Adhyaya 1
Genealogies of Svāyambhuva Manu, the Appearance of Yajña, and Atri’s Sons (Brahmā–Viṣṇu–Śiva Expansions)
ໄມເຕຣຍະສືບຕໍ່ສອນວິດູຣະ ຈາກເລື່ອງເກົ່າຂອງສະວາຍັມພູວະມະນຸ ໄປສູ່ການແຜ່ຂະຫຍາຍຂອງວົງສາ (vaṁśa) ຢ່າງຊັດເຈນ. ລູກສາວຂອງມະນຸ—ອາກູຕິ, ເທວະຮູຕິ, ປຣະສູຕິ—ໄດ້ແຕ່ງງານເຂົ້າສາຍພຣະປຣະຈາປະຕິ ສ້າງເຄືອຂ່າຍຜູ້ກໍ່ກຳເນີດທັງສັງຄົມແລະຈັກກະວານ. ອາກູຕິກັບຣຸຈິ ໃຫ້ກຳເນີດພຣະຍັຊະ (ອະວະຕານຂອງພຣະວິສນຸ ເຈົ້າແຫ່ງຍັຊະ) ແລະ ດັກຊິນາ; ພຣະຍັຊະຕໍ່ມາເປັນອິນທຣະໃນມະນວັນຕະຣະນີ້ ແລະລູກຊາຍຂອງພຣະອົງເປັນຕຸສິຕະ. ການເລົ່າກັບໄປຫາລູກຫຼານຂອງລູກສາວກັດດະມະ ໂດຍຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າແມ່ນ້ຳສັກສິດ ແລະລັກສະນະຈັກກະວານ (ເຊັ່ນ ເທວະກຸລຍາ ແຫຼ່ງກຳເນີດຄົງຄາສະຫວັນ) ຜູກພັນກັບການສຳຜັດຂອງພຣະເຈົ້າ. ຄຳຖາມຂອງວິດູຣະເກືອບກັບລູກຊາຍສາມຄົນຂອງອັດຣິ ນຳໄປສູ່ຕະປະສະຍາຂອງອັດຣິ ແລະການປາກົດພ້ອມກັນຂອງພຣະບຣະຫມາ, ພຣະວິສນຸ, ແລະພຣະສິວະ ຜູ້ອະທິບາຍຄວາມເປັນໜຶ່ງ ແລະປະທານອະວະຕານສ່ວນໜຶ່ງເປັນ ໂສມະ, ດັດຕາເຕຣຍະ, ແລະ ດຸຣວາສາ. ບົດນີ້ຍັງຂະຫຍາຍໄປຫາວົງສາຂອງຣິຊິອື່ນໆ (ອັງຄິຣາ, ປຸລັດສະຕະ, ປຸລະຫະ, ກຣະຕຸ, ວະສິດຖະ, ພຣຶກຄຸ) ແລະຈົບລົງໂດຍກັບໄປຫາດັກຊະ-ປຣະສູຕິ ປູທາງສູ່ຄວາມຕຶງຕຽນດັກຊະ–ສິວະ ຜ່ານການແຕ່ງງານຂອງສະຕີ ແລະການດູໝິ່ນພຣະສິວະຂອງດັກຊະ ເປັນສະພານໄປສູ່ເຫດການຕໍ່ໄປ.
Shlokas
Verse 1
मैत्रेय उवाच मनोस्तु शतरूपायां तिस्र: कन्याश्च जज्ञिरे । आकूतिर्देवहूतिश्च प्रसूतिरिति विश्रुता: ॥ १ ॥
ສີມາຍເຕຣຍະກ່າວວ່າ—ສະວາຍັມພູວະ ມະນູ ໄດ້ມີລູກສາວສາມຄົນກັບນາງຊະຕະຣູປາ ຄື ອາກູຕິ, ເທວະຫູຕິ ແລະ ປະສູຕິ ອັນເລື່ອງລື
Verse 2
आकूतिं रुचये प्रादादपि भ्रातृमतीं नृप: । पुत्रिकाधर्ममाश्रित्य शतरूपानुमोदित: ॥ २ ॥
ກະສັດສະວາຍັມພູວະ ມະນູ ໂດຍຄວາມເຫັນຊອບຂອງນາງຊະຕະຣູປາ ແມ່ນແມ່ນວ່າອາກູຕິມີພີ່ນ້ອງຊາຍ ກໍໄດ້ຍົກນາງໃຫ້ແກ່ປຣະຈາປະຕິ ຣຸຈິ ຕາມທຳນຽມປຸດຣິກາ ໂດຍມີເງື່ອນໄຂວ່າ ບຸດຊາຍທີ່ເກີດຈາກນາງຈະຕ້ອງສົ່ງຄືນໃຫ້ມະນູເປັນບຸດ
Verse 3
प्रजापति: स भगवान् रुचिस्तस्यामजीजनत् । मिथुनं ब्रह्मवर्चस्वी परमेण समाधिना ॥ ३ ॥
ປຣະຈາປະຕິ ຣຸຈິ ຜູ້ມີລັດສະໝີແຫ່ງພຣາຫມັນ ໂດຍສະມາທິອັນສູງສຸດ ໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດຈາກອາກູຕິເປັນຄູ່: ບຸດຊາຍໜຶ່ງ ແລະ ບຸດຍິງໜຶ່ງ
Verse 4
यस्तयो: पुरुष: साक्षाद्विष्णुर्यज्ञस्वरूपधृक् । या स्त्री सा दक्षिणा भूतेरंशभूतानपायिनी ॥ ४ ॥
ໃນບຸດສອງຄົນຂອງອາກູຕິ ບຸດຊາຍແມ່ນພຣະວິດສະນຸໂດຍກົງ ໃນຮູບ “ຍັດຍະ”; ບຸດຍິງແມ່ນ “ດັກຊິນາ” ອະວະຕານສ່ວນໜຶ່ງຂອງພຣະລັກສະມີ ຄູ່ຄອງນິລັນດອນຂອງພຣະວິດສະນຸ।
Verse 5
आनिन्ये स्वगृहं पुत्र्या: पुत्रं विततरोचिषम् । स्वायम्भुवो मुदा युक्तो रुचिर्जग्राह दक्षिणाम् ॥ ५ ॥
ສະວາຍັມພູວະ ມະນູ ດ້ວຍຄວາມຍິນດີ ໄດ້ນຳຫຼານຊາຍຜູ້ສະຫວ່າງໄສ ຊື່ “ຍັດຍະ” ກັບເຮືອນ; ສ່ວນລູກເຂີຍ ຣຸຈິ ກໍຢູ່ກັບ ດັກຊິນາ ໄວ້ໃກ້ຕົນ.
Verse 6
तां कामयानां भगवानुवाह यजुषां पति: । तुष्टायां तोषमापन्नोऽजनयद् द्वादशात्मजान् ॥ ६ ॥
ພຣະຍັດຍະ ຜູ້ເປັນອົງປະທານແຫ່ງພິທີຍະຊຸສ ໄດ້ອະພິເສກກັບ ດັກຊິນາ ຜູ້ປາຖະໜາພຣະອົງເປັນສາມີ; ເມື່ອນາງພໍໃຈ ພຣະອົງກໍປິຕິ ແລະໃຫ້ກຳເນີດບຸດ 12 ອົງ.
Verse 7
तोष: प्रतोष: सन्तोषो भद्र: शान्तिरिडस्पति: । इध्म: कविर्विभु: स्वह्न: सुदेवो रोचनो द्विषट् ॥ ७ ॥
ບຸດຊາຍ 12 ອົງຂອງ ຍັດຍະ ແລະ ດັກຊິນາ ມີນາມວ່າ: ໂທສ, ປຣະໂທສ, ສັນໂທສ, ພັດຣະ, ຊານຕິ, ອິດສະປະຕິ, ອິດຫມະ, ກະວິ, ວິພຸ, ສະວະຫນະ, ສຸເທວ ແລະ ໂຣຈະນະ.
Verse 8
तुषिता नाम ते देवा आसन्स्वायम्भुवान्तरे । मरीचिमिश्रा ऋषयो यज्ञ: सुरगणेश्वर: ॥ ८ ॥
ໃນສະໄໝຂອງ ສະວາຍັມພູວະ ມະນູ ບຸດເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ເປັນເທວະກຸ່ມນາມ “ຕຸຊິຕະ”। ມະຣີຈິ ເປັນຫົວໜ້າແຫ່ງຣິຊິທັງເຈັດ ແລະ ຍັດຍະ ເປັນຈອມເທວະ ຄື ອິນດຣະ.
Verse 9
प्रियव्रतोत्तानपादौ मनुपुत्रौ महौजसौ । तत्पुत्रपौत्रनप्तृणामनुवृत्तं तदन्तरम् ॥ ९ ॥
ບຸດສອງອົງຂອງສະວາຍັມພູວະມະນູ ຄື ປຣິຍະວຣະຕະ ແລະ ອຸຕຕານະປາດະ ເປັນກະສັດຜູ້ມີອຳນາດຍິ່ງ. ລູກ ຫຼານ ແລະ ເຫຼນຂອງພວກເຂົາໄດ້ແຜ່ຂະຫຍາຍໄປທົ່ວໄຕໂລກໃນການນັ້ນ.
Verse 10
देवहूतिमदात्तात कर्दमायात्मजां मनु: । तत्सम्बन्धि श्रुतप्रायं भवता गदतो मम ॥ १० ॥
ລູກທີ່ຮັກ, ສະວາຍັມພູວະມະນູໄດ້ມອບທິດາຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຍິ່ງ ເທວະຮູຕິ ໃຫ້ແກ່ ກັຣດະມະມຸນິ. ເລື່ອງຄວາມສຳພັນຂອງທ່ານທັງສອງ ຂ້າໄດ້ເວົ້າໄວ້ແລ້ວ ແລະເຈົ້າກໍໄດ້ຟັງເກືອບຄົບຖ້ວນ.
Verse 11
दक्षाय ब्रह्मपुत्राय प्रसूतिं भगवान्मनु: । प्रायच्छद्यत्कृत: सर्गस्त्रिलोक्यां विततो महान् ॥ ११ ॥
ສະວາຍັມພູວະມະນູໄດ້ມອບທິດາ ປຣະສູຕິ ໃຫ້ແກ່ ທັກສະ ຜູ້ເປັນບຸດຂອງພຣະພຣົມ. ໂດຍສາຍພົວພັນຂອງທັກສະ ການສ້າງສັນຈຶ່ງແຜ່ຂະຫຍາຍ ແລະວົງສາຂອງລາວກໍກະຈາຍໄປທົ່ວໄຕໂລກ.
Verse 12
या: कर्दमसुता: प्रोक्ता नव ब्रह्मर्षिपत्नय: । तासां प्रसूतिप्रसवं प्रोच्यमानं निबोध मे ॥ १२ ॥
ບຸດສາວທັງເກົ້າຂອງ ກັຣດະມະມຸນິ ທີ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ແລ້ວ ຖືກມອບເປັນພັນລະຍາໃຫ້ແກ່ ພຣະພຣົມຣິສີ ທັງເກົ້າ. ບັດນີ້ຂ້າຈະພັນລະນາເຖິງສາຍສືບທອດຂອງພວກນາງ; ຈົ່ງຟັງຈາກຂ້າ.
Verse 13
पत्नी मरीचेस्तु कला सुषुवे कर्दमात्मजा । कश्यपं पूर्णिमानं च ययोरापूरितं जगत् ॥ १३ ॥
ກະລາ ທິດາຂອງ ກັຣດະມະມຸນິ ຜູ້ເປັນພັນລະຍາຂອງ ມະຣີຈິ ໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດລູກສອງຄົນ ຄື ກັສຍະປະ ແລະ ປູຣນິມາ. ໂດຍສາຍສືບທອດຂອງພວກເຂົາ ໂລກນີ້ຈຶ່ງເຕັມໄປທົ່ວທິດ.
Verse 14
पूर्णिमासूत विरजं विश्वगं च परन्तप । देवकुल्यां हरे: पादशौचाद्याभूत्सरिद्दिव: ॥ १४ ॥
ໂອ ວິດຸຣ, ໃນບັນດາບຸດສອງຄົນຂອງ ກັດຊະຍະປະ ແລະ ປູຣນິມາ, ປູຣນິມາໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດລູກສາມຄົນ: ວິຣະຈະ, ວິສະວະກະ, ແລະ ເທວະກຸລະຍາ. ໃນນັ້ນ ເທວະກຸລະຍາແມ່ນນ້ຳບຸນທີ່ຊຳລະພຣະບາດດອກບົວຂອງ ພຣະຫຣິ ແລະຕໍ່ມາກາຍເປັນແມ່ນ້ຳຄົງຄາໃນເທວະໂລກ.
Verse 15
अत्रे: पत्न्यनसूया त्रीञ्जज्ञे सुयशस: सुतान् । दत्तं दुर्वाससं सोममात्मेशब्रह्मसम्भवान् ॥ १५ ॥
ອະນະຊູຢາ ພັນລະຍາຂອງ ິສີ ອະຕຣິ ໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດບຸດຜູ້ມີຊື່ສຽງສາມອົງ—ໂສມ, ດັດຕາເຕຣຍະ, ແລະ ທຸຣວາສາ—ເປັນອະວະຕານບາງສ່ວນຂອງ ພຣະພຣົມ, ພຣະວິສນຸ ແລະ ພຣະສິວະ; ໂສມເປັນສ່ວນຂອງພຣະພຣົມ, ດັດຕາເຕຣຍະເປັນສ່ວນຂອງພຣະວິສນຸ, ແລະ ທຸຣວາສາເປັນສ່ວນຂອງພຣະສິວະ.
Verse 16
विदुर उवाच अत्रेर्गृहे सुरश्रेष्ठा: स्थित्युत्पत्त्यन्तहेतव: । किञ्चिच्चिकीर्षवो जाता एतदाख्याहि मे गुरो ॥ १६ ॥
ວິດຸຣ ກ່າວວ່າ: ຂ້າແຕ່ອາຈານ, ເທວະສູງສຸດສາມອົງ—ພຣະພຣົມ, ພຣະວິສນຸ, ແລະ ພຣະສິວະ—ຜູ້ເປັນເຫດແຫ່ງການສ້າງ ການຄ້ຳຈຸນ ແລະການລະລາຍຂອງສັບພະສິ່ງ ເປັນລູກຂອງພັນລະຍາຂອງ ິສີ ອະຕຣິ ໄດ້ແນວໃດ? ຂໍໃຫ້ອະທິບາຍໃຫ້ຂ້ອຍຟັງ.
Verse 17
मैत्रेय उवाच ब्रह्मणा चोदित: सृष्टावत्रिर्ब्रह्मविदां वर: । सह पत्न्या ययावृक्षं कुलाद्रिं तपसि स्थित: ॥ १७ ॥
ໄມເຕຣຍະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອພຣະພຣົມໄດ້ຊີ້ນຳໃຫ້ ອະຕຣິ ຜູ້ເປັນຍອດໃນບັນດາຜູ້ຮູ້ພຣະພຣົມ ສ້າງສືບສາຍພົນຫຼັງຈາກແຕ່ງງານກັບ ອະນະຊູຢາ, ອະຕຣິ ແລະພັນລະຍາໄດ້ໄປຍັງຫຸບເຂົາຂອງພູທີ່ຊື່ ຣຶກສະ ແລະຕັ້ງມັ່ນໃນຕະປະອັນເຂັ້ມງວດ.
Verse 18
तस्मिन् प्रसूनस्तबकपलाशाशोककानने । वार्भि: स्रवद्भिरुद्घुष्टेनिर्विन्ध्याया: समन्तत: ॥ १८ ॥
ໃນຫຸບເຂົານັ້ນມີປ່າງາມ ປະດັບດ້ວຍຊໍ່ດອກປະລາຊະ ແລະຕົ້ນອະໂສກຫຼາຍ. ມີແມ່ນ້ຳຊື່ ນິຣວິນທະຍາ ໄຫຼຜ່ານ ແລະສຽງນ້ຳຕົກທີ່ໄຫຼລົງມາກັງວານຫວານໄປທົ່ວທິດ. ຄູ່ສາມີພັນລະຍາໄດ້ມາຮອດຝັ່ງອັນງາມນັ້ນ.
Verse 19
प्राणायामेन संयम्य मनो वर्षशतं मुनि: । अतिष्ठदेकपादेन निर्द्वन्द्वोऽनिलभोजन: ॥ १९ ॥
ທີ່ນັ້ນ ມະຫາມຸນີ ອັດຣິ ໄດ້ສຳຮວມໃຈດ້ວຍປຣານາຍາມ ກົດຂັບຄວາມຍຶດຕິດ ເປັນຜູ້ພົ້ນຈາກຄູ່ຕົງຂ້າມ ກິນແຕ່ລົມ ແລະຢືນຂາດຽວບຳເພັນຕະປະຕະຫຼອດຮ້ອຍປີ।
Verse 20
शरणं तं प्रपद्येऽहं य एव जगदीश्वर: । प्रजामात्मसमां मह्यं प्रयच्छत्विति चिन्तयन् ॥ २० ॥
ລາວຄິດໃນໃຈວ່າ “ຂ້າພະເຈົ້າຂໍພຶ່ງພາພຣະເຈົ້າແຫ່ງສາກົນ; ຂໍພຣະອົງໂປດປະທານບຸດຜູ້ເທົ່າທຽມພຣະອົງໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ”
Verse 21
तप्यमानं त्रिभुवनं प्राणायामैधसाग्निना । निर्गतेन मुनेर्मूर्ध्न: समीक्ष्य प्रभवस्त्रय: ॥ २१ ॥
ເມື່ອອັດຣິມຸນີກຳລັງບຳເພັນຕະປະອັນເຂັ້ມງວດ ໄຟອັນລຸກໂຊນທີ່ມີປຣານາຍາມເປັນເຊື້ອໄຟ ກໍພຸ່ງອອກຈາກກະຫຼອມຂອງລາວ; ໄຟນັ້ນຖືກເຫັນໂດຍເທວະຜູ້ເປັນໃຫຍ່ທັງສາມແຫ່ງໄຕຣພົບ।
Verse 22
अप्सरोमुनिगन्धर्वसिद्धविद्याधरोरगै: । वितायमानयशसस्तदाश्रमपदं ययु: ॥ २२ ॥
ໃນເວລານັ້ນ ເທວະຜູ້ເປັນໃຫຍ່ທັງສາມໄດ້ໄປຫາອາສຣົມຂອງອັດຣິມຸນີ ພ້ອມດ້ວຍຊາວສະຫວັນ ເຊັ່ນ ອັບສະຣາ ຄັນທັຣວະ ສິດທະ ວິທະຍາທອນ ແລະ ນາກ ເຂົ້າສູ່ອາສຣົມຂອງມະຫາມຸນີຜູ້ມີຊື່ສຽງດ້ວຍຕະປະ।
Verse 23
तत्प्रादुर्भावसंयोगविद्योतितमना मुनि: । उत्तिष्ठन्नेकपादेन ददर्श विबुधर्षभान् ॥ २३ ॥
ເມື່ອເທວະທັງສາມປາກົດພ້ອມກັນ ໃຈຂອງມຸນີກໍສະຫວ່າງໄສດ້ວຍຄວາມປິຕິ. ລາວຍືນຂາດຽວຢູ່ແລ້ວ; ແຕ່ເມື່ອເຫັນເທວະຜູ້ປະເສີດ ແມ່ນຈະລຳບາກກໍຍັງເຂົ້າໄປຫາພວກເຂົາດ້ວຍຂາດຽວນັ້ນເອງ।
Verse 24
प्रणम्य दण्डवद्भूमावुपतस्थेऽर्हणाञ्जलि: । वृषहंससुपर्णस्थान् स्वै: स्वैश्चिह्नैश्च चिह्नितान् ॥ २४ ॥
ຕໍ່ມາ ນັກຖືພຣະທຳໄດ້ກົດກາບລົງດິນແບບດັນດະວັດ ປະນົມມືຖວາຍອັນຈະລີ ບູຊາເທວະທັງສາມຜູ້ປະທັບເທິງໂຄ ຫົງ ແລະຄຣຸດ।
Verse 25
कृपावलोकेन हसद्वदनेनोपलम्भितान् । तद्रोचिषा प्रतिहते निमील्य मुनिरक्षिणी ॥ २५ ॥
ອະຕຣິມຸນີປິຕິຍິນດີເມື່ອເຫັນສາຍຕາເມດຕາແລະໃບໜ້າຍິ້ມຂອງເທວະ; ດ້ວຍຮັດສະມີອັນຈ້າຂອງພຣະກາຍ ຈຶ່ງຫຼັບຕາຊົ່ວຄາວ।
Verse 26
चेतस्तत्प्रवणं युञ्जन्नस्तावीत्संहताञ्जलि: । श्लक्ष्णया सूक्तया वाचा सर्वलोकगरीयस: ॥ २६ ॥ अत्रिरुवाच विश्वोद्भवस्थितिलयेषु विभज्यमानै- र्मायागुणैरनुयुगं विगृहीतदेहा: । ते ब्रह्मविष्णुगिरिशा: प्रणतोऽस्म्यहं व-स्तेभ्य: क एव भवतां म इहोपहूत: ॥ २७ ॥
ແມ່ນແຕ່ໃຈຈະໂນ້ມໄປຫາພຣະເທວະ ນັກຖືພຣະທຳກໍຮວບຮວມອິນຊີ ປະນົມມື ແລະເລີ່ມສັນລະເສີນດ້ວຍຖ້ອຍຄຳອ່ອນຫວານແດ່ຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ແຫ່ງສັບພະໂລກ।
Verse 27
चेतस्तत्प्रवणं युञ्जन्नस्तावीत्संहताञ्जलि: । श्लक्ष्णया सूक्तया वाचा सर्वलोकगरीयस: ॥ २६ ॥ अत्रिरुवाच विश्वोद्भवस्थितिलयेषु विभज्यमानै- र्मायागुणैरनुयुगं विगृहीतदेहा: । ते ब्रह्मविष्णुगिरिशा: प्रणतोऽस्म्यहं व-स्तेभ्य: क एव भवतां म इहोपहूत: ॥ २७ ॥
ອະຕຣິກ່າວວ່າ “ໂອ ພຣະພຣະຫມາ ພຣະວິສະນຸ ແລະ ພຣະກິຣີຊະ! ເພື່ອການເກີດ ການດຳລົງ ແລະການລະລາຍຂອງຈັກກະວານ ທ່ານແບ່ງພຣະອົງຕາມຄຸນແຫ່ງມາຍາເປັນສາມພຣະກາຍໃນທຸກຍຸກ. ຂ້າພະເຈົ້ານອບນ້ອມແດ່ທ່ານທັງສາມ; ຂໍບອກວ່າ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຊີນຜູ້ໃດໃນພວກທ່ານດ້ວຍຄຳອະທິຖານນີ້?”
Verse 28
एको मयेह भगवान्विविधप्रधानै- श्चित्तीकृत: प्रजननाय कथं नु यूयम् । अत्रागतास्तनुभृतां मनसोऽपि दूराद् ब्रूत प्रसीदत महानिह विस्मयो मे ॥ २८ ॥
ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເອີ້ນຫາພຣະພະຄະວານພຽງອົງດຽວ ເພື່ອປາຖະໜາບຸດດັ່ງພຣະອົງ; ພຣະອົງນັ້ນໄກເກີນກວ່າຄວາມຄິດຂອງມະນຸດ. ແຕ່ທ່ານທັງສາມກັບມາຮອດນີ້—ຂໍໂປດບອກເຖີດ ເພື່ອຂ້າພະເຈົ້າຈະຫາຍຄວາມສັບສົນອັນໃຫຍ່ນີ້।
Verse 29
मैत्रेय उवाच इति तस्य वच: श्रुत्वा त्रयस्ते विबुधर्षभा: । प्रत्याहु: श्लक्ष्णया वाचा प्रहस्य तमृषिं प्रभो ॥ २९ ॥
ໄມເຕຣຍາກ່າວວ່າ—ເມື່ອໄດ້ຍິນຄໍາຂອງອັດຣິມຸນີ ເທວະຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ທັງສາມກໍຍິ້ມ ແລະຕອບດ້ວຍວາຈາອ່ອນຫວານ។
Verse 30
देवा ऊचु: यथा कृतस्ते सङ्कल्पो भाव्यं तेनैव नान्यथा । सत्सङ्कल्पस्य ते ब्रह्मन् यद्वै ध्यायति ते वयम् ॥ ३० ॥
ເທວະທັງສາມກ່າວວ່າ—ໂອ ພຣາຫມັນ! ສັງກັນລະປະອັນບໍລິສຸດຂອງເຈົ້າສົມບູນ; ດັ່ງທີ່ເຈົ້າຕັ້ງໃຈ ກໍຈະເປັນຢ່າງນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນຢ່າງອື່ນ. ຜູ້ທີ່ເຈົ້າພິຈາລະນາພາວະນານັ້ນ ແມ່ນອົງດຽວກັນກັບພວກເຮົາ; ດັ່ງນັ້ນພວກເຮົາຈຶ່ງມາຫາເຈົ້າ।
Verse 31
अथास्मदंशभूतास्ते आत्मजा लोकविश्रुता: । भवितारोऽङ्ग भद्रं ते विस्रप्स्यन्ति च ते यश: ॥ ३१ ॥
ໂອ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ! ລູກຊາຍຂອງເຈົ້າຈະເກີດມາເປັນສ່ວນໜຶ່ງແຫ່ງພະລັງຂອງພວກເຮົາ ແລະຈະໂດງດັງໄປທົ່ວໂລກ. ຂໍໃຫ້ມີມົງຄຸນແກ່ເຈົ້າ—ພວກເຂົາຈະແຜ່ຂະຫຍາຍກຽດຊື່ຂອງເຈົ້າໄປທົ່ວພິພົບ।
Verse 32
एवं कामवरं दत्त्वा प्रतिजग्मु: सुरेश्वरा: । सभाजितास्तयो: सम्यग्दम्पत्योर्मिषतोस्तत: ॥ ३२ ॥
ເມື່ອປະທານພອນຕາມຄວາມປາຖະໜາແລ້ວ ເທວະຜູ້ເປັນໃຫຍ່ທັງສາມ (ພຣະພຣົມ ພຣະວິສນຸ ແລະພຣະມະເຫສວະຣ) ກໍອັນຕະທານໄປຈາກທີ່ນັ້ນ ໃນຂະນະທີ່ຄູ່ສາມີພັນລະຍາກໍກໍາລັງເບິ່ງ; ແລະຄູ່ນັ້ນໄດ້ຖວາຍການນັບຖືຢ່າງສົມຄວນແລ້ວ।
Verse 33
सोमोऽभूद्ब्रह्मणोंऽशेन दत्तो विष्णोस्तु योगवित् । दुर्वासा: शङ्करस्यांशो निबोधाङ्गिरस: प्रजा: ॥ ३३ ॥
ຕໍ່ມາ ຈາກສ່ວນໜຶ່ງຂອງພຣະພຣົມ ໂສມະ (ເທວະຈັນທຣາ) ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ; ຈາກສ່ວນໜຶ່ງຂອງພຣະວິສນຸ ດັດຕາເຕຣຍະ ຜູ້ຮູ້ໂຍຄະອັນຍິ່ງ ໄດ້ປາກົດ; ແລະຈາກສ່ວນໜຶ່ງຂອງພຣະສັງກະຣ ດຸຣວາສາ ໄດ້ເກີດ. ບັດນີ້ ຈົ່ງຟັງຈາກເຮົາເຖິງລູກຫຼານຫຼາຍຂອງອັງຄິຣາ।
Verse 34
श्रद्धा त्वङ्गिरस: पत्नी चतस्रोऽसूत कन्यका: । सिनीवाली कुहू राका चतुर्थ्यनुमतिस्तथा ॥ ३४ ॥
ສຣັດທາ ພັນລະຍາຂອງ ອັງຄິຣະ ໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດທິດາ 4 ອົງ—ສິນີວາລີ, ກຸຮູ, ຣາກາ ແລະ ອະນຸມະຕິ ເປັນອົງທີ 4.
Verse 35
तत्पुत्रावपरावास्तां ख्यातौ स्वारोचिषेऽन्तरे । उतथ्यो भगवान्साक्षाद् ब्रह्मिष्ठश्च बृहस्पति: ॥ ३५ ॥
ນອກຈາກທິດາ 4 ອົງນັ້ນ ນາງຍັງມີບຸດຊາຍອີກ 2 ອົງ ຜູ້ໂດ່ງດັງໃນສະຫວາໂຣຈິສະ ມັນວັນຕະຣະ—ອຸຕະຖະຍະ ແລະ ພຣຶຫັສປະຕິ ຜູ້ຕັ້ງມັ່ນໃນພຣະພຣະຫມັນ.
Verse 36
पुलस्त्योऽजनयत्पत्न्यामगस्त्यं च हविर्भुवि । सोऽन्यजन्मनि दह्राग्निर्विश्रवाश्च महातपा: ॥ ३६ ॥
ປຸລັສຕະຍະ ໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດບຸດກັບພັນລະຍາ ຮະວິຣະພູ ຊື່ ອະກັສຕະຍະ; ໃນຊາດຕໍ່ໄປລາວເປັນ ດະຫຣາກນິ. ນອກນັ້ນ ປຸລັສຕະຍະ ຍັງມີບຸດຜູ້ບຳເພັນຕະປະຍິ່ງໃຫຍ່ ຊື່ ວິສຣະວາ.
Verse 37
तस्य यक्षपतिर्देव: कुबेरस्त्विडविडासुत: । रावण: कुम्भकर्णश्च तथान्यस्यां विभीषण: ॥ ३७ ॥
ວິສຣະວາ ມີພັນລະຍາ 2 ຄົນ. ຈາກ ອິດະວິດາ ເກີດ ກຸເວຣະ ເທວະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງຍັກສະ; ແລະຈາກພັນລະຍາອື່ນ ເກີດ ຣາວະນະ, ກຸມພະກັນນະ ແລະ ວິພີສະນະ.
Verse 38
पुलहस्य गतिर्भार्या त्रीनसूत सती सुतान् । कर्मश्रेष्ठं वरीयांसं सहिष्णुं च महामते ॥ ३८ ॥
ກະຕິ ພັນລະຍາຂອງິສີ ປຸລະຫະ ໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດບຸດ 3 ອົງ—ກັມມະເສຣດຖະ, ວະຣີຍານ ແລະ ສະຫິດສະນຸ; ທຸກອົງເປັນມະຫາິສີຜູ້ມີປັນຍາໃຫຍ່.
Verse 39
क्रतोरपि क्रिया भार्या वालखिल्यानसूयत । ऋषीन्षष्टिसहस्राणि ज्वलतो ब्रह्मतेजसा ॥ ३९ ॥
ກຣິຍາ ພັນລະຍາຂອງ ກຣະຕຸ ໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດມະຫາຣິສີ 60,000 ອົງ ຊື່ ວາລະຄິລະຍະ; ທຸກອົງສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍເຕຊະແຫ່ງພຣະພຣະຫມັນ.
Verse 40
ऊर्जायां जज्ञिरे पुत्रा वसिष्ठस्य परन्तप । चित्रकेतुप्रधानास्ते सप्त ब्रह्मर्षयोऽमला: ॥ ४० ॥
ໂອ ຜູ້ປາບສັດຕູ! ວະສິດຖະ ໄດ້ມີບຸດ 7 ອົງຈາກ ອູຣຊາ (ອະຣຸນທະຕີ) ເປັນພຣະພຣະຫມັນຣິສີຜູ້ບໍລິສຸດ ນຳໂດຍ ຈິດຣະເກຕຸ.
Verse 41
चित्रकेतु: सुरोचिश्च विरजा मित्र एव च । उल्बणो वसुभृद्यानो द्युमान्शक्त्यादयोऽपरे ॥ ४१ ॥
ຊື່ຂອງຣິສີທັງ 7 ຄື: ຈິດຣະເກຕຸ, ສຸໂຣຈິ, ວິຣະຈາ, ມິຕຣະ, ອຸລບະນະ, ວະສຸພຶດຍານ ແລະ ດະຍຸມານ. ຈາກພັນລະຍາອື່ນຂອງວະສິດຖະກໍມີບຸດຜູ້ສາມາດອື່ນໆເກີດຂຶ້ນ.
Verse 42
चित्तिस्त्वथर्वण: पत्नी लेभे पुत्रं धृतव्रतम् । दध्यञ्चमश्वशिरसं भृगोर्वंशं निबोध मे ॥ ४२ ॥
ຈິດຕິ ພັນລະຍາຂອງ ອະຖັຣວາ ໄດ້ບຸດຊື່ ທຣິຕະວຣະຕະ ຜູ້ຮູ້ຈັກວ່າ ດັດຍັນຈະ (ອັດສະວະຊິຣາ). ບັດນີ້ຈົ່ງຟັງຈາກເຮົາເຖິງວົງສາຂອງ ພຣຶກຸ.
Verse 43
भृगु: ख्यात्यां महाभाग: पत्न्यां पुत्रानजीजनत् । धातारं च विधातारं श्रियं च भगवत्पराम् ॥ ४३ ॥
ພຣຶກຸ ຜູ້ມີວາສະນາຍິ່ງ ໄດ້ມີບຸດສອງອົງ ຊື່ ທາຕາ ແລະ ວິທາຕາ ຈາກນາງ ຄະຍາຕິ ແລະມີທິດາຊື່ ສຣີ ຜູ້ມີພັກຕິສູງສຸດຕໍ່ພຣະພະຄະວານ.
Verse 44
आयतिं नियतिं चैव सुते मेरुस्तयोरदात् । ताभ्यां तयोरभवतां मृकण्ड: प्राण एव च ॥ ४४ ॥
ິສີເມຣຸມີລູກສາວສອງຄົນຊື່ ອາຍະຕິ ແລະ ນິຍະຕິ ແລ້ວມອບໃຫ້ ທາຕາ ແລະ ວິທາຕາ. ຈາກນາງທັງສອງເກີດບຸດ ມຣຶກັນຑະ ແລະ ປຣານະ.
Verse 45
मार्कण्डेयो मृकण्डस्य प्राणाद्वेदशिरा मुनि: । कविश्च भार्गवो यस्य भगवानुशना सुत: ॥ ४५ ॥
ຈາກ ມຣຶກັນຑະ ເກີດມຸນີ ມາຣະກັນເດຍ; ແລະຈາກ ປຣານະ ເກີດິສີ ເວທະສິຣາ. ບຸດຂອງເວທະສິຣາແມ່ນ ອຸສະນາ (ຊຸກຣາຈາຣຍ) ຜູ້ຖືກເອີ້ນວ່າ ‘ກະວິ’ ແຫ່ງວົງສ໌ພຣຶກຸ.
Verse 46
त एते मुनय: क्षत्तर्लोकान्सर्गैरभावयन् । एष कर्दमदौहित्रसन्तान: कथितस्तव ॥ ४६ ॥ शृण्वत: श्रद्दधानस्य सद्य: पापहर: पर: । प्रसूतिं मानवीं दक्ष उपयेमे ह्यजात्मज: ॥ ४७ ॥
ໂອ ວິດຸຣາ (ຂັດຕະ) ມຸນີເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ເພີ່ມພູນປະຊາກອນໃນໂລກທັງຫຼາຍດ້ວຍສາຍສືບສັນຕິຂອງຕົນ. ນີ້ແມ່ນວົງສານຸວົງຈາກທິດາຂອງ ກັຣດະມະ ທີ່ໄດ້ກ່າວແກ່ເຈົ້າ.
Verse 47
त एते मुनय: क्षत्तर्लोकान्सर्गैरभावयन् । एष कर्दमदौहित्रसन्तान: कथितस्तव ॥ ४६ ॥ शृण्वत: श्रद्दधानस्य सद्य: पापहर: पर: । प्रसूतिं मानवीं दक्ष उपयेमे ह्यजात्मज: ॥ ४७ ॥
ຜູ້ໃດຟັງຄຳພັນລຳດັບວົງສານີ້ດ້ວຍສັດທາ ບາບຍ່ອມຖືກລ້າງອອກໃນທັນທີ. ປຣະສູຕິ ທິດາຂອງມະນູ ໄດ້ແຕ່ງງານກັບ ທັກສະ ບຸດຂອງພຣະພຣົມ.
Verse 48
तस्यां ससर्ज दुहितृ: षोडशामललोचना: । त्रयोदशादाद्धर्माय तथैकामग्नये विभु: ॥ ४८ ॥
ໃນນາງ ປຣະສູຕິ ທັກສະໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດທິດາ 16 ຄົນ ຜູ້ມີດວງຕາດຸຈດອກບົວ ແລະງາມບໍລິສຸດ. ໃນນັ້ນ 13 ຄົນໄດ້ຍົກໃຫ້ແກ່ ທັມມະ ແລະອີກ 1 ຄົນຍົກໃຫ້ແກ່ ອັກນີ ເປັນຄູ່ຄອງ.
Verse 49
पितृभ्य एकां युक्तेभ्यो भवायैकां भवच्छिदे । श्रद्धा मैत्री दया शान्तिस्तुष्टि: पुष्टि: क्रियोन्नति: ॥ ४९ ॥ बुद्धिर्मेधा तितिक्षा ह्रीर्मूर्तिर्धर्मस्य पत्नय: । श्रद्धासूत शुभं मैत्री प्रसादमभयं दया ॥ ५० ॥ शान्ति: सुखं मुदं तुष्टि: स्मयं पुष्टिरसूयत । योगं क्रियोन्नतिर्दर्पमर्थं बुद्धिरसूयत ॥ ५१ ॥ मेधा स्मृतिं तितिक्षा तु क्षेमं ह्री: प्रश्रयं सुतम् । मूर्ति: सर्वगुणोत्पत्तिर्नरनारायणावृषी ॥ ५२ ॥
ໃນບັນດາລູກສາວທີ່ເຫຼືອສອງນາງ ນາງໜຶ່ງຖືກຖວາຍເປັນທານແກ່ປິຕຣະໂລກ ແລະຢູ່ທີ່ນັ້ນດ້ວຍມິດຕະພາບ; ອີກນາງໜຶ່ງຖືກອຸທິດແດ່ພຣະສິວະ ‘ພະວະຈິດ’ ຜູ້ຕັດຂາດບ່ວງບາບ. ລູກສາວ 13 ຂອງທັກສະທີ່ມອບໃຫ້ທຳມະແມ່ນ: ສຣັດທາ, ໄມຕຣີ, ດະຍາ, ຊານຕິ, ຕຸດສະຕິ, ປຸດສະຕິ, ກຣິຍາ, ອຸນນະຕິ, ພຸດທິ, ເມທາ, ຕິຕິກສາ, ຫຣີ, ແລະ ມູຣຕິ.
Verse 50
पितृभ्य एकां युक्तेभ्यो भवायैकां भवच्छिदे । श्रद्धा मैत्री दया शान्तिस्तुष्टि: पुष्टि: क्रियोन्नति: ॥ ४९ ॥ बुद्धिर्मेधा तितिक्षा ह्रीर्मूर्तिर्धर्मस्य पत्नय: । श्रद्धासूत शुभं मैत्री प्रसादमभयं दया ॥ ५० ॥ शान्ति: सुखं मुदं तुष्टि: स्मयं पुष्टिरसूयत । योगं क्रियोन्नतिर्दर्पमर्थं बुद्धिरसूयत ॥ ५१ ॥ मेधा स्मृतिं तितिक्षा तु क्षेमं ह्री: प्रश्रयं सुतम् । मूर्ति: सर्वगुणोत्पत्तिर्नरनारायणावृषी ॥ ५२ ॥
ຈາກສຣັດທາເກີດ ‘ສຸພະ’, ຈາກໄມຕຣີເກີດ ‘ປຣະສາດ’, ແລະຈາກດະຍາເກີດ ‘ອະພະຍະ’. ດັ່ງນີ້ບຸດຜູ້ເປັນຮູບແຫ່ງຄຸນທຳໄດ້ປາກົດເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ໂລກ.
Verse 51
पितृभ्य एकां युक्तेभ्यो भवायैकां भवच्छिदे । श्रद्धा मैत्री दया शान्तिस्तुष्टि: पुष्टि: क्रियोन्नति: ॥ ४९ ॥ बुद्धिर्मेधा तितिक्षा ह्रीर्मूर्तिर्धर्मस्य पत्नय: । श्रद्धासूत शुभं मैत्री प्रसादमभयं दया ॥ ५० ॥ शान्ति: सुखं मुदं तुष्टि: स्मयं पुष्टिरसूयत । योगं क्रियोन्नतिर्दर्पमर्थं बुद्धिरसूयत ॥ ५१ ॥ मेधा स्मृतिं तितिक्षा तु क्षेमं ह्री: प्रश्रयं सुतम् । मूर्ति: सर्वगुणोत्पत्तिर्नरनारायणावृषी ॥ ५२ ॥
ຈາກຊານຕິເກີດ ‘ສຸຂະ’, ຈາກຕຸດສະຕິເກີດ ‘ມຸດະ’, ຈາກປຸດສະຕິເກີດ ‘ສະມະຍະ’; ຈາກກຣິຍາເກີດ ‘ໂຢຄະ’, ຈາກອຸນນະຕິເກີດ ‘ດະປະ’, ແລະຈາກພຸດທິເກີດ ‘ອັດຖະ’. ພວກເຂົາເປັນດັ່ງແສງສ່ອງທາງແຫ່ງທຳມະ.
Verse 52
पितृभ्य एकां युक्तेभ्यो भवायैकां भवच्छिदे । श्रद्धा मैत्री दया शान्तिस्तुष्टि: पुष्टि: क्रियोन्नति: ॥ ४९ ॥ बुद्धिर्मेधा तितिक्षा ह्रीर्मूर्तिर्धर्मस्य पत्नय: । श्रद्धासूत शुभं मैत्री प्रसादमभयं दया ॥ ५० ॥ शान्ति: सुखं मुदं तुष्टि: स्मयं पुष्टिरसूयत । योगं क्रियोन्नतिर्दर्पमर्थं बुद्धिरसूयत ॥ ५१ ॥ मेधा स्मृतिं तितिक्षा तु क्षेमं ह्री: प्रश्रयं सुतम् । मूर्ति: सर्वगुणोत्पत्तिर्नरनारायणावृषी ॥ ५२ ॥
ຈາກເມທາເກີດ ‘ສະມຣິຕິ’, ຈາກຕິຕິກສາເກີດ ‘ເກສະມະ’, ແລະຈາກຫຣີເກີດ ‘ປຣະສຣະຍະ’. ມູຣຕິ ຜູ້ເປັນຄັງແຫ່ງຄຸນງາມທັງປວງ ໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດພຣະນະຣ-ນາຣາຍະນະ ຣິສີຄູ່ ຜູ້ເປັນພຣະພະຄະວານສູງສຸດໂດຍກົງ.
Verse 53
ययोर्जन्मन्यदो विश्वमभ्यनन्दत्सुनिर्वृतम् । मनांसि ककुभो वाता: प्रसेदु: सरितोऽद्रय: ॥ ५३ ॥
ເມື່ອນະຣ-ນາຣາຍະນະປາກົດ ໂລກທັງປວງເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິ. ໃຈຂອງທຸກຄົນສະຫງົບ; ລົມທຸກທິດ, ແມ່ນ້ຳ ແລະພູເຂົາ ກໍກາຍເປັນສຸກສະບາຍນ່າຊື່ນໃຈ.
Verse 54
दिव्यवाद्यन्त तूर्याणि पेतु: कुसुमवृष्टय: । मुनयस्तुष्टुवुस्तुष्टा जगुर्गन्धर्वकिन्नरा: ॥ ५४ ॥ नृत्यन्ति स्म स्त्रियो देव्य आसीत्परममङ्गलम् । देवा ब्रह्मादय: सर्वे उपतस्थुरभिष्टवै: ॥ ५५ ॥
ໃນໂລກສະຫວັນ ດົນຕີທິບດັງກ້ອງ ແລະມີຝົນດອກໄມ້ຕົກຈາກຟ້າ. ມຸນີຜູ້ສະງົບສວດສັນລະເສີນຕາມເວດ, ກັນທັຣວະ-ກິນນະຣາຮ້ອງເພງ, ອັບສະຣາຟ້ອນລຳ—ເມື່ອນະຣ-ນາຣາຍະນະປາກົດ ນິມິດມົງຄຸນສູງສຸດປາກົດທົ່ວໄປ.
Verse 55
दिव्यवाद्यन्त तूर्याणि पेतु: कुसुमवृष्टय: । मुनयस्तुष्टुवुस्तुष्टा जगुर्गन्धर्वकिन्नरा: ॥ ५४ ॥ नृत्यन्ति स्म स्त्रियो देव्य आसीत्परममङ्गलम् । देवा ब्रह्मादय: सर्वे उपतस्थुरभिष्टवै: ॥ ५५ ॥
ໃນເວລານັ້ນ ນາງຟ້າທິບຟ້ອນລຳ ແລະຄວາມມົງຄຸນສູງສຸດແຜ່ຊາຍ. ເທວະທັງຫຼາຍມີພຣະພຣົມເປັນຕົ້ນ ນຳສັນລະເສີນອັນປະເສີດມາ ແລະຢືນນົບນ້ອມອະທິຖານຕໍ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ.
Verse 56
देवा ऊचु: यो मायया विरचितं निजयात्मनीदं खे रूपभेदमिव तत्प्रतिचक्षणाय । एतेन धर्मसदने ऋषिमूर्तिनाद्य प्रादुश्चकार पुरुषाय नम: परस्मै ॥ ५६ ॥
ເທວະທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ: ຂໍນົບນ້ອມແດ່ພຣະປຸຣຸສະສູງສຸດ ຜູ້ສ້າງຈັກກະວານນີ້ດ້ວຍມາຍາຂອງພຣະອົງ ແລະໃຫ້ມັນຕັ້ງຢູ່ໃນພຣະອົງເອງ ເຫມືອນລົມແລະເມກຢູ່ໃນອາກາດ. ບັດນີ້ພຣະອົງປາກົດເປັນລະສີ ນະຣ-ນາຣາຍະນະ ໃນເຮືອນຂອງທຳມະ.
Verse 57
सोऽयं स्थितिव्यतिकरोपशमाय सृष्टान् सत्त्वेन न: सुरगणाननुमेयतत्त्व: । दृश्याददभ्रकरुणेन विलोकनेन यच्छ्रीनिकेतममलं क्षिपतारविन्दम् ॥ ५७ ॥
ຂໍໃຫ້ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າສູງສຸດ ຜູ້ທີ່ຄວາມຈິງຂອງພຣະອົງຮູ້ໄດ້ຈາກເວດອັນຖືກຕ້ອງ ຈົ່ງລະງັບຄວາມປັ່ນປ່ວນໃນສັງສານ ແລະປະທານສັນຕິ-ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ. ຂໍໃຫ້ພຣະອົງປະທານສາຍຕາເມດຕາອັນກວ້າງໃຫຍ່ແກ່ເທວະທັງຫຼາຍ; ສາຍຕານັ້ນງາມຍິ່ງກວ່າດອກບົວບໍລິສຸດ ອັນເປັນທີ່ສະຖິດຂອງພຣະສຣີລັກສະມີ.
Verse 58
एवं सुरगणैस्तात भगवन्तावभिष्टुतौ । लब्धावलोकैर्ययतुरर्चितौ गन्धमादनम् ॥ ५८ ॥
ໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ: ໂອ ວິດຸຣ, ດັ່ງນີ້ແຫຼະ ເທວະທັງຫຼາຍໄດ້ບູຊາພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ປາກົດເປັນນະຣ-ນາຣາຍະນະ ດ້ວຍບົດສັນລະເສີນ. ພຣະອົງທອດພຣະເນດດ້ວຍເມດຕາ ແລ້ວເດີນທາງໄປຫາພູກັນທະມາດະນະ ຫຼັງຈາກຖືກສັກກາລະແລ້ວ.
Verse 59
ताविमौ वै भगवतो हरेरंशाविहागतौ । भारव्ययाय च भुव: कृष्णौ यदुकुरूद्वहौ ॥ ५९ ॥
ທັງສອງນີ້ແມ່ນອະວະຕານສ່ວນໜຶ່ງຂອງພຣະພະຄະວານ ຫຣິ; ເພື່ອບັນເທົາພາລະໂລກ ຈຶ່ງປາກົດເປັນພຣະສຣີກຣິດສະນະໃນວົງຢະດຸ ແລະເປັນອະຈຸນໃນວົງກຸຣຸ.
Verse 60
स्वाहाभिमानिनश्चाग्नेरात्मजांस्त्रीनजीजनत् । पावकं पवमानं च शुचिं च हुतभोजनम् ॥ ६० ॥
ເທວະໄຟຜູ້ເປັນອະທິສະຖານຂອງ ສວາຫາ ໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດບຸດສາມອົງກັບນາງສວາຫາ ຄື ປາວະກະ, ປະວະມານະ, ແລະ ສຸຈິ; ຜູ້ດຳລົງຢູ່ໂດຍການເສວຍຮະວິທີ່ຖວາຍໃນໄຟຍັດຍະ.
Verse 61
तेभ्योऽग्नय: समभवन्चत्वारिंशच्च पञ्च च । त एवैकोनपञ्चाशत्साकं पितृपितामहै: ॥ ६१ ॥
ຈາກທັງສາມນັ້ນ ໄດ້ເກີດເທວະໄຟອີກ 45 ອົງ; ເມື່ອນັບຮວມບິດາແລະປິຕາມະຫາ ຈຶ່ງມີເທວະໄຟທັງໝົດ 49 ອົງ.
Verse 62
वैतानिके कर्मणि यन्नामभिर्ब्रह्मवादिभि: । आग्नेय्य इष्टयो यज्ञे निरूप्यन्तेऽग्नयस्तु ते ॥ ६२ ॥
ໃນພິທີກຳແບບໄວຕານິກະ ບຣາຫມະນຜູ້ຖືພຣະພຣົມວາທະ ກຳນົດອິດຖິທີ່ຖວາຍແດ່ໄຟໃນຍັດຍະຕາມນາມຕ່າງໆ; ນາມເຫຼົ່ານັ້ນແມ່ນເທວະໄຟທັງ 49 ອົງນີ້ເອງ.
Verse 63
अग्निष्वात्ता बर्हिषद: सौम्या: पितर आज्यपा: । साग्नयोऽनग्नयस्तेषां पत्नी दाक्षायणी स्वधा ॥ ६३ ॥
ອັກນິສວາຕຕະ, ບັຣຫິສະດະ, ເສົາມະຍະ ແລະ ອາຈະຍະປະ ແມ່ນເຫຼົ່າປິຕຣະ; ພວກທ່ານອາດເປັນຜູ້ມີໄຟພິທີ (ສາກນິກະ) ຫຼືບໍ່ມີໄຟ (ນິຣັກນິກະ). ພຣະຍາຂອງປິຕຣະທັງປວງແມ່ນ ສວະທາ ທິດາຂອງທັກສະ.
Verse 64
तेभ्यो दधार कन्ये द्वे वयुनां धारिणीं स्वधा । उभे ते ब्रह्मवादिन्यौ ज्ञानविज्ञानपारगे ॥ ६४ ॥
ສະວະດາ ຜູ້ຖືກຖວາຍແດ່ພິຕຣ ໄດ້ໃຫ້ກໍ່ເກີດບຸດສາວສອງນາມ ວະຍຸນາ ແລະ ທາຣິນີ. ທັງສອງເປັນຜູ້ກ່າວພຣະພຣະຫມະ ແລະຊໍານານໃນຍານ-ວິຍານຕາມເວດ
Verse 65
भवस्य पत्नी तु सती भवं देवमनुव्रता । आत्मन: सदृशं पुत्रं न लेभे गुणशीलत: ॥ ६५ ॥
ທິດາຄົນທີ 16 ຊື່ ສະຕີ ເປັນພຣະມະເຫສີຂອງພຣະສິວະ ແລະຊື່ສັດໃນການຮັບໃຊ້ສາມີ. ແຕ່ນາງບໍ່ໄດ້ບຸດຜູ້ເສມອດ້ວຍຄຸນແລະສີນ
Verse 66
पितर्यप्रतिरूपे स्वे भवायानागसे रुषा । अप्रौढैवात्मनात्मानमजहाद्योगसंयुता ॥ ६६ ॥
ເນື່ອງຈາກພໍ່ຂອງນາງ ທັກສະ ໄດ້ຕໍານິພຣະສິວະຜູ້ບໍ່ມີຄວາມຜິດດ້ວຍຄວາມໂກດ, ສະຕີຈຶ່ງລະທິ້ງຮ່າງກາຍກ່ອນວັຍອັນຄວນ ໂດຍພະລັງໂຢຄະ
Frequently Asked Questions
Yajña is directly identified as an avatāra of the Supreme Lord and specifically linked to Viṣṇu because yajña (sacrifice) is meant for Viṣṇu as the ultimate enjoyer and inner ruler of ritual. His role as Indra in Svāyambhuva Manu’s time shows that even the demigods’ administration is empowered through the Lord’s sacrificial principle.
The text presents them as the same Supreme reality approached through governance-functions of creation, maintenance, and dissolution, correlated with the guṇas. Atri meditated on the Supreme Lord for a son like Him; the three deities respond by affirming unity of the object of meditation while granting sons as partial manifestations of their potencies—Soma, Dattātreya, and Durvāsā.
Devakulyā is described as the water that washed the Lord’s lotus feet and later becomes the heavenly Gaṅgā. The point is theological: sacred geography is not accidental but arises from contact with the divine, and the Bhāgavatam embeds cosmology (rivers, realms) within devotional causality.
Nara-Nārāyaṇa Ṛṣi are identified as the Supreme Lord appearing in Dharma’s household through Mūrti. Their advent signals that dharma and tapas are ultimately fulfilled by the Lord’s descent, and it provides a template for ideal ascetic kingship and devotion; the text also links them typologically to Kṛṣṇa and Arjuna.
By noting Satī as Dakṣa’s daughter and Śiva’s wife, and explicitly stating Dakṣa’s habitual rebuking of faultless Śiva, the chapter plants the moral cause of the impending rupture. Satī’s inability to produce a child and her eventual self-abandonment are presented as consequences of Dakṣa’s offense, preparing the reader for the larger sacrificial controversy that follows.