Adhyaya 3
Prabhasa KhandaVastrapatha Kshetra MahatmyaAdhyaya 3

Adhyaya 3

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರನ ವಚನರೂಪವಾಗಿ ವಸ್ತ್ರಾಪಥಕ್ಷೇತ್ರದ ತೀರ್ಥಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾದ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಗಳು “ಕೋಟಿಶಃ” ಎಂದು ಅಪಾರವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ವಿವರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳ “ಸಾರ” ಮಾತ್ರ ಹೇಳುವ ಸಂಪಾದಕೀಯ ನಿಯಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಾಮೋದರಾ ನದಿ—ಸುವರ್ಣರೇಖೆ ಎಂದೂ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುವುದು—ಉಲ್ಲೇಖಗೊಂಡು, ಅದರ ಸಮೀಪ ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಇರುವುದಾಗಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಕಾಲಮೇಘ, ಭವ/ದಾಮೋದರ, ಎರಡು ಗವ್ಯೂತಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಲಿಕಾ, ಇಂದ್ರೇಶ್ವರ, ರೈವತ ಮತ್ತು ಉಜ್ಜಯಂತ ಪರ್ವತಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಕುಂಭೀಶ್ವರ ಮತ್ತು ಭೀಮೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಶೈವಸ್ಥಾನಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಐದು ಗವ್ಯೂತಿ ಎಂದು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿ, ಮೃಗೀಕುಂಡವನ್ನು ಪಾಪನಾಶಕ ತೀರ್ಥವೆಂದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಮಾಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಸಾರಸಂಗ್ರಹವೆಂದು ಹೇಳಿ, ಪ್ರದೇಶದ ರತ್ನ/ಖನಿಜ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳ ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸಿ, ಪವಿತ್ರ ಭೂಗೋಳವನ್ನು ಸಂಪನ್ಮೂಲ-ಭೂಗೋಳದೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ದಾಖಲೆಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । अथ वस्त्रापथे क्षेत्रे संति तीर्थानि कोटिशः । तथापि सारं ते वच्मि सर्वतीर्थमहोदयम्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಇದೀಗ ವಸ್ತ್ರಾಪಥ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ತೀರ್ಥಗಳಿವೆ; ಆದರೂ ನಾನು ನಿನಗೆ ಅದರ ಸಾರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಅದು ಸಮಸ್ತ ತೀರ್ಥಗಳ ಮಹೋದಯ, ಪರಮ ಮಂಗಳಕರ.

Verse 2

दामोदरे नदी प्रोक्ता स्वर्णरेषेति या स्मृता । ब्रह्मकुण्डं च तत्रैव तथा ब्रह्मेश्वरः स्मृतः

ಅಲ್ಲಿ ದಾಮೋದರಾ ಎಂಬ ನದಿ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದು ‘ಸ್ವರ್ಣರೇಷಾ’ ಎಂದೂ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡವೂ ಇದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮೇಶ್ವರನೂ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು.

Verse 3

कालमेघश्च संप्रोक्तो भवो दामोदरः स्मृतः । गव्यूतिद्वितयेनैव कालिका तत्र कीर्तिता

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ‘ಕಾಲಮೇಘ’ ಎಂದು ಘೋಷಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಭವ (ಶಿವ) ‘ದಾಮೋದರ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಎರಡು ಗವ್ಯೂತಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ‘ಕಾಲಿಕಾ’ ದೇವಿಯ ಕೀರ್ತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 4

इन्द्रेश्वरश्च तत्रैव रैवतः पर्वतस्तथा । उज्जयंतश्च तत्रैव देवः कुम्भीश्वरः स्मृतः

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇಂದ್ರೇಶ್ವರ ತೀರ್ಥವಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ರೈವತ ಪರ್ವತವೂ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಜ್ಜಯಂತವೂ ಇದೆ; ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೇವರು ‘ಕುಂಭೀಶ್ವರ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 5

भीमेश्वरश्च तत्रैव ततः क्षेत्रं महाप्रभम् । तैलसारणिकंनाम त्रेतायां हैममारकम्

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಭೀಮೇಶ್ವರನಿದ್ದಾರೆ; ನಂತರ ಮಹಾಪ್ರಭವಾದ, ದೀಪ್ತಿಮಂತ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಿದೆ. ಅದರ ಹೆಸರು ‘ತೈಲಸಾರಾಣಿಕ’; ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಅದು ‘ಹೈಮಮಾರಕ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು.

Verse 6

पंचगव्यूतिमात्रं तु तत्क्षेत्रं संप्रकीर्तितम् । मृगीकुण्डं च तत्रैव सर्वपातकनाशनम्

ಆ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಐದು ಗವ್ಯೂತಿ ಪ್ರಮಾಣದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ‘ಮೃಗೀಕುಂಡ’ವಿದ್ದು, ಅದು ಸರ್ವ ಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 7

एतद्वस्त्रापथं क्षेत्रं रत्नधात्वोस्तथाऽकरम् । कथितं तव देवेशि पुनः संक्षेपतो मया

ಹೇ ದೇವೇಶಿ! ರತ್ನಗಳೂ ಧಾತುಗಳೂ ಇರುವ ಆಕರವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಈ ವಸ್ತ್ರಾಪಥ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಪುನಃ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆನು.