Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

अर्जुनस्य अन्त्येष्टि, द्वारकाप्लावनम्, कलिप्रवेशः, कालोपदेशः

तं वन्दमानं चरणाव् अवलोक्य मुनिश् चिरम् उवाच पार्थं विच्छायः कथम् अत्यन्तम् ईदृशः

taṃ vandamānaṃ caraṇāv avalokya muniś ciram uvāca pārthaṃ vicchāyaḥ katham atyantam īdṛśaḥ

ಅವನು ವಂದಿಸಿ ಪಾದಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೋಡುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಮುನಿಯು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಅವನನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ನಂತರ ಪಾರ್ಥನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು—“ನಿನ್ನ ಕಾಂತಿ ಏಕೆ ಇಷ್ಟಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದೆ? ನೀನು ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬಂದೆ?”

तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
वन्दमानम्(him) who was bowing
वन्दमानम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootवन्द् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle), परस्मैपदी; पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चरणौ(his) feet
चरणौ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), द्विवचन
अवलोक्यhaving looked at
अवलोक्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-लोक् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; उपसर्गः: अव-
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
चिरम्for a long time
चिरम्:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootचिरम् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (adverb of time)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन
पार्थम्to Pārtha (Arjuna)
पार्थम्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; संबोधनार्थे द्वितीया (addressing)
विच्छायःshadowless; pale
विच्छायः:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootवि (उपसर्ग) + छाया (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; नञ्-रहितः, उपसर्ग-पूर्वक विशेषण (वि-छायः = छायाविहीनः)
कथम्how
कथम्:
Prashna (प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक-क्रियाविशेषण (interrogative adverb)
अत्यन्तम्excessively; utterly
अत्यन्तम्:
Visheshana (विशेषण-भाव)
TypeIndeclinable
Rootअत्यन्तम् (अव्यय)
Formअव्यय; परिमाण/तीव्रतावाचक-क्रियाविशेषण (intensifier adverb)
ईदृशःsuch; like this
ईदृशः:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootईदृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

A muni (sage) addressing a prince referred to as “Pārtha”

M
Muni (sage)
P
Pārtha (son of Pṛthā / a prince)

FAQs

In this verse it signals an inner disturbance—grief, fear, guilt, or spiritual depletion—prompting the sage to inquire and begin guidance.

A respectful approach (bowing at the feet) is followed by a discerning sage’s observation and a direct question, setting up a teaching moment grounded in dharma and right understanding.

Even when Vishnu is not named in the line, the Purana’s dynastic scenes typically serve Vishnu-centered dharma: sages restore order and clarity so rulers align their conduct with the cosmic sovereignty upheld by Vishnu.