Next Verse

Shloka 1

विषप्रयोगः कृत्योत्पादनं च (प्रह्लादस्य अवध्यता, कृत्याविनाशः, पुरोहितानां रक्षणम्)

तस्यैतां दानवाश् चेष्टां दृष्ट्वा दैत्यपतेर् भयात् आचचक्षुः स चोवाच सूदान् आहूय सत्वरः

tasyaitāṃ dānavāś ceṣṭāṃ dṛṣṭvā daityapater bhayāt ācacakṣuḥ sa covāca sūdān āhūya satvaraḥ

ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಈ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡು, ದಾನವರು ದೈತ್ಯರಾಜನ ಭಯದಿಂದ ಕೂಡಲೇ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು; ಮತ್ತು ಅವನು ಅಡುಗೆಯವರನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕರೆಸಿ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿದನು.

तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्
एताम्this
एताम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्
दानवाःthe Dānavas
दानवाः:
कर्ता (Subject/Kartā)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
चेष्टाम्act; behavior
चेष्टाम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootचेष्टा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
पूर्वकाल-क्रिया (Absolutive)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive); पूर्वकालिक-क्रिया (having seen)
दैत्यपतेःof the lord of the Daityas
दैत्यपतेः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (दैत्यस्य पतिः)
भयात्from fear; out of fear
भयात्:
हेतु/अपादान (Cause/Source)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्
आचचक्षुःthey reported/told
आचचक्षुः:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootआ-√चक्ष् (धातु; √चक्ष् = to tell/declare)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्
सःhe
सः:
कर्ता (Subject/Kartā)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
and
:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
सूदान्to the cooks/servants (sūdas)
सूदान्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootसूद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
आहूयhaving summoned
आहूय:
पूर्वकाल-क्रिया (Absolutive)
TypeVerb
Rootआ-√ह्वा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive); पूर्वकालिक-क्रिया
सत्वरःquickly; in haste
सत्वरः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसत्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying सः)

Sage Parāśara (narrating to Maitreya)

D
Dānavas
D
Daityapati (lord of the Daityas)
S
Sūdāḥ (cooks)

FAQs

It highlights Asuric sovereignty as coercive: even fellow Dānavas act under fear, showing rule driven by power rather than dharma.

He narrates it as a quick causal link—an observed stratagem is reported, prompting an immediate command—moving the story toward the next action in the conflict.

Though not named in this line, the verse sits within the Purāṇic contrast where unstable, fear-based Asuric order ultimately yields to Vishnu’s preserving sovereignty that restores cosmic balance.