Sutra 5
Devanagari script
ये ह्यस्य गुह्यसधर्माणस्तानमात्यान् कुर्वीत समानशीलव्यसनत्वात् कZ_०१.८.०५ ॥
Transliteration
ye hy asya guhyasadharmāṇas tān amātyān kurvīta samānaśīlavyasanatvāt
Translation
ພຣະອົງຄວນແຕ່ງຕັ້ງເປັນລັດຖະມົນຕີຜູ້ທີ່ແບ່ງປັນຄວາມລັບ ແລະ ວິຖີປະພຶດຂອງພຣະອົງ ເນື່ອງຈາກພວກເຂົາມີນິໄສ ແລະ ຈຸດອ່ອນ (ກິເລດ/ຄວາມຍຶດຕິດ) ຄືກັນ.
Word by Word
येwho (those who)
ये:
TypePronoun
Rootयद्
Formसर्वनाम; प्रथमा-बहुवचन; पुंलिङ्ग (सम्बन्धे ‘अमात्यान्’ इत्यस्य विशेषणम्)
हिindeed, for
हि:
TypeParticle
Rootहि
Formनिपात; अव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ-प्रयोगः
अस्यof him / of this (king)
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
Formसर्वनाम; षष्ठी-एकवचन; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (स्वामिसम्बन्धे)
गुह्यसधर्माणःthose sharing (his) secret duties/nature; those aligned with him in confidential matters
गुह्यसधर्माणः:
TypeAdjective (compound)
Rootगुह्य + सधर्मन्
Formसमासः; प्रथमा-बहुवचन; पुंलिङ्ग; ‘ये’ इत्यस्य विशेषणम्; विग्रहः—गुह्याः सधर्माणः (येषां ते) / गुह्ये सधर्माणः (गुह्येषु समानधर्माणः)
तान्those
तान्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम; द्वितीया-बहुवचन; पुंलिङ्ग; ‘अमात्यान्’ इत्यस्य विशेषणम्
अमात्यान्ministers/officials
अमात्यान्:
TypeNoun
Rootअमात्य
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-बहुवचन; कर्मपदम् (‘कुर्वीत’ इत्यस्य)
कुर्वीतshould appoint/make
कुर्वीत:
TypeVerb
Rootकृ
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष-एकवचन; ‘(राजा) कुर्वीत’—कर्तव्यविधानम्
समानशीलव्यसनत्वात्because of similarity in character and vices/habits
समानशीलव्यसनत्वात्:
TypeNoun (compound, abstract)
Rootसमान + शील + व्यसन + त्व
Formसमासः; पञ्चमी-एकवचन; नपुंसकलिङ्ग; हेतौ पञ्चमी—‘…त्वात्’ (because of …-ness); विग्रहः—समानं शीलं च व्यसनं च येषां तेषां भावः (समानशीलव्यसनत्वम्) तस्मात्
चand
च:
TypeConjunction
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
Entities Mentioned
A
amātya (minister)R
ruler (implicit)FAQs
Shared vulnerabilities can create mutual dependence and predictability, strengthening cohesion and reducing the likelihood of betrayal—though it also carries moral and governance risks.