
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಸಾರಸ್ವತನು ಗೃಹಸ್ಥರಿಗೆ ಶುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮಂಗಳಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಬಹುದಾದ ಧರ್ಮಮಾರ್ಗವನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶುಭ–ಅಶುಭ ಕರ್ಮಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ದಾಟುವುದು ನಿರಂತರ ಸತ್ಕರ್ಮವಿಲ್ಲದೆ ಕಷ್ಟವೆಂದು ಹೇಳಿ, ನಿತ್ಯ-ನೈಮಿತ್ತಿಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ—ಪುನಃಪುನಃ ಸ್ನಾನ, ಹರಿ-ಹರ ಪೂಜೆ, ಸತ್ಯ ಹಾಗೂ ಹಿತಕರ ವಾಣಿ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ದಾನ, ಪರನಿಂದೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಭಿಚಾರ ತ್ಯಾಗ, ಮತ್ತು ಮದ್ಯ, ಜೂಜು, ಕಲಹ, ಹಿಂಸೆಗಳಿಂದ ಸಂಯಮ. ಕಾಲವಿಶೇಷಗಳಲ್ಲಿ ವ್ರತಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಮಾಡಿದ ಸ್ನಾನ, ದಾನ, ಜಪ, ಹೋಮ, ದೇವಪೂಜೆ, ದ್ವಿಜಾರ್ಚನೆಗಳ ಫಲ ‘ಅಕ್ಷಯ’ವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದೆ ದಾನಗಳ ವಿಧಗಳು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ—ಗೋದಾನ, ವೃಷಭ/ಅಶ್ವ/ಗಜದಾನ, ಗೃಹದಾನ, ಸ್ವರ್ಣ-ರಜತ, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು, ಅನ್ನ, ಯಜ್ಞಸಾಮಗ್ರಿ, ಪಾತ್ರೆಗಳು, ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಯಾತ್ರಾಸಹಾಯ ಮತ್ತು ನಿತ್ಯ ಅನ್ನದಾನ ಇತ್ಯಾದಿ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಾನಕ್ಕೂ ಪಾಪವಿಮೋಚನೆ, ಸ್ವರ್ಗೀಯ ವಾಹನಪ್ರಾಪ್ತಿ, ಯಮಪಥದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆ ಎಂಬ ಫಲಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರಾದ್ಧಾಚಾರದ ನಿಯಮಗಳೂ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ—ಆಮಂತ್ರಿತರ ಅರ್ಹತೆ, ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ, ಸನ್ಯಾಸಿ ಮತ್ತು ಅತಿಥಿಗಳ ಸತ್ಕಾರ—ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ‘ಯಾತ್ರಾವಿಧಿ’ಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Verse 1
सारस्वत उवाच । छित्त्वा शुभाशुभं कर्म मुक्तिमिच्छेच्छिवां ततः । इदं न शक्यते कर्त्तुं शुभं कार्यं तदा नरैः
ಸಾರಸ್ವತನು ಹೇಳಿದನು—ಶುಭಾಶುಭ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಛೇದಿಸಿ, ನಂತರ ಶಿವನ ಮಂಗಳಮಯ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಇದು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಸುಲಭವಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಆಗ ಸತ್ಯವಾದ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು।
Verse 2
उत्थायोत्थाय स्नातव्यं पूज्यौ हरिहरौ स्वयम् । सत्यं वाच्यं हितं कार्यं दानं देयं स्वशक्तितः
ಮರುಮರು ಪ್ರಾತಃಕಾಲ ಎದ್ದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಸ್ವಯಂ ಹರಿ-ಹರರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು, ಹಿತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು।
Verse 3
परापवादभीरुत्वं परदारान्विवर्जयेत् । सुवर्णभूमिहरणब्रह्मदेवस्ववर्जनम्
ಪರರಿಗೆ ಅಪವಾದ ಉಂಟುಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಭಯಪಟ್ಟು, ಪರಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು. ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಾಗೂ ದೇವಸ್ವದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವುದು—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು।
Verse 4
ब्राह्मणस्त्रीनरेंद्राणां बालवृद्धतपस्विनाम् । पितृमातृगुरूणां च नाप्रियं मनसा वदेत्
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಸ್ತ್ರೀಯರು, ರಾಜರು, ಮಕ್ಕಳು, ವೃದ್ಧರು, ತಪಸ್ವಿಗಳು—ಹಾಗೆಯೇ ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಗುರುಗಳ ಕುರಿತು—ಮನಸಲ್ಲಿಯೂ ಅಪ್ರಿಯವಾದ ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಬಾರದು।
Verse 5
देशकालपरिज्ञानं पात्रापात्रविवेचनम् । छाया नृणां न वक्तव्या तक्राग्नींधनकांजिकम्
ದೇಶ-ಕಾಲವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಪಾತ್ರ-ಅಪಾತ್ರ ವಿವೇಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ‘ಛಾಯೆ’ (ನಿಂದಾಮಾತು) ಹೇಳಬಾರದು; ಹಾಗೆಯೇ ಮಜ್ಜಿಗೆ, ಅಗ್ನಿ, ಇಂಧನ, ಕಾಂಜಿ ಮುಂತಾದ ತুচ್ಛ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಬಾರದು।
Verse 6
औषधं शाकमर्थिभ्यो दातव्यं गृह मेधिभिः । एकादशीपंचदशीचतुर्दश्यष्टमीषु च
ಗೃಹಸ್ಥರು ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ಔಷಧಿ ಮತ್ತು ಸೊಪ್ಪು/ತರಕಾರಿ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಏಕಾದಶಿ, ಪೂರ್ಣಿಮೆ, ಚತುರ್ದಶಿ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟಮಿಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ।
Verse 7
अमावास्याव्यतीपातसंक्रांतिग्रहणेषु च । वैधृते पितृमात्रोश्च क्षयाहदिवसेषु च
ಹಾಗೆಯೇ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ, ವ್ಯತೀಪಾತ, ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ಗ್ರಹಣ, ವೈಧೃತಿ ಹಾಗೂ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಕ್ಷಯಾಹ (ಶ್ರಾದ್ಧ ತಿಥಿ) ದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೂ (ಇಂತಹ ಧರ್ಮಕರ್ಮ ಮತ್ತು ದಾನ) ಮಾಡಬೇಕು।
Verse 8
युगादिमन्वादिदिने गृहे कार्यो महोत्सवः । तीर्थे वा गमनं कार्यं गृहाच्छतगुणं यतः
ಯುಗಾದಿ ಮತ್ತು ಮನ್ವಾದಿ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹೋತ್ಸವ ಮಾಡಬೇಕು, ಅಥವಾ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಪುಣ್ಯವು ಮನೆಯಿಗಿಂತ ಶತಗುಣ।
Verse 9
इद्रियाणां जयः कार्यो मद्यं द्यूतं विवर्जयेत् । विवादं गमनं युद्धं गृही यत्नेन वर्जयेत्
ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಬೇಕು; ಮದ್ಯಪಾನ ಮತ್ತು ಜೂಜನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಗೃಹಸ್ಥನು ಕಲಹ, ಅಲೆಯಾಟ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ-ವೈರವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.
Verse 10
स्नानं दानं जपो होमो देवपूजा द्विजार्चनम् । अक्षयं जायते सर्वं विधिवच्चेद्भवेत्कृतम्
ಸ್ನಾನ, ದಾನ, ಜಪ, ಹೋಮ, ದೇವಪೂಜೆ ಮತ್ತು ದ್ವಿಜಾರ್ಚನೆ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಮಾಡಿದರೆ ಅವುಗಳ ಪುಣ್ಯಫಲ ಅಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 11
एकापि गौः प्रदातव्या वस्त्रालंकारभूषणा । दोग्ध्री सवत्सा तरुणी द्विजमुख्याय कल्पिता
ಒಂದು ಹಸುವನ್ನಾದರೂ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು—ವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ, ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಯುವ ಹಸು, ಕರುಸಹಿತವಾಗಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.
Verse 12
संप्राप्य भारतं खंडं मानुषं जन्म चोत्तमम् । धन्यो ददाति यो धेनुं स नरः सूर्यमण्डलम् । भित्त्वा याति विमानेन गम्यमानो गवादिभिः
ಭಾರತಖಂಡದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾನವಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದು ಧೇನುವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವನು ಧನ್ಯನು. ಅವನು ಸೂರ್ಯಮಂಡಲವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ, ಗೋವುಗಳಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಿತವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 13
सप्त जन्मानि पापानि कृत्वा पापीह चाधमः । एको ददाति यो धेनुं मुच्यते सर्वपातकैः
ಏಳು ಜನ್ಮಗಳ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ಅಧಮನುಷ್ಯನಾದರೂ, ಒಂದು ಧೇನುವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಮಹಾಪಾತಕಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 14
यदा स नीयते बद्धो यममार्गेण किंकरैः । तदा नंदा समागत्य स्वं पुत्रमिव पश्यति
ಅವನು ಬಂಧಿತನಾಗಿ ಯಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಯಮಕಿಂಕರರಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯಲ್ಪಡುವಾಗ, ನಂದಾ ಬಂದು ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಮಗನಂತೆ ದರ್ಶಿಸುತ್ತಾಳೆ.
Verse 15
विजित्य हुंकृतेनैव तान्दूतान्दूरतः स्थितान् । गोप्रदं तं समादाय प्रयाति शिवमन्दिरम्
ಅವಳು ಕೇವಲ ಹುಂಕಾರದಿಂದಲೇ ದೂರ ನಿಂತಿದ್ದ ಆ ದೂತರನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಆ ಗೋಪ್ರದನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಶಿವಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಹೊರಡುತ್ತಾಳೆ.
Verse 16
वृषो धर्म हति प्रोक्तो येन मुक्तः स मुच्यते । गोषु मध्ये पितॄन्सर्वान्हरमुद्दिश्य वा हरिम्
ವೃಷಭನು ‘ಅಧರ್ಮಹಂತ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ; ಯಾರಿಂದ ಯಾರಿಗೆ ವಿಮೋಚನೆ ದೊರಕುತ್ತದೋ, ಅವನು ನಿಜವಾಗಿ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಗೋವುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸಮಸ್ತ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಹರ (ಶಿವ) ಅಥವಾ ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
Verse 17
सूर्यब्रह्मपुरे वासो जायते ब्रह्मवासरे । दृढं ककुद्मिनं संतं युवानं भारसाधनम्
ಬ್ರಹ್ಮದಿನದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ-ಬ್ರಹ್ಮಪುರದಲ್ಲಿ ವಾಸ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. (ದಾನವಾಗಿ) ದೃಢ, ಕಕುಧವಂತ, ಶಾಂತ, ಯುವ, ಭಾರವಹನಸಮರ್ಥ ವೃಷಭನನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.
Verse 18
हलक्षमं बलीवर्दं दत्त्वा विप्राय पर्वसु । तमारुह्य नरो याति गोलोकं शिवसंनिधौ
ಪರ್ವದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಪ್ರನಿಗೆ ಹಾಲಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಬಲಿವರ್ಧನನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ, ಅದನ್ನು ಏರಿ ನರನು ಶಿವಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಗೋಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
Verse 19
अश्वं सास्तरणं दत्त्वा खलीनेन च संयुतम् । अश्वराजबलात्स्वर्गे मोदते ब्राह्मवासरम्
ಜೀನಾಸ್ತರಣসহಿತ, ಕಡಿವಾಣ ಮತ್ತು ಸಜ್ಜುಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಕುದುರೆಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದವನು, ಆ ‘ಅಶ್ವರಾಜ’ದ ಬಲದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಒಂದು ದಿನದವರೆಗೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 20
गजदानाद्गजेंद्रेण नीयते नंदनं वनम् । पृथिव्यां सागरांतायामेष राजा भविष्यति
ಆನೆಯ ದಾನದಿಂದ ಗಜೇಂದ್ರನು ಅವನನ್ನು ನಂದನವನಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ; ಸಮುದ್ರಾಂತವಾದ ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ರಾಜನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 21
गृहं सोपस्करं दत्त्वा विप्राय गृहमेधिने । लभते नंदने दिव्यं विमानं सार्वकामिकम्
ಗೃಹಸ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಉಪಕರಣಗಳೊಡನೆ ಮನೆ ದಾನ ಮಾಡಿದವನು, ನಂದನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Verse 22
द्रव्यं पृथिव्यां परमं सुवर्णं हृष्यंति देवा यदि दीयते ततः । सूर्योपि तस्मै रुचिरं विमानं ददाति तावद्भ्रमतेऽत्र यावत्
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪರಮ ಧನವು ಸುವರ್ಣ; ಅದನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ದೇವರುಗಳು ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ದಾತನಿಗೆ ಸೂರ್ಯನೂ ಮನೋಹರ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಈ ಪುಣ್ಯ ಇರುವವರೆಗೆ ಅವನು ಅದರಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 23
रौप्यं पितॄणामतिवल्लभं तद्दत्त्वा नरो निर्मलतामुपैति । सोमस्य लोकं लभते स तावद्भुवे निवद्धा ऋषयो हि यावत्
ಬೆಳ್ಳಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ; ಅದನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ನಿರ್ಮಲತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಋಷಿಗಳು ಭೂಮಿಗೆ ನಿಯತಬಂಧವಾಗಿ ಇರುವವರೆಗೆ ಅವನು ಸೋಮಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Verse 24
श्रीखंडकर्पूरसमाकुलानि तांबूलरत्नादिफलानि दत्त्वा । पुष्पाणि वस्त्राणि सुखेन याति साकं शशांकं दिवि देववृंदैः
ಶ್ರೀಖಂಡ-ಕರ್ಪೂರ ಮಿಶ್ರಿತ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯ, ತಾಂಬೂಲ, ರತ್ನಾದಿ ಫಲಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನೂ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ಸಮರ್ಪಿಸುವವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ—ದೇವವೃಂದಗಳ ನಡುವೆ ಶಶಾಂಕ (ಚಂದ್ರ)ನೊಂದಿಗೆ।
Verse 25
तक्रोदकतैलघृतदुग्धेक्षुरसमधूनि यो दद्यात् । खर्जूरखंडद्राक्षावातामांजीरकैः साकम्
ಯಾರು ಮಜ್ಜಿಗೆ, ನೀರು, ಎಣ್ಣೆ, ತುಪ್ಪ, ಹಾಲು, ಕಬ್ಬಿನ ರಸ, ಜೇನು ದಾನಮಾಡಿ, ಖರ್ಜೂರ, ಖಂಡ (ಸಕ್ಕರೆ), ದ್ರಾಕ್ಷಿ (ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿ), ಬಾದಾಮಿ, ಅಂಜೂರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೋ—ಅವನು ಮಹಾಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Verse 26
दर्भाक्षतमृद्गोमयदूर्वायज्ञोपवीतानि । तिलचर्मसूर्यपिटकं दत्त्वा ख्यातश्चिरं स्वर्गे
ದರ್ಭ, ಅಕ್ಷತ, ಮಣ್ಣು, ಗೋಮಯ, ದೂರ್ವಾ, ಯಜ್ಞೋಪವೀತ—ಮತ್ತು ಎಳ್ಳು, ಚರ್ಮ, ಸೂರ್ಯಛತ್ರ (ಸೂರ್ಯಪಿಟಕ) ದಾನ ಮಾಡಿದವನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 27
आत्माहाराच्चतुर्भागं सिद्धान्नाद्यदि दीयते । हन्तकारः स तं दत्त्वा ध्रुवं याति ध्रुवालये
ಯಾರಾದರೂ ತನ್ನ ನಿತ್ಯಾಹಾರದ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಸಿದ್ಧಾನ್ನವಾಗಿ ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಆ ದಾತನು ಅದನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಧ್ರುವನ ಅಚಲ ಧಾಮವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ।
Verse 28
आत्माहारप्रमाणेन प्रत्यहं गोषु दीयते । गवाह्निकं तासु दत्त्वा नरो याति सुरालयम्
ಯಾರಾದರೂ ಪ್ರತಿದಿನ ತನ್ನ ಆಹಾರದ ಪ್ರಮಾಣದಷ್ಟೇ ಗೋವುಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಆ ದೈನಂದಿನ ಪಾಲನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಮನುಷ್ಯನು ದೇವಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ।
Verse 29
कंडनीपेषणीचुल्लीमार्जनीभिश्च यत्कृतम् । पापं गृही क्षालयति ददद्भिक्षां दिनं प्रति
ಕಂಡನೆ, ಪೇಷಣೆ, ಚುಲ್ಲಿಯ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಜನೆಗಳಿಂದ ಗೃಹಸ್ಥನು ಮಾಡಿದ ಪಾಪವನ್ನು, ಪ್ರತಿದಿನ ಭಿಕ್ಷಾದಾನ ನೀಡಿ ತೊಳೆದುಹಾಕುತ್ತಾನೆ।
Verse 30
ग्रासमात्रा भवेद्भिक्षा सा नित्यं यत्र दीयते । तद्गृहं गृहमन्यच्च स्मशानमिव दृश्यते
ಎಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ಕೇವಲ ಒಂದು ಗ್ರಾಸಮಾತ್ರ ಭಿಕ್ಷೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೋ, ಆ ಮನೆ—ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಸಮಾನ ಮನೆಗಳೂ—ಶ್ಮಶಾನದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ।
Verse 31
कुम्भान्सोदकसिद्धान्नांश्छत्रोपानत्कमंडलुम् । अंगुलीयकवासांसि दत्त्वा याति नरो दिवि
ನೀರಿನ ಕುಂಭಗಳು, ನೀರೊಡನೆ ಸಿದ್ಧ ಅನ್ನ, ಛತ್ರ, ಪಾದುಕಾ, ಕಮಂಡಲು, ಹಾಗೆಯೇ ಉಂಗುರಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ನರನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ।
Verse 32
श्रांतस्य यानं तृषितस्य पानमन्नं क्षुधार्त्तस्य नरो नरेन्द्र । दत्त्वा विमानेन सुरांगनाभिः संस्तूयमानस्त्रिदिवं स याति
ಹೇ ನರೇಂದ್ರ! ಶ್ರಾಂತನಿಗೆ ವಾಹನ, ತೃಷಿತನಿಗೆ ಪಾನ, ಕ್ಷುಧಾರ್ತನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವನು, ದೇವಾಂಗನಿಗಳ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ತ್ರಿದಿವಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 33
भोजनं सततं देयं यथाशक्त्या घृत प्लुतम् । तन्मया हि यतः प्राणा अतः पुष्यंति प्राणिनः
ಭೋಜನದಾನವನ್ನು ಸದಾ ಮಾಡಬೇಕು, ಯಥಾಶಕ್ತಿ ತುಪ್ಪದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ; ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಾಣಗಳು ಅದರಿಂದಲೇ ಧಾರಿತವಾಗಿವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅನ್ನದಿಂದ ಪುಷ್ಟರಾಗುತ್ತವೆ।
Verse 34
क्षुत्पीडा महती लोके ह्यन्नं तद्भेषजं स्मृतम् । तेन सा शांतिमायाति ततोन्नं देयमुत्तमम्
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹಸಿವಿನ ಪೀಡೆ ಮಹತ್ತರ; ಅದರ ಔಷಧವೆಂದು ಅನ್ನವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅನ್ನದಿಂದ ಆ ದುಃಖ ಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅನ್ನದಾನವೇ ಪರಮ ದಾನ.
Verse 35
अन्नं वस्त्रं फलं तोयं तक्रं शाकं घृतं मधु । पत्रं पुष्पं तथोपानत्कंथां यष्टिं कमंडलुम्
ಅನ್ನ, ವಸ್ತ್ರ, ಫಲ, ಜಲ, ಮಜ್ಜಿಗೆ, ಶಾಕ, ತುಪ್ಪ, ಜೇನು, ಎಲೆ ಮತ್ತು ಹೂವು; ಹಾಗೆಯೇ ಪಾದುಕಾ, ಕಂಥೆ, ದಂಡ, ಕಮಂಡಲು—ಇವೆಲ್ಲ ದಾನಾರ್ಹ.
Verse 36
छत्रपात्रे व्रतं विद्या अक्षमाला सुरार्चनम् । कन्या कुशोपवीतानि बीजौषधगृहाणि च
ಛತ್ರ, ಪಾತ್ರಗಳು, ವ್ರತಸಹಾಯ, ವಿದ್ಯಾದಾನ, ಅಕ್ಷಮಾಲೆ, ದೇವಾರ್ಚನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಕನ್ಯಾದಾನ, ಕುಶೋಪವೀತ, ಬೀಜ ಮತ್ತು ಔಷಧಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹ—ಇವೂ ದಾನ.
Verse 37
सस्यं क्षेत्रं यज्ञपात्रं योगपट्टं च पादुके । कृष्णाजिनं बुद्धिदानं धर्मादेशकथानकम्
ಧಾನ್ಯ, ಕ್ಷೇತ್ರ, ಯಜ್ಞಪಾತ್ರ, ಯೋಗಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪಾದುಕಾ, ಕೃಷ್ಣಾಜಿನ; ಹಾಗೆಯೇ ಬುದ್ಧಿದಾನ ಮತ್ತು ಧರ್ಮೋಪದೇಶಕ ಕಥನ—ಇವೂ ದಾನವೇ.
Verse 38
अथैतत्संततं देयं तेन श्रेयो महद्भवेत् । सर्वपापक्षयं कृत्वा दाता याति शिवालयम्
ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ದಾನಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು; ಅದರಿಂದ ಮಹಾ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ವಪಾಪಕ್ಷಯ ಮಾಡಿ ದಾತನು ಶಿವಾಲಯವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
Verse 39
श्राद्धे गृहस्था भोक्तव्याः कुलीना वेदपारगाः । अक्रोधनाः स्नानशीलाः स्वदेशाचारतत्पराः
ಶ್ರಾದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗೃಹಸ್ಥರು ಸುಕುಲೀನರು, ವೇದಪಾರಂಗತರು, ಕ್ರೋಧರಹಿತರು, ಸ್ನಾನ-ಶೌಚನಿಷ್ಠರು ಹಾಗೂ ಸ್ವದೇಶಾಚಾರದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರಾದವರನ್ನು ಭೋಜನಗೊಳಿಸಬೇಕು।
Verse 40
आमंत्र्य पूर्वदिवसे निरीहा अपि ये द्विजाः । अलोलुपा व्याधिहीना न तु ये ग्रामयाजिनः
ಹಿಂದಿನ ದಿನವೇ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ನಿರೀಹರಾಗಿದ್ದರೂ ಲೋಭರಹಿತರು ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಧಿಹೀನರಾದ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಕರೆಯಬೇಕು; ಆದರೆ ಗ್ರಾಮಯಾಜನವನ್ನು ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ಮಾಡುವವರನ್ನು ಕರೆಯಬಾರದು।
Verse 41
तेषां पुरः प्रदातव्यं पिंडदानं विधानतः । श्राद्धं श्रद्धाविहीनेन कृतमप्यकृतं भवेत्
ಅವರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪಿಂಡದಾನವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧವು ಮಾಡಿದರೂ ಮಾಡದಂತೆಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ.
Verse 42
तस्माच्छ्रद्धान्वितैः श्राद्धं कर्त्तव्यं क्रोधवर्जितैः । वानप्रस्थो ब्रह्मचारी पथिकस्तीर्थसेवकः
ಆದ್ದರಿಂದ ಶ್ರದ್ಧೆಯೊಂದಿಗೆ, ಕ್ರೋಧವರ್ಜಿತರಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ವಾನಪ್ರಸ್ಥ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ಪಥಿಕ ಮತ್ತು ತೀರ್ಥಸೇವಕ—ಇವರು ಗೌರವನೀಯರು.
Verse 43
अतिथिर्वैश्वदेवांते स पूज्यः श्राद्धकर्मणि । सर्वदा यतयः पूज्याः स्वशक्त्या गृहमेधिभिः
ವೈಶ್ವದೇವಾಂತದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪೂಜ್ಯನೆಂದು ತಿಳಿದು ಸತ್ಕರಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಗೃಹಸ್ಥರು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಯತಿಗಳನ್ನು ಸದಾ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
Verse 44
यात्राविधिमथो वक्ष्ये सेतिहासं नृपोत्तम
ಹೇ ನೃಪೋತ್ತಮ! ಈಗ ನಾನು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ವಿಧಿಯನ್ನೂ, ಅದರ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೂ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ।