Sutra 11
Devanagari script
अपसृतातिक्षिप्तयोरपसृतमेकराज्यातिक्रान्तं मन्त्रव्यायामाभ्यां सत्त्रमित्रापाश्रयं युध्येत नातिक्षिप्तमनेकराज्यातिक्रान्तं बह्वाबाधत्वात् ॥ कZ_०८.५.११ ॥
Transliteration
apasṛtātikṣiptayor apasṛtam ekarājyātikrāntaṃ mantravyāyāmābhyāṃ sattramitrāpāśrayaṃ yudhyeta nātikṣiptam anekarājyātikrāntaṃ bahvābādhatvāt
Translation
ລະຫວ່າງກຳລັງທີ່ຖອນຕົວ ແລະ ກຳລັງທີ່ຍືດຍາວເກີນໄປ, ຄວນສູ້ກັບກຳລັງທີ່ຖອນຕົວທີ່ຂ້າມພຽງອານາຈັກດຽວ ໂດຍໃຊ້ການປຶກສາຫາລື ແລະ ການອອກແຮງປະຕິບັດການ ພ້ອມກັບການພຶ່ງພາຖານມິດ/ພັນມິດ; ບໍ່ຄວນສູ້ກັບກຳລັງທີ່ຍືດຍາວເກີນໄປທີ່ຂ້າມຫຼາຍອານາຈັກ ເນື່ອງຈາກມີຄວາມຊັບຊ້ອນ ແລະ ອຸປະສັກຫຼາຍປະການ.
Word by Word
अपसृतातिक्षिप्तयोःof the retreated and the over-extended (one)
अपसृतातिक्षिप्तयोः:
TypeAdjective (used substantively)
Rootअपसृ (अप+सृ), अतिक्षिप् (अति+क्षिप्)
Formषष्ठी-द्विवचनम् (m./n.); ‘of the retreated and the over-extended (king/army)’
अपसृतम्the retreated (one)
अपसृतम्:
TypeAdjective (past participle)
Rootअपसृ (अप+सृ)
Formद्वितीया-एकवचनम् (m./n.); कर्मपद—‘the retreated (one)’
एकराज्यातिक्रान्तम्one who has crossed into (only) one kingdom
एकराज्यातिक्रान्तम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootएक, राज्य, अतिक्रम् (अति+क्रम्)
Formद्वितीया-एकवचनम् (m./n.); ‘one who has crossed into a single kingdom/one kingdom’s territory’
मन्त्रव्यायामाभ्याम्by counsel (strategy) and exertion (military effort)
मन्त्रव्यायामाभ्याम्:
TypeNoun
Rootमन्त्र, व्यायाम
Formतृतीया-द्विवचनम् (m./n.); करण—‘by counsel and exertion/force’
सत्त्रमित्रापाश्रयम्one supported by sattras (associations) and allies
सत्त्रमित्रापाश्रयम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootसत्त्र, मित्र, अपाश्रय (अप+आश्रय)
Formद्वितीया-एकवचनम् (m./n.); ‘one having refuge/support in sattras and allies’
युध्येतshould fight
युध्येत:
TypeVerb
Rootयुध्
Formविधिलिङ्, आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; ‘should fight’
नnot
न:
TypeParticle (negation)
Rootन
Formनिषेध
अतिक्षिप्तम्the over-extended (one)
अतिक्षिप्तम्:
TypeAdjective (past participle)
Rootअतिक्षिप् (अति+क्षिप्)
Formद्वितीया-एकवचनम् (m./n.); ‘the over-extended (one)’
अनेकराज्यातिक्रान्तम्one who has crossed into many kingdoms
अनेकराज्यातिक्रान्तम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootअनेक, राज्य, अतिक्रम् (अति+क्रम्)
Formद्वितीया-एकवचनम् (m./n.); ‘one who has crossed into many kingdoms’
बह्वाबाधत्वात्because of many impediments/harassments
बह्वाबाधत्वात्:
TypeNoun (abstract)
Rootबहु, आबाध, -त्व, (abl. -त्)
Formपञ्चमी-एकवचनम् (नपुंसक); हेतौ—‘because of much obstruction/harassment’
Entities Mentioned
K
kingE
enemyA
allyFAQs
Kauṭilya flags that deep multi-kingdom penetration creates too many variables (routes, politics, supplies), making engagement costly and uncertain.