Shukla Yajur Veda — Adhyaya 12, Mantra 29
Rishi: To be fixed by RV-source concordance (Vaiśvānara hymn strata).
Devata: Agni Vaiśvānara; also Dyāvā-Pṛthivī and the Viśve Devāḥ in the petition
Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm via RV source)
Samhita Patha (Devanagari)
अस्ता॑व्य॒ग्निर्न॒राᳪ सु॒शेवो॑ वैश्वान॒र ऋषि॑भि॒: सोम॑गोपाः । अ॒द्वे॒षे द्यावा॑पृथि॒वी हु॑वेम॒ देवा॑ ध॒त्त र॒यिम॒स्मे सु॒वीर॑म्
Transliteration
ástāvy agnír narā́ṃ suśévo vaiśvānará ṛ́ṣibhiḥ sómagopāḥ | advéṣe dyā́vā-pṛthivī́ huvema devā́ dhatta rayím asmé suvī́ram ||
Translation
ಅಗ್ನಿ—ನರರಿಗೆ ಸುಶೇವನಾದ ವೈಶ್ವಾನರನನ್ನು—ಋಷಿಗಳು, ಸೋಮದ ಗೋಪಾಲಕರಾಗಿ, ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದ್ವೇಷರಹಿತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇವೆ; ಹೇ ದೇವರೇ, ನಮಗೆ ಸು-ವೀರರಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ರಯಿ (ಸಂಪತ್ತು) ಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿರಿ.
Padapatha (Word Analysis)
अस्तावि । अग्निः । नराम् । सु-शेवः । वैश्वानरः । ऋषिभिः । सोम-गोपाः । अद्वेषे इति । द्यावा-पृथिवी इति । हुवेम । देवाः । धत्त । रयिम् । अस्मे इति । सु-वीरम्
Word by Word
अस्ताविwas praised / has been praised
अस्तावि:
—
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
अग्निःAgni
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
न॒रान्men / heroes
न॒रान्:
Karma
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
सुशेवःvery gracious / beneficent
सुशेवः:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootसु-शेव (प्रातिपदिक)
वैश्वानरःVaiśvānara
वैश्वानरः:
Kartā (समानााधिकरणम्)
TypeNoun (epithet)
Rootवैश्वानर (प्रातिपदिक)
ऋषिभिःby the seers
ऋषिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
सोमगोपाःSoma-guardians (protectors of Soma)
सोमगोपाः:
Kartā
TypeNoun
Rootसोम-गोपा (प्रातिपदिक; गोपा = रक्षक)
अद्वेषेin the state of non-hatred / without enmity
अद्वेषे:
Adhikaraṇa
TypeAdjective (used substantively)
Rootअ-द्वेष (प्रातिपदिक)
द्यावापृथिवीHeaven-and-Earth
द्यावापृथिवी:
Karma (आह्वान्ये)
TypeNoun (dual compound)
Rootद्यावा-पृथिवी (द्वन्द्व-प्रातिपदिक)
हुवेमlet us invoke / we invoke
हुवेम:
—
TypeVerb
Rootहू (धातु)
देवाःO gods / the gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
धत्तplace / bestow
धत्त:
—
TypeVerb
Rootधा (धातु)
रयिम्wealth
रयिम्:
Karma
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
अस्मेto us / for us
अस्मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुवीरम्rich in heroes / having good sons
सुवीरम्:
Karma (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootसु-वीर (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
Agni VaiśvānaraD
Dyāvā-Pṛthivī (Heaven and Earth)V
Viśve Devāḥ (All Gods)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes