Adhyaya 18

Verse 1

राजोवाच । वस्त्रापथे महाक्षेत्रे सम्प्राप्तो वामनो यदा । तदाप्रभृति किं चक्रे तन्मे विस्तरतो वद

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—“ವಸ್ತ್ರಾಪಥ ಮಹಾಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ವಾಮನನು ಬಂದಾಗ, ಆ ನಂತರದಿಂದ ಅವನು ಏನು ಮಾಡಿದನು? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.”

Verse 2

सारस्वत उवाच । वामनो वसतिं चक्रे भवस्याग्रे नृपोत्तम । स्वर्णरेखाजले स्नात्वा भवं सम्पूज्य भावतः

ಸಾರಸ್ವತನು ಹೇಳಿದನು—“ಓ ನೃಪೋತ್ತಮ! ವಾಮನನು ಭವ (ಶಿವ)ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಸ್ಥಾನ ಮಾಡಿದ್ದನು. ಸ್ವರ್ಣರೇಖಾ ಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಭವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು.”

Verse 3

एकांते निर्मले स्थाने कण्टकास्थिविवर्जिते । कृष्णाजिनपरिच्छन्न उपविष्टो वरा सने

ಏಕಾಂತವಾದ ನಿರ್ಮಲ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಮುಳ್ಳುಗಳೂ ಅಸ್ಥಿಗಳೂ ಇಲ್ಲದ ಕಡೆ, ಕೃಷ್ಣಾಜಿನದಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಸನದ ಮೇಲೆ ಅವನು ಉಪವಿಷ್ಟನಾದನು.

Verse 4

कृत्वा पद्मासनं धीरो निश्चलोऽभूद्द्विजोत्तमः । विधाय कन्धराबंधमृजुनासावलोककः

ಧೀರನಾದ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನು ಪದ್ಮಾಸನ ಮಾಡಿ ನಿಶ್ಚಲನಾದನು; ಕಂಠ-ಭುಜಬಂಧವನ್ನು ಸಮವಾಗಿ ಸರಿಪಡಿಸಿ ನಾಸಾಗ್ರದ ಸರಳ ರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಮೃದು ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 5

गृहक्षेत्रकलत्राणां चिंतां मुक्त्वा धनस्य च । मायां च वैष्णवीं त्यक्त्वा कृतमौनो जितेन्द्रियः

ಮನೆ, ಕ್ಷೇತ್ರ, ಪತ್ನಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಚಿಂತೆಯನ್ನೂ ಧನಚಿಂತೆಯನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ, ವೈಷ್ಣವೀ ಮಾಯೆಯನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು, ಮೌನ ವಹಿಸಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು.

Verse 6

निराहारो जितक्रोधो मुक्तसंसारबंधनः । भुजौ पद्मासने कृत्वा किञ्चिन्मीलितलो चनः । मनोतिचंचलं ज्ञात्वा स्थिरं चक्रे हृदि द्विजः

ನಿರಾಹಾರಿಯಾಗಿ, ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಸಂಸಾರಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಅವನು ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಭುಜಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಚ್ಚಿದನು. ಮನ ಅತಿಚಂಚಲವೆಂದು ತಿಳಿದು ಆ ದ್ವಿಜನು ಅದನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 8

एवं तं हृदये कृत्वा गृहीत्वा सर्वसन्धिषु । आनीय ब्रह्मणः स्थाने दृढं ब्रह्मण्ययोजयत्

ಹೀಗೆ ಅದನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ದೇಹದ ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದೃಢವಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ಅದನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಂದು ಅಚಲ ಸ್ಥೈರ್ಯದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 9

गृहीत्वा पवनं बाह्यं यदा पूर यते तनुम् । तदा स पूरको ज्ञेयो रेचकं तु वदाम्यहम्

ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಾಣವಾಯುವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ದೇಹವನ್ನು ತುಂಬಿದಾಗ ಅದು ‘ಪೂರಕ’ವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಈಗ ನಾನು ‘ರೇಚಕ’ವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 10

यदा चाभ्यन्तरो वायुर्बाह्ये याति क्रमान्नृप । तदा स रेचको ज्ञेयः स्तम्भनात्कुम्भको भवेत्

ಓ ರಾಜನೇ, ಅಂತರಂಗ ಪ್ರಾಣವಾಯು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಸಾಗಿದಾಗ ಅದು ‘ರೇಚಕ’ವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅದನ್ನು ತಡೆದು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದರೆ ‘ಕುಂಭಕ’ವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 11

पञ्चविंशतितत्त्वानि यदा जानंति योगिनः । मुच्यन्ते पातकैः सर्वैः सप्तजन्मकृतैरपि

ಯೋಗಿಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ತಿಳಿದಾಗ, ಅವರು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ—ಏಳು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದವುಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ—ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 12

राजोवाच । कानि तत्त्वानि को देही किं ज्ञेयं योगिनां वद । उत्पन्नज्ञानसद्भावो योगयुक्तः कथं भवेत्

ರಾಜನು ಹೇಳಿದರು: ‘ತತ್ತ್ವಗಳು ಯಾವುವು? ದೇಹಿ ಯಾರು? ಯೋಗಿಯು ಏನು ತಿಳಿಯಬೇಕು? ಮತ್ತು ಒಳಗೆ ಸತ್ಯಜ್ಞಾನ ಉದಯಿಸಿ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸ್ಥಿರನಾಗಬೇಕು?’

Verse 13

ईश्वर उवाच । प्रकृतिश्च ततो बुद्धिरहंकारस्ततोऽभवत् । तन्मात्रपंचकं तस्मादेषा प्रकृतिरष्टधा

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು: ‘ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ; ಅದರಿಂದ ಬುದ್ಧಿ, ಅದರಿಂದ ಅಹಂಕಾರ. ಅದರಿಂದ ಪಂಚ ತನ್ಮಾತ್ರೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ; ಹೀಗೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಅಷ್ಟಧಾ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ।’

Verse 14

बुद्धीन्द्रियाणि पञ्चैव पञ्च कर्मेंद्रियाणि च । एकादशं मनो विद्धि महा भूतानि पंच च

ಐದು ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳು ತಿಳಿಯಬೇಕಾದವು; ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹನ್ನೊಂದನೆಯದಾಗಿ ತಿಳಿ; ಐದು ಮಹಾಭೂತಗಳೂ ಇವೆ.

Verse 15

गणः षोडशकः सांख्ये विस्तरेण प्रकीर्तितः । चतुर्विंशतितत्त्वानि पुरुषः पंचविंशकः

ಸಾಂಖ್ಯದಲ್ಲಿ ಷೋಡಶಕ ಗಣವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ತತ್ತ್ವಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು; ಪುರುಷನು ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೆಯವನು.

Verse 16

देहीति प्रोच्यते देहे स चात्मानं च पश्यति । विंदन्ति परमात्मानं षष्ठं तं विंशतेः परम्

ದೇಹದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದರಿಂದ ಅವನು ‘ದೇಹಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಆತ್ಮನನ್ನು ದರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವರು ಇಪ್ಪತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಪರವಾದ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಅರಿತು, ಅವನನ್ನು ಅವುಗಳ ಪಾರ ‘ಆರವ’ ಎಂದು ಮನ್ಯಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 17

आसनादिप्रकारा ये ते ज्ञेयाः प्रथमं सदा । यदा दीपशिखाप्रायं ज्योतिः पश्यंति ते हृदि

ಆಸನಾದಿ ವಿಧಗಳು ಯಾವುವೋ ಅವನ್ನು ಸದಾ ಮೊದಲು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಅವರು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ದೀಪಶಿಖೆಯಂತ ಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ನೋಡುವಾಗ,

Verse 18

उत्पन्नज्ञानसद्भावा भण्यास्ते योगिनो बुधैः । पूर्वं जरां जरयति रोगा नश्यति दूरतः

ಯಾರಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಜ್ಞಾನಸದ್ಭಾವ ಉದಯಿಸಿದೆ ಅವರನ್ನು ಪಂಡಿತರು ‘ಯೋಗಿಗಳು’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲು ಅವರು ಜರೆಯನ್ನು ಕ್ಷೀಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ; ರೋಗವು ದೂರದಿಂದಲೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 19

सर्वपापचये क्षीणे पश्चान्मृत्युं स विंदति । मृतो लोके नरो नास्ति योगी जानाति चेत्स्वयम्

ಸರ್ವ ಪಾಪಸಂಚಯ ಕ್ಷೀಣವಾದ ಬಳಿಕ ಅವನು ಮರಣವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ‘ಸತ್ತ ಮನುಷ್ಯ’ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲ—ಯೋಗಿ ಸ್ವತಃ ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದರೆ.

Verse 20

तदा द्वाराणि संरुद्ध्य दश प्राणान्स मुञ्चति । पुण्य पापक्षयं कृत्वा प्राणा गच्छंति योगिनाम् । अणिमादिगुणैश्वर्यं प्राप्नुवंति शिवालये

ಆಗ ಇಂದ್ರಿಯದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಅವನು ದಶ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಪುಣ್ಯ–ಪಾಪ ಕ್ಷಯಗೊಳಿಸಿ ಯೋಗಿಯ ಪ್ರಾಣಗಳು ಶಿವಧಾಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅಣಿಮಾದಿ ಯೋಗಸಿದ್ಧಿಗಳ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.

Verse 21

अनेन ध्यानयोगेन भवं पश्यति मानवः । मनसा चिंतितं सर्वं सम्प्राप्तं भवदर्शनात्

ಈ ಧ್ಯಾನಯೋಗದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಭವ (ಶಿವ)ನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಭವದರ್ಶನದಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದ ಎಲ್ಲವೂ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 22

एवमास्ते यदा विप्रो वामनो भवसन्निधौ । गगनादवतीर्णं तं तदा पश्यति नारदम्

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಭವ (ಶಿವ)ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಪ್ರ ವಾಮನನು ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ, ಆಕಾಶದಿಂದ ಇಳಿದು ಬಂದ ನಾರದನನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು.

Verse 23

वामन उवाच । महर्षे कुशलं तेऽद्य कस्मादागम्यते त्वया । प्रणमामि महर्षे त्वां ब्रह्मैव त्वं जगत्त्रये

ವಾಮನನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮಹರ್ಷೇ, ಇಂದು ನಿಮ್ಮ ಕ್ಷೇಮವಿದೆಯೇ? ನೀವು ಎಲ್ಲಿಂದ ಆಗಮಿಸಿದ್ದೀರಿ? ಮಹರ್ಷೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ; ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ನೀವು ಸాక్షಾತ್ ಬ್ರಹ್ಮವೇ.

Verse 24

नारद उवाच । स्वर्ग लोकादहं प्राप्तः कुशलं किं ब्रवीमि ते

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ನಾನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಿಂದ ಬಂದೆನು; ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ನಿನ್ನ ಕುಶಲವಾರ್ತೆಯನ್ನು ಏನು ಹೇಳಲಿ?

Verse 25

यातायातैर्दिनेशस्य पूर्य्यते ब्रह्मणो दिनम् । दिनांते जायते रात्री रात्रौ नश्यंति देवताः

ಸೂರ್ಯನ ಗಮನಾ-ಗಮನಗಳಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಒಂದು ದಿನ ತುಂಬುತ್ತದೆ; ದಿನಾಂತದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಆ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಲೀನರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 26

का कथा मृत्युलोकस्य ये म्रियंते दिनेदिने । नभो धूमाकुलं जातं देवा बलिगृहे गताः

ಹಾಗಾದರೆ ದಿನೇದಿನೇ ಜನರು ಸಾಯುವ ಮೃತ್ಯುಲೋಕದ ಕಥೆ ಏನು? ಆಕಾಶವು ಧೂಮದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ; ದೇವತೆಗಳು ಬಲಿಯ ಗೃಹಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ್ದಾರೆ।

Verse 27

सप्तर्षयो गतास्तत्र ब्रह्मणा ब्रह्मचारिणः । हाहाहूहूस्तुंबरुश्च गतौ नारदपर्वतौ

ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳಾದ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳೂ ತೆರಳಿದ್ದಾರೆ; ಹಾಹಾ-ಹೂಹೂ ಮತ್ತು ತುಂಬರು ಕೂಡ ತೆರಳಿದ್ದಾರೆ; ನಾರದ ಮತ್ತು ಪರ್ವತರೂ ತೆರಳಿದ್ದಾರೆ।

Verse 28

अप्सरोगणगन्धर्वाः संप्राप्ता बलिमंदिरे । उत्पातशांतिको यज्ञः क्रियते बलिना स्वयम्

ಅಪ್ಸರಾ ಗಣಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು ಬಲಿಯ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ (ಅರಮನೆಗೆ) ಬಂದಿದ್ದಾರೆ; ಅಪಶಕುನ-ಉತ್ಪಾತ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಬಲಿ ಸ್ವತಃ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 29

तत्रैव गन्तुमिच्छामि द्रष्टुं यज्ञं बलेर्गृहे । सहस्रमेकं यज्ञानामेकोनं विदधे बलिः

ನಾನೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಬಲಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಯಜ್ಞವನ್ನು ದರ್ಶಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ. ಬಲಿಯು ಸಾವಿರ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಕಡಿಮೆ—ಒಂಬೈನೂರು ತೊಂಬತ್ತೊಂಬತ್ತು—ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 30

दैत्यानां भुवनं सर्वं संपूर्णेऽस्मिन्भविष्यति । असावतिशयः कोऽपि प्रारब्धो यज्ञकर्मणि । द्विजातिभ्यो मया देयं येन यद्याच्यते स्वयम्

ಈ ಯಜ್ಞವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾದರೆ ದೈತ್ಯರ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗುವುದು. ಈ ಯಜ್ಞಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಅತಿಶಯವಾದ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಯತ್ನ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವ ದ್ವಿಜನು ನನ್ನಿಂದ ಏನು ಬೇಡಿದರೂ, ನಾನು ಸ್ವಯಂ ದಾನ ನೀಡಲೇಬೇಕು.

Verse 31

वारितेनापि मे देयं सत्यमस्तु वचो मम । आत्मानमपि दारांश्च राज्यं पुत्रान्प्रियान्मम

ನನ್ನನ್ನು ತಡೆದರೂ ಸಹ ನಾನು ದಾನ ನೀಡಲೇಬೇಕು—ನನ್ನ ವಚನ ಸತ್ಯವಾಗಲಿ. ನಾನು ನನ್ನನ್ನೇ, ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು, ನನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರರನ್ನೂ ಸಹ ನೀಡುವೆನು.

Verse 32

प्रार्थितश्चेन्न दास्यामि व्यर्थो भवतु मेऽध्वरः । अनेन वचसा जाता महती मे शिरो व्यथा । प्रतिज्ञाय कथं यज्ञः संपूर्णोऽयं भविष्यति

ಬೇಡಿದಾಗ ನಾನು ದಾನ ನೀಡದಿದ್ದರೆ ನನ್ನ ಈ ಅಧ್ವರ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಲಿ. ಈ ಮಾತುಗಳಿಂದ ನನ್ನ ತಲೆಗೆ ಮಹಾ ವೇದನೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಈ ಯಜ್ಞವು ಹೇಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗುವುದು?

Verse 33

भंगोपायं न पश्यामि भ्रमामि भुवनत्रये । विध्वंसकारिणं ज्ञात्वा भवंतं पर्युपस्थितः

ಈ ಸಂಕಟವನ್ನು ಭೇದಿಸುವ ಉಪಾಯ ನನಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ತ್ರಿಭುವನದಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತೇನೆ. ನೀವು ವಿಧ್ವಂಸ/ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥರೆಂದು ತಿಳಿದು, ಶರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದೇನೆ.

Verse 34

यथा न पूर्यते यज्ञस्तथेदानीं विधीयताम्

ಈಗ ಯಜ್ಞವು ಅಪೂರ್ಣವಾಗದೆ ಪೂರ್ಣವಾಗುವಂತೆ ಯಥಾವಿಧಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಲಿ।

Verse 35

वामन उवाच । महर्षे शृणु मे वाक्यं का शक्तिर्मम विद्यते । कोऽहं कस्मात्करिष्यामि यज्ञे देवाः समागताः

ವಾಮನನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹರ್ಷೇ, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು. ನನಗೆ ಯಾವ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ? ನಾನು ಯಾರು, ಏನು ಮಾಡಬಲ್ಲೆ—ಈ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ದೇವತೆಗಳೇ ಸ್ವಯಂ ಸೇರಿರುವಾಗ?

Verse 36

ऋषयो ब्राह्मणाः सर्वे कथं व्यर्थो भविष्यति । अपरं शृणु मे वाक्यं ब्रह्मर्षे ब्रह्मणस्पते

ಎಲ್ಲ ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದಾರೆ—ಯಜ್ಞವು ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದು ಹೇಗೆ? ಓ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷೇ, ಓ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತೇ, ನನ್ನ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು।

Verse 37

न कलत्रं न ते पुत्राः कस्मात्प्रकृतिरीदृशी । युद्धं विना न ते सौख्यं न सौख्यं कलहं विना

ನಿನಗೆ ಪತ್ನಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಪುತ್ರರೂ ಇಲ್ಲ—ನಿನ್ನ ಸ್ವಭಾವ ಏಕೆ ಇಂತಹದು? ಯುದ್ಧವಿಲ್ಲದೆ ನಿನಗೆ ಸುಖವಿಲ್ಲ, ಕಲಹವಿಲ್ಲದೆ ಸಹ ನಿನಗೆ ಸುಖವಿಲ್ಲ।

Verse 39

नारदः कुरुते चान्यदन्यत्कुर्वंति ब्राह्मणाः । ममापि कौतुकं जातं महर्षे वद सत्वरम्

ನಾರದನು ಒಂದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ। ನನಗೂ ಕುತೂಹಲ ಉಂಟಾಗಿದೆ—ಮಹರ್ಷೇ, ಬೇಗನೆ ಹೇಳು।

Verse 40

नारद उवाच । पाद्मकल्पे व्यतिक्रांते रात्र्यंते शृणु वामन । ब्रह्माण्डं वारिणा व्याप्तमन्यत्किं चिन्न विद्यते

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಾಮನ, ಕೇಳು. ಪದ್ಮಕಲ್ಪವು ಕಳೆದ ಬಳಿಕ, ರಾತ್ರಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಸಮಸ್ತ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ಜಲದಿಂದ ವ್ಯಾಪ್ತವಾಯಿತು; ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.

Verse 41

अप्सु शेते देवदेवः स च नारायणः स्मृतः । स ब्रह्मा स शिवो नास्ति भेदस्तेषां परस्परम्

ದೇವದೇವನು ಮಹಾಜಲಗಳಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ನಾರಾಯಣನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನೇ ಬ್ರಹ್ಮ, ಅವನೇ ಶಿವ—ಅವರ ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ಭೇದವಿಲ್ಲ.

Verse 42

यदा भवंति ते भिन्ना स्तदा देवत्रयं च ते । कर्त्तुं वाराहकल्पं तु भिन्ना जातास्त्रयस्तदा

ಅವರು ಭಿನ್ನರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ, ಅವರನ್ನು ದೇವತ್ರಯವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ವರಾಹಕಲ್ಪದ ಕಾರ್ಯಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಆಗ ಅವರು ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳಾದರು.

Verse 43

ब्रह्मविष्णुहरा देवा रजःसत्त्वतमोमयाः । सृष्टिं ब्रह्मा करोत्येवं तां च पालयते हरिः

ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಹರ ಎಂಬ ದೇವರುಗಳು ರಜಃ-ಸತ್ತ್ವ-ತಮೋ ಗುಣಮಯರು. ಹೀಗೆ ಬ್ರಹ್ಮ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಹರಿಯು ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 44

हरः संहरते सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् । एवं प्रवर्त्य देवेश उपविष्टा वरासने । कैलासशिखरे रम्ये मंत्रयंति परस्परम्

ಹರನು ಚರಾಚರಸಹಿತ ಸಮಸ್ತ ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ವಿಶ್ವಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೊಳಿಸಿ, ದೇವೇಶ್ವರರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ರಮ್ಯ ಕೈಲಾಸಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಮಂತ್ರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 45

त्रयाणां को वरो देवः को ज्येष्ठः को गुणाधिकः । चतुर्थो नास्ति यो वेत्ति सहसा ते त्रयः स्थिताः

ಆ ಮೂವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವರು ಯಾರು? ಜ್ಯೇಷ್ಠನು ಯಾರು? ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕನು ಯಾರು? ತೀರ್ಮಾನಿಸುವ ನಾಲ್ಕನೇವನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಮೂವರು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಶಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತರು।

Verse 46

तेभ्यः समुत्थितं ज्योतिरेकीभूतं तदंबरे । कालमानेन युक्तं तद्भ्राम्ते रविमंडलम्

ಅವರಿಂದ ಒಂದು ಜ್ಯೋತಿ ಉದ್ಭವಿಸಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಏಕೀಭೂತವಾಗಿ ಒಂದೇ ಮಹಾಜ್ವಾಲೆಯಾಯಿತು. ಕಾಲಮಾನಕ್ಕೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಅದು ರವಿಮಂಡಲರೂಪದಲ್ಲಿ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 47

अहं ज्येष्ठो ह्यहं ज्येष्ठो वादोऽभूद्धरब्रह्मणोः । द्वयोर्विवदतोः क्रोधात्संजातोऽहं मुखात्प्रभो

“ನಾನೇ ಜ್ಯೇಷ್ಠನು—ನಾನೇ ಜ್ಯೇಷ್ಠನು!” ಎಂದು ಹರ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮರ ನಡುವೆ ವಾದ ಉಂಟಾಯಿತು. ಆ ಇಬ್ಬರು ವಾದಿಸುವಾಗ ಹುಟ್ಟಿದ ಕ್ರೋಧದಿಂದ, ಪ್ರಭೋ, ನಾನು ಮುಖದಿಂದ ಜನಿಸಿದೆನು।

Verse 48

कथं देव न जानासि यदुक्तं ब्रह्मणा तदा । दशावतारास्ते रंतुं मत्स्यकूर्मादयः पुरा

ಓ ದೇವಾ, ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ನೀನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯದೆ ಇದ್ದೀಯ? ಮತ್ಸ್ಯ, ಕೂರ್ಮ ಮೊದಲಾದ ನಿನ್ನ ದಶಾವತಾರಗಳು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯಲೀಲಾರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದವು ಅಲ್ಲವೇ?

Verse 49

रुद्रेण वारिता गत्वा कलहो वो न युज्यते । तथैव कृतवान्विष्णुरवतारान्दशैव तान्

ರುದ್ರನು ತಡೆದು—ಹೋಗಿರಿ, ಈ ಕಲಹ ನಿಮಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ ಎಂದನು. ಆದರೂ ವಿಷ್ಣುವು ಆ ದಶಾವತಾರಗಳನ್ನೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಧರಿಸಿದನು।

Verse 50

कल्पादौ ब्रह्मणो वक्त्रात्संजातोऽहं द्विजोत्तम । कलहाजन्म मे यस्मात्तस्मान्मे कलहः प्रियः

ಕಲ್ಪಾರಂಭದಲ್ಲಿ ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಮುಖದಿಂದ ಜನಿಸಿದೆನು, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ. ನನ್ನ ಜನ್ಮ ಕಲಹದಿಂದ ಆದ್ದರಿಂದ ಕಲಹವೇ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯ.

Verse 51

कल्पादौ सृजता पूर्वं चिन्वितं ब्रह्मणा स्वयम् । वेदान्तिना कथं सृष्टिः कर्त्तव्याऽहो हरे मया

ಕಲ್ಪಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ಸ್ವಯಂ ಬ್ರಹ್ಮನು ಚಿಂತಿಸಿದನು— ‘ಓ ಹರಿ! ನಾನು ವೇದಾಂತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವೆ; ಈ ಸೃಷ್ಟಿಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಲಿ?’

Verse 52

नष्टान्वेदान्न जानामि क्व वेदास्ते गता इति । पृथ्वीमपि न जानामि किं स्थाने किमधो गता

ನಷ್ಟವಾದ ವೇದಗಳು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದವು ಎಂಬುದು ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು. ಭೂಮಿಯೂ ಎಲ್ಲಿದೆ— ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ, ಅಥವಾ ಯಾವ ಅಧೋಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಿದೆ— ಅದೂ ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು.

Verse 54

जले जलेचरो मत्स्यो महानद्यां भविष्यसि । आदाय वेदान्वेगेन मम त्वं दातुमर्हसि

ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೀನು ಜಲಚರ ಮತ್ಸ್ಯನಾಗಿ ಮಹಾನದಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವೆ. ವೇದಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನನಗೆ ನೀಡಬೇಕಾಗಿದೆ.

Verse 55

तथा च कृतवान्देवो मत्स्यरूपं जले महत् । वेदान्समानयामास ददौ च ब्रह्मणे पुरा । कूर्मरूपं पुनः कृत्वा मंदरं धारयिष्यसि

ಆಗ ದೇವನು ವಿಶಾಲ ಜಲದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಮತ್ಸ್ಯರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು; ವೇದಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ತಂದು ಹಿಂದೆ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ನೀಡಿದನು. ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಕೂರ್ಮರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದು ನೀನು ಮಂದರ ಪರ್ವತವನ್ನು ಧರಿಸುವೆ.

Verse 56

इत्युक्तो ब्रह्मणा विष्णुर्लक्ष्मीस्त्वां वरयिष्यति । पुरा चित्रं चरित्रं ते मथने दृष्टवानहम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ—“ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನಿನ್ನನ್ನೇ ವರಿಸುವಳು. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಮಥನದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ವಿಚಿತ್ರ ಲೀಲೆಯನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆನು” ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು.

Verse 57

यदा रसातलं प्राप्ता पृथिवी नैव दृश्यते । ब्रह्मांडार्थे स्थानकृते तत्र सा नैव दृश्यते

ಪೃಥ್ವಿ ರಸಾತಲಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದಾಗ ಅವಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ; ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಕಾರ್ಯಾರ್ಥವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೂ ಅವಳು ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.

Verse 58

वाराहं क्रियतां रूपं ब्रह्मणा प्रेरितः स्वयम् । महावराहरूपं स कृत्वा भूमेरधो गतः

“ವರಾಹರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸು” ಎಂದು ಬ್ರಹ್ಮನು ಸ್ವತಃ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದನು. ಆಗ ಅವನು ಮಹಾವರಾಹರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿಕೊಂಡು ಭೂಮಿಯ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿದನು.

Verse 59

उद्धृत्य च तदा विष्णुर्दंष्ट्राग्रेण वसुंधराम् । स निनाय यथास्थानं मुस्तां व धरणीतलात्

ಆಗ ವಿಷ್ಣುವು ತನ್ನ ದಂಷ್ಟ್ರಾಗ್ರದಲ್ಲಿ ವಸುಂಧರೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಯಥಾಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದನು—ಧರಣೀತಲದಿಂದ ಮುಸ್ತಾ ಹುಲ್ಲಿನ ಗುಚ್ಛವನ್ನು ಎತ್ತಿದಂತೆ.

Verse 60

अवतारं तृतीयं वै हरस्यापि मनोहरम् । येन सा पृथिवी पृथ्वी पर्वतैः सहिता धृता

ಇದು ಹರಿಯ ಮೂರನೆಯ ಮನೋಹರ ಅವತಾರ; ಇದರ ಮೂಲಕ ಪರ್ವತಗಳೊಡನೆ ಈ ಪೃಥ್ವಿ ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ದೃಢವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಯಿತು.

Verse 61

चतुर्थं नरसिंहं वै कथयामि सुदारुणम् । आदित्या अदितेः पुत्रा दितेः पुत्रौ महावलौ

ಇದೀಗ ನಾನು ನಾಲ್ಕನೇ ಅವತಾರವಾದ ಅತ್ಯಂತ ಉಗ್ರ ನರಸಿಂಹನನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದಿತ್ಯರು ಅದಿತಿಯ ಪುತ್ರರು; ದಿತಿಯ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಮಹಾಬಲಿಗಳು.

Verse 62

हिरण्यकशिपुर्दैत्यो हिरण्याक्षो महाबलः । स्वर्गे देवाः स्थिताः सर्वे पाताले दैत्यदानवाः

ದೈತ್ಯ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲಿ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷ—ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು; ದೈತ್ಯ-ದಾನವರು ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು.

Verse 63

हिरण्यकशिपुश्चक्रे दैत्यो राज्यं रसातले । मनुपुत्रा धरापृष्ठे स्थापिता देवदानवैः

ದೈತ್ಯ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ರಸಾತಲದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ಮನುವಿನ ಪುತ್ರರು ದೇವ-ದಾನವರಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.

Verse 64

क्रमेणाभ्यासयोगेन भिन्नांश्चक्रे स चैकतः । प्राणापानव्यानोदानसमानाख्यांश्च मारुतान्

ಕ್ರಮೇಣ ಅಭ್ಯಾಸಯೋಗದ ಶಿಸ್ತುಗಳಿಂದ ಅವನು ವಿಭಜಿತ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಂದಾಗಿಸಿದನು; ಪ್ರಾಣ, ಅಪಾನ, ವ್ಯಾನ, ಉದಾನ, ಸಮಾನ ಎಂಬ ವಾಯುಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು.

Verse 65

सप्तद्वीपवतीं पृथ्वीं गृहीत्वा साऽमरावतीम् । ग्रहीतुकामो बुभुजे पुत्रपौत्रैः कृतादरः

ಸಪ್ತದ್ವೀಪಯುಕ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ನಂತರ ಅಮರಾವತಿಯನ್ನು ಸಹ ಗ್ರಹಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದನು; ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಆದರದಿಂದ ಭೋಗವಿಲಾಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು.

Verse 66

प्रह्लादप्रमुखान्पुत्रान्स पीडयति मंदधीः । पुत्रेषु पाठ्यमानेषु प्रह्लादोऽपि पपाठ तत्

ಆ ಮಂದಬುದ್ಧಿಯವನು ಪ್ರಹ್ಲಾದಪ್ರಮುಖ ಪುತ್ರರನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಪುತ್ರರಿಗೆ ಪಾಠವನ್ನು ಓದಿಸಿ ರಟಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಪ್ರಹ್ಲಾದನೂ ಅದೇ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 67

येन वै पठ्यमानेन जायते तस्य वेदना । भुवनद्वयराज्येन दैत्यो देवान्न मन्यते

ಯಾವ ಪಾಠವನ್ನು ಪಠಿಸಿದಾಗ ಅವನಿಗೆ ವೇದನೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿತ್ತೋ, ಅದೇ ಪಾಠ. ಎರಡು ಲೋಕಗಳ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಆ ದೈತ್ಯನು ದೇವರನ್ನು ಮಾನಿಸಲಿಲ್ಲ।

Verse 68

तपसा तोषितो ब्रह्मा ददौ तस्मै वरं प्रभुः । अमरत्वं स देवेभ्यो मनुष्येभ्यः सुरोत्तम

ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ತೃಪ್ತನಾದ ಪ್ರಭು ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವನಿಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು—ಓ ಸುರೋತ್ತಮ! ದೇವರಿಂದಲೂ ಮನುಷ್ಯರಿಂದಲೂ ಅಮರತ್ವ (ಅಭಯ) ದತ್ತವಾಯಿತು।

Verse 69

कस्मादपि न मे भूयान्मरणं यदि चेद्भवेत् । किंचित्सिंहो नरः किंचिद्यो भवेद्धरणीधरः

ಯಾವುದರಿಂದಲೂ ನನಗೆ ಮರಣ ಬಾರದಿರಲಿ; ಮರಣ ಅನಿವಾರ್ಯವಾದರೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಿಂಹ ಸ್ವಲ್ಪ ನರನಾದ, ಧರಣೀಧರನಾದವನಿಂದಲೇ ಆಗಲಿ।

Verse 70

तस्मात्कररुहैभिन्नो मरिष्ये न धरातले । एवं भविष्यतीत्युक्त्वा गतो ब्रह्मा च विस्मयम्

ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಧರಾತಲದಲ್ಲಿ ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ; ನಖಗಳಿಂದ ಚೀರಲ್ಪಟ್ಟಾಗಲೇ ನನ್ನ ಮರಣ. “ಹೀಗೆಯೇ ಆಗುವುದು” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಹೊರಟನು।

Verse 71

कालेन गच्छता तस्य संजातो विग्रहो महान् । देवाः किं मे करिष्यंति विष्णुना किं प्रयोजनम्

ಕಾಲ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವನ ದರ್ಪವೂ ಬಲವೂ ಮಹತ್ತಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು. ಅವನು ಹೇಳಿದನು—“ದೇವರುಗಳು ನನಗೆ ಏನು ಮಾಡಬಲ್ಲರು? ವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದ ನನಗೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?”

Verse 72

यष्टव्योऽहं सदा यज्ञै रुद्रः किं मे करिष्यति । एवं हि वर्त्तमानस्य प्रह्लादः स्तौति तं हरिम्

ಅವನು ಹೇಳಿದನು—“ನಾನು ಸದಾ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಪೂಜ್ಯನು; ರುದ್ರನು ನನಗೆ ಏನು ಮಾಡಬಲ್ಲನು?” ಇಂತಾಗಿದ್ದರೂ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಆ ಹರಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನು.

Verse 73

येनास्य जायते मृत्युस्तमेव स्मरते हरिम् । यदासौ वार्यमाणोऽपि विरौति च हरिं हरिम्

ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಮರಣವು ಸಂಭವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಆ ಹರಿಯನ್ನೇ ಅವನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಡೆಯಲಾದರೂ ಅವನು ಕೂಗುತ್ತಾನೆ—“ಹರಿ! ಹರಿ!”

Verse 74

चतुर्भुजं शंखगदासिधारिणं पीतांबरं कौस्तुभ लाञ्छितं सदा । स्मरामि विष्णुं जगदेकनायकं ददाति मुक्तिं स्मृतमात्र एव यः

ನಾನು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಚತುರ್ಭುಜನು, ಶಂಖ-ಗದೆ-ಖಡ್ಗಧಾರಿ, ಪೀತಾಂಬರಧಾರಿ, ಸದಾ ಕೌಸ್ತುಭಲಾಂಛಿತ, ಜಗದೇಕನಾಯಕ; ಸ್ಮರಣಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವವನು.

Verse 75

अनेन वचसा क्षुब्धो दैत्यो देत्यान्दि देश ह । मारयध्वं तु तं दुष्टं गज सर्पजलाग्नितः

ಈ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ದೈತ್ಯನು ದಾನವರಿಗೆ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿದನು—“ಆ ದುಷ್ಟನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಿರಿ—ಆನೆಯಿಂದ, ಸರ್ಪದಿಂದ, ನೀರಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ!”

Verse 76

प्रह्लाद उवाच । गजेपि विष्णुर्भुजगेऽपि विष्णुर्जलेऽपि विष्णुर्ज्वलनेऽपि विष्णुः । त्वयि स्थितो दैत्य मयि स्थितश्च विष्णुं विना दैत्यगणाऽपि नास्ति

ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಹೇಳಿದನು: ಆನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ವಿಷ್ಣು, ಹಾವಿನಲ್ಲಿಯೂ ವಿಷ್ಣು, ನೀರಿನಲ್ಲಿಯೂ ವಿಷ್ಣು, ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿಯೂ ವಿಷ್ಣು ಇದ್ದಾನೆ. ಎಲೈ ದೈತ್ಯನೇ, ಅವನು ನಿನ್ನಲ್ಲಿಯೂ ಇದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ನನ್ನಲ್ಲಿಯೂ ಇದ್ದಾನೆ; ವಿಷ್ಣು ಇಲ್ಲದೆ ದೈತ್ಯ ಸಮೂಹಕ್ಕೂ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿಲ್ಲ.

Verse 77

यदा स मार्यमाणोऽपि मृत्युं प्राप्नोति न क्वचित् । हिरण्यकशिपोर्वक्षो दह्यते क्रोधवह्निना । तदा शिक्षयितुं पुत्रं मुखाग्रे संनिवेश्य च

ಹೊಡೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವನಿಗೆ ಸಾವು ಬಾರದಿದ್ದಾಗ, ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿನ ಎದೆಯು ಕೋಪಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಉರಿಯತೊಡಗಿತು. ಆಗ ಮಗನನ್ನು 'ಶಿಕ್ಷಿಸಲು' ಅವನು ತನ್ನ ಮುಖದ ಎದುರಿಗೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿಕೊಂಡನು.

Verse 78

वचोभिः कठिनैः पुत्रं स्वयं हन्तुं समुद्यतः । धिक्त्वा नारायणं स्तौषि ममारिं स्तौषि चेत्पुनः

ಕಠೋರ ಮಾತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಮಗನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಸಿದ್ಧನಾದನು: "ಧಿಕ್ಕಾರವಿರಲಿ! ನೀನು ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೀಯಾ! ನೀನು ಮತ್ತೆ ನನ್ನ ಶತ್ರುವಿನ ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿದರೆ...!"

Verse 79

पुष्पलावं लविष्यामि शिरस्तेऽहं वरासिना । अहं विष्णुरहं ब्रह्मा रुद्र इन्द्रो वरं वद

"ಹೂವಿನ ಗೊಂಚಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವಂತೆ, ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವೆನು. ನಾನೇ ವಿಷ್ಣು, ನಾನೇ ಬ್ರಹ್ಮ, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರ—ವರವನ್ನು ಕೇಳು!"

Verse 80

आत्मीयं पितरं मुक्त्वा कमन्यं स्तौषि बालक

"ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ತಂದೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಎಲೈ ಬಾಲಕನೇ, ನೀನು ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ?"

Verse 81

यदा न पठते बालः स्तौति नो पितरं स्वकम् । दण्डेनाहत्य गुरुणा प्रह्लादः प्रेरितः पुनः । वदैकं वचनं शिष्य देहि मे गुरुदक्षिणाम्

ಬಾಲನು ಪಾಠವನ್ನು ಹೇಳದೆ, ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸದೆ ಇದ್ದಾಗ, ಗುರುವು ದಂಡದಿಂದ ಹೊಡೆದು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದನು— “ಶಿಷ್ಯಾ, ಒಂದೇ ವಾಕ್ಯ ಹೇಳು; ನನಗೆ ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆ ಕೊಡು।”

Verse 82

यथा मे तुष्यते स्वामी ददाति विपुलं धनम्

ನನ್ನ ಸ್ವಾಮಿ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟು ನನಗೆ ಅಪಾರ ಧನವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವಂತೆ।

Verse 83

प्रह्लाद उवाच । प्रहरस्व प्रथमं मां करिष्ये वचनं गुरो । स्तौमि विष्णुमहं येन त्रैलोक्यं सचराचरम्

ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಹೇಳಿದನು— “ಮೊದಲು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಹಾರಮಾಡಿರಿ; ಗುರುವರ್ಯ, ನಿಮ್ಮ ವಚನವನ್ನು ನಾನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ— ಅವರಿಂದ ಚರಾಚರಸಹಿತ ತ್ರಿಲೋಕ ಧಾರಿತವಾಗಿದೆ।”

Verse 84

कृतं संवर्द्धितं शांतं स मे विष्णुः प्रसीदतु । ब्रह्मा विष्णुर्हरो विष्णु रिन्द्रो वायुर्यमोऽनलः

ಸೃಷ್ಟಿಸುವ, ಪೋಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಆ ವಿಷ್ಣು ನನಗೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ. ಬ್ರಹ್ಮವೂ ವಿಷ್ಣು, ಹರನೂ ವಿಷ್ಣು; ಇಂದ್ರ, ವಾಯು, ಯಮ ಮತ್ತು ಅನಲವೂ ವಿಷ್ಣುವೇ.

Verse 85

प्रकृत्यादीनि तत्त्वानि पुरुषं पंचविंशकम् । पितृदेहे गुरोर्देहे मम देहेऽपि संस्थितः

ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ತತ್ತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೆಯ ಪುರುಷ— ಅವನೇ ತಂದೆಯ ದೇಹದಲ್ಲಿ, ಗುರುವಿನ ದೇಹದಲ್ಲಿ, ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ।

Verse 86

एवं जानन्कथं स्तौमि म्रियमाणं नराधमम्

ಇಂತೆ ತಿಳಿದು, ಮರಣಾಸನ್ನನಾದ ಆ ನರಾಧಮನನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಸ್ತುತಿಸಲಿ?

Verse 87

गुरुरुवाच । नरेषु कोऽधमः शिष्य जन्मादिमरणेऽधम । कथं न पितरं स्तौषि म्रियमाणो हरिं हरिम्

ಗುರು ಹೇಳಿದರು—ಶಿಷ್ಯಾ, ಜನನಮರಣವೇ ಅಧಮವಾಗಿರುವಾಗ ನರರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಅಧಮ? ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀನು ಪಿತೃಸ್ವರೂಪನಾದ ಹರಿ, ಹರಿ ಯನ್ನು ಏಕೆ ಸ್ತುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ?

Verse 89

भये राजकुले युद्धे व्याधौ स्त्रीसंगमे वने । अशक्तौ वाऽथ संन्यासे मरणे भूमिसंस्थिताः । स्मरंति मातरं मूर्खाः पितरं च नराधमाः

ಭಯದಲ್ಲಿ, ರಾಜಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ರೋಗದಲ್ಲಿ, ಸ್ತ್ರೀಸಂಗದಲ್ಲಿ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ; ಅಶಕ್ತತೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಂನ್ಯಾಸದಲ್ಲೂ; ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವಾಗ—ಮೂಢರು ತಾಯಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ, ನರಾಧಮರು ತಂದೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 90

माता नास्ति पिता नास्ति नास्ति मे स्वजनो जनः । हरिं विना न कोऽप्यस्ति यद्युक्तं तद्विधीयताम्

ತಾಯಿ ಇಲ್ಲ, ತಂದೆ ಇಲ್ಲ; ನನಗೆ ಸ್ವಜನರೂ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಹರಿ ಇಲ್ಲದೆ ನನಗೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ಯುಕ್ತವಾದದ್ದೇ ನೆರವೇರಲಿ.

Verse 91

इत्यादिवचनैः क्रुद्धो हन्तुं दैत्यः समुत्थितः । तदा माता समागत्य पुत्रस्य पुरतः स्थिता

ಇಂತಹ ವಚನಗಳಿಂದ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ದೈತ್ಯನು ಕೊಲ್ಲಲು ಎದ್ದು ನಿಂತನು. ಆಗ ತಾಯಿ ಬಂದು ಮಗನ ಮುಂದೆಯೇ ನಿಂತಳು.

Verse 92

भ्रातरः स्वजनो भगिनी भाषते मा हरिं वद । अहं माता स्वसा चेयं भ्रातरः स्वजनो जनः । यथा संमिलितैर्वत्स स्थीयते वहुवासरम्

ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು—“ಸಹೋದರರೇ, ಸ್ವಜನರೇ, ಸಹೋದರಿಯೇ! ‘ಹರಿ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಡಿ. ನಾನು ನಿಮ್ಮ ತಾಯಿ; ಇವಳು ನಿಮ್ಮ ಸಹೋದರಿ; ಇವರು ನಿಮ್ಮ ಸಹೋದರರು—ನಿಮ್ಮವರೇ. ವತ್ಸ, ನಮ್ಮೆಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅನೇಕ ದಿನಗಳು ಇಲ್ಲಿ ತಂಗು.”

Verse 93

गंतुं न विद्यते शक्तिर्जलमध्ये ममाधुना । अवतारैस्त्वया कार्यं दशभिः सृष्टिरक्षण म्

“ಈಗ ಈ ಜಲಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗುವ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ದಶಾವತಾರಗಳ ಮೂಲಕ ಸೃಷ್ಟಿರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.”

Verse 94

यस्याः पीतं मया मूत्रं पुरीषमुदरे बहु । सा माता नरकोऽस्माकमग्रे वक्तुं न शक्यते

“ಯಾರ ಮೂತ್ರವನ್ನು ನಾನು ಕುಡಿದೇನೋ, ಯಾರ ಉದರದಲ್ಲಿ ನಾನು ಬಹಳ ಮಲವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದೇನೋ—ಅವಳೇ ನನ್ನ ತಾಯಿ. ಆದರೆ ಅವಳನ್ನು ನಿಂದಿಸಿದರೆ ಬರುವ ನರಕಫಲವನ್ನು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.”

Verse 95

निर्मितो न द्वितीयस्तु निर्मितो विश्वकर्मणा । त्वादृशस्तु पुमान्कश्चिद्यस्य नो हदये हरिः

“ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರೂ ನಿನ್ನಂತ ಎರಡನೆಯವನು ಇಲ್ಲ. ಆದರೂ ನಿನ್ನಂತಹವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹರಿ ವಾಸಿಸದಿದ್ದರೆ, ಅವನು ಎಂಥ ಪುರುಷ?”

Verse 96

दशमासं ध्रुवं मन्ये मूत्रं पास्यति तर्पितः । भ्रातरो भ्रातरः सत्यं गर्भेऽपि स्युः कथं यदि

“ಹತ್ತು ತಿಂಗಳು, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ, ಗರ್ಭಸ್ಥ ಶಿಶು ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಮೂತ್ರವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತದೆ. ‘ಸಹೋದರರು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸಹೋದರರು’ ಎಂದಾದರೆ, ಗರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಹಾಗೆ ಹೇಗೆ ಇರಬಹುದು?”

Verse 97

युध्यतस्तान्कथं माता वराकी वारयिष्यति । स्वजनो दृश्यते वृद्धः परेषु पण्डितायते

ಅವರು ಯುದ್ಧಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಆ ದುರ್ದೈವಿ ತಾಯಿ ಅವರನ್ನು ಹೇಗೆ ತಡೆಯಬಲ್ಲಳು? ತನ್ನವರ ನಡುವೆ ಮಾತ್ರ ಅವನು ‘ಹಿರಿಯ’ನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ; ಪರರ ನಡುವೆ ಪಂಡಿತನಂತೆ ನಟಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 98

कुटुंबं भण्यते कस्माद्यश्च नायाति याति च । बंधनं च कुटुम्बस्य जायते नरकाय नः

ಯಾವುದು ನಿಜವಾಗಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ನಿಜವಾಗಿ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ—ಅದನ್ನು ‘ಕುಟುಂಬ’ವೆಂದು ಏಕೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? ಕುಟುಂಬಾಸಕ್ತಿ ಬಂಧನವಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ನರಕಸಮಾನ ದುಃಖದ ಕಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.

Verse 99

माता मे विद्यते चान्या पितान्यो भ्रातरश्च ये । स्वसा स्वजनसम्वन्धं ज्ञात्वा मुक्तिमवाप्नुयात्

ನನಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ತಾಯಿ ಇದೆ, ಮತ್ತೊಂದು ತಂದೆ ಇದೆ, ಇನ್ನೂ ಬೇರೆ ಸಹೋದರರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ‘ಸಹೋದರಿ’ ಮತ್ತು ‘ಸ್ವಜನ’ಗಳ ನಿಜ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 100

माता प्रकृतिरस्माकं स्वसा बुद्धिर्निगद्यते । अहंकारस्ततो जातो योऽहमित्यनुमीयते

ಪ್ರಕೃತಿ ನಮ್ಮ ತಾಯಿ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಬುದ್ಧಿ ನಮ್ಮ ಸಹೋದರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ಅಹಂಕಾರ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಅದರಿಂದಲೇ ‘ನಾನು’ ಎಂಬ ನಿಶ್ಚಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 101

तन्मात्राः सोदराः पञ्च ये गच्छन्ति सहैव मे । एषा प्रकृतिरस्माकं विकारः स्वजनो मम

ಐದು ತನ್ಮಾತ್ರಗಳು ನನ್ನ ಸಹೋದರರು; ಅವರು ನನ್ನೊಡನೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ನಮ್ಮ ಪ್ರಕೃತಿ; ಅದರ ವಿಕಾರವನ್ನೇ ನಾನು ‘ನನ್ನ ಸ್ವಜನ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇನೆ.

Verse 102

एतेषां वाहको यस्तु पुरुषः पञ्च विंशकः । स मे पिता शरीरेऽस्मिन्परमात्मा हरिः स्थितः

ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೊತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೆಯ ಪುರುಷನೇ ನನ್ನ ತಂದೆ. ಈ ದೇಹದಲ್ಲೇ ಪರಮಾತ್ಮ ಹರಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 103

यद्यसौ चित्यन्ते चित्ते दृश्यते हृदये हरिः । अणिमादिगुणैश्वर्यं पदं तस्यैव जायते

ಹರಿಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲೂ ಹೃದಯದಲ್ಲೂ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅಣಿಮಾದಿ ಗುಣೈಶ್ವರ್ಯಯುಕ್ತ ಪದವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 104

भवता सम्मतं राज्यं तन्मे नित्यं तृणैः समम् । यत्र नो पूज्यते विष्णुर्ब्रह्मा रुद्रोऽनिलोऽनलः

ನೀನು ಒಪ್ಪುವ ರಾಜ್ಯವು ನನಗೆ ಸದಾ ತೃಣಸಮಾನ; ಅಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಪೂಜೆ ಇಲ್ಲ, ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ಇಲ್ಲ, ರುದ್ರನಿಗೂ ಇಲ್ಲ, ವಾಯುವಿಗೂ ಇಲ್ಲ, ಅಗ್ನಿಗೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 105

प्रत्यक्षो दृश्यते यस्तु निरालम्बो भ्रमत्यसौ । स एव भगवान्विष्णुर्य एते गगने स्थिताः

ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ ಸಂಚರಿಸುವುದೇ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು; ಗಗನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವನು ಸಹ ಅವನೇ.

Verse 106

ध्रुवे बद्धा ग्रहाः सर्वे य एतेऽप्युडवः स्थिताः । ते सर्वे विष्णुवचसा न पतंति धरातले

ಧ್ರುವನಿಗೆ ಬಂಧಿತವಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ ಈ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೂ—ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 107

काले विनाशः सर्वेषां तेनैव विहितः स्वयम् । इति संचिंत्य मे नास्ति भवद्भ्यो मरणाद्भयम्

ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಎಲ್ಲರ ನಾಶವನ್ನೂ ಅವನೇ ಸ್ವಯಂ ವಿಧಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸಿ, ನಿಮ್ಮ ಕಾರಣದಿಂದ ನನಗೆ ಮರಣಭಯವಿಲ್ಲ.

Verse 108

इति तद्वचनस्यांते पदा हत्वा पिताऽब्रवीत् । कुत्राऽसौ हन्मि तत्पूर्वं पश्चात्त्वां हरिभाषिणम्

ಆ ಮಾತುಗಳು ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ ತಂದೆ ಕಾಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆದು ಹೇಳಿದನು—“ಅವನು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ? ಮೊದಲು ಅವನನ್ನೇ ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ; ನಂತರ ಹರಿಯನ್ನು ಹೇಳುವ ನಿನ್ನನ್ನು!”

Verse 109

प्रह्लाद उवाच । पृथिव्यादीनि भूतानि तान्येव भगवान्हरिः । स्थले जले किं बहुना सर्वं विष्णुमयं जगत्

ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಹೇಳಿದನು—ಭೂಮಿ ಮೊದಲಾದ ಭೂತಗಳೇ ಭಗವಾನ್ ಹರಿ. ನೆಲದಲ್ಲೂ ನೀರಲ್ಲೂ—ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಲಿ? ಸರ್ವ ಜಗತ್ತು ವಿಷ್ಣುಮಯ.

Verse 110

तृणे काष्ठे गृहे क्षेत्रे द्रव्ये देहे स्थितो हरिः । ज्ञायते ज्ञानयोगेन दृश्यते किं नु चक्षुषा

ಹುಲ್ಲು, ಮರ, ಮನೆ, ಹೊಲ, ಸಂಪತ್ತು, ದೇಹ—ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಿಯೇ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಜ್ಞಾನಯೋಗದಿಂದ ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಕೇವಲ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಹೇಗೆ ಕಾಣುವನು?

Verse 111

ब्रह्मालये याति रसातले वा धरातलेऽसौ भ्रमति क्षणेन । आघ्राति गन्धं विदधाति सर्वं शृणोति जानाति स चात्र विष्णुः

ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ, ಅಥವಾ ರಸಾತಲಕ್ಕೆ, ಅಥವಾ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಾಸನೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಕೇಳಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ—ಇಲ್ಲಿಯೇ ಅವನೇ ವಿಷ್ಣು.

Verse 112

इत्युक्तः सहजां मायां त्यक्त्वा सिंहासनोत्थितः । दृढं परिकरं बद्ध्वा खङ्गं चाकृष्य चोज्ज्वलम्

ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವನು ತನ್ನ ಸಹಜ ಮಾಯೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಸಿಂಹಾಸನದಿಂದ ಎದ್ದನು. ಕಟಿಬಂಧವನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಎಳೆದನು.

Verse 113

हत्वा तं फलकाग्रेण बभाषे दुस्सहं वचः । इदानीं स्मर रे विष्णुं नो चेज्जवलितकु ण्डलम् । पतिष्यति शिरो भूमौ फलं पक्वं यथा नगात्

ಖಡ್ಗದ ಅಗ್ರದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಹೊಡೆದು ಅವನು ದುಸ್ಸಹವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು—“ಈಗಲೇ, ಓ ದುಷ್ಟನೇ, ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸು! ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಜ್ವಲಿಸುವ ಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾದ ನಿನ್ನ ಶಿರಸ್ಸು ಪಕ್ವ ಫಲವು ಮರದಿಂದ ಬೀಳುವಂತೆ ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳುವುದು.”

Verse 114

नो चेद्दर्शय तं विष्णुमस्मात्स्तंभाद्विनिर्गतम् । प्रह्लादस्तु भयं त्यक्त्वा चक्रे पद्मासनं भुवि

“ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಈ ಸ್ತಂಭದಿಂದಲೇ ಹೊರಬರುವ ಆ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ತೋರಿಸು!” ಎಂದನು. ಆದರೆ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಭಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಾಸನವನ್ನು ಮಾಡಿದನು.

Verse 115

विधाय कंधरां नेतुमुच्चैः श्वासं निरुध्य च । हृदि ध्यात्वा हरिं देवं मरणायोन्मुखः स्थितः

ವಧೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವಂತೆ ಕಂಠವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಉಸಿರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹರಿದೇವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಮರಣಕ್ಕೂ ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ನಿಂತನು.

Verse 116

प्रभो मया तदा दृष्टमाश्चर्यं गगनाद्भुवि । पुष्पमाला स्थिता कण्ठे प्रह्लादस्य स्वयं गता

“ಪ್ರಭೋ, ಆಗ ನಾನು ಒಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡೆ—ಆಕಾಶದಿಂದ ಸ್ವಯಂ ಪುಷ್ಪಮಾಲೆ ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದು ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿತು.”

Verse 117

गगनं व्याप्यमानं च किंकिमेवं कृतं जनैः । झटिति त्रुट्यति स्तम्भाच्छब्देन क्षुभितो जनः

ಆಕಾಶವು ಝಣಝಣಿಸುವ ನಾದಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದಂತೆ ಆಯಿತು; ಜನರು “ಇದೇನು?” ಎಂದು ಕೂಗಿದರು. ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ತಂಭವು ಬಿರುಕು ಬಿಟ್ಟಿತು; ಅದರ ಘೋರ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಜನಸಮೂಹ ಕಳವಳಗೊಂಡಿತು.

Verse 118

धरणी याति पातालं द्यौर्वा भूमिं समेष्यति । पतिष्यति शिरो भूमौ खड्गघाताहतं नु किम्

“ಭೂಮಿ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತಿದೆಯೇ, ಅಥವಾ ಆಕಾಶವೇ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆಯೇ? ಖಡ್ಗಘಾತದಿಂದ ಯಾರಾದರೂ ತಲೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳಲಿದೆಯೇ—ಇದೇನು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ?”

Verse 119

तावत्स्तंभाद्विनिष्क्रान्तः सिंहनादो भयंकरः । भूमौ निपतिताः सर्वे दैत्याः शब्देन मूर्च्छिताः

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಸ್ತಂಭದಿಂದ ಭಯಂಕರ ಸಿಂಹನಾದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು; ಆ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತರಾಗಿ ಎಲ್ಲ ದಾನವರು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದರು.

Verse 120

हिरण्यकशिपोर्हस्तात्खड्गचर्म पपात च । न स जानाति किं किमेतदिति पुनःपुनः

ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿನ ಕೈಯಿಂದ ಖಡ್ಗವೂ ಗುರಾಣಿಯೂ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದವು; ಅವನು ಮರುಮರು “ಇದೇನು, ಇದೇನು?” ಎಂದು ಅರ್ಥವಾಗದೆ ನಿಂತನು.

Verse 121

उत्थितो वीक्षते यावत्तावत्पश्यति तं हरिम् । अधो नरं स्थितं सिंहमुपरिष्टाद्विभी षणम्

ಅವನು ಎದ್ದು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಹರಿಯನ್ನು ಕಂಡನು—ಕೆಳಗೆ ಮಾನವರೂಪ, ಮೇಲೆಗೆ ಸಿಂಹರೂಪ; ಭಯಂಕರವಾದ ಆ ರೂಪ.

Verse 122

दंष्ट्रा करालवदनं लेलिहानमिवांबरम् । जाज्वल्यमानवपुषं पुच्छाच्छोटितमस्तकम्

ಭಯಂಕರ ದಂಷ್ಟ್ರೆಗಳೂ ಕರಾಳವಾಗಿ ಬಾಯಿಬಿಟ್ಟ ಮುಖವೂಳ್ಳವನು, ಆಕಾಶವನ್ನೇ ನಕ್ಕಂತೆ ತೋಚಿದನು. ಅವನ ದೇಹ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಬಾಲದ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಅವನ ತಲೆ ಝಟಕಾಡುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 123

महाकण्ठकृतारावं सशब्द मिव तोयदम् । समुच्छ्वसितकेशांतं दुर्निरीक्ष्यं सुरासुरैः

ಅವನ ಮಹಾಕಂಠದಿಂದ ಘೋರ ಗರ್ಜನೆ ಹೊರಟಿತು—ಶಬ್ದಮಾಡುವ ಮೇಘದಂತೆ. ಉಸಿರಾಟದಿಂದ ಅವನ ಕೇಶಾಂತಗಳು ಎದ್ದು ನಿಂತವು; ದೇವಾಸುರರಿಗೂ ಅವನು ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಅಸಹ್ಯನಾದನು.

Verse 124

नरसिंहमथो दृष्ट्वा निपपात पुनः क्षितौ । विगृह्य केशपाशे तं भ्रामयामास चांबरम्

ನರಸಿಂಹನನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದನು. ನರಸಿಂಹನು ಅವನ ಕೇಶಪಾಶವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿಸಿದನು.

Verse 125

भ्रामयित्वा शतगुणं पृथिव्यां समपोथयत् । न ममार स दैत्येन्द्रो ब्रह्मणो वरकारणात्

ನೂರರಷ್ಟು ಸುತ್ತಿಸಿ ಪ್ರಭುವು ಅವನನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಬಡಿದನು. ಆದರೂ ಬ್ರಹ್ಮನ ವರದ ಕಾರಣದಿಂದ ಆ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರನು ಸಾಯಲಿಲ್ಲ.

Verse 126

गगनस्थैस्तदा देवै रुच्चैः संस्मारितो हरिः । दैत्यं जानुनि चानीय वक्षो हृष्टो निरीक्ष्य च

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿದ್ದ ದೇವರುಗಳು ಜೋರಾಗಿ ನೆನಪಿಸಿದಾಗ ಹರಿ ಆ ದೈತ್ಯನನ್ನು ತನ್ನ ಮೊಣಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಎಳೆದುಕೊಂಡನು. ಅವನ ವಕ್ಷಸ್ಥಳವನ್ನು ಉಗ್ರ ಹರ್ಷದಿಂದ ನೋಡಿ, ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಮುಂದಾದನು.

Verse 127

जयजयेति यक्षानां सुराणां सोऽवधारयत् । शब्दं कर्णे भुजौ सज्जौ कृत्वा तौ पद्मलांछितौ

ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ದೇವರುಗಳ “ಜಯ ಜಯ” ಎಂಬ ಘೋಷವನ್ನು ಅವರು ಗಮನದಿಂದ ಆಲಿಸಿದರು. ಬಳಿಕ ಪದ್ಮಲಾಂಛಿತ ಭುಜಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿ, ಆ ಶಬ್ದದಲ್ಲೇ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದರು.

Verse 128

बिभेद वक्षो दैत्यस्य वज्रघातकिणांकितम् । नखैः कुन्दसुमप्रख्यैरस्थिसंघातकर्शितम्

ಕುಂದಪುಷ್ಪದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ನಖಗಳಿಂದ ಅವರು ದೈತ್ಯನ ವಕ್ಷಸ್ಥಲವನ್ನು ಚೀರಿ ಬಿಟ್ಟರು—ವಜ್ರಾಘಾತದ ಗಾಯಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದ ಅಂಕಿತವಾಗಿ, ಅಸ್ಥಿವರೆಗೆ ಕ್ಷೀಣಗೊಂಡಿದ್ದುದನ್ನು.

Verse 129

भिन्ने वक्षसि दैत्येन्द्रो ममारच पपात च । तदा सहर्षमभवत्त्रैलोक्यं सचराचरम्

ವಕ್ಷಸ್ಥಲ ಭಿನ್ನವಾದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರನು ಮೃತನಾಗಿ ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿದನು. ಆಗ ಚರಾಚರ ಸಹಿತ ತ್ರಿಲೋಕವು ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿತು.

Verse 130

ममापि तृप्तिः सञ्जाता प्रसादात्तव केशव । यदा पुरत्रये दग्धे प्रसादाच्छंकरस्य च

ಹೇ ಕೇಶವ! ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನನಗೂ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಯಿತು—ಶಂಕರನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ತ್ರಿಪುರ ದಗ್ಧವಾದಾಗ ಉಂಟಾದಂತೆಯೇ.

Verse 131

हिण्याक्षे पुनर्जाता सा काले विनिपातिते । इदानीं नास्ति मे तृप्तिः कुत्र यामि करोमि किम्

ಹಿಣ್ಯಾಕ್ಷನು ನಿಪಾತಿತನಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದೇ ತೃಪ್ತಿ ಮತ್ತೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಆದರೆ ಈಗ ನನಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಇಲ್ಲ—ನಾನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ, ಏನು ಮಾಡಲಿ?

Verse 132

पृथिव्यां क्षत्रियाः सन्ति न युध्यंते परस्परम् । देवानां दानवैः सार्द्धं नास्ति युद्धं कथं प्रभो

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಇದ್ದರೂ ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ದೇವರುಗಳಿಗೂ ದಾನವರೊಡನೆ ಯುದ್ಧವೇ ಇಲ್ಲ—ಇದು ಹೇಗೆ, ಹೇ ಪ್ರಭೋ?

Verse 133

इदानीं बलिना व्याप्तं त्रैलोक्यं सचराचरम् । पञ्चमो योऽवतारस्ते न जाने किं करिष्यति । वलिनिग्रहकालोऽयं तद्दर्शय जनार्दन

ಈಗ ಬಲಿಯು ಚರಾಚರ ಸಮೇತ ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನೆಲ್ಲ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ನಿನ್ನ ಐದನೇ ಅವತಾರ ಸಮೀಪವಾಗಿದೆ; ಅವನು ಏನು ಮಾಡುವನೋ ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು. ಇದು ಬಲಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕಾಲ—ಆ ದಿವ್ಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸು, ಹೇ ಜನಾರ್ದನ।

Verse 134

सारस्वत उवाच । तदेतत्सकलं श्रुत्वा बभाषे वामनो मुनिम्

ಸಾರಸ್ವತನು ಹೇಳಿದನು: ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಕೇಳಿ ವಾಮನನು ಆ ಮುನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 135

वामन उवाच । शृणु नारद यद्वृत्तं हिण्यकशिपौ हते । दैत्यराजः कृतो राजा प्रह्लादोऽतीव वैष्णवः

ವಾಮನನು ಹೇಳಿದನು: ಹೇ ನಾರದ, ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಹತನಾದ ನಂತರ ನಡೆದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳು. ಅತ್ಯಂತ ವೈಷ್ಣವನಾದ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ದೈತ್ಯರ ರಾಜನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 136

तेन राज्यं धरापृष्ठे कृतं संवत्सरान्बहून् । तस्यापि कुर्वतो राज्यं विग्रहो हि सुरैः समम्

ಅವನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು ರಾಜ್ಯವಾಡಿದನು. ಆದರೂ ರಾಜ್ಯ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ದೇವರೊಡನೆ ಕೂಡ ಸಂಘರ್ಷ ಉಂಟಾಯಿತು.

Verse 137

नो पश्याम्यपि दैत्यानां पूर्ववैरमनुस्मरन् । उत्पाद्य पुत्रान्सबहून्राज्यं चक्रे स पुष्कलम्

ಪೂರ್ವವೈರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದರೂ ಅವನು ದೈತ್ಯರತ್ತ ನೋಡುವುದಕ್ಕೂ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಪುತ್ರರನ್ನು ಪಡೆದು, ಸಮೃದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ವಿಶಾಲ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು।

Verse 138

विरोचनाद्बलिर्जातो बाल एव यदाऽभवत् । एकान्ते स हरिं ज्ञात्वा तदा योगेन केनचित्

ವಿರೋಚನನಿಂದ ಬಲಿ ಜನಿಸಿದನು; ಅವನು ಇನ್ನೂ ಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಯೋಗಸಾಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯನ್ನು ಅರಿತನು।

Verse 139

मुक्त्वा राज्यं प्रियान्पुत्रान्गतोऽसौ गिरिसानुषु । कल्पान्तस्थायिनं देहं तस्य चक्रे जनार्द्दनः

ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರರನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವನು ಪರ್ವತದ ಇಳಿಜಾರಗಳಿಗೆ ಹೋದನು. ಜನಾರ್ದನನು ಅವನಿಗೆ ಕಲ್ಪಾಂತವರೆಗೆ ಇರುವ ದೇಹವನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದನು।

Verse 140

दैत्यानां दानवानां च बहूनां राज्यकारणे । विवादोतीव संजातः को नो राजा भवेदिति

ಅನೇಕ ದೈತ್ಯರು ಮತ್ತು ದಾನವರ ನಡುವೆ ರಾಜ್ಯಕಾರಣದಿಂದ ಭಾರೀ ವಿವಾದ ಉಂಟಾಯಿತು—“ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾರು ರಾಜನಾಗಬೇಕು?”

Verse 141

नारद उवाच । हिण्याक्षस्य ये पुत्राः पौत्राश्च बलवत्तराः । विरोचनप्रभृतयः सन्ति ये बलवत्तराः

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನ ಪುತ್ರರೂ ಪೌತ್ರರೂ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠರು; ವಿರೋಚನ ಮೊದಲಾದವರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಾಬಲಿಗಳು।

Verse 142

वृषपर्वापि बलवान्राज्यार्थे समुपस्थितः । इन्द्रवित्तेशवरुणा वायुः सूर्योनलो यमः

ವೃಷಪರ್ವನೂ ಮಹಾಬಲವಂತನಾಗಿ ರಾಜ್ಯಾರ್ಥವಾಗಿ ಸಮುಪಸ್ಥಿತನಾದನು. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಇಂದ್ರ, ಧನಾಧಿಪ ಕುಬೇರ, ವರುಣ, ವಾಯು, ಸೂರ್ಯ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಯಮ ನಿಂತಿದ್ದರು.

Verse 143

दैत्येन सदृशा न स्युर्बलरूपक्षमादिभिः । औदार्यादिगुणैः कृत्वा सन्तत्या चासुराधिकः

ಬಲ, ರೂಪ, ಕ್ಷಮೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಆ ದೈತ್ಯನಿಗೆ ಸಮಾನರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಔದಾರ್ಯಾದಿ ಗುಣಗಳಿಂದಲೂ ವಂಶಪರಂಪರೆಯಿಂದಲೂ ಅವನು ಅಸುರರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.

Verse 144

शुक्रेणा चार्यमाणास्ते युद्ध्यंते च परस्परम् । अमृताहरणे दौष्ट्यं यदा दैत्याः स्मरन्ति तत्

ಶುಕ್ರನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಯುದ್ಧಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಮೃತಹರಣದ ದ್ರೋಹವನ್ನು ದೈತ್ಯರು ಸ್ಮರಿಸಿದಾಗ ಅವರ ವೈರವು ಉರಿಯುತ್ತದೆ.

Verse 145

पीतावशेषममृतं कस्माद्यच्छंति देवताः । नास्माकमिति संनह्य युध्यन्ते च परस्परम्

“ದೇವತೆಗಳು ಕುಡಿದು ಉಳಿದ ಅಮೃತವನ್ನೇ ಏಕೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ?”—‘ಇದು ನಮ್ಮದಿಲ್ಲ’ ಎಂದುಕೊಂಡು ಅವರು ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜರಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಯುದ್ಧಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 146

कदाचिदपि नो युद्धं विश्रांतिमुपगच्छति । एककार्योद्यता यस्माद्बहवो दैत्यदानवाः

ನಮ್ಮ ಯುದ್ಧವು ಯಾವಾಗಲೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಅನೇಕ ದೈತ್ಯ-ದಾನವರು ಒಂದೇ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸದಾ ಉದ್ಯತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 147

पीत्वाऽमृतं सुरा जाता अमरास्ते जयन्ति च । देवदानवदैत्यानां गन्धर्वोरगरक्षसाम् । विष्णुर्बलाधिको युद्धे तदेतत्कारणं वद

ಅಮೃತವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿ ದೇವರುಗಳು ಅಮರರಾದರು; ಆದ್ದರಿಂದ ಜಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ದೇವ, ದಾನವ, ದೈತ್ಯ, ಗಂಧರ್ವ, ನಾಗ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರೆಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಬಲಿಷ್ಠನು; ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳು.

Verse 148

वामन उवाच । अनादिनिधनः कर्त्ता पाता हर्त्ता जनार्दनः । एकोऽयं स शिवो देवः स चायं ब्रह्मसंज्ञितः । एकस्य तु यदा कार्यं जायते भुवने नृप

ವಾಮನನು ಹೇಳಿದರು—ಜನಾರ್ದನನು ಆದಿ-ಅಂತ್ಯರಹಿತನು; ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಪಾಲಕ ಮತ್ತು ಸಂಹಾರಕ ಅವನೇ. ಅವನೇ ಏಕ ದೇವನು ‘ಶಿವ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವನು; ಅವನೇ ‘ಬ್ರಹ್ಮ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು. ಆದರೆ ಓ ರಾಜನೇ! ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯ ಉದಯವಾದಾಗ…

Verse 149

तस्य देहं समाश्रित्य मृत्युकार्यं कुर्वंति ते । ब्रह्मांडं सकलं विष्णोः करदं वरदो यतः । तस्माद्बलाधिको विष्णुर्न तथान्योऽस्ति कश्चन

ಅವನದೇ ದೇಹವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅವರು ಮರಣಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಸಮಸ್ತ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವೂ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಕರದವಾಗಿದ್ದು, ಅವನೇ ವರದಾತ; ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಷ್ಣು ಬಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು—ಅವನಂತೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬನಿಲ್ಲ.

Verse 150

पालनायोद्यतो विष्णुः किमन्यैश्चर्मचक्षुभिः । इन्द्राद्याश्च सुराः सर्वे विष्णोर्व्यापारकारिणः

ವಿಷ್ಣು ಪಾಲನೆಗಾಗಿ ಸದಾ ಉದ್ಯತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಕೇವಲ ಚರ್ಮಚಕ್ಷುಗಳಿಂದ ನೋಡುವ ಇತರರೇನು ಬೇಕು? ಇಂದ್ರಾದಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವವರಷ್ಟೇ.

Verse 151

सृष्टिं कृत्वा ततो ब्रह्मा कैलासे संस्थितो हरः । न शक्यते सुरैर्विष्णुर्भ्राम्यन्ते भुवनत्रये

ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಬ್ರಹ್ಮನು (ತನ್ನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ) ನಿವೃತ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಹರನು ಕೈಲಾಸದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ದೇವರುಗಳೂ ಗ್ರಹಿಸಲಾರರು; ಅವನು ತ್ರಿಭುವನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವನು.

Verse 152

जगत्यस्मिन्यदा कश्चिद्वैपरीत्येन वर्तते । तस्योच्छेदं समागत्य करोत्येव जनार्दनः

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಧರ್ಮವಿರೋಧವಾಗಿ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿದರೆ, ಜನಾರ್ದನನು ಸ್ವತಃ ಬಂದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವನ ಉಚ್ಚೇದವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 153

त्वमेजय महाबाहो न मनो नारदाऽदयम् । सर्वपापहरां दिव्यां तां कथां कथयाम्यहम्

ಹೇ ಮಹಾಬಾಹೋ ಜನಮೇಜಯ! ನಾರದಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸು; ಸರ್ವಪಾಪಹರವಾದ ಆ ದಿವ್ಯಕಥೆಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು।

Verse 154

पुरा विवदतां तेषां दैत्यानां राज्यहेतवे । प्रह्लादेन समागत्य व्यवस्था विहिता स्वयम्

ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಕಾರಣದಿಂದ ಆ ದೈತ್ಯರು ಪರಸ್ಪರ ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಸ್ವತಃ ಮುಂದೆ ಬಂದು ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು।

Verse 155

सर्वलक्षणसं पन्नो दीर्घायुर्बलवत्तरः । यज्ञशीलः सदानंदो बहुपुत्रोतिदुर्जयः

ಅವನು ಸರ್ವ ಶುಭಲಕ್ಷಣಸಂಪನ್ನ, ದೀರ್ಘಾಯು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠ; ಯಜ್ಞಶೀಲ, ಸದಾ ಆನಂದಮಯ, ಬಹುಪುತ್ರಸಂಪನ್ನ ಮತ್ತು ಅತಿದುರ್ಜಯನು।

Verse 156

न युध्यते सुरैः साकं विष्णुं यो वेत्ति दुर्जयम् । संग्रामे मरणं नास्ति यस्य यः सर्वदक्षिणः

ವಿಷ್ಣುವು ಅಜೇಯನೆಂದು ತಿಳಿದವನು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನಿಗೆ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಮರಣವಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅವನು ಸದಾ ದಾನ-ದಕ್ಷಿಣೆಯಲ್ಲಿ ಉದಾರನು।

Verse 157

आत्मनो वचनं व्यर्थं न करोति कथंचन । सर्वेषां पुत्रपौत्राणां मध्ये यो राजते श्रिया

ಅವನು ತನ್ನ ವಚನವನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ವ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಎಲ್ಲ ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರರ ಮಧ್ಯೆ ಅವನೇ ಶ್ರೀಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 158

अभिषिक्तस्तु शुक्रेण स वो राजा भवेदिति । गुरुप्रमाणमित्युक्त्वा ययौ यत्रागतः पुनः

‘ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯರಿಂದ ಅಭಿಷೇಕಿತನಾದವನೇ ರಾಜನಾಗುವನು.’ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ‘ಗುರುವಚನವೇ ಪ್ರಮಾಣ’ ಎಂದು ಉಕ್ತಿಸಿ, ಅವರು ಬಂದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೇ ಮತ್ತೆ ತೆರಳಿದರು।

Verse 159

तथा च कृतवंतस्ते सहिता दैत्यदानवाः । विरोचनप्रभृतयः पुत्राः पौत्राः स्वयंगताः

ಹಾಗೆಯೇ ಅವರು ಮಾಡಿದರು; ಸೇರಿದ್ದ ದೈತ್ಯ-ದಾನವರು—ವಿರೋಚನ ಮೊದಲಾದ—ಪುತ್ರಪೌತ್ರರು ಸ್ವಯಂ ಆಗಮಿಸಿದರು।

Verse 160

प्रत्येकं वीक्षिताः सर्वे गुरुणा ज्ञानपूर्वकम् । प्रह्लादेन गुणाः प्रोक्ता न ते संति विरोचने

ಗುರುವು ಜ್ಞಾನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದನು. ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಹೇಳಿದ ಗುಣಗಳು ವಿರೋಚನನಲ್ಲಿ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ।

Verse 161

अन्येषामपि दैत्यानां वृषपर्वापि नेदृशः । यथा निरीक्षिताः पुत्रा बलिप्रभृतयो मुने । सर्वान्संवीक्ष्य शुक्रेण बलौ दृष्टा गुणास्तथा

ಇತರ ದೈತ್ಯರಲ್ಲಿಯೂ ವೃಷಪರ್ವನು ಅಂಥವನು ಅಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ, ಮುನೇ, ಬಲಿ ಮೊದಲಾದ ಪುತ್ರರನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಯಿತು; ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯನು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ನೋಡಿ, ಆ ಗುಣಗಳನ್ನು ಬಲಿಯಲ್ಲೇ ಕಂಡನು।

Verse 162

बलिदेहेऽधिकान्दृष्ट्वा दैत्येभ्यो विनिवेदिताः । बलिर्गुणाधिको दैत्याः कथं कार्यं भवेन्मया

ಬಲಿಯ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕವಾದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಅವನು ದೈತ್ಯರಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಿದನು— “ಹೇ ದೈತ್ಯರೇ, ಬಲಿ ಗುಣಾಧಿಕನು; ಈಗ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?”

Verse 163

केनापि दैवयोगेन बलिरिंद्रो भविष्यति । यादृशस्तु पिता लोके तादृशस्तु सुतो भवेत्

ಯಾವುದೋ ದೈವಯೋಗದಿಂದ ಬಲಿ ಇಂದ್ರನಾಗುವನು. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಹೇಗಿರುತ್ತಾನೋ, ಮಗನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 164

पौत्रश्च निश्चितं तादृग्भवतीति न चेत्सुतः । प्रह्लादस्तु महायोगी वैष्णवो विष्णुवल्लभः

ಮಗನು ಹಾಗಿರದಿದ್ದರೆ, ಮೊಮ್ಮಗನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಮಹಾಯೋಗಿ—ವೈಷ್ಣವ, ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಪ್ರಿಯನು.

Verse 165

तस्माद्विरोचने केचिद्धिरण्यकशिपोर्गुणाः । ज्येष्ठो विरोचनो राज्ये यदि चेत्क्रियतेऽसुराः । नरसिंहः समागत्य निश्चितं मारयिष्यति

ಆದ್ದರಿಂದ ವಿರೋಚನನಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿನ ಕೆಲವು ಗುಣಗಳು ಇವೆ. ಹೇ ಅಸುರರೇ, ಹಿರಿಯ ವಿರೋಚನನನ್ನು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೆ, ನರಸಿಂಹನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಬಂದು ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವನು.

Verse 166

मुक्तं विरोचनेनापि राज्यं मरणभीरुणा । प्रह्लादस्य गुणाः सर्वे बलिदेहे व्यवस्थिताः

ಮರಣಭಯದಿಂದ ವಿರೋಚನನೂ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು. ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಎಲ್ಲಾ ಗುಣಗಳು ಬಲಿಯ ದೇಹದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದವು.

Verse 167

एवं ते समयं कृत्वा बलिं राज्येऽभ्यषिंचय न् । यः प्रह्लादः स वै विष्णुर्यो विष्णुः स बलिः स्वयम्

ಹೀಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವರು ಬಲಿಯನ್ನು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದರು. ಯಾರು ಪ್ರಹ್ಲಾದನೋ ಅವನೇ ವಿಷ್ಣು; ಯಾರು ವಿಷ್ಣುವೋ ಅವನೇ ಬಲಿ ಸ್ವತಃ.

Verse 168

अतो मित्रीकृतो देवैर्विग्रहैस्तु विवर्जितः । एकीभावं कृतं सर्वं बलिराज्ये सुरासुरैः

ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವರುಗಳು ಅವನನ್ನು ಮಿತ್ರನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು; ವೈರಾಗ್ರಹದಿಂದ ಅವನು ಮುಕ್ತನಾದನು. ಬಲಿಯ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವಾಸುರರು ಸೇರಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಏಕತ್ವಕ್ಕೆ ತಂದರು.

Verse 169

तस्यापि भाषितं श्रुत्वा देवेंद्रो मम मंदिरे । समागता वालखिल्याः शप्तोहं वामनः कृतः

ಅವನ ಮಾತನ್ನೂ ಕೇಳಿ ದೇವೇಂದ್ರನು ನನ್ನ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಅಲ್ಲಿ ವಾಲಖಿಲ್ಯ ಋಷಿಗಳು ಕೂಡ ಸೇರಿದರು; ನಾನು ಶಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ವಾಮನನಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟೆನು.

Verse 170

प्रसाद्य ते मया प्रोक्ताः शापमुक्तिप्रदा मम । भविष्यतीति तैरुक्तं बलिनिग्रहणादनु

ಅವರನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಿ ನನ್ನ ಶಾಪಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಉಪಾಯವನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಅವರು ಹೇಳಿದರು—ಬಲಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದ ನಂತರ ಅದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 171

तवापि कौतुकं युद्धे बलिर्यज्ञं करोति च । देवानां निग्रहो नास्ति सर्वे यज्ञे समागताः

ಯುದ್ಧದತ್ತ ನಿನ್ನ ಕುತೂಹಲವೂ ಇಲ್ಲಿ ಅಸಂಗತ, ಏಕೆಂದರೆ ಬಲಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ದಮನವಿಲ್ಲ; ಎಲ್ಲರೂ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

Verse 172

स मां यजति यज्ञेन वधं तस्य करोतु कः । अहं च वामनो जातो नारदः कौतुकान्वितः

ಅವನು ಯಜ್ಞದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾನೆ—ಅವನನ್ನು ವಧಿಸಲು ಯಾರು ಧೈರ್ಯಪಡುತ್ತಾರೆ? ನಾನು ವಾಮನರೂಪದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದೆನು; ನಾರದನೂ ಈ ಲೀಲಾವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ ಕೌತುಕದಿಂದ ತುಂಬಿದನು।

Verse 173

विपरीतमिदं सर्वं वर्त्तते मम चेतसि । तथाऽपि क्रमयोगेन सर्वं भव्यं करोम्यहम्

ನನ್ನ ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ವಿರೋಧವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ; ಆದರೂ ಕ್ರಮಯೋಗದಿಂದ, ಯುಕ್ತ ವಿಧಾನದಿಂದ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ಶುಭವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುವೆನು।

Verse 174

नारद उवाच । प्रसादं कुरु देवेश युद्धार्थं कौतुकं मम । एकेन ब्राह्मणेनाजौ हन्यंते क्षत्रिया यदा । पित्रा प्रोक्तं च मे पूर्वं तदा युद्धं भविष्यति

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವೇಶ, ಪ್ರಸಾದಮಾಡು; ಯುದ್ಧವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಮಹಾ ಕೌತುಕ. ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಂದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಹತರಾಗುವಾಗ—ನನ್ನ ತಂದೆ ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದಂತೆ—ಅಂದೇ ಆ ಯುದ್ಧ ಸಂಭವಿಸುವುದು।

Verse 175

ब्राह्मणोसि भवाञ्जातः कदा युद्धं करिष्यसि । विहस्य वामनो ब्रूते सत्यं तव भविष्यति

“ನೀನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿ ಜನಿಸಿದ್ದೀಯೆ—ಯುದ್ಧವನ್ನು ಯಾವಾಗ ಮಾಡುವೆ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ವಾಮನನು ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು—“ನಿನ್ನ ಮಾತು ಸತ್ಯವಾಗುವುದು।”

Verse 176

जमदग्निसुतो भूत्वा गुरुं कृत्वा महेश्वरम् । कार्त्तवीर्यं वधिष्यामि बहुभिः क्षत्रियैः सह

“ಜಮದಗ್ನಿಯ ಪುತ್ರನಾಗಿ, ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಗುರುವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಕಾರ್ತ್ತವೀರ್ಯನನ್ನು—ಅವನೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನೂ—ವಧಿಸುವೆನು।”

Verse 177

समंतपंचके पंच करिष्ये रुधिरह्रदान् । तत्राहं तर्पयिष्यामि पितॄनथ पितामहान्

ಸಮಂತಪಂಚಕದಲ್ಲಿ ನಾನು ರಕ್ತದ ಐದು ಹ್ರದಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವೆನು; ಅಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳನ್ನೂ ಪಿತಾಮಹರನ್ನೂ ತರ್ಪಣದಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವೆನು।

Verse 178

पुण्यक्षेत्रं करिष्यामि भवांस्तत्रागमिष्य ति । परं च कौतुकं युद्धे भविष्यति तव प्रियम्

ನಾನು ಅದನ್ನು ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವೆನು; ನೀವು ಅಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸುವಿರಿ. ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಪರಮ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ಕೌತುಕವೂ ಸಂಭವಿಸುವುದು।

Verse 179

ब्राह्मणेभ्यो ग्रहीष्यंति यदा कुं क्षत्रियाः पुनः । तदैव तान्हनिष्यामि पुनर्दा स्यामि मेदिनीम्

ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಮತ್ತೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ (ಧನ/ಹಕ್ಕು) ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ತಕ್ಷಣವೇ ಅವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವೆನು; ಮತ್ತು ಪುನಃ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನಮಾಡುವೆನು।

Verse 180

त्रिसप्तवारं दास्यामि जित्वा जित्वा वसुंधराम् । शस्त्रन्यासं करिष्यामि निर्विण्णो युद्धकर्मणि । विहरिष्यामि रम्येषु वनेषु गिरिसानुषु

ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಬಾರಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಜಯಿಸಿ ನಾನು ಅದನ್ನು ದಾನಮಾಡುವೆನು. ಯುದ್ಧಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೇಸರಗೊಂಡು ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಇಳಿಸಿಬಿಟ್ಟು, ಸುಂದರ ವನಗಳಲ್ಲೂ ಪರ್ವತಸಾನುಗಳಲ್ಲೂ ವಿಹರಿಸುವೆನು।

Verse 181

लंकायां रावणो राज्यं करिष्यति महाबलः । त्रैलोक्यकंटकं नाम यदासौ धारयिष्यति

ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ರಾವಣನು ರಾಜ್ಯಮಾಡುವನು; ಅವನು ‘ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಕಂಟಕ’ ಎಂಬ ನಾಮವನ್ನು ಧರಿಸುವಾಗ, ಆಗ (ನಿಯತಿಯ ಕ್ರಮ ಮುಂದುವರಿಯುವುದು)।

Verse 182

तदा दाशरथी रामः कौसल्यानंदवर्द्धनः । भविष्ये भ्रातृभिः सार्द्धं गमिष्ये यज्ञमंडपे

ಆಗ ದಶರಥನ ಪುತ್ರ ರಾಮನು, ಕೌಸಲ್ಯಾನಂದವರ್ಧಕನು, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸುವನು; ಮತ್ತು ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಯಜ್ಞಮಂಡಪಕ್ಕೆ ಹೋಗುವನು.

Verse 183

ताडकां ताडयित्वाहं सुबाहुं यज्ञमंदिरे । नीत्वा यज्ञाद्गमिष्यामि सीतायास्तु स्वयंवरे

ತಾಟಕೆಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಯಜ್ಞಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಸುಬಾಹುವನ್ನು ದಂಡಿಸಿ, ಆ ಯಜ್ಞದಿಂದ ಹೊರಟು ಸೀತೆಯ ಸ್ವಯಂವರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆನು.

Verse 184

परिणेष्याभि तां सीतां भंक्त्वा माहेश्वरं धनुः । त्यक्त्वा राज्यं गमिष्यामि वने वर्षांश्चतुर्दश

ಮಾಹೇಶ್ವರ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಮುರಿದು ಆ ಸೀತೆಯನ್ನು ವಿವಾಹಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವೆನು; ನಂತರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ವನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆನು.

Verse 185

सीताहरणजं दुःखं प्रथमं मे भविष्यति । नासाकर्णविहीनां तां करिष्ये राक्षसीं वने

ಸೀತಾಹರಣದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ದುಃಖವೇ ನನಗೆ ಮೊದಲ ಮಹಾಶೋಕವಾಗುವುದು; ಮತ್ತು ವನದಲ್ಲಿ ಆ ರಾಕ್ಷಸಿಯನ್ನು ಮೂಗು-ಕಿವಿಯಿಲ್ಲದವಳಾಗಿ ಮಾಡುವೆನು.

Verse 186

चतुर्द्दशसहस्राणि त्रिशिरःखरदूषणान् । धत्वा हनिष्ये मारीचं राक्षसं मृगरूपिणम्

ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರರನ್ನು—ತ್ರಿಶಿರ, ಖರ, ದೂಷಣರೊಂದಿಗೆ—ಸಂಹರಿಸಿ, ನಂತರ ಮೃಗರೂಪಧಾರಿ ರಾಕ್ಷಸ ಮಾರೀಚನನ್ನು ವಧಿಸುವೆನು.

Verse 187

हृतदारो गमिष्यामि दग्ध्वा गृध्रं जटायुषम् । सुग्रीवेण समं मैत्रीं कृत्वा हत्वाऽथ वालिनम्

ಪತ್ನಿವಿಯೋಗದಿಂದ ದುಃಖಿತನಾಗಿ ನಾನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗುವೆನು; ಗೃಧ್ರ ಜಟಾಯುವಿಗೆ ದಹನಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ, ಸುಗ್ರೀವನೊಂದಿಗೆ ಮೈತ್ರಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ನಂತರ ವಾಲಿಯನ್ನು ವಧಿಸುವೆನು।

Verse 188

समुद्रं बंधयिष्यामि नलप्रमुखवानरैः । लंकां संवेष्टयिष्यामि मारयिष्यामि राक्षसान्

ನಲಪ್ರಮುಖ ವಾನರರೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಬಂಧಿಸುವೆನು; ಲಂಕೆಯನ್ನು ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವೆನು।

Verse 189

कुम्भकर्णं निहत्याजौ मेघनादं ततो रणे । निहत्य रावणं रक्षः पश्यतां सर्वरक्षसाम्

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕುಂಭಕರ್ಣನನ್ನು ವಧಿಸಿ, ನಂತರ ರಣದಲ್ಲಿ ಮೇಘನಾದನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ರಾಕ್ಷಸರು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ರಾವಣ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ನಿಹನಿಸುವೆನು।

Verse 190

विभीषणाय दास्यामि लंकां देवविनिर्मिताम् । अयोध्यां पुनरागत्य कृत्वा राज्यमकंटकम्

ದೇವನಿರ್ಮಿತ ಲಂಕೆಯನ್ನು ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ನೀಡುವೆನು; ನಂತರ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಮರಳಿ ಬಂದು, ಕಂಟಕರಹಿತವಾದ ನಿರ್ವಿಘ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವೆನು।

Verse 191

कालदुर्वाससोश्चित्रचरित्रेणामरावतीम् । यास्येहं भ्रातृभिः सार्द्धं राज्यं पुत्रे निवेद्य च

ಕಾಲ ಮತ್ತು ದುರ್ವಾಸರ ವಿಚಿತ್ರ ಲೀಲಾಪ್ರಸಂಗದಿಂದ, ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪುತ್ರನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ನಾನು ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಅಮರಾವತಿಗೆ ಹೋಗುವೆನು।

Verse 192

द्वापरे समनुप्राप्ते क्षत्रियैर्बहुभिर्मही । भाराक्रांता न शक्नोति पातालं गंतुमुद्यता

ದ್ವಾಪರಯುಗ ಬಂದಾಗ ಅನೇಕ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಭಾರದಿಂದ ಭೂಮಿ ನಲುಗುತ್ತದೆ; ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಅವಳು ಇಳಿಯಲಾರಳು।

Verse 193

मथुरायां तदा कर्त्ता कंसो राज्यं महासुरः । शिशुपालजरासंधौ कालनेमिर्महासुरः

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಥುರೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಸುರ ಕಂಸನು ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಶಿಶುಪಾಲ ಮತ್ತು ಜರಾಸಂಧರ ನಡುವೆ ಮಹಾಸುರ ಕಾಲನೇಮಿಯೂ ಪ್ರಮುಖನಾಗಿ ತೋರುತ್ತಾನೆ।

Verse 194

पौंड्रको वासुदेवश्च बाणो राजा महासुरः । गजवाजितुरंगाढ्या वध्यंते मे तदा मुने

ಪೌಂಡ್ರಕ ವಾಸುದೇವ ಮತ್ತು ರಾಜ ಬಾಣ—ಈ ಮಹಾಸುರರು—ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಸೇನೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಓ ಮುನೇ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನಿಂದ ವಧಿಸಲ್ಪಡುವರು।

Verse 195

कलौ स्वल्पोदका मेघा अल्पदुग्धाश्च धेनवः । दुग्धे घृतं न चैवास्ति नास्ति सत्यं जनेषु च

ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಮೋಡಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರನ್ನೇ ಸುರಿಸುತ್ತವೆ, ಹಸುಗಳು ಕಡಿಮೆ ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತವೆ; ಹಾಲಿನಲ್ಲೂ ತುಪ್ಪ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಜನರಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 196

चोरैरुपहता लोका व्याधिभिः परिपीडिताः । त्रातारं नाभि गच्छंति युद्धावस्थां गता अपि

ಜನರು ಕಳ್ಳರಿಂದ ಹಿಂಸಿತರಾಗಿ ರೋಗಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗುವರು; ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಿದ್ದರೂ ರಕ್ಷಕನ ಶರಣಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 197

क्षुद्राः पश्चिमवाहिन्यो नद्यः शुष्यंति कार्त्तिके । एकादशीव्रतं नास्ति कृष्णा या च चतुर्द्दशी

ಕಾರ್ತಿಕದಲ್ಲಿ ನದಿಗಳು ಕ್ಷೀಣವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮವಾಹಿನಿಗಳಾಗಿ ಒಣಗಿಬಿಡುವವು; ಏಕಾದಶೀ ವ್ರತಾಚರಣೆ ನಾಶವಾಗುವುದು, ಹಾಗೆಯೇ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷ ಚತುರ್ದಶಿಯೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಗೊಳ್ಳುವುದು।

Verse 198

न जानाति जनः कश्चिद्विक्रांतमपि स्वे गृहे । दरिद्रोपहतं सर्वं संध्यास्नानविवर्जितम् । भविष्यति कलौ सर्वं न तत्पूर्वयुगत्रये

ಯಾರೂ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಅರಿಯರು. ಎಲ್ಲವೂ ದಾರಿದ್ರ್ಯದಿಂದ ನಲುಗಿ, ಸಂಧ್ಯಾಸ್ನಾನವಿಲ್ಲದೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವುದು; ಹಿಂದಿನ ಮೂರು ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗಿರಲಿಲ್ಲ।

Verse 199

पितरं मातरं पुत्रस्त्यक्त्वा भार्यां निषेवते । न गुरुः स्वजनः कश्चित्कोऽपि कं नानुसेवते

ಮಗನು ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವನು. ಪೂಜ್ಯ ಗುರು ಇರನು, ನಿಜ ಸ್ವಜನವೂ ಇರನು—ಯಾರೂ ಯಾರನ್ನೂ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಅನುಸರಿಸಲಿ ಅಥವಾ ಸೇವಿಸಲಿ ಇಲ್ಲ।

Verse 200

यथायथा कलिर्व्याप्तिं करोति धरणीतले । तथातथा जनः सर्व एकाकारो भविष्यति

ಕಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಹೇಗೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ಹಾಗೆ ಹಾಗೆ ಎಲ್ಲ ಜನರೂ ಏಕರೂಪರಾಗುವರು।

Verse 201

म्लेच्छैरुपहतं सर्वं संध्यास्नानविवर्जितम् । कल्किरित्यभिविख्यातो भविष्ये ब्राह्मणो ह्यहम्

ಮ್ಲೇಚ್ಛರಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ಹಿಂಸಿತವಾಗಿ, ಸಂಧ್ಯಾಸ್ನಾನಾಚರಣೆ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ನಾನು ‘ಕಲ್ಕಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುವೆನು।

Verse 202

म्लेच्छानां छेदनं कृत्वा याज्ञवल्यपुरोहितः । बहुस्वर्णेन यज्ञेन यक्ष्ये निष्कृतिकारणात्

ಮ್ಲೇಚ್ಛರನ್ನು ಛೇದಿಸಿ, ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರನ್ನು ಪುರೋಹಿತರಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಹಾಗೂ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಬಹುಸ್ವರ್ಣಸಮೃದ್ಧ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಾನು ನೆರವೇರಿಸುವೆನು।

Verse 203

भविष्यंत्यवतारा मे युद्धं तेषु भविष्यति । इदानीं बलिना युद्धं करिष्यंति न देवताः

ನನ್ನ ಅವತಾರಗಳು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವವು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧವೂ ಇರುವುದು; ಆದರೆ ಈಗ ದೇವತೆಗಳು ಬಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 204

स मां यजति दैत्येन्द्रो न मे वध्यो बलिर्भवेत् । सर्वस्वदाननियमं करोति स महाध्वरे

ಆ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರನು ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಬಲಿ ನನ್ನಿಂದ ವಧ್ಯನಾಗಬಾರದು. ಆ ಮಹಾಧ್ವರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಸರ್ವಸ್ವದಾನದ ನಿಯಮವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ।