Adhyaya 4

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರನು ದೇವಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ—ಮಂಗಳಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಒಂದು ಯೋಜನ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ‘ದುನ್ನಾವಿಲ್ಲ’ ಎಂಬ ತೀರ್ಥದತ್ತ ಚಿಕ್ಕ ಯಾತ್ರಾಮಾರ್ಗವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಸ್ಥಳದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಹಲವು ಸ್ಮೃತಿ-ಪದರಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭೀಮ ಮತ್ತು ‘ದುನ್ನಕ’ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿ/ಸ್ಥಳನಾಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪುರಾವೃತ್ತಾಂತ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ—ಅದು ಹಿಂದೆ ಭಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಂತರ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತೆಂದು, ಅದೇ ಸ್ಥಳದ ಖ್ಯಾತಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ‘ದಿವ್ಯ ವಿವರ’ದ ವರ್ಣನೆ ಬರುತ್ತದೆ—ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮಹಾಮಾರ್ಗವೆಂದು ಹೇಳಿ, ಕ್ಷೇತ್ರನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಲೋಕ-ಭೂಗೋಳವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪಾತಾಳಸಂಬಂಧ ಕಥನವನ್ನು ಹಿಂದೆ ‘ಪಾತಾಳೋತ್ತರ-ಸಂಗ್ರಹ’ದಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸಲಾಗಿತ್ತೆಂಬ ಉಲ್ಲೇಖವೂ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಲಿಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಹದಿನಾರು ಸಿದ್ಧಸ್ಥಾನಗಳು ಇರುವುದರಿಂದ ಅದು ಘನವಾದ ಶೈವ-ಪವಿತ್ರ ಸಮೂಹವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರದೇಶ ಹಿಂದೆ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯಾಗಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳಿ, ಜನರು ‘ಭೂತಿ’ (ಸಮೃದ್ಧಿ/ಸಿದ್ಧಿ) ಆಸೆಯಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಬಹುದು—ಆದರೆ ಅದು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕು—ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.