समाहर्तृप्रदिष्टाश्च गृहपतिकव्यञ्जना येषु ग्रामेषु प्रणिहितास्तेषां ग्रामाणां क्षेत्रगृहकुलाग्रं विद्युः मानसंजाताभ्यां क्षेत्राणि भोगपरिहाराभ्यां गृहाणि वर्णकर्मभ्यां कुलानि च ॥ कZ_०२.३५.०८ ॥
samāhartṛpradiṣṭāś ca gṛhapatika-vyañjanā yeṣu grāmeṣu praṇihitās teṣāṃ grāmāṇāṃ kṣetra-gṛha-kulāgraṃ vidyuḥ; māna-saṃjātābhyāṃ kṣetrāṇi, bhoga-parihārābhyāṃ gṛhāṇi, varṇa-karmabhyāṃ kulāni ca
ຕົວແທນທີ່ຖືກວາງໄວ້ໃນບ້ານ—ປອມຕົວເປັນເຈົ້າເຮືອນ ແລະພໍ່ຄ້າ ຕາມຄໍາສັ່ງຂອງ samāhartṛ—ຕ້ອງຮູ້ຈໍານວນລວມຂອງນາ/ທົ່ງ, ເຮືອນ, ແລະຄອບຄົວຂອງບ້ານເຫຼົ່ານັ້ນ: ນາ/ທົ່ງຕາມການວັດແລະຜົນຜະລິດ; ເຮືອນຕາມການຢູ່ອາໄສ/ການໃຊ້ປະໂຫຍດ ແລະການຍົກເວັ້ນ/ຜ່ອນຜັນ; ແລະຄອບຄົວຕາມຊັ້ນວັນນະ ແລະອາຊີບ.
Area alone can be manipulated; yield cross-validates productivity and helps detect underreporting, crop concealment, or fraudulent classification.
Occupancy/use reveals real economic status, while exemptions/remissions are common leakage points; pairing them enables audit of privilege claims.