Adhyaya 35

Verse 1

नारद उवाच । भगवन्देवदेवेश सृष्टिसंहारकारक । गुणातीतो गुणैर्युक्तो मुक्तीनां साधनं परम्

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು— ಹೇ ಭಗವನ್, ಹೇ ದೇವದೇವೇಶ, ಸೃಷ್ಟಿ-ಸಂಹಾರಕರ್ತಾ! ನೀನು ಗುಣಾತೀತನಾಗಿದ್ದರೂ ಗುಣಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತೀ; ನೀನೇ ಮುಕ್ತಿಗೆ ಪರಮ ಸಾಧನ.

Verse 2

संस्थाप्य वेदभवनं विधिवद्द्विज सत्तमान् । किं चक्रे रघुनाथस्तु भूयोऽयोध्यां गतस्तदा

ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ವೇದಭವನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಯಥಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ರಘುನಾಥನು ಮತ್ತೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಹೋಗಿ ನಂತರ ಏನು ಮಾಡಿದನು?

Verse 3

स्वस्थाने ब्राह्मणास्तत्र कानि कर्माणि चक्रिरे । ब्रह्मोवाच । इष्टापूर्तरताः शांताः प्रतिग्रहपराङ्मुखाः

ಅಲ್ಲಿ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿ ತಮಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರು. ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಅವರು ಶಾಂತಸ್ವಭಾವಿಗಳು, ಇಷ್ಟ-ಪೂರ್ತ (ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಲೋಕಹಿತಕರ್ಮ)ಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ, ಪ್ರತಿಗ್ರಹ (ಉಪಹಾರ) ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ವಿಮುಖರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 4

राज्यं चक्रुर्वनस्यास्य पुरोधा द्विजसत्तमः । उवाच रामपुरतस्तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम्

ಆ ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪುರೋಹಿತನಾಗಿದ್ದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನು ರಾಜ್ಯದಂತೆ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ರಾಮಪುರದಿಂದ ಆ ತೀರ್ಥದ ಉತ್ತಮ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು.

Verse 5

प्रयागस्य च माहात्म्यं त्रिवेणीफलमुत्तमम् । प्रयागतीर्थमहिमा शुक्लतीर्थस्य चैव हि

ಅವನು ಪ್ರಯಾಗದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನೂ ತ್ರಿವೇಣಿಯ ಅನುತ್ತಮ ಫಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಯಾಗತೀರ್ಥದ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನೂ ವರ್ಣಿಸಿದನು.

Verse 6

सिद्धक्षेत्रस्य काश्याश्च गंगाया महिमा तथा । वसिष्ठः कथया मास तीर्थान्यन्यानि नारद

ಅವನು ಸಿದ್ಧಕ್ಷೇತ್ರ, ಕಾಶಿ ಮತ್ತು ಗಂಗೆಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದನು. ಓ ನಾರದ, ವಸಿಷ್ಠನು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಇನ್ನಿತರ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಕಥನವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು.

Verse 7

धर्मारण्यसुवर्णाया हरिक्षेत्रस्य तस्य च । स्नानदानादिकं सर्वं वाराणस्या यवाधिकम्

ಸುವರ್ಣಮಯ ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಆ ಹರಿಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ನಾನ, ದಾನ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳು ವಾರಾಣಸಿಗಿಂತ ಯವಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಾದ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

Verse 8

एतच्छ्रुत्वा रामदेवः स चमत्कृतमानसः । धर्मारण्ये पुनर्यात्रां कर्त्तुकामः समभ्यगात्

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಶ್ರೀರಾಮನ ಮನಸ್ಸು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿತು; ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಹೊಸ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ ಅವರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು।

Verse 9

सीतया सह धर्मज्ञो गुरुसैन्यपुरःसरः । लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा भरतेन सहायवान्

ಧರ್ಮಜ್ಞನಾದ ಶ್ರೀರಾಮನು ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟನು; ಮುಂಚೆ ಗುರು ಮತ್ತು ಸೇನೆ ಸಾಗಿದವು; ಜೊತೆಗೆ ಸಹೋದರ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಹಾಗೂ ಸಹಾಯಕನಾದ ಭರತನು ಇದ್ದರು।

Verse 10

शत्रुघ्नेन परिवृतो गतो मोहेरके पुरे । तत्र गत्वा वसिष्ठं तु पृच्छतेऽसौ महामनाः

ಶತ್ರುಘ್ನನಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದವರಾಗಿ ಅವರು ಮೋಹೇರಕ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದರು; ಅಲ್ಲಿ ತಲುಪಿ ಆ ಮಹಾಮನಸ್ಸಿನವರು ವಸಿಷ್ಠರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು।

Verse 11

राम उवाच । धर्मारण्ये महाक्षेत्रे किं कर्त्तव्यं द्विजोत्तम । दानं वा नियमो वाथ स्नानं वा तप उत्तमम्

ರಾಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ! ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದ ಮಹಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು—ದಾನವೋ, ನಿಯಮವೋ, ಸ್ನಾನವೋ, ಅಥವಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತಪಸ್ಸೋ?

Verse 12

ध्यानं वाथ क्रतुं वाथ होमं वा जपमुत्तमम् । दानं वा नियमं वाथ स्नानं वा तप उत्तमम्

ಅಥವಾ ಧ್ಯಾನವೋ, ಕ್ರತು-ಯಜ್ಞವೋ, ಹೋಮವೋ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜಪವೋ ಮಾಡಬೇಕೇ? ಅಥವಾ ದಾನ, ನಿಯಮ, ಸ್ನಾನ, ಇಲ್ಲವೆ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ತಪಸ್ಸೇ?

Verse 13

येन वै क्रियमाणेन तीर्थेऽस्मिन्द्विजसत्तम । ब्रह्महत्यादिपापेभ्यो मुच्यते तद्ब्रवीहि मे

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಈ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುವುದೋ ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು।

Verse 14

वसिष्ठ उवाच । यज्ञं कुरु महाभाग धर्मारण्ये त्वमुत्तमम् । दिनेदिने कोटिगुणं यावद्वर्षशतं भवेत्

ವಸಿಷ್ಠನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮಹಾಭಾಗನೇ! ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡು; ಅದರ ಪುಣ್ಯವು ದಿನೇದಿನೇ ಕೋಟಿಗುಣವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ, ನೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ।

Verse 15

तच्छ्रुत्वा चैव गुरुतो यज्ञारंभं चकार सः । तस्मिन्नवसरे सीता रामं व्यज्ञापयन्मुदा

ಗುರುವಿನಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಯಜ್ಞಾರಂಭವನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ಅದೇ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಸೀತೆಯು ಹರ್ಷದಿಂದ ರಾಮನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದಳು।

Verse 16

स्वामिन्पूर्वं त्वया विप्रा वृता ये वेदपारगाः । ब्रह्मविष्णुमहेशेन निर्मिता ये पुरा द्विजाः

ಹೇ ಸ್ವಾಮೀ! ಹಿಂದೆ ನೀವು ವೇದಪಾರಂಗತರಾದ ವಿಪ್ರರನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದ್ದೀರಿ; ಅವರು ಪುರಾತನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ-ವಿಷ್ಣು-ಮಹೇಶರಿಂದ ನಿರ್ಮಿತರಾದ ದ್ವಿಜರೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು।

Verse 17

कृते त्रेतायुगे चैव धर्मारण्यनिवासिनः । विप्रांस्तान्वै वृणुष्व त्वं तैरेव साधकोऽध्वरः

ಕೃತ ಮತ್ತು ತ್ರೇತಾಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಾರಣ್ಯನಿವಾಸಿಗಳಾದ ಆ ವಿಪ್ರರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು; ನೀನು ಅವರನ್ನೇ ಆಯ್ಕೆಮಾಡು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಂದಲೇ ಈ ಅಧ್ವರ ಯಜ್ಞವು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 18

तच्छ्रुत्वा रामदेवेन आहूता ब्राह्मणास्तदा । स्थापिताश्च यथापूर्वमस्मिन्मोहे रके पुरे

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಆಗ ಶ್ರೀರಾಮದೇವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೂ ಅದೇ ನಗರದಲ್ಲೂ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು।

Verse 19

तैस्त्वष्टादशसंख्याकैस्त्रैविद्यैर्मेहिवाडवैः । यज्ञं चकार विधिवत्तैरेवायतबुद्धिभिः

ತ್ರಿವೇದವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ, ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹದಿನೆಂಟು ಜನರಾದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ—ಸ್ಥಿರವೂ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯೂ ಆದ ಬುದ್ಧಿಯವರೇ ಸಹಾಯಕರಾಗಿರಲು—ರಾಮನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 20

कुशिकः कौशिको वत्स उपमन्युश्च काश्यपः । कृष्णात्रेयो भरद्वाजो धारिणः शौनको वरः

ಕುಶಿಕ, ಕೌಶಿಕ, ವತ್ಸ, ಉಪಮನ್ಯು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಯಪ; ಕೃಷ್ಣಾತ್ರೇಯ, ಭರದ್ವಾಜ, ಧಾರಿಣ ಹಾಗೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶೌನಕ—ಇವರು ಯಜ್ಞಕರ್ಮದ ಪ್ರಮುಖ ಋತ್ವಿಜರು ಆಗಿದ್ದರು।

Verse 21

मांडव्यो भार्गवः पैंग्यो वात्स्यो लौगाक्ष एव च । गांगायनोथ गांगेयः शुनकः शौनकस्तथा

ಮಾಂಡವ್ಯ, ಭಾರ್ಗವ, ಪೈಂಗ್ಯ, ವಾತ್ಸ್ಯ ಮತ್ತು ಲೌಗಾಕ್ಷ; ನಂತರ ಗಾಂಗಾಯನ, ಗಾಂಗೇಯ, ಶುಣಕ ಹಾಗೂ ಶೌನಕ—ಇವರೂ ಆ ಋತ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದರು।

Verse 22

ब्रह्मोवाच । एभिर्विप्रैः क्रतुं रामः समाप्य विधिवन्नृपः । चकारावभृथं रामो विप्रान्संपूज्य भक्तितः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ನೃಪ ರಾಮನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಕ್ರತುವನ್ನು ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸಿದನು; ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಪ್ರರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ರಾಮನು ಅವಭೃತಸ್ನಾನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 23

यज्ञांते सीतया रामो विज्ञप्तः सुविनीतया । अस्याध्वरस्य संपत्ती दक्षिणां देहि सुव्रत

ಯಜ್ಞಾಂತದಲ್ಲಿ ಸುವಿನೀತಳಾದ ಸೀತೆಯು ವಿನಯದಿಂದ ರಾಮನಿಗೆ ವಿನಂತಿಸಿದಳು— “ಹೇ ಸುವ್ರತ! ಈ ಅಧ್ವರದ ಸಮಸ್ತ ಸಂಪತ್ತೊಡನೆ ಯಥೋಚಿತ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು।”

Verse 24

मन्नाम्ना च पुरं तत्र स्थाप्यतां शीघ्रमेव च । सीताया वचनं श्रुत्वा तथा चक्रे नृपोत्तमः

“ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಶೀಘ್ರವೇ ಒಂದು ನಗರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿ.” ಸೀತೆಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ನೃಪೋತ್ತಮನು ಹಾಗೆಯೇ ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 25

तेषां च ब्राह्मणानां च स्थानमेकं सुनिर्भयम् । दत्तं रामेण सीतायाः संतोषाय महीभृता

ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗಾಗಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಸುರಕ್ಷಿತ, ನಿರ್ಭಯ ನಿವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ರಾಜ ರಾಮನು ಸೀತೆಯ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ದಾನಮಾಡಿದನು.

Verse 26

सीतापुरमिति ख्यातं नाम चक्रे तदा किल । तस्याधिदेव्यौ वर्त्तेते शांता चैव सुमंगला

ಆಗ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅದಕ್ಕೆ “ಸೀತಾಪುರಂ” ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಮವನ್ನು ಇಟ್ಟನು. ಆ ಸ್ಥಳದ ಅಧಿದೇವಿಯರಾಗಿ ಶಾಂತಾ ಮತ್ತು ಸುಮಂಗಲಾ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 27

मोहेरकस्य पुरतो ग्रामद्वादशकं पुरः । ददौ विप्राय विदुषे समुत्थाय प्रहर्षितः

ಮೋಹೇರಕಪುರದ ಮುಂದೆ ಅವನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಎದ್ದು ನಿಂತು, ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದನು.

Verse 28

तीर्थांतरं जगामाशु काश्यपीसरितस्तटे । वाडवाः केऽपि नीतास्ते रामेण सह धर्मवित्

ಅವನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕಾಶ್ಯಪೀ ನದೀತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಧರ್ಮವಿತ್ ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ಕುದುರೆಮಾದೆಗಳನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿ ಕರೆತರಲಾಯಿತು.

Verse 29

धर्मालये गतः सद्यो यत्र माला कमंडलुः । पुरा धर्मेण सुमहत्कृतं यत्र तपो मुने

ನಂತರ ಅವನು ತಕ್ಷಣ ಧರ್ಮಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು—ಅಲ್ಲಿ ಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಕಮಂಡಲುವು ಪೂಜ್ಯವಾಗಿವೆ; ಹೇ ಮುನಿಯೇ, ಅಲ್ಲಿ ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಧರ್ಮನೇ ಮಹತ್ತಾದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

Verse 30

तदारभ्य सुविख्यातं धर्मालयमिति । श्रुतम् ददौ दाशरथिस्तत्र महादानानि षोडश

ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಅದು ‘ಧರ್ಮಾಲಯ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ದಾಶರಥಿ, ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಕೇಳಿಬಂದಂತೆ, ಹದಿನಾರು ಮಹಾದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು.

Verse 31

पंचाशत्तदा ग्रामाः सीतापुरसमन्विताः । सत्यमंदिरपर्यंता रघुना थेन वै तदा

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಘುವಂಶೀಯ (ರಾಮ)ನು ಸೀತಾಪುರದೊಂದಿಗೆ ಐವತ್ತು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದನು; ಅವು ಸತ್ಯಮಂದಿರದ ಆವರಣದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದವು.

Verse 32

सीताया वचनात्तत्र गुरुवाक्येन चैव हि । आत्मनो वंशवृद्ध्यर्थं द्विजेभ्योऽदाद्रघूत्तमः

ಅಲ್ಲಿ ಸೀತೆಯ ವಚನದಿಂದಲೂ ಗುರುವಾದ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ತನ್ನ ವಂಶವೃದ್ಧಿ-ನಿರಂತರತೆಗೆಂದು ರಘೂತ್ತಮ (ರಾಮ)ನು ದ್ವಿಜರಿಗೆ ದಾನ ನೀಡಿದನು.

Verse 33

अष्टादशसहस्राणां द्विजानामभवत्कुलम् । वात्स्यायन उपमन्युर्जातूकर्ण्योऽथ पिंगलः

ಹದಿನೆಂಟು ಸಾವಿರ ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಕುಲ-ವಂಶಪರಂಪರೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು—ವಾತ್ಸ್ಯಾಯನ, ಉಪಮನ್ಯು, ಜಾತೂಕರ್ಣ್ಯ, ನಂತರ ಪಿಂಗಲ।

Verse 34

भारद्वाजस्तथा वत्सः कौशिकः कुश एव च । शांडिल्यः कश्यपश्चैव गौतमश्छांधनस्तथा

ಹಾಗೆಯೇ ಭಾರದ್ವಾಜ ಮತ್ತು ವತ್ಸ; ಕೌಶಿಕ ಮತ್ತು ಕುಶವೂ; ಶಾಂಡಿಲ್ಯ, ಕಶ್ಯಪ, ಗೌತಮ ಹಾಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ಛಾಂಧನ (ವಂಶಗಳು) ಇದ್ದವು।

Verse 35

कृष्णात्रेयस्तथा वत्सो वसिष्ठो धारणस्तथा । भांडिलश्चैव विज्ञेयो यौवनाश्वस्ततः परम्

ಅದೇ ರೀತಿ ಕೃಷ್ಣಾತ್ರೇಯ ಮತ್ತು ವತ್ಸ; ವಸಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಧಾರಣ; ಭಾಂಡಿಲನೂ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದವನು—ಇವುಗಳ ನಂತರ ಯೌವನಾಶ್ವ।

Verse 36

कृष्णायनोपमन्यू च गार्ग्यमुद्गलमौखकाः । पुशिः पराशरश्चैव कौंडिन्यश्च ततः परम्

ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣಾಯನ ಹಾಗೂ ಉಪಮನ್ಯು; ಗಾರ್ಗ್ಯ, ಮುದ್ಗಲ, ಮೌಖಕ; ಪುಶಿ ಮತ್ತು ಪರಾಶರ ಕೂಡ—ನಂತರ ಕೌಂಡಿನ್ಯ।

Verse 37

पंचपंचाशद्ग्रामाणां नामान्येवं यथाक्रमम् । सीतापुरं श्रीक्षेत्रं च मुशली मुद्गली तथा

ಹೀಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಐವತ್ತೈದು ಗ್ರಾಮಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ—ಸೀತಾಪುರ, ಶ್ರೀಕ್ಷೇತ್ರ, ಹಾಗೆಯೇ ಮುಶಲೀ ಮತ್ತು ಮುದ್ಗಲೀ।

Verse 38

ज्येष्ठला श्रेयस्थानं च दंताली वटपत्रका । राज्ञः पुरं कृष्णवाटं देहं लोहं चनस्थनम्

ಜ್ಯೇಷ್ಠಲಾ, ಶ್ರೇಯಸ್ಥಾನ, ದಂತಾಲೀ, ವಟಪತ್ರಕಾ; ರಾಜ್ಞಃಪುರಂ, ಕೃಷ್ಣವಾಟಂ, ದೇಹಂ, ಲೋಹಂ ಮತ್ತು ಚನಸ್ಥನಂ—ಇವು ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳು.

Verse 39

कोहेचं चंदनक्षेत्रं थलं च हस्तिनापुरम् । कर्पटं कंनजह्नवी वनोडफनफावली

ಕೋಹೇಚ, ಚಂದನಕ್ಷೇತ್ರಂ, ಥಲಂ ಮತ್ತು ಹಸ್ತಿನಾಪುರಂ; ಕರ್ಪಟಂ, ಕಂನಜಹ್ನವೀ, ವನೋಡಫನಫಾವಲೀ—ಇವು ಪುಣ್ಯನಾಮಗಳು.

Verse 40

मोहोधं शमोहोरली गोविंदणं थलत्यजम् । चारणसिद्धं सोद्गीत्राभाज्यजं वटमालिका

ಮೋಹೋಧಂ, ಶಮೋಹೋರಲೀ, ಗೋವಿಂದಣಂ, ಥಲತ್ಯಜಂ; ಚಾರಣಸಿದ್ಧಂ, ಸೋದ್ಗೀತ್ರಾಭಾಜ್ಯಜಂ, ವಟಮಾಲಿಕಾ—ಇವೂ ಪುಣ್ಯಸ್ಥಲನಾಮಗಳು.

Verse 41

गोधरं मारणजं चैव मात्रमध्यं च मातरम् । बलवती गंधवती ईआम्ली च राज्यजम्

ಗೋಧರಂ, ಮಾರಣಜಂ, ಮಾತ್ರಮಧ್ಯಂ, ಮಾತರಂ; ಬಲವತೀ, ಗಂಧವತೀ, ಈಆಮ್ಲೀ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಜಂ—ಇವು ಇನ್ನಿತರ ಪುಣ್ಯನಾಮಗಳು.

Verse 42

रूपावली बहुधनं छत्रीटं वंशंजं तथा । जायासंरणं गोतिकी च चित्रलेखं तथैव च

ರೂಪಾವಲೀ, ಬಹುಧನಂ, ಛತ್ರೀಟಂ, ವಂಶಂಜಂ; ಜಾಯಾಸಂರಣಂ, ಗೋತಿಕೀ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಲೇಖಂ—ಇವೂ ಪುಣ್ಯಸ್ಥಲನಾಮಗಳು.

Verse 43

दुग्धावली हंसावली च वैहोलं चैल्लजं तथा । नालावली आसावली सुहाली कामतः परम्

ದುಗ್ಧಾವಲೀ, ಹಂಸಾವಲೀ, ವೈಹೋಲ, ಚೈಲ್ಲಜ, ನಾಲಾವಲೀ, ಆಸಾವಲೀ ಮತ್ತು ಸುಹಾಲೀ—ಈ ಎಲ್ಲ ವಸತಿಗಳು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು।

Verse 44

रामेण पंचपंचाशद्ग्रामाणि वसनाय च । स्वयं निर्माय दत्तानि द्विजेभ्यस्तेभ्य एव च

ವಾಸಾರ್ಥವಾಗಿ ರಾಮನು ಸ್ವತಃ ಐವತ್ತೈದು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಆ ದ್ವಿಜರಿಗೆ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ)ಯೇ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದನು।

Verse 45

तेषां शुश्रूषणार्थाय वैश्यान्रामो न्यवे दयत् । षट्त्रिंशच्च सहस्राणि शूद्रास्तेभ्यश्चतुर्गुणान्

ಅವರ ಶ್ರುಶ್ರೂಷೆ-ಪೋಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ರಾಮನು ವೈಶ್ಯರನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಮுப்பತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಶೂದ್ರರನ್ನು—ಅವರಿಗೆ ನಾಲ್ಕುಪಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ—ಅವರ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದನು।

Verse 46

तेभ्यो दत्तानि दानानि गवाश्ववसनानि च । हिरण्यं रजतं ताम्रं श्रद्धया परया मुदा

ಅವರಿಗೆ ದಾನವಾಗಿ ಹಸುಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಗಳು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟವು; ಹಾಗೆಯೇ ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ, ತಾಮ್ರವೂ ಪರಮ ಶ್ರದ್ಧೆಯೊಂದಿಗೆ, ಹರ್ಷದಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು।

Verse 47

नारद उवाच । अष्टादशसहस्रास्ते ब्राह्मणा वेदपारगाः । कथं ते व्यभजन्ग्रामान्द्रामो त्पन्नं तथा वसु । वस्त्राद्यं भूषणाद्यं च तन्मे कथय सुव्र तम्

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಹದಿನೆಂಟು ಸಾವಿರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವೇದಪಾರಂಗತರು. ಅವರು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ರಾಮನಿಂದ ಉತ್ಭವಿಸಿದ ಧನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು? ವಸ್ತ್ರಾದಿ ಹಾಗೂ ಭೂಷಣಾದಿಗಳ ವಿತರಣೆ ಹೇಗಾಯಿತು? ಹೇ ಸುವ್ರತ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು।

Verse 48

ब्रह्मोवाच । यज्ञांते दक्षिणा यावत्सर्त्विग्भिः स्वीकृता सुत । महादानादिकं सर्वं तेभ्य एव समर्पितम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಪುತ್ರನೇ! ಯಜ್ಞಾಂತದಲ್ಲಿ ಋತ್ವಿಜರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ದಕ್ಷಿಣೆ ಎಷ್ಟಿತ್ತೋ, ಮಹಾದಾನಾದಿ ಸಮಸ್ತವೂ ಅವರಿಗೇ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಯಿತು.

Verse 49

ग्रामाः साधारणा दत्ता महास्थानानि वै तदा । ये वसंति च यत्रैव तानि तेषां भवंत्विति

ಆಗ ಗ್ರಾಮಗಳೂ ಮಹಾಸ್ಥಾನಗಳೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಕ್ಕಿನಂತೆ ದಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ‘ಅವರು ಎಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವರೋ, ಆ ಸ್ಥಳಗಳು ಅವರದ್ದಾಗಲಿ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.

Verse 50

वशिष्ठवचनात्तत्र ग्रामास्ते विप्रसात्कृताः । रघूद्वहेन धीरेण नोद्व संति यथा द्विजाः

ಅಲ್ಲಿ ವಶಿಷ್ಠನ ವಚನದಿಂದ ಆ ಗ್ರಾಮಗಳು ವಿಪ್ರರ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಬಂದವು; ಧೀರನಾದ ರಘೂದ್ವಹ (ರಾಮ) ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಯಾವ ಅಶಾಂತಿಯೂ ಆಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡನು.

Verse 51

धान्यं तेषां प्रदत्तं हि विप्राणां चामितं वसु । कृतांजलिस्ततो रामो ब्राह्मणानिदमब्रवीत्

ಅವರಿಗೆ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು; ವಿಪ್ರರಿಗೆ ಅಪಾರವಾದ ಸಂಪತ್ತನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟರು. ನಂತರ ರಾಮನು ಕೃತಾಂಜಲಿಯಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 52

यथा कृतयुगे विप्रास्त्रेतायां च यथा पुरा । तथा चाद्यैव वर्त्तव्यं मम राज्ये न संशयः

ರಾಮನು ಹೇಳಿದನು—ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ವಿಪ್ರರು ಹೇಗೆ ಬದುಕಿದರೋ, ಹಿಂದಿನ ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಹೇಗಿದ್ದರೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಇಂದು ನನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆಯಬೇಕು—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 53

यत्किंचिद्धनधान्यं वा यानं वा वसनानि वा । मणयः कांचनादींश्च हेमादींश्च तथा वसु

ಯಾವುದೇ ಧನವಾಗಲಿ ಧಾನ್ಯವಾಗಲಿ, ವಾಹನಗಳಾಗಲಿ ವಸ್ತ್ರಗಳಾಗಲಿ; ಮಣಿಗಳು, ಕಾಂಚನಾದಿ, ಹೇಮಾದಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಮಸ್ತ ಸಂಪತ್ತು—

Verse 54

ताम्राद्यं रजतादींश्च प्रार्थयध्वं ममाधुना । अधुना वा भविष्ये वाभ्यर्थनीयं यथोचितम्

ತಾಮ್ರಾದಿ, ರಜತಾದಿ ಏನಾದರೂ ಈಗ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಬೇಡಿರಿ; ಈಗವಾಗಲಿ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಾಗಲಿ—ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಬೇಡಬಹುದಾದುದನ್ನೆಲ್ಲ.

Verse 55

प्रेषणीयं वाचिकं मे सर्वदा द्विजसत्तमाः । यंयं कामं प्रार्थयध्वं तं तं दास्याम्यहं विभो

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನನ್ನ ವಾಕ್ಯ ಸದಾ ನಿಮ್ಮ ಆಜ್ಞಾಧೀನ; ನೀವು ಯಾವ ಯಾವ ಕಾಮನೆ ಬೇಡಿದರೂ, ಅದನ್ನದು ನಾನು ದಾನಮಾಡುವೆ.

Verse 56

ततो रामः सेवकादीनादरात्प्रत्यभाषत । विप्राज्ञा नोल्लंघनीया सेव नीया प्रयत्नतः

ಆಮೇಲೆ ರಾಮನು ಸೇವಕರಾದಿಗಳನ್ನಾದರದಿಂದ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು—‘ವಿಪ್ರರ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಲಂಘಿಸಬಾರದು; ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸೇವಿಸಿ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.’

Verse 57

यंयं कामं प्रार्थयंते कारयध्वं ततस्ततः । एवं नत्वा च विप्राणां सेवनं कुरुते तु यः

ಅವರು ಯಾವ ಯಾವ ಇಚ್ಛೆ ಬೇಡಿದರೂ, ಅದನ್ನದು ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾಡಿಸಿರಿ. ಹೀಗೆ ವಿಪ್ರರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವರ ಸೇವೆ ಮಾಡುವವನು—

Verse 58

स शूद्रः स्वर्गमाप्नोति धनवान्पुत्रवान्भवेत् । अन्यथा निर्धनत्वं हि लभते नात्र संशयः

ಅಂಥ ಶೂದ್ರನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಧನವಂತನಾಗಿ ಪುತ್ರವಂತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ದಾರಿದ್ರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ—ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 59

यवनो म्लेच्छजातीयो दैत्यो वा राक्षसोपि वा । योत्र विघ्नं करोत्येव भस्मीभवति तत्क्षणात्

ಯವನನಾಗಲಿ ಮ್ಲೇಚ್ಛಜಾತಿಯವನಾಗಲಿ, ದೈತ್ಯನಾಗಲಿ ರಾಕ್ಷಸನಾಗಲಿ—ಇಲ್ಲಿ ವಿಘ್ನ ಮಾಡುವವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಭಸ್ಮವಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 60

ब्रह्मोवाच । ततः प्रदक्षिणीकृत्य द्विजान्रामोऽतिहर्षितः । प्रस्थानाभिमुखो विप्रैराशीर्भिरभिनंदितः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ ಅತಿಹರ್ಷಿತನಾದ ರಾಮನು ದ್ವಿಜರನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡಿದನು; ವಿಪ್ರರ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳಿಂದ ಅವನು ಅಭಿನಂದಿತನಾದನು.

Verse 61

आसीमांतमनुव्रज्य स्नेहव्याकुललोचनाः । द्विजाः सर्वे विनिर्वृत्ता धर्मारण्ये विमोहिताः

ಸೀಮಾಂತದವರೆಗೆ ಅನುಸರಿಸಿ, ಸ್ನೇಹದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ದ್ವಿಜರು ತೃಪ್ತರಾದರು; ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೋಹಿತರಾಗಿ ಭಾವವಿಹ್ವಲರಾದರು.

Verse 62

एवं कृत्वा ततो रामः प्रतस्थे स्वां पुरीं प्रति । काश्यपाश्चैव गर्गाश्च कृतकृत्या दृढव्रताः

ಹೀಗೆ ಮಾಡಿ ನಂತರ ರಾಮನು ತನ್ನ ನಗರಿಯ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು. ಕಾಶ್ಯಪರೂ ಗರ್ಗರೂ ಸಹ—ದೃಢವ್ರತಿಗಳು—ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯ ಪೂರ್ಣವಾಯಿತು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಕೃತಕೃತ್ಯರಾದರು.

Verse 63

गुर्वासनसमाविष्टाः सभार्या ससुहृत्सुताः । राजधानीं तदा प्राप रामोऽयोध्यां गुणान्विताम्

ಗುರುವಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿ, ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ, ಸುಹೃದರು ಮತ್ತು ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ರಾಮನು ಆಗ ಗುಣಸಂಪನ್ನ ರಾಜಧಾನಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 64

दृष्ट्वा प्रमुदिताः सर्वे लोकाः श्रीरघुनन्दनम् । ततो रामः स धर्मात्मा प्रजापालनतत्परः

ಶ್ರೀ ರಘುನಂದನನನ್ನು ಕಂಡು ಎಲ್ಲ ಜನರೂ ಹರ್ಷಿತರಾದರು. ನಂತರ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ರಾಮನು ಪ್ರಜಾಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ತತ್ಪರನಾದನು.

Verse 65

सीतया सह धर्मात्मा राज्यं कुर्वंस्तदा सुधीः । जानक्या गर्भमाधत्त रविवंशोद्भवाय च

ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನೂ ವಿವೇಕಿಯೂ ಆದ ರಾಮನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ರವಿವಂಶದ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಜಾನಕಿಯನ್ನು ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿಸಿದನು.