Adhyaya 4: Sati’s Death and the Assault on Daksha’s Sacrifice: Virabhadra versus the Devas

Verse 1

इति श्रीवामपुराणे तृतीयो ऽध्ययः पुलस्त्य उवाच एवं कपाली संजातो देवर्षे भगवान्हरः अनेन कारणेनासौ दक्षेण न निमन्त्रितः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀವಾಮನಪುರಾಣದ ತೃತೀಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವರ್ಷಿಯೇ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಭಗವಾನ್ ಹರನು ‘ಕಪಾಲೀ’ನಾದನು; ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ದಕ್ಷನು ಅವನನ್ನು ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 2

कपालिजायेति सतीं विज्ञायाथ प्रजापतिः यज्ञे चार्हापि दुहिता दक्षेण न निमन्त्रिता

ಸತಿಯನ್ನು ‘ಕಪಾಲಿಯ ಪತ್ನಿ’ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಪ್ರಜಾಪತಿ ದಕ್ಷನು, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹಳಾಗಿದ್ದರೂ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 3

एतस्मिन्नन्तरे देवीं द्रष्टुं गौतमनन्दिनी जया जगाम शैलेन्द्रं मन्दरं चारुकन्दरम्

ಈ ನಡುವೆ ಗೌತಮನ ಪುತ್ರಿ ಜಯಾ ದೇವಿಯನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಲು ಸುಂದರ ಗುಹೆಗಳಿರುವ ಪರ್ವತರಾಜ ಮಂದರಕ್ಕೆ ಹೋದಳು।

Verse 4

तामागतां सती दृष्ट्वा जयमेकामुवाच ह किमर्थं विजया नागाज्जयन्ती चापराजिता

ಜಯಾ ಒಬ್ಬಳೇ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಸತೀ ಹೇಳಿದರು—“ವಿಜಯಾ ಏಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ? ಹಾಗೆಯೇ ಜಯಂತೀ ಮತ್ತು ಅಪರಾಜಿತಾ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ?”

Verse 5

सा देव्या वचनं श्रुत्वा उवाच परमेश्वरीम् गता निमन्त्रिताः सर्वा मखे मातामहस्य ताः

ದೇವಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವಳು ಪರಮೇಶ್ವರಿಯನ್ನು ಹೀಗೆಂದಳು—“ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಮಾತಾಮಹನ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿತರಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ।”

Verse 6

समं पित्रा गौतमेन मात्रा चैवाप्यहल्यया अहं समागता द्रष्टुं त्वां तत्र गमनोत्सुका

ನಾನು ನನ್ನ ತಂದೆ ಗೌತಮ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಅಹಲ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿನ್ನ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ; ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲು ಉತ್ಸುಕಳಾಗಿದ್ದೇನೆ।

Verse 7

किं त्वं न व्रजसे तत्र तथा देवो महेश्वरः नामन्त्रितासि तातेन उताहोस्विद् व्रजिष्यसि

ನೀನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಏಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿಲ್ಲ? ಅಲ್ಲಿ ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನೂ ಇದ್ದಾನೆ. ತಂದೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಿಲ್ಲವೇ, ಅಥವಾ ನೀನೇ ಹೋಗುವೆಯೇ?

Verse 8

गतास्तु ऋषयः सर्वे ऋषिपत्न्यः सुरास्तथा मातृष्वसः शशाङ्कश्च सपत्नीको गतः क्रतुम्

ಎಲ್ಲ ಋಷಿಗಳು, ಋಷಿಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರು. ಮಾತುಲರೂ, ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಶಶಾಂಕ (ಚಂದ್ರ)ನೂ ಆ ಕ್ರತು-ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.

Verse 9

चतुर्दशसु लोकेषु जन्तवो ये चराचराः निमन्त्रिताः क्रतौ सर्वे किं नासि त्वं निमन्त्रिता

ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಚರಾಚರ ಜೀವಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ಈ ಕ್ರತು-ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೆ ನೀನು ಏಕೆ ಆಹ್ವಾನಿತಳಾಗಿಲ್ಲ?

Verse 10

पुलस्त्य उवाच/ जयायास्तद्वचः श्रुत्वा वज्रपातसमं सती मन्युनाभिप्लुता ब्रह्मन् पञ्चत्वमगमत् ततः

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಜಯೆಯ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ವಜ್ರಪಾತದಂತೆ ಕೇಳಿ, ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಆ ಸತಿ ಕೋಪದಿಂದ ಆವರಿತಳಾಗಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದಳು.

Verse 11

जया मृतां सतीं दृष्ट्वा क्रोधशोकपरिप्लुता मुञ्चती वारि नेत्राभ्यां सस्वरं विललाप ह

ಜಯೆ ಸತಿಯನ್ನು ಮೃತಳಾಗಿ ಕಂಡು, ಕೋಪ ಮತ್ತು ಶೋಕದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಾ ಜೋರಾಗಿ ಅಳಲಾರಂಭಿಸಿದಳು.

Verse 12

आक्रन्दितध्वनिं श्रुत्वा शूलपाणिस्त्रिलोचनः आः किमेतदितीत्युक्त्वा जयाभ्याशमुपागतः

ವಿಲಾಪದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ ತ್ರಿನೇತ್ರನು, “ಆಃ! ಇದು ಏನು?” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಜಯೆಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು.

Verse 13

आगतो ददृशे देवीं लतामिव वनस्पतेः कृत्तां परशुना भूमौ श्लथाङ्गीं पतितां सतीम्

ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ಅವನು ದೇವಿಯನ್ನು ಕಂಡನು—ಮರದ ಲತೆಯನ್ನು ಪರಶುವಿನಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದಂತೆ—ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವ, ಅಂಗಗಳು ಶಿಥಿಲವಾದ, ಆ ಸತೀ.

Verse 14

देवीं निपतितां दृष्ट्वा जयां पप्रच्छ शङ्करः किमियं पतिता भूमौ निकृत्तेव लता सती

ದೇವಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಶಂಕರನು ಜಯೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು—“ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವ ಈ ಸತೀ ಯಾರು? ಕತ್ತರಿಸಿದ ಲತೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ.”

Verse 15

सा शङ्करवचः श्रुत्वा जया वचनमब्रवीत् श्रत्वा मखस्था दक्षस्य भगिन्यः पतिभिः सह

ಶಂಕರನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಜಯಾ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು. ಇದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಯಾಗಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದ ದಕ್ಷನ ಸಹೋದರಿಯರು ತಮ್ಮ ಪತಿಗಳೊಂದಿಗೆ [ಸಮಾವೇಶ/ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ]ಗೊಂಡರು.

Verse 16

आदित्याद्यास्त्रिलोकेश समं शक्रादिभिः सुरैः मातृष्वसा विपन्नेयमन्तर्दुःखेन दह्यती

ಹೇ ತ್ರಿಲೋಕೇಶ್ವರಾ! ಆದಿತ್ಯಾದಿ ದೇವರುಗಳು ಇಂದ್ರಾದಿ ಸುರರೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ, ಈ ಮಾತೃಸ್ವಸಾ (ತಾಯಿಯ ಸಹೋದರಿ) ವಿಪನ್ನಳಾಗಿ ಒಳದುಃಖದಿಂದ ದಹಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 17

पुलस्त्य उवाच एतच्छ्रुत्वा वचो रौद्रं रुद्रः क्रोधाप्लुतो बभौ क्रुद्धस्य सर्वगात्रेभ्यो निश्चेरुः सहसार्चिषः

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೌದ್ರ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ರುದ್ರನು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಆವರಿತನಾದನು. ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ಅವನ ಸರ್ವ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು.

Verse 18

ततः क्रोधात् त्रिनेत्रस्य गात्ररोमोद्भाव मुने गणाः सिंहमुखा जाता वीरभद्रपुरोगमाः

ಅನಂತರ ತ್ರಿನೇತ್ರನಾದ ಶಿವನ ಕ್ರೋಧದಿಂದ, ಓ ಮುನಿಯೇ, ಅವನ ದೇಹರೋಮಗಳಿಂದ ಗಣಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು; ಅವು ಸಿಂಹಮುಖಗಳಾಗಿ ಜನಿಸಿದವು, ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ವೀರಭದ್ರನಿದ್ದನು।

Verse 19

गणैः परिवृतस्तस्मान्मन्दराद्धिमसाह्वयम् गतः कनखलं तस्माद् यत्र दक्षो ऽयजत् क्रतुम्

ಗಣಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನು (ವೀರಭದ್ರ) ಮಂದರ—ಹಿಮವತ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ—ಅಲ್ಲಿಂದ ಕನಖಲಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಅಲ್ಲಿ ದಕ್ಷನು ಕ್ರತುಯಾಗವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 20

ततो गणानामधिपो वीरभद्रो महाबलः दिशि प्रतीच्युत्तरायां तस्थौ शूलधरो मुने

ನಂತರ ಗಣಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಮಹಾಬಲ ವೀರಭದ್ರನು, ಓ ಮುನಿಯೇ, ವಾಯವ್ಯ (ಉತ್ತರ-ಪಶ್ಚಿಮ) ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಂತನು।

Verse 21

जया क्रोधाद् गदां गृह्य पूर्वदक्षिणतः स्थिता मध्ये त्रिरशूलधृक् शर्वस्तस्थौ क्रोधान्महामुने

ಜಯಾ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಆಗ್ನೇಯ (ಪೂರ್ವ-ದಕ್ಷಿಣ) ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತಳು; ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ ಶರ್ವನು ಕ್ರೋಧಾವಿಷ್ಟನಾಗಿ ನಿಂತನು, ಓ ಮಹಾಮುನಿಯೇ।

Verse 22

मडगारिवदनं दृष्ट्वा देवाः शक्रपुरोगमाः ऋषयो यक्षगन्धर्वाः किमिदं त्वित्यचिन्तयन्

ಮಡಗಾರಿಯಂತ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿ, ಶಕ್ರನ ನೇತೃತ್ವದ ದೇವರುಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಋಷಿಗಳು, ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು ‘ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಏನು?’ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿದರು।

Verse 23

ततस्तु धनुरादाय शरांश्चाशीविषोपमान् द्वारपालस्तदा धर्मो वीरभद्रमुपाद्रवत्

ಆಗ ದ್ವಾರಪಾಲನಾದ ಧರ್ಮನು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ವಿಷಸರ್ಪಸಮಾನವಾದ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ವೀರಭದ್ರನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು।

Verse 24

तमापतन्तं सहसा धर्मं दृष्ट्वा गणेश्वरः करेणैकेन जग्राह त्रिशुलं वह्निसन्निभम्

ಧರ್ಮನು ಅಚಾನಕವಾಗಿ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆಂದು ಕಂಡ ಗಣೇಶ್ವರನು ಒಂದು ಕೈಯಿಂದ ಅಗ್ನಿಸಮಾನವಾಗಿ ದೀಪ್ತವಾಗಿರುವ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಹಿಡಿದನು।

Verse 25

कार्मुकं च द्वितीयेन तृतीयेनाथ मार्गणान् चतुर्थेन गदां गृह्य धर्ममभ्यद्रवद् गणः

ಎರಡನೇ ಕೈಯಿಂದ ಧನುಸ್ಸನ್ನು, ಮೂರನೇ ಕೈಯಿಂದ ಬಾಣಗಳನ್ನು, ನಾಲ್ಕನೇ ಕೈಯಿಂದ ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಆ ಗಣನು ಧರ್ಮನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು।

Verse 26

ततश्चतुर्भुजं दृष्ट्वा धर्मराजो गणेश्वरम् तस्थावष्टभुनजो भूत्वा नानायुधधरो ऽव्ययः

ನಂತರ ಗಣೇಶ್ವರನು ಚತುರ್ಭುಜನಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಧರ್ಮರಾಜನು ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತು, ತಾನೇ ಅಷ್ಟಭುಜನಾಗಿ, ನಾನಾವಿಧ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಅವ್ಯಯನಾದನು।

Verse 27

खड्गचर्मगदाप्रासपरश्वधवराङ्कुशैः चापमार्गणभृत्तस्थौ हन्तुकामो गणेश्वरम्

ಖಡ್ಗ-ಚರ್ಮ, ಗದೆ, ಪ್ರಾಸ, ಪರಶು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಂಕುಶಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜನಾಗಿ, ಧನುಸ್ಸು-ಬಾಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ನಿಂತು, ಅವನು ಗಣೇಶ್ವರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಬಯಸಿದನು।

Verse 28

गणेश्वरो ऽपि संक्रुद्धो हन्तुं धर्म सनातनम् ववर्ष मार्गणास्तीक्ष्णान् यथा प्रावृषि तोयदः

ಗಣೇಶ್ವರನೂ ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ ಸನಾತನ ಧರ್ಮರಕ್ಷಣಾರ್ಥ (ಶತ್ರುವನ್ನು) ಹನಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ಮಳೆಗಾಲದ ಮೋಡದಂತೆ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸುರಿಸಿದನು।

Verse 29

तावन्योन्यं महात्मानौ शरचापधरौ मुने रुधिरारुणसिक्ताङ्गौ किंशुकाविव रेजतुः

ಓ ಮುನೇ, ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾತ್ಮರು ಬಿಲ್ಲು-ಬಾಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಪರಸ್ಪರ ಎದುರು ನಿಂತರು; ರಕ್ತದಿಂದ ಕೆಂಪಾಗಿ ನೆನೆದ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಿಂಶುಕ ವೃಕ್ಷಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದರು।

Verse 31

ततो वरास्त्रैर्गणनायकेन जितः स धर्मः तरसा प्रसह्य पराङ्मुखो ऽभूद्विमना मुनीन्द्र स वीरभद्रः प्रविवेश यज्ञम् / 4.30 यज्ञावाटं प्रविष्टं तं वीरभद्रं गणेश्वरम् दृष्ट्वा तु सहसा देवा उत्तस्थुः सायुधा मुने

ನಂತರ ಗಣನಾಯಕನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಧರ್ಮನು ವೇಗವಾಗಿ ಬಲವಂತವಾಗಿ ದಮನಗೊಂಡು, ಓ ಮುನೀಂದ್ರ, ವಿಮನಸ್ಕನಾಗಿ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿಕೊಂಡನು. ಆಗ ವೀರಭದ್ರನು ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಯಜ್ಞವಾಟಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಗಣೇಶ್ವರ ವೀರಭದ್ರನನ್ನು ಕಂಡು, ಓ ಮುನೇ, ದೇವತೆಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಆಯುಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಎದ್ದುನಿಂತರು।

Verse 32

वसवो ऽष्टौ महाभागा ग्रहा नव सुदारुणाः इन्द्राद्या द्वादशादित्या रुद्रास्त्वेकादशैव हि

ಅಲ್ಲಿ ಎಂಟು ವಸುಗಳು—ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳು; ಒಂಬತ್ತು ಭಯಂಕರ ಗ್ರಹಗಳು; ಇಂದ್ರನಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಹನ್ನೆರಡು ಆದಿತ್ಯರು; ಹಾಗೆಯೇ ನಿಜಕ್ಕೂ ಹನ್ನೊಂದು ರುದ್ರರು ಇದ್ದರು।

Verse 33

विश्वेदेवाश्च साध्याश्च सिद्धगन्धर्वपन्नगाः यक्षाः किंपुरुषाश्चैव खगाश्क्रधरास्तथा

ಮತ್ತೆ ವಿಶ್ವೇದೇವರು ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯರು; ಸಿದ್ಧರು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಪನ್ನಗರು (ನಾಗರು); ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಕಿಂಪುರುಷರು; ಹಾಗೆಯೇ ಖಗರು (ಪಕ್ಷಿಗಳು) ಹಾಗೂ ಕ್ರಧರರೆಂಬ ವರ್ಗವೂ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು।

Verse 34

राजा वैवस्ताद्वंशाद् धर्मकीर्तिस्तु विश्रुतः सोमवंशोद्भवश्चोग्रो भोजकीर्तिर्महाभुजः

ವೈವಸ್ವತ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಕೀರ್ತಿ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜನು ಇದ್ದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಸೋಮವಂಶೋದ್ಭವ ಉಗ್ರ, ಮಹಾಬಾಹು ಭೋಜಕೀರ್ತಿಯೂ ಇದ್ದನು.

Verse 35

दीतिजा दानवाश्चान्ये ये ऽन्ये तत्र समागताः ते सर्वे ऽभ्यद्रवन् रौद्रं वीरभद्रमुदायुधाः

ದಿತಿಯ ಪುತ್ರರು ಹಾಗೂ ಇತರ ದಾನವರು, ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ಯಾರೇ ಆಗಲಿ—ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ರೌದ್ರನಾದ ವೀರಭದ್ರನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದರು.

Verse 36

तानापतत एवाशु चापबाणधरो गणः अभिदुद्राव वेगेन सर्वानेव शरोत्करैः

ಅವರು ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಧನುಸ್ಸು-ಬಾಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಗಣನು ತಕ್ಷಣವೇ ವೇಗದಿಂದ ಎದುರಿಗೆ ಧಾವಿಸಿ, ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ತಿವಿದನು.

Verse 37

ते शस्त्रवर्षमतुलं गणेशाय समुत्सृजन् गणेशो ऽपि वरास्त्रैस्तान् प्रचिच्छेद बिभेद च

ಅವರು ಗಣೇಶನ ಮೇಲೆ ಅತുലವಾದ ಶಸ್ತ್ರವರ್ಷವನ್ನು ಸುರಿಸಿದರು; ಗಣೇಶನೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಚೂರುಚೂರಾಗಿ ಭೇದಿಸಿದನು.

Verse 38

शरैः शस्त्रैश्च सततं वध्यमाना महात्मना वीरभद्रेण देवाद्या अवहारमर्कुत

ಮಹಾತ್ಮ ವೀರಭದ್ರನ ಬಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೊಡೆತಪಟ್ಟು, ದೇವರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯರು ಅಶಾಂತಗೊಂಡು ಹಿಂಜರಿಯತೊಡಗಿದರು.

Verse 39

ततो विवेश गणपो यज्ञमध्यं सुविस्तृतम् जुह्वाना ऋषयो यत्र हवींषि प्रवितन्वते

ಆಮೇಲೆ ಗಣಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಯಜ್ಞಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 40

ततो महर्षयो दृष्ट्वा मृगेन्द्रवदनं गणम् भीता होत्रं परित्यज्य जग्मुः शरणमच्युतम्

ನಂತರ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಸಿಂಹಮುಖದ ಗಣವನ್ನು ನೋಡಿ ಭೀತರಾಗಿ, ಹೋತ್ರಕರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅಚ್ಯುತ (ವಿಷ್ಣು)ನ ಶರಣಿಗೆ ಹೋದರು।

Verse 41

तानार्ताश्चक्रभृद् दृष्ट्वा महर्षीस्त्रस्तमानसान् न भेतव्यमितीत्युक्त्वा समुत्तस्थौ वरायुधः

ಚಕ್ರಧಾರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಆ ದುಃಖಿತರೂ ಭೀತಮನಸ್ಕರೂ ಆದ ಮಹರ್ಷಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ “ಭಯಪಡಬೇಡಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಯುಧಧಾರಿ ಎದ್ದು ನಿಂತನು।

Verse 42

समानम्य ततः शार्ङ्ग शरानग्निशिखोपमान् मुमोच वीरभद्राय कायावरणदारणान्

ನಂತರ ಶಾರ್ಙ್ಗ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಶಿಖೆಯಂತೆ ಕಾಣುವ ಬಾಣಗಳನ್ನು ವೀರಭದ್ರನ ಮೇಲೆ ಬಿಡಿದನು—ಅವು ದೇಹಾವರಣಗಳನ್ನು (ಕವಚಗಳನ್ನು) ಚೀರಿ ಹಾಕುವವು.

Verse 43

ते तस्य कायमासाद्य अमोघा वै हरेः शराः निपेतुर्भुवि भग्नाशा नास्तिकादिव याचकाः

ಹರಿಯ ಅಮೋಘ ಬಾಣಗಳು ಅವನ ದೇಹವನ್ನು ತಲುಪಿದರೂ ಗುರಿ ಭಂಗವಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದುಹೋಯಿತು—ನಾಸ್ತಿಕನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನಿರಾಶರಾದ ಯಾಚಕರಂತೆ।

Verse 44

शरास्त्वमोघान्मोघत्वमापन्नान्वीक्ष्य केशवः दिव्यैरस्त्रैर्वीरभद्रं प्रच्छादयितुमुद्यतः

ಅಮೋಘವಾದ ಬಾಣಗಳೂ ವ್ಯರ್ಥವಾದುದನ್ನು ಕಂಡ ಕೇಶವನು ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ವೀರಭದ್ರನನ್ನು ಆವರಿಸಲು ಉದ್ಯತನಾದನು।

Verse 45

तानस्त्रान्वासुदेवेन प्रक्षिप्तान्गणनायकः वारयामास शूलेन गदया मार्गणैस्तथा

ವಾಸುದೇವನು ಎಸೆದ ಆ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಗಣನಾಯಕನು ಶೂಲ, ಗದೆ ಹಾಗೂ ಬಾಣಗಳಿಂದಲೂ ತಡೆದನು।

Verse 46

दृष्ट्वा विपन्नान्यस्त्राणि गदां चिक्षेप माधवः त्रिशुलेन समाहत्य पातयामास भूतले

ಇತರ ಅಸ್ತ್ರಗಳು ವ್ಯರ್ಥವಾದುದನ್ನು ಕಂಡ ಮಾಧವನು ಗದೆಯನ್ನು ಎಸೆದನು; ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ಹೊಡೆದು ಅದನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳಿಸಲಾಯಿತು।

Verse 47

मुशलं वीरभद्राय प्रचिक्षेप हलायुधः लाङ्गलं च गणेशो ऽपि गदया प्रत्यवारयत्

ಹಲಾಯುಧನು ವೀರಭದ್ರನ ಮೇಲೆ ಮುಸಲವನ್ನು ಎಸೆದನು; ಗಣೇಶನೂ ಲಾಂಗಲವನ್ನು ಗದೆಯಿಂದ ತಡೆದನು।

Verse 48

मुशलं सगदं दृष्ट्वा लाङ्गलं च निवारितम् वीरभद्राय चिक्षेप चक्रं क्रोधात् खगध्वजः

ಮುಸಲ, ಗದೆ ಮತ್ತು ಲಾಂಗಲವೂ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟುದನ್ನು ಕಂಡ ಖಗಧ್ವಜನು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ವೀರಭದ್ರನ ಮೇಲೆ ಚಕ್ರವನ್ನು ಎಸೆದನು।

Verse 49

तमापतन्तं शतसूर्यकल्पं सुदर्शनं वीक्ष्य गणेश्वरस्तु शूलं परित्यज्य जगार चक्रं यथा मधुं मीनवपुः सुरेन्द्रः

ನೂರು ಸೂರ್ಯಗಳಂತೆ ದೀಪ್ತವಾಗಿಯೇ ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತಿರುವ ಸುದರ್ಶನವನ್ನು ನೋಡಿ ಗಣಾಧಿಪತಿ ಶೂಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದನು; ಮತ್ಸ್ಯರೂಪಿಯಾದ ಇಂದ್ರನು ಮಧುವನ್ನು ಹಿಡಿದಂತೆ।

Verse 50

चक्रे निगीर्णे गणनायकेन क्रोधातिरक्तो ऽसितचारुनेत्रः मुरारिरभ्येत्य गणाधिपेन्द्रमुत्क्षिप्य वेगाद् भुवि निष्पिपपेष

ಗಣನಾಯಕನು ಚಕ್ರವನ್ನು ನುಂಗಿದಾಗ, ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಸುಂದರ ಕಪ್ಪು ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಮುರಾರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಧಾವಿಸಿ ಬಂದು ಗಣಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ವೇಗದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬಡಿದು ನುಚ್ಚುನೂರಾಗಿಸಿದನು।

Verse 51

हरिबाहूरुवेगेन विनिष्पिष्टस्य भूतले सहितं रुधिरोद्गारैर्मुकाच्चक्रं विनिगतम्

ಹರಿಯ ಭುಜಗಳು ಮತ್ತು ತೊಡೆಗಳ ವೇಗದಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನುಚ್ಚುನೂರಾದ ಅವನ ಬಾಯಿಂದ ರಕ್ತದ ಉಗುರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಚಕ್ರವು ಹೊರಬಂದಿತು।

Verse 52

ततो निःसृतमालोक्य चक्रं कैटभनाशनः समादाय हृषीकेशो वीरभद्रो मुमोच ह

ಆಮೇಲೆ ಹೊರಬಂದ ಚಕ್ರವನ್ನು ನೋಡಿ ಕೈಟಭನಾಶಕ ಹೃಷೀಕೇಶ (ವಿಷ್ಣು) ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು; ವೀರಭದ್ರನು ಅದನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದನು/ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 53

हृषीकेशेन मुक्तस्तु वीरभद्रो जटाधरम् गत्वा निवेदयामास वासुदेवात्पराजयम्

ಹೃಷೀಕೇಶನಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದ ವೀರಭದ್ರನು ಜಟಾಧರ (ಶಿವ)ನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ವಾಸುದೇವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ತಾನು ಸೋತದ್ದನ್ನು ನಿವೇದಿಸಿದನು।

Verse 54

ततो जटाधरो दृष्ट्वा गणेशं शोणिताप्लुतम् निश्वसन्तं यथा नागं क्रोधं चक्रे तदाव्ययः

ಆಗ ಜಟಾಧರನು (ಶಿವನು) ಗಣೇಶನನ್ನು ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ತೋಯ್ದವನಾಗಿ, ಸರ್ಪದಂತೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿರುವವನಾಗಿ ನೋಡಿ, ಆ ಅವ್ಯಯನು ತಕ್ಷಣ ಕ್ರೋಧಿಸಿದನು।

Verse 55

ततः क्रोधाभिभूतेन वीरभद्रो ऽथ शंभुना पूर्वोद्दिष्टे तदा स्थाने सायुधस्तु निवेशितः

ನಂತರ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಆವರಿತನಾದ ಶಂಭು (ಶಿವನು) ಮುಂಚೆ ಸೂಚಿಸಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಆಯುಧಧಾರಿಯಾದ ವೀರಭದ್ರನನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದನು।

Verse 56

वीरभद्रमथादिश्य भद्रकालीं च शङ्करः विवेश क्रोधताम्राक्षो यज्ञवाटं त्रिशूलभृत्

ಆಮೇಲೆ ಶಂಕರನು ವೀರಭದ್ರನಿಗೂ ಭದ್ರಕಾಳಿಗೂ ಆದೇಶ ನೀಡಿ, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿಯಾಗಿ ಯಜ್ಞವಾಟಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।

Verse 57

ततस्तु देवप्रवरे जटाधरे त्रिशूलपाणौ त्रिपुरान्तकारिणि दक्षस्य यज्ञं विशति क्षयङ्करे जातो ऋषीणां प्रवरो हि साध्वसः

ಆಗ ದೇವಪ್ರವರನಾದ ಜಟಾಧರನು, ತ್ರಿಶೂಲಪಾಣಿಯು, ತ್ರಿಪುರಾಂತಕನು, ಕ್ಷಯಂಕರನು ದಕ್ಷನ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದವರಲ್ಲಿ ಮಹಾಭಯ ಉಂಟಾಯಿತು।