Adhyaya 10
Dhruva’s War with the Yakṣas and the Protection of the Holy Name
ຫຼັງຈາກ ພຣະທຣຸວະ ແຕ່ງງານ, ນ້ອງຊາຍຂອງເພິ່ນຊື່ ອຸດຕະມະ ຖືກ ຍັກ ຂ້າຕາຍໃນປ່າຫິມະພານ. ດ້ວຍຄວາມຄຽດແຄ້ນ, ພຣະທຣຸວະ ໄດ້ບຸກໄປຍັງເມືອງ ອາລະກາປຸຣີ ແລະ ທຳລາຍກອງທັບຍັກ ຈົນກະທັ້ງພວກເຂົາໃຊ້ ມາຍາ (ພາບລວງຕາ). ພວກລືສີ ຈຶ່ງແນະນຳໃຫ້ ພຣະທຣຸວະ ລະນຶກເຖິງ ພຣະວິຊະນຸ (Śārṅgadhanvā) ແລະ ອາໄສ ພຣະນາມອັນສັກສິດ ເພື່ອທຳລາຍພາບລວງຕານັ້ນ ແລະ ປົກປ້ອງຕົນເອງ.
Shlokas
Verse 1
मैत्रेय उवाच प्रजापतेर्दुहितरं शिशुमारस्य वै ध्रुव: । उपयेमे भ्रमिं नाम तत्सुतौ कल्पवत्सरौ ॥ १ ॥
ໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ—ໂອ ວິດູຣ! ຕໍ່ມາ ທຣຸວະມະຫາຣາຊາ ໄດ້ແຕ່ງງານກັບ ພຣະທິດາຂອງປຣະຊາປະຕິ ຊິຊຸມາຣ ນາມ ພຣະມິ; ແລະນາງໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດບຸດສອງຄົນ ຊື່ ກັລປະ ແລະ ວັດສະຣະ।
Verse 2
इलायामपि भार्यायां वायो: पुत्र्यां महाबल: । पुत्रमुत्कलनामानं योषिद्रत्नमजीजनत् ॥ २ ॥
ທຣຸວະມະຫາຣາຊາຜູ້ມີພະລັງຫຼາຍ ຍັງມີມະເຫສີອີກອົງຊື່ ອິລາ ທິດາຂອງເທວະວາຍຸ; ຈາກນາງ ພຣະອົງໄດ້ບຸດຊື່ ອຸດກະລະ ແລະທິດາຜູ້ງາມຍິ່ງ।
Verse 3
उत्तमस्त्वकृतोद्वाहो मृगयायां बलीयसा । हत: पुण्यजनेनाद्रौ तन्मातास्य गतिं गता ॥ ३ ॥
ອຸດຕະມະ ນ້ອງຊາຍຂອງທຣຸວະມະຫາຣາຊາ ຜູ້ຍັງບໍ່ໄດ້ແຕ່ງງານ ເຄີຍອອກລ່າສັດ ແລະຖືກຢັກສາຜູ້ແຂງແກ່ສັງຫານໃນເຂົາຫິມາລະຍະ; ມານດາຂອງເຂົາ ສຸຣຸຈິ ກໍໄດ້ຕາມເສັ້ນທາງຂອງລູກ (ສິ້ນຊີວິດ) ໄປດ້ວຍ।
Verse 4
ध्रुवो भ्रातृवधं श्रुत्वा कोपामर्षशुचार्पित: । जैत्रं स्यन्दनमास्थाय गत: पुण्यजनालयम् ॥ ४ ॥
ເມື່ອທຣຸວະມະຫາຣາຊາໄດ້ຍິນຂ່າວການຖືກຂ້າຂອງນ້ອງຊາຍ ອຸດຕະມະ ພຣະອົງເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມໂສກແລະຄວາມໂກດ. ພຣະອົງຂຶ້ນລົດສົງຄາມແຫ່ງຊັຍຊະນະ ແລະມຸ່ງໄປຫານະຄອນຂອງຢັກສາ ອະລະກາປູຣີ ເພື່ອພິຊິດ।
Verse 5
गत्वोदीचीं दिशं राजा रुद्रानुचरसेविताम् । ददर्श हिमवद्द्रोण्यां पुरीं गुह्यकसङ्कुलाम् ॥ ५ ॥
ພະຣາຊາທຣຸວະມະຫາຣາຊາ ໄປທາງທິດເໜືອສູ່ແດນຫິມາລະຍະ ອັນມີຜູ້ຕິດຕາມພຣະຣຸດຣະຮັບໃຊ້ ແລະໄດ້ເຫັນນະຄອນໜຶ່ງໃນຫຸບເຂົາຫິມະວັດ ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍພວກກຸຫຍະກະ.
Verse 6
दध्मौ शङ्खं बृहद्बाहु: खं दिशश्चानुनादयन् । येनोद्विग्नदृश: क्षत्तरुपदेव्योऽत्रसन्भृशम् ॥ ६ ॥
ໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ—ໂອ ວິດຸຣ, ເມື່ອທຣຸວະມະຫາຣາຊາຮອດອະລະກາປຸຣີ ກໍໄດ້ເປົ່າສັງຂ໌ທັນທີ; ສຽງນັ້ນກ້ອງກັງວານໄປທົ່ວຟ້າແລະທຸກທິດ. ພັນລະຍາຂອງພວກຢັກສະຕົກໃຈຢ່າງຫນັກ; ຄວາມກັງວົນປາກົດໃນດວງຕາຂອງນາງໆ.
Verse 7
ततो निष्क्रम्य बलिन उपदेवमहाभटा: । असहन्तस्तन्निनादमभिपेतुरुदायुधा: ॥ ७ ॥
ໂອ ວິດຸຣ ຜູ້ກ້າຫານ, ຕໍ່ມາວີຣະຊົນຂອງພວກຢັກສະຜູ້ມີພະລັງຫນັກ ນຳໂດຍອຸປະເທວະ ທົນສຽງນັ້ນບໍ່ໄດ້ ຈຶ່ງອອກຈາກນະຄອນພ້ອມອາວຸດ ແລະບຸກເຂົ້າໂຈມຕີທຣຸວະ.
Verse 8
स तानापततो वीर उग्रधन्वा महारथ: । एकैकं युगपत्सर्वानहन् बाणैस्त्रिभिस्त्रिभि: ॥ ८ ॥
ທຣຸວະມະຫາຣາຊາ ຜູ້ເປັນມະຫາຣະຖີ ແລະນັກທະນູຜູ້ດຸດັນ ໄດ້ສັງຫານພວກທີ່ບຸກເຂົ້າມາ ໂດຍຍິງລູກສອນຄັ້ງລະສາມດອກພ້ອມກັນ ແລະລົ້ມພວກເຂົາທີລະຄົນ.
Verse 9
ते वै ललाटलग्नैस्तैरिषुभि: सर्व एव हि । मत्वा निरस्तमात्मानमाशंसन् कर्म तस्य तत् ॥ ९ ॥
ເມື່ອວີຣະຊົນຢັກສະເຫັນວ່າລູກສອນຂອງທຣຸວະມະຫາຣາຊາປັກຕິດຢູ່ທີ່ໜ້າຜາກຂອງພວກເຂົາທຸກຄົນ ພວກເຂົາກໍຮູ້ວ່າຄວາມພ່າຍແພ້ແນ່ນອນ. ແຕ່ຕາມທຳຂອງວີຣະບຸລຸດ ພວກເຂົາຍັງສັນລະເສີນການກະທຳຂອງທຣຸວະນັ້ນ.
Verse 10
तेऽपि चामुममृष्यन्त: पादस्पर्शमिवोरगा: । शरैरविध्यन् युगपद् द्विगुणं प्रचिकीर्षव: ॥ १० ॥
ເຫມືອນງູທີ່ທົນການຖືກຢຽບດ້ວຍຕີນບໍ່ໄດ້ ພວກຢັກສະກໍທົນອຳນາດອັນອັດສະຈັນຂອງທ່ານທຣຸວະມະຫາຣາຊາບໍ່ໄດ້ ເລຍຍິງລູກສອນສອງເທົ່າພ້ອມກັນເພື່ອສະແດງຄວາມກ້າຫານ।
Verse 11
तत: परिघनिस्त्रिंशै: प्रासशूलपरश्वधै: । शक्त्यृष्टिभिर्भुशुण्डीभिश्चित्रवाजै: शरैरपि ॥ ११ ॥ अभ्यवर्षन् प्रकुपिता: सरथं सहसारथिम् । इच्छन्तस्तत्प्रतीकर्तुमयुतानां त्रयोदश ॥ १२ ॥
ຕໍ່ມາ ພວກຢັກສະທີ່ໂກດແຄ້ນ ໄດ້ພາກັນສາດໃສ່ທ່ານທຣຸວະມະຫາຣາຊາ—ພ້ອມທັງລົດຮົບແລະສາຣະຖີ—ດ້ວຍລູກສອນມີຂົນຫຼາກສີ ພ້ອມອາວຸດປະເພດປຣິຄະ ດາບນິສຕຣິງຊະ ປຣາສ-ຊູລະ ປຣະຊະວະທະ ຊັກຕິ ຣິດຕິ ແລະ ບູຊຸນດີ ດຸຈຝົນອາວຸດ
Verse 12
तत: परिघनिस्त्रिंशै: प्रासशूलपरश्वधै: । शक्त्यृष्टिभिर्भुशुण्डीभिश्चित्रवाजै: शरैरपि ॥ ११ ॥ अभ्यवर्षन् प्रकुपिता: सरथं सहसारथिम् । इच्छन्तस्तत्प्रतीकर्तुमयुतानां त्रयोदश ॥ १२ ॥
ກອງທະຫານຢັກສະຈຳນວນ 130,000 ຄົນ ລ້ວນໂກດແຄ້ນ ແລະປາຖະໜາຈະທຳລາຍກິດອັນອັດສະຈັນຂອງທ່ານທຣຸວະມະຫາຣາຊາ; ພວກເຂົາໃຊ້ກຳລັງເຕັມທີ່ ສາດອາວຸດແລະລູກສອນໃສ່ພຣະອົງ—ພ້ອມລົດຮົບແລະສາຣະຖີ—ດຸຈຝົນ
Verse 13
औत्तानपादि: स तदा शस्त्रवर्षेण भूरिणा । न एवादृश्यताच्छन्न आसारेण यथा गिरि: ॥ १३ ॥
ໃນເວລານັ້ນ ທ່ານທຣຸວະມະຫາຣາຊາ ໂອຣສຂອງອຸຕຕານະປາດະ ຖືກຫ່າຝົນອາວຸດອັນໜາແນ່ນປົກຄຸມຈົນບໍ່ເຫັນ ເຫມືອນພູຖືກຝົນກະໜ່ຳບັງໄວ້
Verse 14
हाहाकारस्तदैवासीत्सिद्धानां दिवि पश्यताम् । हतोऽयं मानव: सूर्यो मग्न: पुण्यजनार्णवे ॥ १४ ॥
ໃນຂະນະນັ້ນ ພວກສິດທະທີ່ເບິ່ງຢູ່ເທິງຟ້າ ກໍຮ້ອງອື້ອຶງວ່າ “ທຣຸວະ ຫຼານຂອງມະນູ ດຸຈດວງອາທິດ; ບັດນີ້ໄດ້ຈົມລົງໃນມະຫາສະໝຸດແຫ່ງຢັກສະ ດຸຈຕາເວັນລັບ!”
Verse 15
नदत्सु यातुधानेषु जयकाशिष्वथो मृधे । उदतिष्ठद्रथस्तस्य नीहारादिव भास्कर: ॥ १५ ॥
ເມື່ອພວກຢັກສະໃນສົງຄາມຮ້ອງວ່າ “ພວກເຮົາຊະນະແລ້ວ” ໃນຂະນະນັ້ນ ລົດຮົບຂອງທຣຸວະມະຫາຣາຊະກໍປາກົດຂຶ້ນທັນທີ ເຫມືອນດວງອາທິດຜຸດອອກຈາກໝອກ.
Verse 16
धनुर्विस्फूर्जयन्दिव्यं द्विषतां खेदमुद्वहन् । अस्त्रौघं व्यधमद्बाणैर्घनानीकमिवानिल: ॥ १६ ॥
ທຣຸວະມະຫາຣາຊະເຮັດໃຫ້ຄັນທະນູທິບດັງກັງວານ ໃຫ້ຄວາມເສົ້າເກີດໃນໃຈສັດຕູ; ພຣະອົງຍິງລູກສອນບໍ່ຂາດ ທຳລາຍກອງອາວຸດຂອງເຂົາ ເຫມືອນລົມແຮງພັດກະຈາຍກຸ່ມເມກ.
Verse 17
तस्य ते चापनिर्मुक्ता भित्त्वा वर्माणि रक्षसाम् । कायानाविविशुस्तिग्मा गिरीनशनयो यथा ॥ १७ ॥
ລູກສອນອັນແຫຼມຄົມທີ່ທຣຸວະມະຫາຣາຊະປ່ອຍອອກຈາກຄັນທະນູ ທະລຸໂລ່ແລະເກາະຂອງພວກຣາກສະ ແລ້ວເຂົ້າສູ່ຮ່າງກາຍ ເຫມືອນວັຊຣະຂອງພຣະອິນທຣາທີ່ທຳລາຍຮ່າງພູເຂົາ.
Verse 18
भल्लै: सञ्छिद्यमानानां शिरोभिश्चारुकुण्डलै: । ऊरुभिर्हेमतालाभैर्दोर्भिर्वलयवल्गुभि: ॥ १८ ॥ हारकेयूरमुकुटैरुष्णीषैश्च महाधनै: । आस्तृतास्ता रणभुवो रेजुर्वीरमनोहरा: ॥ १९ ॥
ພຣະິສີໄມເຕຣຍະກ່າວຕໍ່ວ່າ—ໂອ ວິດຸຣະ! ຫົວຂອງຜູ້ທີ່ຖືກລູກສອນ «ພັນລະ» ຂອງທຣຸວະມະຫາຣາຊະຕັດຂາດ ງາມດ້ວຍຕຸ້ມຫູແລະຜ້າໂພກຫົວ; ຕົ້ນຂາເຫມືອນຕົ້ນຕານທອງ, ແຂນປະດັບກຳໄລແລະເຄຍູຣະທອງ, ແລະບນຫົວມີມົກຸດກັບໝວກເກາະອັນມີຄ່າປະດັບທອງ. ສະໜາມຮົບທີ່ເກືອນກາດດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບນີ້ ງາມຈົນອາດເຮັດໃຫ້ໃຈນັກຮົບຍັງຫຼົງໄຫຼໄດ້.
Verse 19
भल्लै: सञ्छिद्यमानानां शिरोभिश्चारुकुण्डलै: । ऊरुभिर्हेमतालाभैर्दोर्भिर्वलयवल्गुभि: ॥ १८ ॥ हारकेयूरमुकुटैरुष्णीषैश्च महाधनै: । आस्तृतास्ता रणभुवो रेजुर्वीरमनोहरा: ॥ १९ ॥
ພຣະິສີໄມເຕຣຍະກ່າວຕໍ່ວ່າ—ໂອ ວິດຸຣະ! ຫົວຂອງຜູ້ທີ່ຖືກລູກສອນ «ພັນລະ» ຂອງທຣຸວະມະຫາຣາຊະຕັດຂາດ ງາມດ້ວຍຕຸ້ມຫູແລະຜ້າໂພກຫົວ; ຕົ້ນຂາເຫມືອນຕົ້ນຕານທອງ, ແຂນປະດັບກຳໄລແລະເຄຍູຣະທອງ, ແລະບນຫົວມີມົກຸດກັບໝວກເກາະອັນມີຄ່າປະດັບທອງ. ສະໜາມຮົບທີ່ເກືອນກາດດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບນີ້ ງາມຈົນອາດເຮັດໃຫ້ໃຈນັກຮົບຍັງຫຼົງໄຫຼໄດ້.
Verse 20
हतावशिष्टा इतरे रणाजिराद् रक्षोगणा: क्षत्रियवर्यसायकै: । प्रायो विवृक्णावयवा विदुद्रुवु- र्मृगेन्द्रविक्रीडितयूथपा इव ॥ २० ॥
ພວກຍັກທີ່ຍັງເຫຼືອລອດຊີວິດ ຮ່າງກາຍຂອງພວກເຂົາຖືກຕັດຂາດດ້ວຍລູກທະນູຂອງນັກຮົບຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ທ້າວທຣຸວະ. ພວກເຂົາເລີ່ມຫຼົບໜີ ຄືກັບຊ້າງທີ່ພ່າຍແພ້ຕໍ່ສິງ.
Verse 21
अपश्यमान: स तदाततायिनं महामृधे कञ्चन मानवोत्तम: । पुरीं दिदृक्षन्नपि नाविशद्द्विषां न मायिनां वेद चिकीर्षितं जन: ॥ २१ ॥
ທ້າວທຣຸວະ ຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດໃນໝູ່ມະນຸດ ສັງເກດເຫັນວ່າໃນສະໜາມຮົບອັນຍິ່ງໃຫຍ່ນັ້ນ ບໍ່ມີທະຫານຝ່າຍກົງກັນຂ້າມເຫຼືອຢູ່ເລີຍ. ພະອົງປາດຖະໜາຈະຊົມເມືອງ ອະລະກະປຸຣີ ແຕ່ຊົງຄິດວ່າ "ບໍ່ມີໃຜຮູ້ແຜນການຂອງພວກຍັກຜູ້ມີລິດເດດໄດ້".
Verse 22
इति ब्रुवंश्चित्ररथ: स्वसारथिं यत्त: परेषां प्रतियोगशङ्कित: । शुश्राव शब्दं जलधेरिवेरितं नभस्वतो दिक्षु रजोऽन्वदृश्यत ॥ २२ ॥
ໃນຂະນະນັ້ນ ເມື່ອທ້າວທຣຸວະກຳລັງສົນທະນາກັບຄົນຂັບລົດມ້າ ດ້ວຍຄວາມລະແວງໃນສັດຕູຜູ້ມີລິດເດດ ພວກເຂົາກໍໄດ້ຍິນສຽງດັງກ້ອງຄືກັບສຽງມະຫາສະໝຸດ ແລະເຫັນພາຍຸຝຸ່ນຂະໜາດໃຫຍ່ພັດລົງມາຈາກທ້ອງຟ້າໃນທຸກທິດທາງ.
Verse 23
क्षणेनाच्छादितं व्योम घनानीकेन सर्वत: । विस्फुरत्तडिता दिक्षु त्रासयत्स्तनयित्नुना ॥ २३ ॥
ພາຍໃນພິບຕາ ທ້ອງຟ້າທັງໝົດກໍມືດມິດໄປດ້ວຍເມກໜາ ແລະມີສຽງຟ້າຮ້ອງດັງສະໜັ່ນ. ມີຟ້າເຫຼື້ອມ ແລະຝົນຕົກໜັກ.
Verse 24
ववृषू रुधिरौघासृक्पूयविण्मूत्रमेदस: । निपेतुर्गगनादस्य कबन्धान्यग्रतोऽनघ ॥ २४ ॥
ໂອ ວິທຸຣະ ຜູ້ປາສະຈາກໂທດ ໃນສາຍຝົນນັ້ນມີເລືອດ ຂີ້ກະເທີ່ ໜອງ ອາຈົມ ປັດສະວະ ແລະໄຂກະດູກ ຕົກລົງມາຢ່າງໜັກຕໍ່ໜ້າທ້າວທຣຸວະ ແລະຍັງມີຮ່າງທີ່ບໍ່ມີຫົວຕົກລົງມາຈາກທ້ອງຟ້າ.
Verse 25
तत: खेऽदृश्यत गिरिर्निपेतु: सर्वतोदिशम् । गदापरिघनिस्त्रिंशमुसला: साश्मवर्षिण: ॥ २५ ॥
ຕໍ່ມາ ພູໃຫຍ່ໜຶ່ງປາກົດໃນຟ້າ; ແລະຈາກທຸກທິດມີລູກເຫັບຕົກລົງ ພ້ອມຫອກ ກະບອງ ດາບ ຕະບອງເຫຼັກ ແລະກ້ອນຫີນໃຫຍ່ໆ.
Verse 26
अहयोऽशनिनि:श्वासा वमन्तोऽग्निं रुषाक्षिभि: । अभ्यधावन् गजा मत्ता: सिंहव्याघ्राश्च यूथश: ॥ २६ ॥
ທ່ານທຣຸວະມະຫາຣາຊາເຫັນງູໃຫຍ່ຕາໂກດ ຫາຍໃຈຟູດຟາດດັ່ງຟ້າຜ່າ ແລະພົ່ນໄຟ ພຸ່ງມາຈະກືນເຂົາ; ພ້ອມທັງຝູງຊ້າງຄຸ້ມຄັ່ງ ແລະຫມູ່ສິງໂຕ-ເສືອກໍມາດ້ວຍ.
Verse 27
समुद्र ऊर्मिभिर्भीम: प्लावयन् सर्वतो भुवम् । आससाद महाह्राद: कल्पान्त इव भीषण: ॥ २७ ॥
ຈາກນັ້ນ ດັ່ງເວລາແຫ່ງການພິນາດ ທະເລອັນນ່າຢ້ານມີຄື້ນຟອງຟູ ແລະສຽງຄຳຮ້ອງກັງວານ ໄດ້ຖ້ວມພື້ນດິນທຸກທິດ ແລະເຄື່ອນມາຢູ່ຕໍ່ໜ້າເຂົາ.
Verse 28
एवंविधान्यनेकानि त्रासनान्यमनस्विनाम् । ससृजुस्तिग्मगतय आसुर्या माययासुरा: ॥ २८ ॥
ດັ່ງນີ້ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ປັນຍານ້ອຍຫວາດກົວ ພວກຢັກສະຜູ້ມີນິສັຍອາສຸຣະ ແລະເຄື່ອນໄຫວວ່ອງໄວ ໄດ້ໃຊ້ອຳນາດມາຍາສ້າງປາກົດການແປກປະຫຼາດນ່າຢ້ານຫຼາຍຢ່າງ; ເພາະໂດຍສັນດານແລ້ວພວກເຂົາໂຫດຮ້າຍ.
Verse 29
ध्रुवे प्रयुक्तामसुरैस्तां मायामतिदुस्तराम् । निशम्य तस्य मुनय: शमाशंसन् समागता: ॥ २९ ॥
ເມື່ອບັນດາມະຫາຣິສີໄດ້ຍິນວ່າ ທ່ານທຣຸວະມະຫາຣາຊາຖືກມາຍາອັນຍາກຈະຝ່າຜ່ານຂອງອາສຸຣະຄອບງຳ ພວກທ່ານກໍຮີບຊຸມນຸມກັນມາ ເພື່ອມອບຄຳຫນຸນໃຈອັນເປັນມົງຄຸນ ແລະຄວາມສະຫງົບໃຫ້ເຂົາ.
Verse 30
मुनय ऊचु: औत्तानपाद भगवांस्तव शार्ङ्गधन्वा देव: क्षिणोत्ववनतार्तिहरो विपक्षान् । यन्नामधेयमभिधाय निशम्य चाद्धा लोकोऽञ्जसा तरति दुस्तरमङ्ग मृत्युम् ॥ ३० ॥
ບັນດາມຸນີກ່າວວ່າ—“ໂອ ທຣຸວະ ບຸດແຫ່ງອຸຕຕານະປາດ! ຂໍໃຫ້ພຣະພະຄະວານ ‘ຊາຣັງກະທັນວາ’ ຜູ້ລົບທຸກຂອງຜູ້ພັກຕະ ທຳລາຍສັດຕູຂອງເຈົ້າ. ພຣະນາມອັນສັກສິດມີພະລັງດັ່ງພຣະອົງເອງ; ພຽງແຕ່ສວດແລະຟັງພຣະນາມ ກໍຂ້າມຄວາມຕາຍອັນຍາກໄດ້ໂດຍງ່າຍ ແລະໄດ້ຮັບການຄຸ້ມຄອງ”
Frequently Asked Questions
Dhruva attacks because his brother Uttama is killed by a Yakṣa during a Himalayan hunt, and Dhruva becomes overwhelmed by lamentation and anger. The narrative presents a realistic kṣatriya response to perceived injustice, while simultaneously setting up the Bhāgavata’s corrective theme: power and retaliation must be checked by devotion and saintly guidance so that duty does not degrade into adharma.
Yakṣas are a class of powerful beings often associated with wealth, guardianship, and in some contexts fierce or demoniac conduct. In this episode they function as formidable opponents skilled in mystic deception. Alakāpurī is their city in the Himalayan region, depicted as a stronghold populated by ghostly persons and followers linked with Lord Śiva’s sphere, emphasizing the atmosphere of occult power and illusion.
When direct combat fails, the Yakṣas project terrifying illusory phenomena: dust storms, thunderclouds, unnatural rainfall containing blood and impurities, falling body parts, hail and weapons from the sky, fire-breathing serpents, predatory beasts, and an ocean-like deluge resembling cosmic dissolution. The purpose is to destabilize Dhruva’s mind and frighten a less intelligent opponent, showing māyā as a weapon that targets perception and courage.
The sages’ counsel frames the decisive protection (rakṣā) not as mere martial superiority but as surrender to Bhagavān through nāma. They affirm that the Lord’s name is non-different from the Lord in potency, and that chanting and hearing can protect devotees even in life-threatening conditions. Theologically, this reinforces poṣaṇa—the Lord’s special care for His devotee—and redirects Dhruva’s crisis from anger-driven action to bhakti-centered refuge.
Śārṅgadhanvā is a name of Lord Viṣṇu, “He who holds the Śārṅga bow.” The sages invoke Him because Dhruva is facing both physical assault and illusionary threats; Viṣṇu is celebrated as the reliever of devotee distress and the ultimate protector. The epithet also resonates with the battlefield context—divine sovereignty over all weapons and all forms of fear.