Adhyaya 9

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये रामायाणे किष्किन्धाकाण्डवर्णनं नाम अष्टमो ऽध्यायः अथ नवमो ऽध्यायः श्रीरामावतारकथनं नारद उवाच सम्पातिवचनं श्रुत्वा हनुमानङ्गदादयः अब्धिं दृष्ट्वाब्रुवंस्ते ऽब्धिं लङ्घयेत् को नु जीवयेत्

ດັ່ງນີ້ ໃນອັກນິປຸຣານະ—ໃນພາກຣາມາຍະນະ—ບົດທີ 8 ຊື່ «ການພັນລະນາກິສກິນທາການຑະ» ໄດ້ສິ້ນສຸດ. ບັດນີ້ເລີ່ມບົດທີ 9 «ການເລົ່າເຖິງອະວະຕາຣຂອງພຣະສີຣາມ». ນາຣະດະກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຟັງຄໍາຂອງສັມປາຕິ ຮະນຸມານ ອັງກະດະ ແລະຜູ້ອື່ນໆ ເຫັນທະເລແລ້ວກ່າວວ່າ: “ໃຜຈະກະໂດດຂ້າມທະເລນີ້ ແລະຍັງມີຊີວິດຢູ່ໄດ້?”

Verse 2

कपीनां जीवनार्थाय रामकार्यप्रसिद्धये शतयोजनविस्तीर्णं पुप्लुवे ऽब्धिं स मारुतिः

ເພື່ອຊີວິດລອດຂອງພວກກະປິ ແລະເພື່ອໃຫ້ພະຣາມາກິດສໍາເລັດ ມາຣຸຕິ—ບຸດແຫ່ງລົມ—ໄດ້ກະໂດດຂ້າມທະເລກວ້າງຮ້ອຍໂຍຊະນະ.

Verse 3

दृष्ट्वोत्थितञ्च मैनाकं सिंहिकां विनिपात्य च लङ्कां दृष्ट्वा राक्षसानां गृहाणि वनितागृहे

ເມື່ອເຫັນພູໄມນາກ (Maināka) ລຸກຂຶ້ນຈາກທະເລ ແລະໄດ້ປະຫານສິງຫິກາ (Siṃhikā) ແລ້ວ ລາວໄດ້ເຫັນນະຄອນລັງກາ ແລະຕໍ່ມາເຫັນເຮືອນພັກຂອງພວກຣາກສະ ຮວມທັງຫ້ອງນາງໃນພະລາຊວັງດ້ວຍ।

Verse 4

दशग्रीवस्य कुम्भस्य कुम्भकर्णस्य रक्षसः विभीषणस्येन्द्रजितो गृहे ऽन्येषां च रक्षसो

ໃນເຮືອນນາງ (ພະລາຊວັງ) ຂອງທະສະກຣີວ (Rāvaṇa), ຂອງກຸມພະ, ຂອງຣາກສະກຸມພະກັນ (Kumbhakarṇa), ຂອງວິພີຊະນະ (Vibhīṣaṇa), ຂອງອິນທຣະຈິດ (Indrajit) ແລະຂອງຣາກສະອື່ນໆອີກດ້ວຍ।

Verse 5

नापश्यत् पानभूम्यादौ सीतां चिन्तापरायणः अशोकवनिकां गत्वा दृष्टवाञ्छिंशपातले

ດ້ວຍຄວາມກັງວົນແລະຈົ່ງໃຈຢູ່ໃນຄວາມຄິດ ລາວບໍ່ເຫັນສີຕາໃນຕອນແຮກ ທີ່ບ່ອນດື່ມແລະບ່ອນອື່ນໆ; ຕໍ່ມາໄປຫາສວນອະໂສກະ ແລະເຫັນນາງຢູ່ໃຕ້ຕົ້ນຊິ້ມຊະປາ (śiṃśapā).

Verse 6

राक्षसीरक्षितां सीतां भव भार्येति वादिनं रावणं शिंशपास्थो ऽथ नेति सीतान्तु वादिनीं

ສີຕາ ຜູ້ຖືກພວກນາງຣາກສະສີຄຸ້ມກັນ ໄດ້ເຫັນຣາວະນະ (Rāvaṇa) ເວົ້າວ່າ “ຈົ່ງເປັນເມຍຂອງຂ້າ”; ແຕ່ສີຕາ ນັ່ງຢູ່ໃຕ້ຕົ້ນຊິ້ມຊະປາ ຕອບວ່າ “ບໍ່”.

Verse 7

भव भार्या रावणस्य राक्षसीर्वादिनीः कपिः गते तु रावणे प्राह राजा दशरथो ऽभवत्

“ຈົ່ງເປັນເມຍຂອງຣາວະນະ” ນາງຣາກສະສີເວົ້າດັ່ງນັ້ນ; ແຕ່ກະປິ (ວານອນ) ຕອບວ່າ “ເມື່ອຣາວະນະໄປແລ້ວ ພະຣາຊາທະສະຣະຖະ (Daśaratha) ຈະມາເປັນເຈົ້າຜູ້ຊອບທຳຂອງເຈົ້າ”.

Verse 8

रामो ऽस्य लक्ष्मणः पुत्रौ वनवासङ्गतौ वरौ रामपत्नी जानकी त्वं रावणेन हृता बलात्

ພຣະຣາມ ແລະ ພຣະລັກສະມະນະ ອ້າຍນ້ອງສອງພຣະອົງ ເປັນເຈົ້າຊາຍຜູ້ປະເສີດ ໄດ້ໄປພຳນັກໃນປ່າ; ເຈົ້າ ຈານະກີ ພຣະມະເຫສີຂອງພຣະຣາມ ຖືກຣາວະນະລັກພາໄປດ້ວຍກຳລັງ।

Verse 9

रामः सुग्रीवमित्रस् त्वां मार्गयन् प्रेषयच्च माम् साभिज्ञानञ्चागुलीयं रामदत्तं गृहाण वै

ພຣະຣາມ—ມິດສະຫາຍຂອງສຸກຣີວະ—ກຳລັງຕາມຫາເຈົ້າ ແລະໄດ້ສົ່ງຂ້ອຍມາ. ເປັນເຄື່ອງຮັບຮູ້ ຈົ່ງຮັບແຫວນນີ້ ທີ່ພຣະຣາມປະທານໃຫ້.

Verse 10

सीताङ्गुलीयं जग्राह सापश्यन्मारूतिन्तरौ भूयो ऽग्रे चोपविष्टं तम् उवाच यदि जीवति

ສີຕາໄດ້ຮັບແຫວນນັ້ນ. ເມື່ອເຫັນມາຣູຕິ (ຫນຸມານ) ຢູ່ເທິງຕົ້ນໄມ້ ນາງຈຶ່ງນັ່ງລົງອີກຄັ້ງຕໍ່ໜ້າເຂົາ ແລະກ່າວວ່າ: “ຖ້າພຣະອົງຍັງມີຊີວິດ…”

Verse 11

रामः कथं न नयति शृङ्कितामब्रवीत् कपिः रामः सीते न जानीते ज्ञात्वा त्वां स नयिष्यति

ວານອັນກ້າຫານ (ຫນຸມານ) ໄດ້ກ່າວແກ່ສີຕາຜູ້ຍັງລັງເລວ່າ: “ພຣະຣາມຈະບໍ່ນຳເຈົ້າກັບໄດ້ແນວໃດ? ໂອ ສີຕາ, ພຣະຣາມຍັງບໍ່ຮູ້ບ່ອນຢູ່ຂອງເຈົ້າ; ເມື່ອພຣະອົງຮູ້ແລ້ວ ຈະນຳເຈົ້າກັບແນ່ນອນ.”

Verse 12

रावणं राक्षसं हत्वा सबलं देवि मा शुच साभिज्ञानं देहि मे त्वं मणिं सीताददत्कपौ

“ເມື່ອຂ້ອຍຂ້າຣາວະນະ ຣາກສະສະ ພ້ອມທັງກອງກຳລັງຂອງມັນແລ້ວ, ໂອ ພຣະນາງ, ຢ່າໂສກເສົ້າ. ຈົ່ງໃຫ້ເຄື່ອງຮັບຮູ້ແກ່ຂ້ອຍ—ມະນີຂອງເຈົ້າ.” ດັ່ງນັ້ນ ສີຕາຈຶ່ງມອບມະນີໃຫ້ແກ່ວານ (ຫນຸມານ).

Verse 13

उवाच मां यथा रामो नयेच्छीघ्रं तथा कुरु रामश् च इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः त्वां मार्गयेत् प्रेषयेच्च मामिति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः काकाक्षिपातनकथाम् प्रतियाहि हि शोकह

ລາວເວົ້າວ່າ: «ຈົ່ງເຮັດໃຫ້ເປັນໄປເພື່ອໃຫ້ພຣະຣາມານຳຂ້ອຍໄປໄດ້ໄວ»। (ບາງສຳນວນທີ່ຖືກໝາຍໄວ້ອ່ານວ່າ: «ແລະ (ບອກ) ພຣະຣາມ…»; ອີກສຳນວນໜຶ່ງວ່າ: «ໃຫ້ພຣະອົງຊອກຫາເຈົ້າ ແລະສົ່ງຂ້ອຍ»។) «ແທ້ຈິງ ຈົ່ງໄປເລົ່າເລື່ອງ ກາກະທົບຕາ»—ນີ້ແມ່ນຄຳຂອງ “Śoka”。

Verse 14

मणिं कथां गृहीत्वाह हनूमान्नेष्यते पतिः अथवा ते त्वरा काचित् पृष्ठमारुह मे शुभे

ເອົາແກ້ວມະນີ ແລະຂໍ້ຄວາມໄວ້ແລ້ວ ຮານຸມານເວົ້າວ່າ: «ສາມີຂອງເຈົ້າຈະຖືກນຳມາ (ໃຫ້ພົບເຈົ້າ)»। «ຫຼືຖ້າເຈົ້າມີຄວາມຮີບດ່ວນໃດໆ ໂອ ນາງຜູ້ເປັນມງຄຸນ ຈົ່ງຂຶ້ນຫຼັງຂ້ອຍ»។

Verse 15

अद्य त्वां दर्शयिष्यामि ससुग्रीवञ्च राघवम् सीताब्रवीद्धनूमन्तं नयतां मां हि राघवः

«ມື້ນີ້ ຂ້ອຍຈະໃຫ້ເຈົ້າເຫັນ ຣາຄະວະ (Rāghava) ພ້ອມກັບ ສຸກຣີວະ» ຮານຸມານເວົ້າ. ສີຕາເວົ້າກັບຮານຸມານວ່າ: «ແທ້ຈິງ ໃຫ້ຣາຄະວະນຳຂ້ອຍອອກຈາກນີ້»។

Verse 16

हनूमान् स दशग्रीव दर्शनोपायमाकरोत् वनं बभञ्ज तत्पालान् हत्वा दन्तनखादिभिः

ຕໍ່ມາ ຮານຸມານໄດ້ຄິດຄົ້ນອຸບາຍເພື່ອໃຫ້ໄດ້ເຂົ້າເຝົ້າ ດະສະຄຣີວະ (Daśagrīva, ຣາວະນະ): ລາວທຳລາຍສວນປ່າ ແລະຂ້າຍາມຮັກສາທັງຫຼາຍ ດ້ວຍແຂ້ວ ເລັບ ແລະອື່ນໆ।

Verse 17

हत्वातु किङ्करान् सर्वान् सप्त मन्त्रिसुतानपि पुत्रमक्षं कुमारञ्च शक्रजिच्च बबन्ध तम्

ເມື່ອຂ້າພວກຄິງກະຣະ (ຜູ້ຮັບໃຊ້) ທັງໝົດ ແລະລູກຊາຍຂອງມົນຕຣີທັງເຈັດແລ້ວ ລາວໄດ້ຈັບມັດ ອັກສະ (Akṣa) ເຈົ້າຊາຍ—ພ້ອມກັບ ສັກຣະຈິດ (Śakrajit/Indrajit) ດ້ວຍ।

Verse 18

नागपाशेन पिङ्गाक्षं दर्शयामास रावणम् उवाच रावणः कस्त्वं मारुतिः प्राह रावणम्

ດ້ວຍບ່ວງງູ (ນາຄະປາຊ) ພວກເຂົາໄດ້ຈັບຜູ້ມີດວງຕາສີນ້ຳຕານ ແລະນຳໄປສະແດງຕໍ່ ຣາວະນະ. ຣາວະນະຖາມວ່າ “ເຈົ້າແມ່ນໃຜ?” ມາຣຸຕິຕອບແກ່ ຣາວະນະ.

Verse 19

रामदूतो राघवाय सीतां देहि मरिष्यसि रामबाणैर् हतः सार्धं लङ्कास्थै राक्षसैर् ध्रुवम्

ຂ້າເປັນທູດຂອງ ຣາມະ. ຈົ່ງຄືນ ສີຕາ ໃຫ້ແກ່ ຣາຄະວະ; ຖ້າບໍ່ແລ້ວ ເຈົ້າຈະຕາຍ—ຖືກລູກສອນຂອງ ຣາມະ ສັງຫານແນ່ນອນ ພ້ອມກັບພວກຣາກສະສະທີ່ຢູ່ໃນ ລັງກາ.

Verse 20

रावणो हन्तुमुद्युक्तो विभीषणनिवारितः दीपयामास लाङ्गलं दीप्तपुच्छः स मारुतिः

ຣາວະນະຕັ້ງໃຈຈະສັງຫານເຂົາ ແຕ່ຖືກ ວິພີຊະນະ ຫ້າມໄວ້. ແລ້ວ ມາຣຸຕິ ບຸດແຫ່ງເທວະລົມ—ຫາງລຸກໄຟສະຫວ່າງ—ໄດ້ຈຸດໃຫ້ຫາງຕົນເອງໄໝ້ຂຶ້ນ.

Verse 21

दग्ध्वा लङ्कां राक्षसांश् च दृष्ट्वा सीतां प्रणम्य ताम् समुद्रपारमागम्य दृष्टा सीतेति चाब्रवीत्

ເມື່ອໄດ້ເຜົາ ລັງກາ ແລະພວກຣາກສະສະແລ້ວ ໄດ້ເຫັນ ສີຕາ ແລະກໍກາບນົບນ້ອມນາງ. ແລ້ວຂ້າມທະເລກັບຄືນ ແລະກ່າວວ່າ “ໄດ້ເຫັນ ສີຕາ ແລ້ວ”.

Verse 22

अङ्गदादीनङ्गदाद्यैः पीत्वा मधुवने मधु जित्वा दधिमुखादींश् च दृष्ट्वा रामञ्च ते ऽब्रुवन्

ພວກເຂົາພ້ອມກັບ ອັງຄະດະ ແລະຜູ້ອື່ນໆ ໄດ້ດື່ມນ້ຳເຜິ້ງໃນ ມະທຸວະນະ; ແລະໄດ້ຊະນະ ດະທິມຸຂະ ກັບພວກຂອງເຂົາ. ແລ້ວພວກເຂົາໄປພົບ ຣາມະ ແລະກ່າວທູນແກ່ພຣະອົງ.

Verse 23

दृष्टा सीतेति रामो ऽपि हृष्टः पप्रच्छ मारुतिम् कथं दृष्ट्वा त्वया सीता किमुवाच च माम्प्रति

ເມື່ອໄດ້ຍິນວ່າ «ໄດ້ເຫັນສີຕາແລ້ວ» ພຣະຣາມກໍຍິນດີ ແລະຖາມມາຣຸຕິ (ຫນຸມານ) ວ່າ: «ເຈົ້າເຫັນສີຕາແນວໃດ? ແລະນາງໄດ້ກ່າວອັນໃດເຖິງຂ້ອຍ?»

Verse 24

सीताकथामृतेनैव सिञ्च मां कामवह्निगम् हनूमानब्रवीद्रामं लङ्घयित्वाब्धिमागतः

«ດ້ວຍນ້ຳອະມຣິດແຫ່ງເລື່ອງສີຕາເທົ່ານັ້ນ ຈົ່ງພອຍລົງໃຫ້ຂ້ອຍ—ຜູ້ຖືກໄຟແຫ່ງກາມະເຜົາ» ດັ່ງນີ້ ຫນຸມານ ຜູ້ກະໂດດຂ້າມມະຫາສະໝຸດແລ້ວກັບມາ ໄດ້ກ່າວຕໍ່ພຣະຣາມ।

Verse 25

सीतां दृष्ट्वा पुरीं दग्ध्वा सीतामणिं गृहाण वै हत्वा त्वं रावणं सीतां प्राप्स्यसे राम मा शुच

ເມື່ອໄດ້ເຫັນສີຕາ ແລະໄດ້ເຜົາເມືອງນັ້ນແລ້ວ ຈົ່ງຮັບເອົາມະນີຂອງສີຕາໄວ້ແທ້ໆ. ເມື່ອເຈົ້າສັງຫານຣາວະນະແລ້ວ ເຈົ້າຈະໄດ້ສີຕາຄືນ, ໂອ ພຣະຣາມ—ຢ່າໂສກເສົ້າ.

Verse 26

गृहीत्वा तं मणिं रामो रुरोद विरहातुरः मणिं दृष्ट्वा जानकी मे दृष्टा सीता नयस्व माम्

ເມື່ອພຣະຣາມຮັບເອົາມະນີນັ້ນ ພຣະອົງຜູ້ທຸກທ້ອນດ້ວຍຄວາມພັດພາກ ກໍຮ້ອງໄຫ້. «ເມື່ອເຫັນມະນີນີ້ ກໍເຫັນຈານະກີເສມືອນ; ຂ້ອຍໄດ້ເຫັນສີຕາແລ້ວ. ຈົ່ງນຳຂ້ອຍໄປຫານາງ»

Verse 27

तया विना न जीवामि सुग्रीवाद्यैः प्रबोधितः समुद्रतीरं गतवान् तत्र रामं विभीषणः

«ບໍ່ມີນາງ ຂ້ອຍບໍ່ອາດມີຊີວິດໄດ້» ດັ່ງນີ້ ເມື່ອຖືກສຸກຣີວະ ແລະຜູ້ອື່ນໆ ຕັກເຕືອນແລະປຸກໃຈ ວິພີຊະນະຈຶ່ງໄປຫາຝັ່ງທະເລ ແລະເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຣາມຢູ່ທີ່ນັ້ນ।

Verse 28

गतस्तिरस्कृतो भ्रात्रा रावणेन दुरात्मना रामाय देहि सीतां त्व मित्युक्तेनासहायवान्

ຖືກພີ່ນ້ອງຂອງຕົນ ຄື ຣາວະນະ ຜູ້ຈິດຊົ່ວ ດູໝິ່ນ ແລ້ວເຂົາຈຶ່ງຈາກໄປ; ໄດ້ຍິນຄໍາວ່າ «ເຈົ້າຈົ່ງມອບສີຕາໃຫ້ຣາມ» ແລະກາຍເປັນຜູ້ບໍ່ມີຜູ້ພຶ່ງພາ.

Verse 29

रामो विभीषणं मित्रं लङ्कैश्वर्ये ऽभ्यषेचयत् समुद्रं प्रार्थयन्मार्गं यदा नायात्तदा शरैः

ຣາມໄດ້ອະພິເສກມິດຂອງພຣະອົງ ວິພີສະນະ ໃຫ້ເປັນຜູ້ຄອງລັງກາ. ແລ້ວພຣະອົງອ້ອນວອນທະເລໃຫ້ເປີດທາງ; ເມື່ອບໍ່ຍອມ ພຣະອົງຈຶ່ງຈະບັງຄັບດ້ວຍລູກສອນ.

Verse 30

भेदयामास रामञ्च उवाचाब्धिः समागतः नलेन सेतुं बध्वाब्धौ लङ्कां व्रज गभीरकः

ແລ້ວທະເລໄດ້ປາກົດອອກມາ ແລະກ່າວກັບຣາມວ່າ: «ໂອ ວິລະຊົນຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່, ໃຫ້ນະລະສ້າງຂົວເທິງທະເລ ແລ້ວຈົ່ງໄປສູ່ລັງກາ».

Verse 31

अहं त्वया कृतः पूर्वं रामो ऽपि नलसेतुना कृतेन तरुशैलाद्यैर् गतः पारं महोदधेः वानरैः स सुवेलस्थः सह लङ्कां ददर्श वै

ໃນກ່ອນການ ຂ້າພະເຈົ້າ (ທະເລ) ເກີດຂຶ້ນໂດຍທ່ານ. ແລະຣາມກໍໄດ້ອາໄສຂົວຂອງນະລະ—ສ້າງດ້ວຍໄມ້, ພູເຂົາ ແລະອື່ນໆ—ຂ້າມມະຫາສະມຸດໄປຮອດຝັ່ງອີກດ້ານ ພ້ອມກັບພວກວານະຣະ. ເມື່ອປັກຫຼັກຢູ່ສຸເວລະ ພຣະອົງໄດ້ເຫັນລັງກາແທ້ໆ.