຫານໃຫ້ຖືກຄວນ ເພື່ອດັບໄຟຄວາມຫິວຂອງພວກເຮົາ. ກ່ອນທີ່ແຮງກໍາລັງຈະໝົດ ຂໍໂປດຄຸ້ມຄອງເຮົາ ເພາະພະອົງແມ່ນເຈົ້າແຫ່ງຊີວິດປາກທ້ອງ ແລະຜູ້ພິທັກໂລກ.
Verse 12
मैत्रेय उवाच पृथु: प्रजानां करुणं निशम्य परिदेवितम् । दीर्घं दध्यौ कुरुश्रेष्ठ निमित्तं सोऽन्वपद्यत ॥ १२ ॥
ໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ ເມື່ອໄດ້ຍິນການຄໍາຄວນອັນນ່າເມດຕາຂອງປະຊາຊົນ ແລະເຫັນສະພາບອັນນ່າສົງສານ ພະເຈົ້າປຶຖຸໄດ້ຄິດພິຈາລະນາຢູ່ນານ ເພື່ອຊອກຫາເຫດປັດໃຈທີ່ແທ້ຈິງ.
Verse 13
इति व्यवसितो बुद्ध्या प्रगृहीतशरासन: । सन्दधे विशिखं भूमे: क्रुद्धस्त्रिपुरहा यथा ॥ १३ ॥
ເມື່ອຕັດສິນໃຈແລ້ວ ພະຣາຊາໄດ້ຈັບຄັນທະນູແລະລູກສອນ ແລ້ວດ້ວຍຄວາມໂກດໄດ້ເລັງໄປຫາແຜ່ນດິນ ດຸຈພຣະສິວະຜູ້ປະຫານຕຣີປຸຣະເມື່ອກຣິ້ວເພື່ອສຳຫານ.
Verse 14
प्रवेपमाना धरणी निशाम्योदायुधं च तम् । गौ: सत्यपाद्रवद्भीता मृगीव मृगयुद्रुता ॥ १४ ॥
ເມື່ອແຜ່ນດິນເຫັນພະຣາຊາຍົກອາວຸດ ນາງກໍສັ່ນສະທ້ານດ້ວຍຄວາມຢ້ານ. ນາງແປງຮ່າງເປັນງົວ ແລ້ວວິ່ງໜີໄປ ດຸຈກວາງທີ່ວິ່ງໄວເມື່ອຖືກນາຍພານໄລ່ລ່າ.
Verse 15
तामन्वधावत्तद्वैन्य: कुपितोऽत्यरुणेक्षण: । शरं धनुषि सन्धाय यत्र यत्र पलायते ॥ १५ ॥
ເມື່ອເຫັນດັ່ງນັ້ນ ມະຫາຣາຊາ ປຣຶຖຸ ບຸດແຫ່ງເວນາ ໂກດຢ່າງຫນັກ; ດວງຕາແດງດັ່ງຕາເວັນຍາມອະຣຸນ. ພຣະອົງວາງລູກສອນໃສ່ຄັນທະນູ ແລ້ວໄລ່ຕາມແຜ່ນດິນຮູບໂຄ ໄປທຸກບ່ອນທີ່ນາງຫນີໄປ.
Verse 16
सा दिशो विदिशो देवी रोदसी चान्तरं तयो: । धावन्ती तत्र तत्रैनं ददर्शानूद्यतायुधम् ॥ १६ ॥
ແມ່ທໍຣະນີຮູບໂຄ ວິ່ງໄປຕາມທິດແລະທິດຍ່ອຍ ແລະໃນອາກາດລະຫວ່າງໂລກສະຫວັນກັບໂລກມະນຸດ; ນາງວິ່ງໄປບ່ອນໃດ ກໍເຫັນພຣະຣາຊາຖືຄັນທະນູແລະລູກສອນ ໄລ່ຕາມຢູ່ບ່ອນນັ້ນ.
Verse 17
लोके नाविन्दत त्राणं वैन्यान्मृत्योरिव प्रजा: । त्रस्ता तदा निववृते हृदयेन विदूयता ॥ १७ ॥
ເຫມືອນດັ່ງມະນຸດບໍ່ອາດຫນີພົ້ນຈາກມືອັນໂຫດຮ້າຍຂອງຄວາມຕາຍ ແຜ່ນດິນຮູບໂຄກໍບໍ່ພົບທີ່ພຶ່ງຈາກບຸດແຫ່ງເວນາ. ທ້າຍທີ່ສຸດ ນາງຫວາດກົວ ຫົວໃຈເຈັບປວດ ແລະຫັນກັບມາຢ່າງໄຮ້ທາງອອກ.
Verse 18
उवाच च महाभागं धर्मज्ञापन्नवत्सल । त्राहि मामपि भूतानां पालनेऽवस्थितो भवान् ॥ १८ ॥
ແລ້ວນາງໄດ້ກ່າວຕໍ່ມະຫາຣາຊາປຣຶຖຸ ຜູ້ມີສິຣິ ຜູ້ຮູ້ທຳ ແລະເມດຕາຕໍ່ຜູ້ມອບຕົນວ່າ “ຂໍໂປຣດຊ່ວຍຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍ ທ່ານແມ່ນຜູ້ປົກປ້ອງສັດມີຊີວິດທັງປວງ ບັດນີ້ທ່ານດຳລົງເປັນພຣະຣາຊາແຫ່ງໂລກນີ້.”
Verse 19
स त्वं जिघांससे कस्माद्दीनामकृतकिल्बिषाम् । अहनिष्यत्कथं योषां धर्मज्ञ इति यो मत: ॥ १९ ॥
ແຜ່ນດິນຮູບໂຄຍັງຄົງອ້ອນວອນວ່າ “ຂ້າພະເຈົ້າຍາກຈົນ ແລະບໍ່ໄດ້ກະທຳບາບໃດໆ; ເປັນຫຍັງທ່ານຈຶ່ງຈະຂ້າຂ້າພະເຈົ້າ? ທ່ານຖືກນັບຖືວ່າເປັນຜູ້ຮູ້ທຳ; ແລ້ວເປັນຫຍັງຈຶ່ງອິດສາຂ້າພະເຈົ້າ ແລະເປັນຫຍັງຈຶ່ງຮ້ອນຮົນຈະຂ້າຜູ້ຍິງຄົນໜຶ່ງ?”
Verse 20
प्रहरन्ति न वै स्त्रीषु कृताग:स्वपि जन्तव: । किमुत त्वद्विधा राजन् करुणा दीनवत्सला: ॥ २० ॥
ແມ່ນແຕ່ແມ່ຍິງຈະເຮັດບາບກໍບໍ່ຄວນຍົກມືທຳຮ້າຍນາງ. ຍິ່ງກວ່ານັ້ນ ໂອ້ພະຣາຊາ ພຣະອົງຜູ້ເມດຕາ ແລະຮັກຜູ້ທຸກຍາກ ເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງ.
Verse 21
मां विपाट्याजरां नावं यत्र विश्वं प्रतिष्ठितम् । आत्मानं च प्रजाश्चेमा: कथमम्भसि धास्यसि ॥ २१ ॥
ໂອ້ພະຣາຊາ ຂ້າພະອົງເປັນເຫມືອນເຮືອທີ່ແຂງແຮງບໍ່ເສື່ອມ ທີ່ໂລກທັງປວງອາໄສຢູ່ເທິງ. ຖ້າພະອົງທຳລາຍຂ້າ ພະອົງແລະປະຊາຈະພົ້ນຈາກການຈົມນ້ຳໄດ້ແນວໃດ?
Verse 22
पृथुरुवाच वसुधे त्वां वधिष्यामि मच्छासनपराङ्मुखीम् । भागं बर्हिषि या वृङ्क्ते न तनोति च नो वसु ॥ २२ ॥
ພຣະຣາຊາປຣຶຖຸກ່າວວ່າ: ໂອ້ແມ່ທຣະນີ ເຈົ້າຝ່າຝືນຄຳສັ່ງຂອງເຮົາ; ໃນພິທີຍັດຍະເຈົ້າຮັບສ່ວນຂອງເຈົ້າ ແຕ່ບໍ່ບັນດານທັນຍາຫານໃຫ້ພໍ; ດັ່ງນັ້ນເຮົາຈະລົງໂທດເຈົ້າ.
Verse 23
यवसं जग्ध्यनुदिनं नैव दोग्ध्यौधसं पय: । तस्यामेवं हि दुष्टायां दण्डो नात्र न शस्यते ॥ २३ ॥
ເຖິງແມ່ນເຈົ້າກິນຫຍ້າຂຽວທຸກມື້ ແຕ່ບໍ່ເຮັດໃຫ້ນ້ຳນົມເຕັມເຕົ້າໃຫ້ເຮົາໄດ້ໃຊ້. ເຈົ້າຈົ່ງໃຈເຮັດຜິດ; ດັ່ງນັ້ນຕໍ່ໃຫ້ຢູ່ໃນຮູບໂຄ ກໍບໍ່ອາດກ່າວວ່າບໍ່ຄວນຖືກລົງໂທດໄດ້.
Verse 24
त्वं खल्वोषधिबीजानि प्राक् सृष्टानि स्वयम्भुवा । न मुञ्चस्यात्मरुद्धानि मामवज्ञाय मन्दधी: ॥ २४ ॥
ເມັດພືດສະຫມຸນໄພ ແລະເມັດທັນຍາຫານທີ່ພຣະພຣົມຜູ້ເກີດເອງໄດ້ສ້າງໄວ້ແຕ່ກ່ອນ ບັດນີ້ຖືກຊ່ອນຢູ່ໃນເຈົ້າ; ແຕ່ເຈົ້າດູໝິ່ນຄຳສັ່ງຂອງເຮົາ ແລະບໍ່ຍອມປ່ອຍອອກ ເພາະປັນຍາອ່ອນທຶບ.
Verse 25
अमूषां क्षुत्परीतानामार्तानां परिदेवितम् । शमयिष्यामि मद्बाणैर्भिन्नायास्तव मेदसा ॥ २५ ॥
ດຽວນີ້, ດ້ວຍລູກສອນຂອງຂ້າພະເຈົ້າ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະຕັດເຈົ້າອອກເປັນຕ່ອນໆ ແລະ ດ້ວຍຊີ້ນຂອງເຈົ້າ ຈະເຮັດໃຫ້ປະຊາຊົນຜູ້ຫິວໂຫຍ ທີ່ກຳລັງຮ້ອງໄຫ້ຍ້ອນຂາດເຂົ້າປາອາຫານ ໄດ້ອີ່ມໜຳສຳລານ.
Verse 26
पुमान् योषिदुत क्लीब आत्मसम्भावनोऽधम: । भूतेषु निरनुक्रोशो नृपाणां तद्वधोऽवध: ॥ २६ ॥
ຄົນໂຫດຮ້າຍຄົນໃດກໍຕາມ - ບໍ່ວ່າຈະເປັນຊາຍ, ຍິງ ຫຼື ກະເທີຍ - ຜູ້ທີ່ສົນໃຈພຽງແຕ່ການລ້ຽງຊີບຂອງຕົນເອງ ແລະ ບໍ່ມີຄວາມເມດຕາຕໍ່ສິ່ງທີ່ມີຊີວິດອື່ນ ອາດຈະຖືກກະສັດຂ້າໄດ້. ການຂ້າດັ່ງກ່າວບໍ່ຖືວ່າເປັນການຂ້າທີ່ຜິດ.
Verse 27
त्वां स्तब्धां दुर्मदां नीत्वा मायागां तिलश: शरै: । आत्मयोगबलेनेमा धारयिष्याम्यहं प्रजा: ॥ २७ ॥
ເຈົ້າເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມທະນົງຕົວ ແລະ ເກືອບຈະເປັນບ້າ. ປັດຈຸບັນນີ້ ເຈົ້າໄດ້ແປງກາຍເປັນງົວ ດ້ວຍອຳນາດມາຍາຂອງເຈົ້າ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະຕັດເຈົ້າອອກເປັນຕ່ອນນ້ອຍໆ ຄືກັບເມັດງາ ແລະ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຄຸ້ມຄອງປະຊາຊົນທັງໝົດ ດ້ວຍອຳນາດໂຍຄະຂອງຂ້າພະເຈົ້າເອງ.
Verse 28
एवं मन्युमयीं मूर्तिं कृतान्तमिव बिभ्रतम् । प्रणता प्राञ्जलि: प्राह मही सञ्जातवेपथु: ॥ २८ ॥
ໃນເວລານີ້ ພະເຈົ້າປຣຶທຸ ມະຫາລາດ ໄດ້ກາຍເປັນຄືກັບ ພະຍາຍົມມະລາດ ແລະ ຮ່າງກາຍທັງໝົດຂອງພະອົງ ເບິ່ງຄືວ່າໃຈຮ້າຍຫຼາຍ. ເວົ້າອີກຢ່າງໜຶ່ງ, ພະອົງແມ່ນຄວາມໃຈຮ້າຍທີ່ປະກົດເປັນຕົວຕົນ. ຫຼັງຈາກໄດ້ຍິນພະອົງ, ແຜ່ນດິນໂລກກໍເລີ່ມສັ່ນສະເທືອນ. ນາງຍອມຈຳນົນ ແລະ ພົບມືກ່າວຄຳເວົ້າດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້.
Verse 29
धरोवाच नम: परस्मै पुरुषाय मायया विन्यस्तनानातनवे गुणात्मने । नम: स्वरूपानुभवेन निर्धुत द्रव्यक्रियाकारकविभ्रमोर्मये ॥ २९ ॥
ແຜ່ນດິນໂລກກ່າວວ່າ: ຂ້າແດ່ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ໂອ້ ບຸກຄະລິກກະພາບສູງສຸດຂອງພະເຈົ້າ, ພະອົງຊົງຢູ່ໃນຖານະທີ່ເໜືອກວ່າໂລກວັດຖຸ, ແລະ ດ້ວຍພະລັງງານວັດຖຸຂອງພະອົງ ພະອົງໄດ້ຂະຫຍາຍພະອົງເອງອອກເປັນຮູບແບບ ແລະ ສາຍພັນຕ່າງໆຂອງຊີວິດ. ບໍ່ຄືກັບເຈົ້ານາຍອື່ນໆ, ພະອົງຍັງຄົງຢູ່ໃນຖານະທີ່ເໜືອກວ່າໂລກວັດຖຸສະເໝີ ແລະ ບໍ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຈາກການສ້າງທາງວັດຖຸ.
Verse 30
येनाहमात्मायतनं विनिर्मिता धात्रा यतोऽयं गुणसर्गसङ्ग्रह: । स एव मां हन्तुमुदायुध: स्वरा- डुपस्थितोऽन्यं शरणं कमाश्रये ॥ ३० ॥
ແຜ່ນດິນກ່າວວ່າ— ຂ້າແຕ່ພຣະເຈົ້າ! ດ້ວຍພະມາຍາຂອງພຣະອົງ ພຣະອົງໄດ້ສ້າງຈັກກະວານພ້ອມກຸນທັງສາມ ແລະໃຫ້ຂ້າເປັນທີ່ພັກພິງຂອງສັດທັງປວງ। ພຣະອົງເປັນອິດສະຫຼະສົມບູນ ແຕ່ບັດນີ້ຖືອາວຸດຈະປະຫານຂ້າ। ຂ້າຄວນໄປພຶ່ງໃຜ? ໃຜຈະປົກປ້ອງຂ້າ?
Verse 31
य एतदादावसृजच्चराचरं स्वमाययात्माश्रययावितर्क्यया । तयैव सोऽयं किल गोप्तुमुद्यत: कथं नु मां धर्मपरो जिघांसति ॥ ३१ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ! ໃນຕອນເລີ່ມສ້າງ ພຣະອົງໄດ້ສ້າງສັດທັງທີ່ເຄື່ອນໄຫວແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ ດ້ວຍພະລັງອັນອະຈິນຕະຍະທີ່ອາໄສພຣະອົງເອງ। ດ້ວຍພະລັງນັ້ນເອງ ບັດນີ້ພຣະອົງພ້ອມຈະປົກປ້ອງສັດທັງປວງ; ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ພິທັກທຳມະສູງສຸດ। ແລ້ວເປັນຫຍັງຈຶ່ງຢາກຂ້າຂ້າ ທັງທີ່ຂ້າຢູ່ໃນຮູບໂຄ?
Verse 32
नूनं बतेशस्य समीहितं जनै- स्तन्मायया दुर्जययाकृतात्मभि: । न लक्ष्यते यस्त्वकरोदकारयद् योऽनेक एक: परतश्च ईश्वर: ॥ ३२ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ! ແມ່ນວ່າພຣະອົງເປັນອົງດຽວ ແຕ່ດ້ວຍສັກຕິອັນອະຈິນຕະຍະ ພຣະອົງໄດ້ຂະຫຍາຍເປັນຫຼາຍຮູບ। ຜ່ານພຣະພຣະຫມາ ພຣະອົງໄດ້ໃຫ້ໂລກນີ້ເກີດຂຶ້ນ; ດັ່ງນັ້ນພຣະອົງແມ່ນພຣະບຸກຄົນສູງສຸດໂດຍກົງ। ແຕ່ຜູ້ທີ່ຖືກມາຍາອັນຍາກຊະນະຂອງພຣະອົງປົກຄຸມ ຍ່ອມບໍ່ເຂົ້າໃຈກິດການອັນເທວະຂອງພຣະອົງໄດ້।
Verse 33
सर्गादि योऽस्यानुरुणद्धि शक्तिभि- र्द्रव्यक्रियाकारकचेतनात्मभि: । तस्मै समुन्नद्धनिरुद्धशक्तये नम: परस्मै पुरुषाय वेधसे ॥ ३३ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ! ດ້ວຍສັກຕິຂອງພຣະອົງ ພຣະອົງເປັນເຫດແຫ່ງທາດວັດຖຸ, ການກະທຳ, ເຄື່ອງມື (ອິນທຣີຍ), ຜູ້ກະທຳ (ເທວະຜູ້ຄວບຄຸມ), ຈິດ, ປັນຍາ ແລະອະຫັງການ ພ້ອມທັງທຸກສິ່ງ. ດ້ວຍພະລັງຂອງພຣະອົງ ຈັກກະວານນີ້ປາກົດ ດຳລົງ ແລະສະລາຍ—ບາງຄັ້ງປາກົດ ບາງຄັ້ງບໍ່ປາກົດ. ດັ່ງນັ້ນພຣະອົງແມ່ນປຸຣຸສະສູງສຸດ ເຫດແຫ່ງເຫດທັງປວງ; ຂ້າຂໍນອບນ້ອມບູຊາ.
Verse 34
स वै भवानात्मविनिर्मितं जगद् भूतेन्द्रियान्त:करणात्मकं विभो । संस्थापयिष्यन्नज मां रसातला- दभ्युज्जहाराम्भस आदिसूकर: ॥ ३४ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່! ໂລກນີ້ເປັນສິ່ງທີ່ພຣະອົງສ້າງເອງ—ເປັນທາດ, ອິນທຣີຍ ແລະອັນຕະຫະກະຣະນະ (ໃຈພາຍໃນ)। ພຣະອົງເປັນຜູ້ບໍ່ເກີດ. ໃນອະດີດ ໃນຮູບສຸກຣະດັ້ງເດີມ (ວະຣາຫະ) ພຣະອົງໄດ້ຍົກຂ້າຂຶ້ນຈາກນ້ຳໃນຣະສາຕະລະ ເພື່ອສະຖາປະນາໂລກໃຫ້ມັ່ນຄົງ।
Verse 35
अपामुपस्थे मयि नाव्यवस्थिता: प्रजा भवानद्य रिरक्षिषु: किल । स वीरमूर्ति: समभूद्धराधरो यो मां पयस्युग्रशरो जिघांससि ॥ ३५ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະເຈົ້າ! ໃນອະດີດພຣະອົງໄດ້ຊ່ວຍຂ້າພະເຈົ້າອອກຈາກນ້ຳ ແລະປົກປ້ອງປະຊາ ດັ່ງນັ້ນນາມ “ທະຣາທະຣ” ຜູ້ທົດທອນແຜ່ນດິນ ຈຶ່ງໂດງດັງ. ແຕ່ບັດນີ້ພຣະອົງປາກົດເປັນວີລະບຸລຸດ ແລະຈະຂ້າຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍລູກສອນຄົມ; ຂ້າພະເຈົ້າເປັນດັ່ງເຮືອໃນນ້ຳທີ່ພະຍຸງທຸກສິ່ງໃຫ້ລອຍຢູ່.
Verse 36
नूनं जनैरीहितमीश्वराणा- मस्मद्विधैस्तद्गुणसर्गमायया । न ज्ञायते मोहितचित्तवर्त्मभि- स्तेभ्यो नमो वीरयशस्करेभ्य: ॥ ३६ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະເຈົ້າ! ການກະທຳແລະພຣະປະສົງຂອງພຣະອົງ ຄົນເຊັ່ນພວກເຮົາຜູ້ເກີດຈາກມາຍາສາມຄຸນ ບໍ່ອາດຮູ້ໄດ້ ເພາະຈິດຖືກມົວຫຼົງນຳທາງ. ແມ່ນແຕ່ກິດຂອງຜູ້ພັກດີຂອງພຣະອົງກໍຍາກເຂົ້າໃຈ; ແລ້ວຈະກ່າວເຖິງລີລາຂອງພຣະອົງໄດ້ແນວໃດ. ຂໍນອບນ້ອມແດ່ຜູ້ພັກດີຜູ້ເພີ່ມພູນກຽດຍົດອັນກ້າຫານນັ້ນ.
Frequently Asked Questions
The cow-form communicates that nature is meant to nourish when approached through dharma: like a cow gives milk when properly cared for and milked with the right method, Bhūmi yields grains and prosperity when governance is righteous and yajña-based reciprocity is honored. The imagery also frames the king’s role: not exploitation, but disciplined stewardship that converts latent abundance into sustenance for all beings.
Pṛthu argues from kṣatriya duty: when a powerful agent withholds essential sustenance and causes suffering, the ruler must correct it—even by force—because protecting citizens is primary. The narrative teaches that punishment in dharma is not personal vengeance but restoration of order; yet it also prepares for a higher resolution where coercion yields to cooperation—Bhūmi’s surrender leads to a regulated ‘milking’ rather than destruction.
Vidura asks this here, but the detailed identifications unfold in the subsequent narration: different beings ‘milk’ the earth using various calves and vessels, symbolizing that resources manifest according to the consciousness, method, and purpose of the seeker. The Bhagavata’s point is that nature’s gifts are accessed through qualified instruments and rightful intent, not merely by force.
It establishes the Bhagavata model of kingship: the ruler is accountable for both livelihood and moral order. The citizens address Pṛthu as protector of the surrendered, implying that political authority is legitimate only when it alleviates suffering and organizes society so that food, work, and dharma are sustained.
Because Pṛthu functions as the Lord’s empowered manifestation (śaktyāveśa) to restore dharma. Her theological praise emphasizes Bhagavān’s transcendence—remaining untouched by the guṇas while directing creation, maintenance, and dissolution—thereby framing the episode not as mere mythic conflict but as a revelation of divine governance operating through a righteous king.