Mantra 3

Rishi: Yājñavalkya (traditional)

Devata: Aśvins; Rudra Paśupati; Parjanya

Chandas: Yajus (prose formula)

Samhita Patha (Devanagari)

शु॒द्धवा॑लः स॒र्वशु॑द्धवालो मणि॒वाल॒स्त आ॑श्वि॒नाः श्येत॑: श्येता॒क्षो॒ऽरु॒णस्ते रु॒द्राय॑ पशु॒पत॑ये क॒र्णा या॒मा अ॑वलि॒प्ता रौ॒द्रा नभो॑रूपाः पार्ज॒न्याः

Transliteration

śuddhávālaḥ sárvaśuddhavālo maṇivā́las ta āśvinā́ḥ | śyetáḥ śyetākṣó 'ruṇás te rudrā́ya paśupátaye | karṇā́ yāmā́ avaliptā́ raudrā́ nabhórūpāḥ pārjanyā́ḥ

Translation

ಶುದ್ಧವಾಲ (ಶುದ್ಧ ಪುಚ್ಛವಂತ), ಸರ್ವಶುದ್ಧವಾಲ (ಸಂಪೂರ್ಣ ಶುದ್ಧ ಪುಚ್ಛವಂತ), ಮಣಿವಾಲ (ಮಣಿಯಂತೆ ಪುಚ್ಛವಂತ)—ಇವು ಅಶ್ವಿನರವು. ಶ್ವೇತ, ಶ್ವೇತಾಕ್ಷ (ಬಿಳಿ ಕಣ್ಣುಗಳವನು), ಅರುಣ—ಇವು ರುದ್ರನಿಗೆ, ಪಶುಪತಿಗೆ ಅರ್ಪಿತ. ಕರ್ಣಚಿಹ್ನಿತ, ಯಾಮಚಿಹ್ನಿತ, ಅವಲಿಪ್ತ (ಲೇಪಿತ)—ಇವು ರೌದ್ರ. ನಭೋರೂಪ (ಆಕಾಶರೂಪ) ಪರ್ಜನ್ಯನವು.

Padapatha (Word Analysis)

शुद्ध-वालः । सर्व-शुद्ध-वालः । मणि-वालः । ते । आश्विनाः । श्येतः । श्येत-अक्षः । अरुणः । ते । रुद्राय । पशु-पतये । कर्णाः । यामाः । अवलिप्ताः । रौद्राः । नभः-रूपाः । पार्जन्याः

Word by Word

• शुद्धवालः: the pure-haired/bright-maned (one)
• शुद्धवालः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: शुद्ध-वाल (प्रातिपदिक) < शुध् (शुद्ध) + वाल

• सर्वशुद्धवालः: the wholly pure-haired
• सर्वशुद्धवालः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सर्व-शुद्ध-वाल (प्रातिपदिक) < सर्व + शुद्ध + वाल

• मणिवालः: the jewel-maned
• मणिवालः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: मणि-वाल (प्रातिपदिक) < मणि + वाल

• ते: they
• ते: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• आश्विनाः: the Aśvins / belonging to the Aśvins
• आश्विनाः: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: आश्विन (प्रातिपदिक)

• श्येतः: white
• श्येतः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: श्येत (प्रातिपदिक)

• श्येताक्षः: white-eyed
• श्येताक्षः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: श्येत-अक्ष (प्रातिपदिक) < श्येत + अक्ष

• अरुणः: ruddy, tawny
• अरुणः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: अरुण (प्रातिपदिक)

• ते: they
• ते: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• रुद्राय: for Rudra
• रुद्राय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)

• पशुपतये: for Paśupati (Lord of beasts)
• पशुपतये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: पशुपति (प्रातिपदिक)

• कर्णाः: ears / ear(-ornamented ones)
• कर्णाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: कर्ण (प्रातिपदिक)

• यामाः: watches, courses (yāmas)
• यामाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: याम (प्रातिपदिक)

• अवलिप्ताः: smeared, anointed
• अवलिप्ताः: Kartā
• Type: Adjective/Participle
• Root: अव-लिप् (धातु) → अवलिप्त (कृदन्त, भूतकर्मणि/क्त)

• रौद्राः: rudra-like, fierce
• रौद्राः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: रौद्र (प्रातिपदिक) < रुद्र

• नभोरूपाः: having the form of the sky
• नभोरूपाः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: नभस्-रूप (प्रातिपदिक) < नभस् + रूप

• पार्जन्याः: of Parjanya / rain-bringing
• पार्जन्याः: Kartā
• Type: Adjective/Noun
• Root: पार्जन्य (प्रातिपदिक) < पर्जन्य

Entities Mentioned

• Prajāpati
• Agni
• Sarasvatī
• Aśvins
• Soma
• Pūṣan
• Sūrya
• Tvaṣṭṛ
• Vāyu
• Indra
• Viṣṇu
• Rudra Paśupati
• Parjanya
• Viśve Devāḥ
• Vāc
• Aditi
• Dhātṛ
• Devapatnīs