Adhyaya 5

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अरण्याद्गौतमं शांतमुटजद्वार आगतम् । प्रत्याधातुं प्रववृते शिवभक्तिर्जगन्मयी

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಶಾಂತನಾದ ಗೌತಮ ಮುನಿ ಕುಟೀರದ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಜಗನ್ಮಯವಾದ ಶಿವಭಕ್ತಿ ಅವನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮುಂದಾಯಿತು।

Verse 2

आलुलोके समायातं गौतमं शिष्यसेवितम् । लंबमानशिरःश्मश्रुसम्पूर्णमुखमण्डलम्

ಅವನು ಕಂಡನು—ಶಿಷ್ಯರಿಂದ ಸೇವಿತನಾಗಿ ಗೌತಮ ಮುನಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದನು; ತೂಗುವ ಜಟೆಗಳು ಹಾಗೂ ದಾಡಿ-ಮೀಸೆಯಿಂದ ಅವನ ಮುಖಮಂಡಲ ತುಂಬಿತ್ತು।

Verse 3

जटाभिरतिताम्राभिस्तीर्थस्नानविशुद्धिभिः । न्यस्तरुद्राक्षमणिभिर्ज्वालाभिरिव पावकम्

ಅತಿತಾಮ್ರವರ್ಣ ಜಟೆಗಳು, ತೀರ್ಥಸ್ನಾನದ ಶುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಧರಿಸಿದ ರುದ್ರಾಕ್ಷಮಣಿಗಳಿಂದ ಅವನು ಜ್ವಾಲೆಗಳೊಡನೆ ಹೊತ್ತಿರುವ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು।

Verse 4

भस्मत्रिपुण्ड्रकोपेतविशालनिटिलोज्वलम् । शुक्लयज्ञोपवीतेन पूर्णं रुद्राक्षदामभिः

ಭಸ್ಮದ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರದಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ವಿಶಾಲ ನಿಟಿಲವು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಶ್ವೇತ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧರಿಸಿ, ಸರ್ವಾಂಗವೂ ರುದ್ರಾಕ್ಷದಾಮಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 5

दधानं वल्कले रक्ते तपः कृशितविग्रहम् । जपंतं वैदिकान्मंत्रान्रुद्रप्रीतिकरान्बहून्

ಅವನು ಕೆಂಪು ವಲ್ಕಲವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೃಶವಾದ ದೇಹದಿಂದ, ರುದ್ರನಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಕರವಾದ ಅನೇಕ ವೈದಿಕ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 6

शम्भुनावसितोदात्तसारूप्यमिव भाषितम् । तेजोनिधिं दयापूर्णं प्रत्यक्षमिव भास्करम्

ಶಂಭುವಿನಿಂದ ಅನುಮೋದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಉದಾತ್ತ ಸಾರೂಪ್ಯದಂತೆ, ತೇಜೋನಿಧಿ, ದಯಾಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಕಾಣುವವನು.

Verse 7

आलोक्य तं महात्मानं वृद्धं शंभुपदाश्रयम् । कृतांजलिपुटा गौरी प्रणन्तुमुपचक्रमे

ಶಂಭುವಿನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ವೃದ್ಧನನ್ನು ನೋಡಿ, ಗೌರಿಯು ಕೈಮುಗಿದು ನಮಸ್ಕರಿಸಲು ಮುಂದಾದಳು.

Verse 8

कृतांजलिं मुनिर्वीक्ष्य समस्तजगदम्बिकाम् । किमेतदिति साश्चर्यं वारयन्प्रणनाम सः

ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನ ತಾಯಿಯು ಕೈಮುಗಿದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಮುನಿಯು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ 'ಇದೇನು?' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಅವಳನ್ನು ತಡೆದು ತಾನೇ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.

Verse 9

स्वागतं गौरि सुभगे लोकमातर्दयानिधे । व्याजेन भक्तसंरक्षां कर्तुमत्रागतास्यहो

ಸ್ವಾಗತ ಗೌರಿ! ಓ ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿಯೇ, ಲೋಕಮಾತೆಯೇ, ದಯಾನಿಧಿಯೇ! ಅಹಹಾ, ಭಕ್ತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಯಾವುದೋ ನೆಪದಲ್ಲಿ ನೀನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿರುವೆ.

Verse 10

अहो मान्ये मान्यमर्थं विज्ञायैव पुरा वयम् । पृथग्भावमिवालंब्य शिष्यादिभिः समागताः

ಓ ಪೂಜ್ಯಳೇ! ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಮೊದಲೇ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು, ನಾವು ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದೆವು.

Verse 11

यद्देवि ते न चेत्किंचिन्मायाविलसितन्निजम् । ततः प्रपंचसंसिद्धिः कथमेव भविष्यति

ಹೇ ದೇವಿ, ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಾಯಾ-ಲೀಲಾವಿಲಾಸವಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಈ ಪ್ರಪಂಚದ ಸ್ಥಾಪನೆ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು?

Verse 12

तिष्ठत्वशेषं मे वक्तुं मायाविलसितं तव । न शक्यते यन्निर्णेतुं त्वदीयैश्च कदाचन

ನಿನ್ನ ಮಾಯಾ-ಲೀಲಾವಿಲಾಸದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ನಾನು ಬದಿಗಿಡುತ್ತೇನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ನಿನ್ನವರಿಂದಲೂ ಎಂದಿಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗದು.

Verse 13

आस्यतां पावने शुद्धं आसने कुशनिर्मिते । गृह्यतां पाद्यमर्घं च दत्तं च विधिवन्मया

ಈ ಪಾವನ, ಶುದ್ಧ ಕುಶ-ನಿರ್ಮಿತ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನರಾಗಿರಿ; ನಾನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಪಾದ್ಯ ಮತ್ತು ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ.

Verse 14

इति शिष्यैः समानीते दर्भांके परमासने । आसीनामंबिकां वृद्धो मुनिरानर्च भक्तिमान्

ಹೀಗೆ ಶಿಷ್ಯರು ತಂದ ಕುಶ-ಆವೃತ ಪರಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನಳಾದ ಅಂಬಿಕೆಯನ್ನು, ವೃದ್ಧ ಮುನಿಯು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿದನು.

Verse 15

निवेद्य सकलां पूजां भक्तिभावसमन्वितः । गौर्या समभ्यनुज्ञातः स्वयमप्यासने स्थितः

ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಗೌರಿಯ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ಅವನು ತಾನೂ ತನ್ನ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತನು.

Verse 16

उवाच दशनज्योत्स्नापरिधौतदिशामुखः । पुलकांचितसर्वांगः सानंदाश्रु सगद्गदम्

ಆಗ ಅವನು ನುಡಿದನು—ದಂತಜ್ಯೋತ್ಸ್ನೆಯಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಮುಖಗಳು ತೊಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದವು; ಸರ್ವಾಂಗ ರೋಮಾಂಚ, ಆನಂದಾಶ್ರು ಹರಿದು, ಕಂಠ ಭಾವದಿಂದ ಗದ್ಗದವಾಯಿತು।

Verse 17

अहो देवस्य माहात्म्यं शम्भोरमिततेजसः । सद्भक्त रक्षणाय त्वामादिशद्भक्तवत्सलः

ಅಹೋ! ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಶಂಭು ದೇವನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ಎಷ್ಟೋ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ. ಸದ್ಭಕ್ತರ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ಭಕ್ತವತ್ಸಲನು ನಿನ್ನನ್ನು ಆದೇಶಿಸಿದ್ದಾನೆ।

Verse 18

असिद्धमन्यल्लब्धव्यं किं वान्यत्तव विद्यते । अम्बैतद्भक्तिमाहात्म्यं संदर्शयितुमीश्वरः

ಅಂಬೆ! ನಿನಗೆ ಇನ್ನೇನು ಅಸಿದ್ಧ, ಅಥವಾ ಇನ್ನೇನು ಪಡೆಯಬೇಕಿದೆ? ಈಶ್ವರನು ಭಕ್ತಿಯ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನೇ ತೋರಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 19

कैलासशैलवृत्तांतः कंपातटतपःस्थितः । अरुणाद्रिसमादेशः सर्वं ज्ञातमिदं मया

ಕೈಲಾಸಶೈಲದ ವೃತ್ತಾಂತ, ಕಂಪಾ ತಟದ ತಪಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿತಿ, ಮತ್ತು ಅರುಣಾದ್ರಿ (ಅರುಣಾಚಲ) ಕುರಿತು ಆದೇಶ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡೆನು।

Verse 20

आगतासि महाभागे भक्ताश्रममिमं स्वयम् । स्नेहेन करुणामूर्ते कर्त्तव्यमुपदिश्यताम्

ಮಹಾಭಾಗೆ! ನೀನು ಸ್ವಯಂ ಈ ಭಕ್ತಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವೆ. ಕರుణಾಮೂರ್ತಿಯೇ! ಸ್ನೇಹದಿಂದ ನಮಗೆ ಕर्तವ್ಯವೇನು ಎಂದು ಉಪದೇಶಿಸು।

Verse 21

इति तस्य वचः श्रुत्वा महर्षेः सर्ववेदिनः । अंबिका प्राह कुतुकात्स्तुवन्ती तं महामुनिम्

ಸರ್ವವೇದಜ್ಞ ಮಹರ್ಷಿಯ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅಂಬಿಕೆ ಆನಂದಮಯ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಆ ಮಹಾಮುನಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾ ಹೀಗೆಂದಳು।

Verse 22

महावैभवमेतत्ते देवदेवः स्वयं शिवः । मध्ये तपस्विनां त्वं तु द्रष्टव्य इति चादिशत्

ಇದು ನಿನ್ನ ಮಹಾವೈಭವ—ದೇವದೇವನಾದ ಸ್ವಯಂ ಶಿವನು ‘ತಪಸ್ವಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನೀನೇ ದರ್ಶನೀಯ’ ಎಂದು ಆದೇಶಿಸಿದನು।

Verse 23

आगमानां शिवोक्तानां वेदानामपि पारगः । तपसा शंभुभक्तानां त्वमेव शिवसंमतः

ನೀನು ಶಿವೋಕ್ತ ಆಗಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವೇದಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪಾರಂಗತನು; ಶಂಭುಭಕ್ತನಾಗಿ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನೀನೇ ಶಿವಸಮ್ಮತನಾಗಿದ್ದೀ।

Verse 24

अरुणाचल नाम्नाहं तिष्ठामीत्यब्रवीच्छिवः । अस्याचलस्य माहात्म्यं श्रोतव्यं च भवन्मुखात्

ಶಿವನು ‘ನಾನು ಅರುಣಾಚಲ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದೇನೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು; ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಅಚಲದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮುಖದಿಂದಲೇ ಕೇಳಬೇಕು।

Verse 25

प्राप्तास्म्यहं तपः कर्तुमरुणाचलसन्निधौ । भवतां दर्शनादेव स्वयमीशः प्रसीदति

ನಾನು ಅರುಣಾಚಲದ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ; ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಸ್ವಯಂ ಈಶ್ವರನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 26

शिवभक्तेन संभाषा शिवसंकीर्त्तनश्रवः । शिवलिंगार्चनं लोके वपुर्ग्रहफलोदयः

ಶಿವಭಕ್ತನೊಂದಿಗೆ ಸಂಭಾಷಣೆ, ಶಿವನಾಮಸಂಕೀರ್ತನೆಯ ಶ್ರವಣ ಮತ್ತು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗಾರ್ಚನೆ—ಇವು ಮಾನವದೇಹಪ್ರಾಪ್ತಿಯ ಫಲಗಳ ಉದಯವಾಗಿವೆ.

Verse 27

तस्मान्ममैतन्माहात्म्यं श्रोतव्यं भवतो मुखात् । सुव्यक्तमुपदेशेन ज्ञानतोऽसि पिता मम

ಆದುದರಿಂದ ನನ್ನ ಈ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮುಖದಿಂದಲೇ ಕೇಳಬೇಕು. ನಿಮ್ಮ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಪದೇಶದಿಂದ, ಜ್ಞಾನದಿಂದ, ನೀವು ನನಗೆ ತಂದೆಯಂತೆ ಇದ್ದೀರಿ.

Verse 28

इति तस्या वचः श्रुत्वा गौतमस्तपसां निधिः । आचख्यौ गिरिशं ध्यायन्नरुणाचलवैभवम्

ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ತಪಸ್ಸಿನ ನಿಧಿಯಾದ ಗೌತಮನು ಗಿರೀಶ್ವರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ನಂತರ ಅರುಣಾಚಲದ ವೈಭವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು.

Verse 29

अज्ञातमिव यत्किंचित्पृच्छ्यते च पुनस्त्वया । अवैमि सर्वविद्यानां माया शैवी त्वमेव सा

ನೀನು ಮತ್ತೆ ಏನೋ ಅಜ್ಞಾತವಿರುವಂತೆ ಕೇಳುತ್ತೀ. ನಾನು ಅರಿಯುತ್ತೇನೆ—ಸರ್ವ ವಿದ್ಯೆಗಳ ಆಧಾರವಾದ ಶೈವೀ ಮಾಯೆ ನೀನೇ.

Verse 30

अथवा भक्तवक्त्रेण शिववैभवसंश्रवः । शिक्षणं शांभवं तेषां तव तुष्टेश्च कारणम्

ಅಥವಾ ಭಕ್ತನ ಮುಖದಿಂದ ಶಿವವೈಭವವನ್ನು ಕೇಳುವುದು—ಅವರಿಗೆ ಶಾಂಭವ ಉಪದೇಶ; ಹಾಗೆಯೇ ನಿಮ್ಮ ತೃಪ್ತಿಗೂ ಕಾರಣ.

Verse 31

पठितानां च वेदानां यदावृत्तफलावहम् । वदतां शृण्वतां लोके शिवसंकीर्त्तनं तथा

ವೇದಗಳನ್ನು ಪುನಃಪುನಃ ಪಠಿಸಿದರೆ ಫಲ ದೊರಕುವಂತೆ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶಿವಸಂಕೀರ್ತನೆ—ಹೇಳಿದರೂ ಕೇಳಿದರೂ—ಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 32

सफलान्यद्य सर्वाणि तपांसि चरितानि मे । यदहं शंभुनादिष्टं माहात्म्यं कीर्त्तये श्रुतम्

ಇಂದು ನಾನು ಆಚರಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ತಪಸ್ಸುಗಳು ಫಲಿಸಿದವು; ಏಕೆಂದರೆ ಶಂಭುವಿನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ, ನಾನು ಕೇಳಿದ ಈ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಈಗ ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

Verse 33

शिवाशिवप्रसादेन माहात्म्यमिदमद्भुतम्

ಶಿವನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಈ ಅದ್ಭುತ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.

Verse 34

अरुणाचलमाहात्म्यं दुरितक्षयकारणम् । श्रूयतामनवद्यांगि पुरावृत्तमिदं महत्

ಅರುಣಾಚಲ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವು ಪಾಪಕ್ಷಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಹೇ ನಿರ್ದೋಷಾಂಗಿಯೇ, ಈ ಮಹಾನ್ ಪುರಾತನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 35

अरुणाद्रिमयं लिंगमाविर्भूतं यथा पुरा । न शक्यते पुनर्वक्तुमशेषं वक्त्रकोटिभिः

ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅರುಣಾದ್ರಿಮಯ ಲಿಂಗವು ಹೇಗೆ ಆವಿರ್ಭವಿಸಿತೋ, ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ—ಕೋಟಿ ಮುಖಗಳಿದ್ದರೂ ಸಹ.

Verse 36

अरुणाचलमाहात्म्यं ब्रह्मणामपि कोटिभिः । ब्रह्मणा विष्णुना पूर्वं सोमभास्करवह्निभिः

ಅರುಣಾಚಲದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಬ್ರಹ್ಮರೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾರರು. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾ-ವಿಷ್ಣುಗಳೂ, ಸೋಮ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯೂ ಅದನ್ನು ಪ್ರಖ್ಯಾತಗೊಳಿಸಿದರು.

Verse 37

इन्द्रादिभिश्च दिक्पालैः पूजितश्चाष्टसिद्धये । सिद्धचारणगंधर्व यक्षविद्याधरोरगैः

ಅಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಳ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಇಂದ್ರಾದಿ ದಿಕ್ಪಾಲರು ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಸಿದ್ಧರು, ಚಾರಣರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಯಕ್ಷರು, ವಿದ್ಯಾಧರರು ಮತ್ತು ನಾಗರೂ ಅವರನ್ನು ಅರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 38

खगैश्च मुनिभिर्दिव्यैः सिद्धयोगिभिरर्चितः । तत्तत्पापनिवृत्त्यर्थं तत्तदीप्सितसिद्धये

ದಿವ್ಯ ಖಗಗಳು, ದಿವ್ಯ ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಯೋಗಿಗಳೂ ಅವರನ್ನು ಅರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ—ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಾಪನಿವೃತ್ತಿಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಇಷ್ಟಸಿದ್ಧಿ ಲಭಿಸಲು.

Verse 39

आराधितोऽयं भगवानरुणाद्रिपतिः शिवः । दृष्टो हरति पापानि सेवितो वांछितप्रदः

ಈ ಭಗವಾನ್ ಅರುಣಾದ್ರಿಪತಿ ಶಿವನು—ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ—ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸೇವಿಸಿದರೆ ವಾಂಛಿತ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 40

कीर्तितोपि जनैर्दूरैः शोणाद्रिरिति मुक्तिदः । तेजःस्तंभमयं रूपमरुणाद्रिरिति श्रुतम्

ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಜನರೂ ‘ಶೋಣಾದ್ರಿ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಿದರೂ ಅವನು ಮುಕ್ತಿದಾತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅರುಣಾದ್ರಿಯ ರೂಪವು ತೇಜೋಮಯ ಸ್ತಂಭವೆಂದು ಶ್ರುತಿಯಾಗಿದೆ.

Verse 41

ध्यायन्तो योगिनश्चित्ते शिवसायुज्यमाप्नुयुः । दत्तं हुतं च यत्किंचिज्जप्तं चान्यत्तपः कृतम्

ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವ ಯೋಗಿಗಳು ಶಿವಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ದಾನ ಮಾಡಿದುದು, ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿದುದು, ಜಪಿಸಿದುದು ಅಥವಾ ಇತರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದುದು—

Verse 42

अक्षय्यं भवति प्राप्तमरुणाचलसंनिधौ । पुरा ब्रह्मा च विष्णुश्च शिवतेजोंशसंभवौ

ಅರುಣಾಚಲ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದದ್ದು ಅಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವೂ—ಶಿವತೇಜಸ್ಸಿನ ಅಂಶದಿಂದ ಜನಿಸಿದವರು—

Verse 43

साहंकारौ युयुधतुः परस्परजिगीषया । तथा तयोर्गर्वशांत्यै योगिध्येयः सदाशिवः

ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ಜಯಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ಯುದ್ಧಮಾಡಿದರು. ಆಗ ಅವರ ಗರ್ವವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಯೋಗಿಗಳು ಧ್ಯಾನಿಸುವ ಸದಾಶಿವನು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು.

Verse 44

अग्नितेजोमयं रूपमादिमध्यांतवर्जितम् । संप्राप्य तस्थौ तन्मध्ये दिशो दश विभासयन्

ಅಗ್ನಿತೇಜೋಮಯವಾದ, ಆದಿ-ಮಧ್ಯ-ಅಂತವಿಲ್ಲದ ಆ ರೂಪವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಅವನು ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಾಡಿದನು.

Verse 45

तेजःस्तंभस्य तस्याथ द्रष्टुमाद्यंतभागयोः । हंसक्रोडतनू कृत्वा जग्मतुर्द्यां रसातलम्

ನಂತರ ಆ ತೇಜಸ್ತಂಭದ ಮೇಲೂ ಕೆಳಗೂ ಇರುವ ಅಂತ್ಯಭಾಗಗಳನ್ನು ನೋಡಲು, ಅವರು ಹಂಸ ಮತ್ತು ವರಾಹ ದೇಹಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಹೋದರು—ಒಬ್ಬನು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ರಸಾತಳಕ್ಕೆ.

Verse 46

तौ विषण्णमुखौ दृष्ट्वा भगवान्करुणानिधिः । आविर्बभूव च तयोर्वरं प्रादादभीप्सितम्

ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ವಿಷಣ್ಣಮುಖರಾಗಿ ಕಂಡ ಕರುಣಾನಿಧಿಯಾದ ಭಗವಾನ್ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ, ಅವರು ಬಯಸಿದ ವರವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದನು।

Verse 47

तत्प्रार्थितश्च देवेशो यातः स्थावरलिंगताम् । अरुणाद्रिरिति ख्यातः प्रशांतः संप्रकाशते

ಹೀಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವೇಶನು ಸ್ಥಾವರ ಲಿಂಗಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು; ‘ಅರುಣಾದ್ರಿ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾಗಿ, ಪ್ರಶಾಂತ ವೈಭವದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 48

दिव्यदुन्दुभिनिर्घोषैरप्सरोगीतनर्त्तनैः । पूज्यते तैजसं लिंगं पुष्पवृष्टिशतैः सदा

ದಿವ್ಯ ದುಂದುಭಿಗಳ ಘೋಷ ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗೀತ-ನೃತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಆ ತೇಜಸ್ವಿ ಲಿಂಗವು ಸದಾ ನೂರಾರು ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿಗಳೊಡನೆ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 49

ब्रह्मणामप्यतीतानां पुरा षण्णवतेः प्रभुः । विष्णुनाभिसमुद्भूतो ब्रह्मा लोकान्ससर्ज हि

ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ—ಅನೇಕ ಬ್ರಹ್ಮರೂ ಅತೀತರಾದ ನಂತರ—ವಿಷ್ಣುನಾಭಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಪ್ರಭು ಬ್ರಹ್ಮನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು।

Verse 50

स कदाचित्तपोविघ्नं कर्तुकामेन योगिनाम् । इंद्रेण प्रार्थितो ब्रह्मा ससर्ज ललितां स्त्रियम्

ಒಮ್ಮೆ ಯೋಗಿಗಳ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ವಿಘ್ನ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ ಇಂದ್ರನು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು; ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ‘ಲಲಿತಾ’ ಎಂಬ ಮನೋಹರ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು।

Verse 51

लावण्यगुणसंपूर्णामालोक्य कमलेक्षणाम् । मुमोह कंदर्पशरैः स विद्धहृदयो विधिः

ಲಾವಣ್ಯಗುಣಸಂಪನ್ನಳಾದ ಪದ್ಮನೇತ್ರೆಯಾದ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ, ವಿಧಿ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಕಾಮದೇವನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೃದಯವಿದ್ಧನಾಗಿ ಮೋಹಗ್ರಸ್ತನಾದನು।

Verse 52

स्प्रष्टुकामं तमालोक्य ब्रह्माणं कमलासनम् । नत्वा प्रदक्षिणव्याजाद्गंतुमैच्छद्वराप्सराः

ಪದ್ಮಾಸನಸ್ಥನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲು ಆತುರನಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಪ್ಸರೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಹೊರಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದಳು।

Verse 53

अस्यां प्रदक्षिणां भक्त्या कुर्वाणायां प्रजापतेः । चतसृभ्योऽपि दिग्भ्योऽस्य मुखान्युदभवन्क्षणात्

ಅವಳು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಜಾಪತಿ (ಬ್ರಹ್ಮ)ಯನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಅವನ ಮುಖಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು।

Verse 54

सा बाला पक्षिणी भूत्वा गगनं समगाहत । पुनश्च खगरूपेण समायांतं समीक्ष्य सा

ಆ ಬಾಲೆ ಪಕ್ಷಿಣಿಯಾಗಿ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಾರಿಹೋಯಿತು; ನಂತರ ಅವನೂ ಖಗರೂಪದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವಳು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಗಮನಿಸಿದಳು।

Verse 55

शरणं याचमाना सा शोणाद्रिमिममाश्रयत् । ब्रह्मणा विष्णुना च त्वमदृष्टपदशेखरः

ಶರಣವನ್ನು ಯಾಚಿಸುತ್ತಾ ಅವಳು ಈ ಶೋಣಾದ್ರಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದಳು. ಓ ಪ್ರಭೋ! ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುಗಳಿಗೂ ನಿಮ್ಮ ಪರಮ ಶಿಖರ/ಪರಮ ಪದ ದರ್ಶನವಾಗಲಿಲ್ಲ।

Verse 56

रक्ष मामरुणाद्रीश शरण्य शरणागताम् । इति तस्यां भयार्त्तायां क्रोशंत्यामरुणाचलात्

“ಹೇ ಅರುಣಾದ್ರೀಶ! ಹೇ ಶರಣ್ಯ! ಶರಣಾಗತಳಾದ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು”—ಎಂದು ಅವಳು ಭಯಾರ್ತಳಾಗಿ ಕೂಗಿದಳು; ಆಗ ಅರುಣಾಚಲದಿಂದ ಸಹಾಯ ಉದ್ಭವಿಸಿತು।

Verse 57

उदभूत्स्थावराल्लिंगाद्व्याधः कश्चिद्धनुर्द्धरः । संधाय सायकं चापे समेघगगनद्युतिः

ಅಚಲ ಲಿಂಗದಿಂದ ಧನುರ್ಧರನಾದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಾಧನು ಉದ್ಭವಿಸಿದನು. ಅವನು ಬಿಲ್ಲಿಗೆ ಬಾಣವನ್ನು ಸಂಧಾನಿಸಿ, ಮೇಘಭರಿತ ಆಕಾಶದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು।

Verse 58

निषादे पुरतो दृष्टे मोहस्तस्य ननाश हि । ततः प्रसन्नहृदयोतिनम्रः कमलोद्भवः

ಮುಂದೆ ನಿಷಾದನನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಅವನ ಮೋಹ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಾಶವಾಯಿತು. ನಂತರ ಕಮಲೋದ್ಭವ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಪ್ರಸನ್ನಹೃದಯನಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿನಮ್ರನಾದನು।

Verse 59

नमश्चक्रे शरण्याय शोणाद्रिपतये तदा । सर्वपापक्षयकृते नमस्तुभ्यं पिनाकिने

ಆಗ ಅವನು ಶರಣ್ಯನಾದ ಶೋಣಾದ್ರಿಪತಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿದನು. ಹೇ ಪಿನಾಕೀ! ಸರ್ವಪಾಪಕ್ಷಯಕರನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 60

अरुणाचलरूपाय भक्ववश्याय शंभवे । अजानतां स्वभक्तानामकर्मविनिवर्त्तने

ಅರುಣಾಚಲರೂಪನಾದ, ಭಕ್ತವಶ್ಯನಾದ ಶಂಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ತನ್ನ ಭಕ್ತರ ದುಷ್ಕರ್ಮವನ್ನೂ ನಿವಾರಿಸುವವನೇ।

Verse 61

त्वदन्यः कः प्रभुः कर्तुमशक्यं चापि देहिनाम् । उपसंहर मे देहं तेजसा पापनिश्चयम्

ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಮತ್ತಾರು ಪ್ರಭು, ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಗೂ ಅಶಕ್ಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಮರ್ಥರು? ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ನನ್ನ ಈ ದೇಹವನ್ನು—ಪಾಪನಿಶ್ಚಯರೂಪ ಭಾರವನ್ನು—ಲಯಗೊಳಿಸು।

Verse 62

अन्यं वा सृज विश्वात्मन्ब्रह्माणं लोकसृष्टये । अथ तस्य वचः श्रुत्वा शिवो दीनस्य वेधसः

ಹೇ ವಿಶ್ವಾತ್ಮನ್, ಲೋಕಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನಾದರೂ ಸೃಜಿಸು. ನಂತರ ದೀನನಾದ ವೇಧಸ (ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ)ನ ಈ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಶಿವನು…

Verse 63

उवाच करुणामूर्तिर्भूत्वा चंद्रार्द्धशेखरः । दत्तः कालस्तव मया पुरैव न निवर्त्यते

ಕರುಣಾಮೂರ್ತಿ, ಚಂದ್ರಾರ್ಧಶೇಖರನಾಗಿ ಶಿವನು ಹೇಳಿದರು—“ನಾನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲೇ ನಿನಗೆ ನೀಡಿದ ಕಾಲವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗದು।”

Verse 64

कं वा रागादयो दोषा न बाधेरन्प्रभुस्थितम् । तस्माद्दूरस्थितोऽप्येतदरुणाचलसंज्ञितम्

ಪ್ರಭು ಸ್ವಯಂ ನೆಲೆಸಿರುವಲ್ಲಿ ರಾಗಾದಿ ದೋಷಗಳು ಯಾರನ್ನು ಬಾಧಿಸಬಲ್ಲವು? ಆದ್ದರಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಈ ಸ್ಥಳ ‘ಅರುಣಾಚಲ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ।

Verse 65

भजस्व तैजसं लिंगं सर्वदोषनिवृत्तये । वाचिकं मानसं पापं कायिकं वा च यद्भवेत्

ಎಲ್ಲ ದೋಷಗಳ ನಿವೃತ್ತಿಗಾಗಿ ಆ ತೇಜೋಮಯ ಲಿಂಗವನ್ನು ಭಜಿಸು; ವಾಕ್ಯದಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಅಥವಾ ದೇಹದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಯಾವ ಪಾಪವಾದರೂ।

Verse 66

विनश्यति क्षणात्सर्वमरुणाचलदर्शनात् । प्रदक्षिणा नमस्कारैः स्मरणैरर्चनैः स्तवैः

ಅರುಣಾಚಲದ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಸಮಸ್ತ ಪಾಪ-ಕಲ್ಮಷಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ, ನಮಸ್ಕಾರ, ಸ್ಮರಣೆ, ಅರ್ಚನೆ ಮತ್ತು ಸ್ತವಗಳಿಂದಲೂ।

Verse 67

अरुणाद्रिरयं नृणां सर्वकल्मषनाशनः । कैलासे मेरुशृंगे वा स्वस्थानेषु कलाद्रिषु

ಈ ಅರುಣಾದ್ರಿ ಮನುಷ್ಯರ ಸಮಸ್ತ ಕಲ್ಮಷಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವದು—ಕೈಲಾಸದಲ್ಲಿರಲಿ, ಮೇರುವಿನ ಶಿಖರದಲ್ಲಿರಲಿ, ಅಥವಾ ತನ್ನ ಸ್ವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇತರ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ ಇರಲಿ।

Verse 68

संदृश्यः कश्चिदेवाहमरुणाद्रिरयं स्वयम् । यच्छृंगदर्शनान्नॄणां चक्षुर्लाभेन केवलम्

ನಾನೇ ಸ್ವಯಂ ಈ ಅರುಣಾದ್ರಿ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ದರ್ಶನೀಯನು; ಇದರ ಶಿಖರದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದ—ಕೇವಲ ನೇತ್ರಲಾಭದಿಂದಲೇ—ಜನರಿಗೆ ಫಲಪ್ರಾಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 69

भवेत्सर्वाघनाशश्च लाभश्च ज्ञानचक्षुषः । मदंशसंभवो ब्रह्मा स्वनाम्ना ब्रह्मपुष्करे

ಅಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ಪಾಪನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಚಕ್ಷುವಿನ ಲಾಭವಾಗುತ್ತದೆ; ನನ್ನ ಅಂಶದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮನು ತನ್ನ ಹೆಸರಿನ ಬ್ರಹ್ಮಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ (ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ)।

Verse 70

अत्र स्नातः पुरा ब्रह्मन्मोहोऽगाज्जगतीपतेः । स्नात्वा त्वं ब्रह्मतीर्थे मां समभ्यर्च्य कृतांजलिः

ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್! ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿದುದರಿಂದ ಜಗತ್ಪತಿಯ ಮೋಹ ದೂರವಾಯಿತು; ನೀವೂ ಬ್ರಹ್ಮತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಕೈಜೋಡಿಸಿ ನನ್ನನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸು।

Verse 71

मौनी प्रदक्षिणं कृत्वा विश्वात्मन्भव विज्वरः

ಮೌನವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡು; ಹೇ ವಿಶ್ವಾತ್ಮನ್, ಜ್ವರಬಾಧೆ ಹಾಗೂ ಸಂತಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗು।

Verse 72

इति वचनमुदीर्य विश्वनाथं स्थितमरुणाचलरूपतो महेशम् । अथ सरसि निमज्य पद्मजन्मा दुरितहरं समपूजयत्क्रमेण

ಇಂತೆ ವಚನವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಅರುಣಾಚಲರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ವಿಶ್ವನಾಥ ಮಹೇಶನನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿದನು. ನಂತರ ಪದ್ಮಜನ್ಮ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಸರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ದುರಿತಹರನಾದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕ್ರಮೇಣ ಪೂಜಿಸಿದನು।

Verse 73

इममरुणगिरीशमेष वेधा यमनियमादिविशुद्धचित्तयोगः । स्फुटतरमभिपूज्य सोपचारं गतदुरितोऽथ जगाम चाधिपत्यम्

ಯಮ-ನಿಯಮಾದಿಗಳಿಂದ ವಿಶುದ್ಧಚಿತ್ತಯೋಗ ಹೊಂದಿದ ಆ ವೇಧಾ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಈ ಅರುಣಗಿರೀಶನನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಸಮಸ್ತ ಉಪಚಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸಿದನು. ಅವನ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗಿ, ನಂತರ ಅವನು ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದನು।