Adhyaya 1

Verse 1

शौनक उवाच । कथं सूत युगे ह्यस्मिन्रौद्रे वै कलिसंज्ञके । बहुपाखंडसंकीर्णे प्राप्स्यामो मधुसूदनम्

ಶೌನಕನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸೂತ! ಈ ರೌದ್ರ ‘ಕಲಿ’ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಪಾಖಂಡ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಗೊಂದಲಗೊಂಡ ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ನಾವು ಮಧುಸೂದನನನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯುವೆವು?

Verse 2

युगत्रये व्यतिक्रान्ते धर्माचारपरे सदा । प्राप्ते कलियुगे घोरे क्व विष्णुर्भगवानिति

ಮೂರು ಯುಗಗಳು ಕಳೆದ ಬಳಿಕ, ಸದಾ ಧರ್ಮಾಚಾರವೇ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದ್ದ ಕಾಲ ಮುಗಿದು, ಭಯಂಕರ ಕಲಿಯುಗ ಬಂದಾಗ—ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ಎಲ್ಲಿ (ಹೇಗೆ) ಲಭ್ಯನು?

Verse 3

सूत उवाच । दिवं याते महाराजे रामे दशरथात्मजे । दुष्टराजन्यभारेण पीडिते धरणीतले

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ದಶರಥನಂದನ ಮಹಾರಾಜ ರಾಮನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ ಬಳಿಕ, ದುಷ್ಟ ರಾಜರ ಭಾರದಿಂದ ಭೂಮಿತಳವು ಪೀಡಿತವಾಯಿತು।

Verse 4

देवानां कार्यसिद्ध्यर्थं भूभारहरणाय च । वसुदेवगृहे साक्षादाविर्भूते जनार्दने

ದೇವರ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಭೂಭಾರ ಹರಣಾರ್ಥವಾಗಿ, ವಸುದೇವನ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಜನಾರ್ದನನು ಅವಿರ್ಭವಿಸಿದನು।

Verse 5

नंदव्रजं गते देवे पूतनाशोषणे सति । घातिते च तृणावर्ते शकटे परिवर्तिते

ದೇವನು ನಂದನ ವ್ರಜಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದಾಗ—ಪೂತನೆಯ ಪ್ರಾಣಶೋಷಣೆ ಮಾಡಿ, ತೃಣಾವರ್ತನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಶಕಟವನ್ನು ಉರುಳಿಸಿ—ಈ ದಿವ್ಯ ಲೀಲೆಗಳು ನಡೆದವು।

Verse 6

दमिते कालिये नागे प्रलंबे च निषूदिते । धृते गोवर्धने शैले परित्राते च गोकुले

ಕಾಳಿಯ ನಾಗನು ದಮನಗೊಂಡು, ಪ್ರಲಂಬನು ನಿಹತನಾಗಿ, ಗೋವರ್ಧನಗಿರಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಗೋಕುಲವನ್ನು ಪರಿರಕ್ಷಿಸಿದಾಗ—

Verse 7

सुरभ्या चाभिषिक्ते तु इन्द्रे च विमदीकृते । रासक्रीडारते देवे दारिते केशिदानवे

ಸುರಭಿಯು ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕಮಾಡಿ ಅವನ ಗರ್ವವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿದಾಗ; ರಾಸಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ರತ ದೇವನು ಕೇಶಿ ದಾನವನನ್ನು ಚೀರಿದಾಗ—

Verse 8

अक्रूरवचनाद्देवे मथुरायां गते हरौ । हते कुवलयापीडे मल्लराजे च घातिते

ಅಕ್ರೂರನ ವಚನದಿಂದ ದೇವ ಹರಿ ಮಥುರೆಗೆ ಹೋದಾಗ; ಕುವಲಯಾಪೀಡನು ಹತನಾಗಿ, ಮಲ್ಲರಾಜನೂ ಘಾತಿತನಾದಾಗ—

Verse 9

पश्यतां देव दैत्यानां भोजराजे निपातिते । यदुपुर्यामभिषिक्त उग्रसेने नराधिपे

ದೇವರು ದೈತ್ಯರು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಭೋಜರಾಜನು ನಿಪಾತಿತನಾದಾಗ; ಯದುಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಉಗ್ರಸೇನನು ನರಾಧಿಪನಾಗಿ ಅಭಿಷಿಕ್ತನಾದಾಗ—

Verse 10

जरासंधबले रौद्रे यवने च हते क्षितौ । राजसूये क्रतुवरे चैद्ये चैव निपातिते

ಜರಾಸಂಧನ ರೌದ್ರಬಲವು ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯವನನು ಹತನಾದಾಗ; ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜಸೂಯ ಕ್ರತುವಿನಲ್ಲಿ ಚೈದ್ಯನೂ ನಿಪಾತಿತನಾದಾಗ—

Verse 11

निवृत्ते भारते युद्धे भारे च क्षपिते भुवः । यात्राव्याजसमानीते प्रभासं यादवे कुले

ಭಾರತಯುದ್ಧ ನಿಂತು ಭೂಮಿಯ ಭಾರ ಕ್ಷಯವಾದಾಗ, ಯಾತ್ರೆಯ ನೆಪದಿಂದ ಯಾದವಕುಲವನ್ನು ಪ್ರಭಾಸತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲಾಯಿತು।

Verse 12

मद्यपानप्रसक्ते तु परस्परवधो द्यते । कलहेनातिरौद्रेण विनष्टे यादवे कुले

ಅವರು ಮದ್ಯಪಾನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದಾಗ ಪರಸ್ಪರ ವಧ ಉಂಟಾಯಿತು; ಅತಿಭೀಕರ ಕಲಹದಿಂದ ಯಾದವಕುಲ ನಾಶವಾಯಿತು।

Verse 13

गात्रं संत्यज्य चात्रैव गतेऽनंते धरातलात् । अश्वत्थमूललमाश्रित्य समासीने जनार्दने

ಇಲ್ಲಿಯೇ, ಅನಂತ (ಶೇಷ) ಧರಾತಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಹೋದ ನಂತರ, ಜನಾರ್ದನನು ಅಶ್ವತ್ಥಮರದ ಬೇರು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಕುಳಿತನು।

Verse 14

व्याधप्रहारभिन्नांगे परित्यक्ते कलेवरे । स्वधामसंस्थिते देवे पार्थे च पुनरागते

ವ್ಯಾಧನ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಅಂಗ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ದೇಹ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ; ದೇವನು ಸ್ವಧಾಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿದಾಗ, ಪಾರ್ಥನೂ ಮರುಬಂದಾಗ।

Verse 15

यदुपुर्य्यां प्लावितायां सागरेण समंततः । शक्रप्रस्थं ततो गत्वा कारयित्वा हरेर्गृहम्

ಯದುಪುರಿ ಸುತ್ತಲೂ ಸಾಗರದಿಂದ ಮುಳುಗಿದಾಗ, ಅವನು ಶಕ್ರಪ್ರಸ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಹರಿಯ ಗೃಹವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಸಿದನು।

Verse 16

द्वापरे च व्यतिक्रांते धर्माधर्मविमिश्रिते । संप्राप्ते च महारौद्रे युगे वै कलिसंज्ञिते

ದ್ವಾಪರಯುಗವು ಕಳೆದಾಗ ಧರ್ಮಾಧರ್ಮಗಳು ಮಿಶ್ರಗೊಂಡವು; ಆಗ ‘ಕಲಿ’ ಎಂಬ ಮಹಾರೌದ್ರ ಯುಗವು ಆಗಮಿಸಿತು.

Verse 17

क्षीयमाणे च सद्धर्मे विधर्मे प्रबले तथा । नष्टधर्मक्रियायोगे वेदवादबहिष्कृते । एकपादे स्थिते धर्मे वर्णाश्रमविवर्जिते

ಸದ್ದರ್ಮ ಕ್ಷೀಣಿಸಿ ವಿಧರ್ಮ ಪ್ರಬಲವಾದಾಗ; ಧರ್ಮಕ್ರಿಯೆಗಳ ನಿಯಮಿತ ಸಾಧನೆ ನಾಶವಾಗಿ ವೇದವಾಕ್ಯದ ಅಧಿಕಾರ ತಿರಸ್ಕೃತವಾದಾಗ; ಧರ್ಮ ಒಂದು ಪಾದದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಸಮಾಜ ವರ್ಣಾಶ್ರಮವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ವಂಚಿತವಾದಾಗ.

Verse 18

अस्मिन्युगे विलुलिते ह्यृषयो वनचारिणः । समेत्यामंत्रयन्सर्वे गर्गच्यवनभार्गवाः

ಈ ಯುಗವು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾದಾಗ ಅರಣ್ಯವಾಸಿ ಋಷಿಗಳು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಪರಸ್ಪರ ಮಂತ್ರಿಸಿದರು—ಗರ್ಗ, ಚ್ಯವನ ಮತ್ತು ಭಾರ್ಗವರು ಮೊದಲಾದವರು.

Verse 19

असितो देवलो धौम्यः क्रतुरुद्दालकस्तथा । एते चान्ये च बहवः परस्परमथाब्रुवन्

ಅಸಿತ, ದೇವಲ, ಧೌಮ್ಯ, ಕ್ರತು ಹಾಗೂ ಉದ್ಧಾಲಕ—ಇವರು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಮುನಿಗಳು ಆಗ ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡಿದರು.

Verse 20

पश्यध्वं मुनयः सर्वे कलिव्याप्तं दिगंतरम् । समंतात्परिधावद्भिर्दस्युभिर्बाध्यते प्रजा

“ಓ ಮುನಿಗಳೇ, ನೋಡಿ—ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳೂ ಕಲಿಯಿಂದ ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿವೆ; ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಓಡಾಡುವ ದಸ್ಯುಗಳಿಂದ ಪ್ರಜೆ ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.”

Verse 21

अधर्मपरमैः पुंभिः सत्यार्जवनिराकृतैः । कथं स भगवान्विष्णुः संप्राप्यो मुनिसत्तमाः

ಅಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗಿ, ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಸರಳತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಜನರಿಂದ ಆ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ, ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ?

Verse 22

को वा भवाब्धौ पततस्तारयिष्यति संगतान् । न कलौ संभवस्तस्य त्रियुगो मधुसूदनः । तं विना पुंडरीकाक्षं कथं स्याम कलौ युगे

ಭವಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಿದ್ದಿರುವ ನಮ್ಮನ್ನು ಯಾರು ದಾಟಿಸುವರು? ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಯುಗಸ್ವರೂಪ ಮಧುಸೂದನನ ಅವತಾರ ಪ್ರकटವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷನಿಲ್ಲದೆ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ನಾವು ಹೇಗೆ ಉಳಿಯುವೆವು?

Verse 23

तेषां चिंतयतामेवं दुःखितानां तपस्विनाम् । उवाच वचनं तत्र ऋषिरुद्दालकस्तदा

ಈ ರೀತಿ ದುಃಖಿತ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರಲು, ಅಲ್ಲಿ ಋಷಿ ಉದ್ದಾಲಕನು ಆಗ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 24

उद्दालक उवाच । यावन्न कलिदोषेण लिप्यामो मुनिसत्तमाः । अपापा ब्रह्मसदनं गच्छामः परिसंगताः

ಉದ್ದಾಲಕನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಕಲಿದೋಷವು ನಮ್ಮನ್ನು ಲೇಪಿಸುವ ಮೊದಲು ಬನ್ನಿರಿ; ಪಾಪರಹಿತರಾಗಿ, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಸದನಕ್ಕೆ ಹೋಗೋಣ.

Verse 25

पृच्छामो लोकधातारं स्थितं विष्णुं कलौ युगे । यदि विष्णुः कलौ न स्याद्रुद्रेण ब्रह्मणाऽसह

ಬನ್ನಿರಿ, ಲೋಕಧಾತನನ್ನು ಕೇಳೋಣ—ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಹೇಗೆ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವನು? ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ರುದ್ರನೂ ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಜೊತೆಗೆ…

Verse 26

तं विना पुंडरीकाक्षं त्यक्ष्यामः स्वकलेवरम् । विना भगवता लोके कः स्थास्यति कलौ युगे

ಆ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ ಪ್ರಭುವಿಲ್ಲದೆ ನಾವು ನಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನೇ ತ್ಯಜಿಸುವೆವು. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನಿಲ್ಲದೆ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲರು?

Verse 27

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य ऋषयः संशितव्रताः । साधुसाध्विति ते चोक्त्वा प्रस्थिता ब्रह्मणोंऽतिकम्

ಅವನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ವ್ರತನಿಷ್ಠರಾದ ಋಷಿಗಳು ‘ಸಾಧು, ಸಾಧು’ ಎಂದು ಹೊಗಳಿ, ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಹೊರಟರು.

Verse 28

कथयन्तः कथां विष्णोः स्वरूपमनुवर्णनम् । तापसाः प्रययुः सर्वे संहृष्टा ब्रह्मणोंऽतिकम्

ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಹರ್ಷದಿಂದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ, ಅವನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಮುಂದುವರಿದರು.

Verse 29

ददृशुस्ते तदा देवमासीनं परमासने । पितामहभूतगणैर्मूर्तामूर्तैर्वृतं तथा

ಆಗ ಅವರು ಪರಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾದ ದೇವರನ್ನು ಕಂಡರು; ಪಿತಾಮಹನ ಭೂತಗಣಗಳು—ಮೂರ್ತ ಮತ್ತು ಅಮೂರ್ತ—ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದವು.

Verse 30

दृष्ट्वा चतुर्मुखं देवं दंडवत्प्रणताः क्षितौ । प्रणम्य देवदेवं तु स्तोत्रेण तुषुवुस्तदा

ಚತುರ್ಮುಖ ದೇವನನ್ನು ಕಂಡು ಅವರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದಂಡವತ್ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದರು. ದೇವದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಆಗ ಸ್ತೋತ್ರದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

Verse 31

ऋषय ऊचुः । नमस्ते पद्मसंभूत चतुर्वक्त्राक्षयाव्यय । नमस्ते सृष्टिकर्त्रे तु पितामह नमोऽस्तु ते

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಪದ್ಮಸಂಭವ, ಹೇ ಚತುರ್ಮುಖ, ಅಕ್ಷಯಾವ್ಯಯ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಪಿತಾಮಹ, ನಿಮಗೆ ಪ್ರಣಾಮವಾಗಲಿ.

Verse 32

एवं स्तुतः सन्मुनिभिः सुप्रीतः कमलोद्भवः । पाद्यार्घ्येणाभिवन्द्यैतान्पप्रच्छ मुनिपुंगवान्

ಈ ರೀತಿ ಸನ್ಮುನಿಗಳ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಕಮಲೋದ್ಭವನು, ಪಾದ್ಯ-ಅರ್ಘ್ಯಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಅಭಿವಂದಿಸಿ, ಮುನಿಪುಂಗವನು ಅವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.

Verse 33

ब्रह्मोवाच । किमागमनकृत्यं वो ब्रूत तत्त्वेन पुत्रकाः । कुशलं वो महाभागाः पुत्रशिष्याग्निबन्धुषु

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಪುತ್ರಕರೇ, ನಿಮ್ಮ ಆಗಮನದ ಕಾರ್ಯವೇನು? ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ. ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತರೇ, ಪುತ್ರರು, ಶಿಷ್ಯರು, ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ನೀವು ಕುಶಲವೇ?

Verse 34

ऋषय ऊचुः । भवत्प्रसादात्सकलं प्राप्तं नस्तपसः फलम् । यद्भवंतं प्रपश्यामः सर्वदेवगुरुं प्रभुम्

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಮ್ಮ ತಪಸ್ಸಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲ ನಮಗೆ ದೊರಕಿತು; ಏಕೆಂದರೆ ನಾವು ನಿಮಗೆ, ಸರ್ವದೇವಗಳ ಗುರು ಹಾಗೂ ಪ್ರಭುವಿಗೆ, ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.

Verse 35

शृण्वेतत्कारणं शंभो एते प्राप्तास्तवांतिकम् । युगत्रये व्यतिक्रांते कृतादिद्वापरांतके

ಹೇ ಶಂಭೋ, ನಾವು ನಿಮ್ಮ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಬಂದ ಕಾರಣವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ಕೃತಯುಗದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ದ್ವಾಪರಯುಗಾಂತವರೆಗೆ ಮೂರು ಯುಗಗಳು ಕಳೆದಾಗ—

Verse 36

प्राप्ते कलियुगे घोरे क्व विष्णुः पृथिवीतले । यं दृष्ट्वा परमां मुक्तिं यास्यामो मुक्तबन्धनाः

ಘೋರ ಕಲಿಯುಗ ಬಂದಾಗ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ? ಯಾರ ದರ್ಶನದಿಂದ ನಾವು ಬಂಧನಮುಕ್ತರಾಗಿ ಪರಮ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆವು.

Verse 37

ब्रह्मोवाच । मत्स्यकूर्मादिरूपैश्च भगवाञ्ज्ञायते मया । विष्णोः पारमिकां मूर्तिं न जानामि द्विजोत्तमाः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು— ಮತ್ಸ್ಯ, ಕೂರ್ಮಾದಿ ರೂಪಗಳಿಂದ ನಾನು ಭಗವಂತನನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತೇನೆ; ಆದರೆ ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮಾತೀತ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 38

ऋषय ऊचुः । यदि त्वं न विजानासि तात विष्णोरवस्थितिम् । गत्वा प्रयागं तत्रैव संत्यक्ष्यामः कलेवरम्

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು— ತಾತಾ, ನೀವು ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಿಜ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯದಿದ್ದರೆ, ನಾವು ಪ್ರಯಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ.

Verse 39

ब्रह्मोवाच । मा विषादं व्रजध्वं हि उपदेक्ष्यामि वो हितम् । इतो व्रजध्वं पातालं यत्रास्ते दैत्यसत्तमः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು— ವಿಷಾದಪಡಬೇಡಿ; ನಿಮ್ಮ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರಿ, ಅಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯಶ್ರೇಷ್ಠನು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 40

तं गत्वा परिपृच्छध्वं प्रह्लादं दैत्यसत्तमम् । स ज्ञास्यति हरेः स्थानं याथातथ्येन भो द्विजाः

ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ದೈತ್ಯಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿರಿ. ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಅವನು ಹರಿಯ ಧಾಮವನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ.

Verse 41

तच्छुत्वा वचनं तस्य ब्रह्मणः परमात्मनः । प्रणिपत्य च देवेशं प्रस्थितास्ते तपोधनाः

ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಆ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ತಪೋಧನರಾದ ಅವರು ದೇವೇಶ್ವರನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು।

Verse 42

जग्मुः संहृष्टमनसः स्तुवन्तो दैत्यसत्तमम् । धन्यः स दैत्यराजोऽयं यो जानाति जनार्द्दनम्

ಹರ್ಷಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವರು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾ ದೈತ್ಯಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು—“ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಅರಿತ ಈ ದೈತ್ಯರಾಜ ಧನ್ಯನು!”

Verse 43

इति संचिंतयानास्ते प्राप्ता वै सुतलं द्विजाः

ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ ಆ ದ್ವಿಜ ಋಷಿಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸುತಲ ಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪಿದರು।

Verse 44

गत्वा ते तस्य नगरं विविशुर्भवनोत्तमम् । दूरादेव स तान्दृष्ट्वा बलिर्वैरोचनिस्तदा । प्रत्युत्थायार्हयाञ्चक्रे प्रह्लादेन समन्वितः

ಅವನ ನಗರದೊಳಗೆ ಹೋಗಿ ಅವರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭವನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ಕಂಡ ವೈರೋಚನಿ ಬಲಿ ಪ್ರಹ್ಲಾದನೊಂದಿಗೆ ಎದ್ದು ಎದುರಿಗೆ ಬಂದು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು।

Verse 45

मधुपर्कं च गां चैव दत्त्वा चार्घ्यं तथैव च । उवाच प्रांजलिर्भूत्वा प्रहृष्टेनांतरात्मना

ಮಧುಪರ್ಕ, ಹಸುವು ಹಾಗೂ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಅವನು ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಗೊಂಡು ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 46

स्वागतं वो महाभागाः सुव्युष्टा रजनी मम । भवतो यत्प्रपश्यामि ब्रूत किं करवाणि च

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತರೇ, ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ. ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನದಿಂದ ನನ್ನ ರಾತ್ರಿಯು ಸಾರ್ಥಕವಾಯಿತು. ಹೇಳಿರಿ—ನಾನು ನಿಮಗಾಗಿ ಏನು ಮಾಡಲಿ?

Verse 47

एवं हि दैत्यराजेन सत्कृतास्ते द्विजोत्तमाः । ऊचुः प्रहृष्टमनसो दानवेन्द्रसुतं तदा

ದೈತ್ಯರಾಜನಿಂದ ಈ ರೀತಿ ಸತ್ಕೃತರಾದ ಆ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರು ಹರ್ಷಿತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಆಗ ದಾನವೇಂದ್ರನ ಪುತ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.

Verse 48

ऋषय ऊचुः । कार्यार्थिनस्तु संप्राप्ताः प्रह्लाद हरिवल्लभ । तदस्माकं महाबाहो भवांस्त्राता भवार्णवात्

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಹರಿವಲ್ಲಭ ಪ್ರಹ್ಲಾದ, ನಾವು ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಮಹಾಬಾಹೋ, ಭವಸಾಗರದಿಂದ ನೀನೇ ನಮ್ಮ ತ್ರಾತನಾಗು.

Verse 49

कथं दैत्य युगे ह्यस्मिन्रौद्रे वै कलिसंज्ञके । भविष्यामो विना विष्णुं भीतानामभयप्रदम्

ಹೇ ದೈತ್ಯ, ‘ಕಲಿ’ ಎಂಬ ಈ ರೌದ್ರ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಭೀತರಿಗೆ ಅಭಯ ನೀಡುವ ವಿಷ್ಣುವಿಲ್ಲದೆ ನಾವು ಹೇಗೆ ಉಳಿಯುವೆವು?

Verse 50

अस्मिन्युगे ह्यधर्मेण जितो धर्मः सनातनः । अनृतेन जितं सत्यं विप्राश्च वृषलैर्जिताः

ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಅಧರ್ಮವು ಸನಾತನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಜಯಿಸಿದೆ; ಅನೃತವು ಸತ್ಯವನ್ನು ಮಣಿಸಿದೆ; ಮತ್ತು ವಿಪ್ರರೂ ವೃಷಲರಿಂದ ವಶಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

Verse 51

विटैर्जिता वेदमार्गाः स्त्रीभिश्च पुरुषा जिताः । ब्राह्मणाश्चापि वध्यन्ते म्लेच्छ राजन्यरूपिभिः

ನೀಚರು ವೇದಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅಣಚುತ್ತಾರೆ; ಸ್ತ್ರೀಯರು ಪುರುಷರ ಮೇಲೆ ಆಧಿಪತ್ಯ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ; ರಾಜವೇಷಧಾರಿಗಳಾದ ಮ್ಲೇಚ್ಛರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾರೆ।

Verse 52

अस्मिन्विलुलितप्राये वर्णाश्रमविवर्जिते । अविलुप्ते वेदमार्गे क्व विष्णुर्भगवानिति

ಈ ಲೋಕವು ಬಹುತೇಕ ಚೂರುಚೂರಾಗಿ, ವರ್ಣಾಶ್ರಮಧರ್ಮವು ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ವೇದಮಾರ್ಗವು ಮುಚ್ಚಿಹೋದಾಗ—ಅಾಗ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ಎಲ್ಲಿರುವನು?

Verse 53

विना ज्ञानाद्विना ध्यानाद्विना चेंद्रियनिग्रहात् । प्राप्यते भगवान्यत्र तद्गुह्यं कथयस्व नः

ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ, ಧ್ಯಾನವಿಲ್ಲದೆ, ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹವಿಲ್ಲದೆ ಕೂಡ ಎಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಲಭಿಸುವನೋ—ಆ ಗುಹ್ಯ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳು।

Verse 54

दैत्यराज त्वमस्माकं सुहृन्मार्गप्रदर्शकः । कथयस्व महाभाग यत्र तिष्ठति केशवः

ಹೇ ದೈತ್ಯರಾಜಾ! ನೀನು ನಮ್ಮ ಸುಹೃದ್, ಮಾರ್ಗಪ್ರದರ್ಶಕ. ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ! ಕೇಶವನು ಎಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವನು ಎಂದು ಹೇಳು।

Verse 55

एवं स द्विजमुख्यैश्च संपृष्टो दैत्यसत्तमः । प्रणम्य ब्राह्मणान्सर्वान्भक्त्या संहृष्टमानसः

ಹೀಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ದೈತ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅವನು—ಹರ್ಷಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ—ಎಲ್ಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು।

Verse 56

स नमस्कृत्य देवेभ्यो ब्रह्मणे परमात्मने । भगवद्भक्तिर्युक्तः सन्व्याहर्त्तुमुपचक्रमे

ಅವನು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಪರಮಾತ್ಮಸ್ವರೂಪನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಭಗವದ್ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ನಂತರ ಮಾತನಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು।