Adhyaya 2

Sutra 1

अकृष्यायां भूमौ पशुभ्यो विवीतानि प्रयच्छेत् ॥ कZ_०२.२.०१ ॥

ໃນດິນທີ່ບໍ່ສາມາດໄຖປູກໄດ້ ພຣະອົງຄວນຈັດສັນເຂດຫຍ້າລ້ຽງສັດທີ່ລ້ອມຮົ້ວ (vivīta) ໃຫ້ແກ່ຝູງສັດ.

Sutra 2

प्रदिष्टाभयस्थावरजङ्गमानि च ब्रह्मसोमारण्यानि तपस्विभ्यो गोरुतपराणि प्रयच्छेत् ॥ कZ_०२.२.०२ ॥

ພຣະອົງຄວນມອບປ່າ ‘ພຣະພຣົມ’ ແລະ ‘ໂສມະ’ ໃຫ້ແກ່ນັກບຳເນັດ; ປ່າເຫຼົ່ານີ້ເປັນເຂດປອດໄພທີ່ກຳນົດໄວ້ ໃຫ້ທັງສິ່ງຢູ່ນິ່ງແລະສັດທີ່ເຄື່ອນໄຫວໄດ້ຮັບການຄຸ້ມຄອງ; ແລະເປັນບ່ອນທີ່ເນັ້ນໃສ່ງົວແລະທົ່ງຫຍ້າລ້ຽງງົວ.

Sutra 3

तावन्मात्रमेकद्वारं खातगुप्तं स्वादुफलगुल्मगुच्छमकण्टकिद्रुममुत्तानतोयाशयं दान्तमृगचतुष्पदं भग्ननखदंष्ट्रव्यालं मार्गयुकहस्तिहस्तिनीकलभं मृगवनं विहारार्थं राज्ञः कारयेत् ॥ कZ_०२.२.०३ ॥

ພຣະອົງຄວນໃຫ້ສ້າງສວນລ່າສັດຫຼືປ່າສັດ (mṛgavana) ເພື່ອຄວາມສຳລານຂອງກະສັດ: ມີຂະໜາດເໝາະສົມ, ມີປະຕູດຽວ, ມີຄູ/ຄອງຂຸດປ້ອງກັນ; ມີພຸ່ມໄມ້ແລະກຸ່ມພືດທີ່ມີໝາກຫວານ, ມີຕົ້ນໄມ້ບໍ່ມີໜາມ, ມີອ່າງນ້ຳຕື້ນ; ມີກວາງແລະສັດສີ່ຂາທີ່ເຊື່ອງ; ມີສັດດຸຮ້າຍທີ່ຖືກເຮັດໃຫ້ບໍ່ອັນຕະລາຍ (ຫັກເລັບແລະເຂົ້ວ); ມີເສັ້ນທາງ; ແລະມີຊ້າງ—ຕົວຜູ້, ຕົວແມ່, ແລະລູກຊ້າງ.

Sutra 4

सर्वातिथिमृगं प्रत्यन्ते चान्यन्मृगवनं भूमिवशेन वा निवेशयेत् ॥ कZ_०२.२.०४ ॥

ພຣະອົງຄວນຈັດຕັ້ງເຂດສະຫງວນສັດລ່າທີ່ ‘ມີໄດ້ທຸກລະດູ/ມີພ້ອມຕະຫຼອດ’ ແລະອີກເຂດໜຶ່ງໃນພື້ນທີ່ຊາຍແດນ—ຫຼືບໍ່ຢ່າງນັ້ນ ໃຫ້ກຳນົດທີ່ຕັ້ງຕາມສະພາບພູມປະເທດ.

Sutra 5

कुप्यप्रदिष्टानां च द्रव्याणामेकैकशो वनानि निवेशयेत्द्रव्यवनकर्मान्तानटवीश्च द्रव्यवनापाश्रयाः ॥ कZ_०२.२.०५ ॥

ສຳລັບຜະລິດຕະພັນປ່າທີ່ມີຄ່າທີ່ກຳນົດໄວ້ (kupyāni) ພຣະອົງຄວນຈັດຕັ້ງປ່າແຍກຕ່າງຫາກສຳລັບແຕ່ລະປະເພດ; ແລະຄວນຈັດຕັ້ງສະຖານທີ່ຜະລິດ/ໂຮງງານ ແລະເຂດປ່າ (aṭavī) ທີ່ພຶງພາແລະເກາະກ່ຽວກັບປ່າຊັບພະຍາກອນເຫຼົ່ານັ້ນ.

Sutra 6

प्रत्यन्ते हस्तिवनमटव्यारक्षं निवेशयेत् ॥ कZ_०२.२.०६ ॥

ຢູ່ແດນຊາຍແດນ ລາວຄວນຈັດຕັ້ງປ່າສະຫງວນຊ້າງທີ່ມີການຄຸ້ມຄອງ (ປ່າທີ່ມີຍາມເຝົ້າ) ສຳລັບຊ້າງ.

Sutra 7

नागवनाध्यक्षः पार्वतं नादेयं सारसमानूपं च नागवनं विदितपर्यन्तप्रवेशनिष्कासं नागवनपालैः पालयेत् ॥ कZ_०२.२.०७ ॥

ຫົວໜ້າຄຸ້ມຄອງປ່າຊ້າງ ຄວນໃຫ້ຍາມປ່າຊ້າງປົກປ້ອງປ່າຊ້າງປະເພດພູເຂົາ, ປ່າຕາມແຄມນ້ຳ, ປ່າແຖວທະເລສາບ–ບ່ອນຊຸ່ມນ້ຳ ແລະ ປ່າພື້ນທີ່ຊຸ່ມນ້ຳ ໂດຍໃຫ້ຮູ້ແລະຄວບຄຸມເຂດແດນ ແລະ ເສັ້ນທາງເຂົ້າອອກໃຫ້ຊັດເຈນ.

Sutra 8

हस्तिघातिनं हन्युः ॥ कZ_०२.२.०८ ॥

ພວກເຂົາຄວນປະຫານຊີວິດຜູ້ທີ່ຂ້າຊ້າງ.

Sutra 9

दन्तयुगं स्वयं मृतस्याहरतः सपादचतुष्पणो लाभः ॥ कZ_०२.२.०९ ॥

ຜູ້ໃດທີ່ນຳເອົາງາຊ້າງເປັນຄູ່ມາດ້ວຍຕົນເອງຈາກຊ້າງທີ່ຕາຍຕາມທຳມະຊາດ ຈະໄດ້ຮັບລາງວັນ 4 ປະນາ ແລະ 1/4.

Sutra 10

नागवनपाला हस्तिपकपादपाशिकसैमिकवनचरकपारिकर्मिकसखा हस्तिमूत्रपुरीषच्छन्नगन्धा भल्लातकीशाखाप्रच्छन्नाः पञ्चभिः सप्तभिर्वा हस्तिबन्धकीभिः सह चरन्तः शय्यास्थानपद्यालेण्डकूलघातोद्देशेन हस्तिकुलपर्यग्रं विद्युः ॥ कZ_०२.२.१० ॥

ຍາມປ່າຊ້າງ—ໂດຍມີຜູ້ຕິດຕາມຮອຍ ແລະ ຄົນງານປ່າຊ່ວຍ—ຄວນເດີນລາດຕະເວນກັບຄົນຈັບຊ້າງ 5 ຫຼື 7 ຄົນ; ໂດຍກົບກິ່ນດ້ວຍນ້ຳຍ່ຽວ ແລະ ຂີ້ຊ້າງ ແລະ ພາກພົບຕົນດ້ວຍກິ່ງໄມ້ bhallātakī, ພວກເຂົາຄວນກຳນົດຂອບເຂດການເຄື່ອນໄຫວທັງໝົດຂອງຝູງຊ້າງ ໂດຍສັງເກດບ່ອນນອນ, ຮອຍຕີນ/ເສັ້ນທາງ, ຂີ້, ຕະລິ່ງນ້ຳ, ແລະ ຈຸດທີ່ເກີດຄວາມເສຍຫາຍ.

Sutra 11

यूथचरमेकचरं निर्यूथं यूथपतिं हस्तिनं व्यालं मत्तं पोतं बन्धमुक्तं च निबन्धेन विद्युः ॥ कZ_०२.२.११ ॥

ພວກເຂົາຄວນເກັບບັນທຶກຢ່າງເປັນລະບົບ ໂດຍແຍກໃຫ້ອອກວ່າ: ຊ້າງຢູ່ໃນຝູງ, ຊ້າງຢູ່ລຳພັງ, ຊ້າງທີ່ຖືກແຍກອອກຈາກຝູງ, ຫົວໜ້າຝູງ, ຊ້າງດຸຮ້າຍ, ຊ້າງໃນຊ່ວງ musth, ຊ້າງນ້ອຍ, ແລະ ຊ້າງທີ່ຫຼຸດພົ້ນຈາກການຜູກມັດ.

Sutra 12

अनीकस्थप्रमाणैः प्रशस्तव्यञ्जनाचारान् हस्तिनो गृह्णीयुः ॥ कZ_०२.२.१२ ॥

ພວກເຂົາຄວນຈັບຊ້າງທີ່ຕອບສະໜອງມາດຕະຖານຂອງກອງທັບ—ຊ້າງທີ່ມີເຄື່ອງໝາຍທາງຮ່າງກາຍທີ່ໄດ້ຮັບອະນຸມັດ ແລະມີນິໄສ/ອາການປະພຶດເໝາະສົມ។

Sutra 13

हस्तिप्रधानं विजयो राज्ञः ॥ कZ_०२.२.१३ ॥

ສໍາລັບກະສັດ ຊັຍຊະນະພຶ່ງພາຊ້າງເປັນຫຼັກ।

Sutra 14

परानीकव्यूहदुर्गस्कन्धावारप्रमर्दना ह्यतिप्रमाणशरीराः प्राणहरकर्माणो हस्तिनः ॥ कZ_०२.२.१४ ॥

ຊ້າງທີ່ມີຮ່າງກາຍໃຫຍ່ມະຫາສານ ແລະພະລັງງານຮ້າຍແຮງອັນສາມາດຄ່າຊີວິດໄດ້ ສາມາດບົດຂີ້ຍຸບຍ່ອຍຂະບວນຮົບຂອງສັດຕູ, ປ້ອມປາການ ແລະຄ່າຍທະຫານໄດ້។

Sutra 15

दाशार्णाश्चापरान्ताश्च द्विपानां मध्यमा मताः ॥ कZ_०२.२.१५च्द् ॥

ຊ້າງຈາກ Daśārṇa ແລະຈາກ Aparānta ຖືກຖອດຄ່າວ່າເປັນຊັ້ນກາງ ໃນບັນດາຊ້າງສົງຄາມ.

Sutra 16

सर्वेषां कर्मणा वीर्यं जवस्तेजश्च वर्धते ॥ कZ_०२.२.१६च्द् ॥

ສຳລັບພວກມັນທັງໝົດ ໂດຍການເຮັດວຽກ/ຝຶກຝົນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ກຳລັງ, ຄວາມໄວ ແລະຄວາມຮຸນແຮງໃນການຮົບ ຈະເພີ່ມຂຶ້ນ।