Sutra 15
Devanagari script
नित्यानन्तरं क्षिप्रोत्थायि वश्यं व भृतबलं श्रेणीबलाच्छ्रेयः ॥ कZ_०९.२.१५ ॥
Transliteration
nityānantaraṃ kṣiprotthāyi vaśyaṃ ca bhṛta-balaṃ śreṇī-balāc chreyaḥ |
Translation
ກຳລັງຈ້າງດີກວ່າກຳລັງຂອງສະຫະກອນ/ກິວ (guild) ເນື່ອງຈາກສາມາດຮັກສາໃຫ້ພ້ອມຮົບໄດ້ຕໍ່ເນື່ອງ, ລະດົມໄດ້ໄວ, ແລະຄວບຄຸມໄດ້ງ່າຍກວ່າ.
Word by Word
नित्यconstant, regular; always
नित्य:
TypeAdjective
Rootनित्य
Formप्रातिपदिक; विशेषण; (प्रायः) नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे एकवचनं—अव्ययीभाववत् प्रयोगः ‘नित्य(म्)’ = सदा
अनन्तरम्immediately, without interval
अनन्तरम्:
TypeAdverb (from adjective)
Rootअनन्तर
Formअव्यय; क्रियाविशेषण—‘तत्क्षणानन्तरम्/तुरन्तम्’
क्षिप्रquickly
क्षिप्र:
TypeAdverb (from adjective)
Rootक्षिप्र
Formअव्ययवत् क्रियाविशेषण—शीघ्रम्
उत्थायिprompt to rise/act; quick to get up (ready immediately)
उत्थायि:
TypeAdjective/Participle
Rootउत्-स्था
Formकृदन्त; ‘उत्थायिन्’ (उत्+स्था + इन्); विशेषण; प्रथमा एकवचनं (नपुंसक/पुं) — ‘शीघ्रोत्थायि’ = शीघ्रमुत्थायि/शीघ्रमुत्थानशीलम्
वश्यम्obedient, controllable
वश्यम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootवश्य
Formविशेषण; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन—‘वश्यम्’ = वशीकरणीयम्/आज्ञापालकं (बलम्)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formअव्यय; विकल्पार्थक—‘or/and also’
भृतबलम्hired force; mercenary troops
भृतबलम्:
TypeNoun
Rootभृत-बल
Formसमास; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘भृत’ = भृतक/वेतनभृत (hired) + ‘बल’ = सेना
श्रेणीबलात्from/than guild troops
श्रेणीबलात्:
TypeNoun
Rootश्रेणी-बल
Formसमास; नपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी एकवचन—‘श्रेण्याः बलम्’ (guild/corporate troops) तस्मात्
श्रेयःbetter; preferable; superior
श्रेयः:
TypeNoun
Rootश्रेयस्
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; तुलनार्थे—‘better/superior’
Entities Mentioned
B
bhṛta-bala (hired troops)Ś
śreṇī-bala (guild troops)FAQs
Guild troops answer to corporate leadership and collective interests; their compliance can become conditional, negotiated, or oriented to guild gain rather than state strategy.