Sutra 10

Devanagari script

तमाचार्यं शिष्यः पितरं पुत्रो भृत्यः स्वामिनमिव चानुवर्तेत ॥ कZ_०१.९.१० ॥

Transliteration

tamācāryaṃ śiṣyaḥ pitaraṃ putro bhṛtyaḥ svāminamiva cānuvarteta

Translation

ຄວນປະພຶດຕາມລາວ—ເຫມືອນສິດຕາມອາຈານ, ເຫມືອນລູກຕາມພໍ່, ແລະເຫມືອນຂ້າຮັບໃຊ້ຕາມນາຍ.

Word by Word

• तम्: him; that (person)
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: सर्वनाम-प्रातिपदिक; एकवचन; द्वितीया; पुल्लिङ्ग (आचार्यम् इत्यस्य विशेषणम्)

• आचार्यम्: the teacher (preceptor)
• Type: Noun
• Root: आचार्य
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया

• शिष्यः: the student (disciple)
• Type: Noun
• Root: शिष्य
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (कर्ता)

• पितरम्: the father
• Type: Noun
• Root: पितृ
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया

• पुत्रः: the son
• Type: Noun
• Root: पुत्र
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (कर्ता)

• भृत्यः: the servant (retainer)
• Type: Noun
• Root: भृत्य
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (कर्ता)

• स्वामिनम्: the master
• Type: Noun
• Root: स्वामिन्
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया

• इव: as; like
• Type: Particle
• Root: इव
• Form: अव्यय; उपमानार्थक-निपात

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात

• अनुवर्तेत: should follow; should obey; should conform to
• Type: Verb
• Root: अनु√वृत्
• Form: लिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; आत्मनेपद-रूपम् (अनुवर्तते इत्यस्य विध्यर्थः)

Entities Mentioned

• purohita/ācārya
• student/son/servant (analogies)

More Details

FAQs

What political function do these analogies serve?

They elevate the adviser’s authority into a socially intelligible hierarchy, increasing compliance with counsel and stabilizing decision-making during uncertainty.