Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

प्रलय-त्रिविध-विभागः एवं प्राकृतप्रलय-वर्णनम्

भुवर्लोकं ततः सर्वं स्वर्लोकं च सुदारुणः ज्वालामालामहावर्तस् तत्रैव परिवर्तते

bhuvarlokaṃ tataḥ sarvaṃ svarlokaṃ ca sudāruṇaḥ jvālāmālāmahāvartas tatraiva parivartate

ನಂತರ ಜ್ವಾಲಾಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾದ ಆ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಮಹಾವರ್ತವು ಭುವರ್ಲೋಕವನ್ನೂ ಸ್ವರ್ಲೋಕವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆವರಿಸಿ, ಅಲ್ಲೀಯೇ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ।

भुवर्लोकम्the Bhuvar-loka (mid-region world)
भुवर्लोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभुवर् + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Case 2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भुवरः लोकः/भुवर्लोकः)
ततःthen, thereafter
ततः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः: अव्यय-क्रियाविशेषण (ablatival adverb: 'then/from there')
सर्वम्entire
सर्वम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Case 2), एकवचन; विशेषण (qualifying भुवर्लोकम्)
स्वर्लोकम्the Svar-loka (heaven)
स्वर्लोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्वर् + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Case 2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (स्वरः लोकः/स्वर्लोकः)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
सुदारुणःvery dreadful
सुदारुणः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + दारुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Case 1), एकवचन; विशेषण (qualifying ज्वालामालामहावर्तः)
ज्वालामालामहावर्तःthe great whirl (vortex) of a garland of flames
ज्वालामालामहावर्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootज्वाला + माला + महा + वर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Case 1), एकवचन; समासः: बहु-तत्पुरुष/कर्मधारय-प्रायः (ज्वालानां माला; तस्याः महावर्तः)
तत्रैवright there
तत्रैव:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र + एव (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb) + अवधारण (emphasis)
परिवर्ततेturns around, revolves
परिवर्तते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि-वृत् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

Sage Parāśara (teaching Maitreya)

P
Parāśara
M
Maitreya
B
Bhuvarloka
S
Svargaloka

FAQs

It dramatizes a powerful cosmic phenomenon that traverses multiple lokas, underscoring that even heavenly regions are within the governed order of the cosmos described by Parāśara.

He presents them as contiguous cosmic tiers that can be affected in sequence by the same immense revolving force, indicating an interconnected vertical structure of realms.

Even when Vishnu is not named in the verse, the Purāṇic cosmology is framed as operating under the supreme sovereignty of Vishnu—within whose order such vast forces move and revolve.