पुराणश्रवणप्रस्तावः (Prologue to the Recitation of the Śaiva Purāṇa)

Verse 1

व्यास उवाच । इत्याकर्ण्य वचः सौतं प्रोचुस्ते परमर्षयः । वेदांतसारसर्वस्वं पुराणं श्रावयाद्भुतम्

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದರು—ಸೂತನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಪರಮರ್ಷಿಗಳು ಅವನಿಗೆ: ವೇದಾಂತಸಾರಸರ್ವಸ್ವವಾದ ಆ ಅದ್ಭುತ ಪುರಾಣವನ್ನು ನಮಗೆ ಶ್ರವಣ ಮಾಡಿಸು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು।

Verse 2

इति श्रुत्वा मुनीनां स वचनं सुप्रहर्षितः । संस्मरञ्छंकरं सूतः प्रोवाच मुनिसत्तमान्

ಮುನಿಗಳ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಸೂತನು ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಿತನಾದನು. ಶಂಕರನನ್ನು (ಶಿವನನ್ನು) ಸ್ಮರಿಸಿ, ಆ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 3

इति श्रीशिवमहापुराणे विद्येश्वरसंहितायां साध्यसाधनखण्डे । तृतीयोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀ ಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ವಿದ್ಯೇಶ್ವರಸಂಹಿತೆಯ ಸಾಧ್ಯಸಾಧನಖಂಡದ ತೃತೀಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.

Verse 4

यत्र गीतं त्रिकं प्रीत्या भक्तिज्ञानविरागकम्

ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಭಕ್ತಿ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯ—ಈ ತ್ರಿವಿಧ ಉಪದೇಶ—ಹಾಡಲ್ಪಟ್ಟು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 5

वेदांतवेद्यं सद्वस्तु विशेषेण प्रवर्णितम्

ವೇದಾಂತದಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದಾದ ಆ ಸತ್‌ವಸ್ತು ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹಾಗೂ ವಿಭೇದಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ।

Verse 6

सूत उवाच । शृण्वंतु ऋषयः सर्वे पुराणं वेदसारजम् । पुरा कालेन महता कल्पेऽतीते पुनःपुनः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಋಷಿಗಳೇ, ವೇದಸಾರದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಈ ಪುರಾಣವನ್ನು ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಕೇಳಿರಿ. ಬಹು ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಮಹಾಕಾಲ ಕಳೆದ ಬಳಿಕ, ಹಿಂದಿನ ಕಲ್ಪವು ಪುನಃಪುನಃ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಾಗ ಈ ಪವಿತ್ರ ವೃತ್ತಾಂತವು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು।

Verse 7

अस्मिन्नुपस्थिते कल्पे प्रवृत्ते सृष्टिकर्मणि । मुनीनां षट्कुलीनानां ब्रुवतामितरेतरम्

ಈ ಆಗಮಿಸಿದ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ, ಸೃಷ್ಟಿಕಾರ್ಯ ಆರಂಭವಾದಾಗ, ಆರು ಕುಲಗಳ ಮುನಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಭಾಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 8

इदं परमिदं नेति विवादः सुमहानभूत् । तेऽभिजग्मुर्विधातारं ब्रह्माणं प्रष्टुमव्ययम्

“ಇದೇ ಪರಮ, ಇಲ್ಲ—ಇದು ಅಲ್ಲ” ಎಂಬಂತೆ ಅವರ ನಡುವೆ ಮಹಾವಿವಾದ ಉಂಟಾಯಿತು. ಆಗ ಅವರು ಅವ್ಯಯನಾದ ವಿಧಾತ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು.

Verse 9

वाग्भिर्विनयगर्भाभिः सर्वे प्रांजलयोऽब्रुवन् । त्वं हि सर्वजगद्धाता सर्वकारणकारणम्

ಆಗ ಎಲ್ಲರೂ ಕೈಜೋಡಿಸಿ, ವಿನಯಭರಿತ ವಚನಗಳಿಂದ ಹೇಳಿದರು—“ನೀನೇ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನ ಧಾತಾ; ನೀನೇ ಕಾರಣಗಳಿಗೂ ಪರಮ ಕಾರಣ.”

Verse 10

कः पुमान्सर्वतत्त्वेभ्यः पुराणः परतः परः । ब्रह्मोवाच । यतो वाचो निवर्तंते अप्राप्य मनसा सह

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಸರ್ವ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಪ್ರಾಚೀನನೂ, ಪರಾತ್ಪರನಿಗಿಂತಲೂ ಪರನಾದ ಆ ಪುರುಷನು ಯಾರು? ಅವನನ್ನು ತಲುಪಲಾರದೆ ಮನಸ್ಸಿನೊಡನೆ ವಾಣಿ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತದೆ.

Verse 11

यस्मात्सर्वमिदं ब्रह्मविष्णुरुद्रे द्रं पूर्वकम् । सहभूतेंद्रि यैः सर्वैः प्रथमं संप्रसूयते

ಅವನಿಂದಲೇ ಈ ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಕಟ ಜಗತ್ತು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ—ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರ, ಇಂದ್ರ ಮೊದಲಾದವರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ—ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೂ ಸಹಿತವಾಗಿ।

Verse 12

एष देवो महादेवः सर्वज्ञो जगदीश्वरः । अयं तु परया भक्त्या दृश्यते नाऽन्यथा क्वचित्

ಈ ದೇವನೇ ಮಹಾದೇವ—ಸರ್ವಜ್ಞ, ಜಗದೀಶ್ವರ. ಅವನು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ದರ್ಶನಕೊಡುತ್ತಾನೆ; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 13

रुद्रो हरिर्हरश्चैव तथान्ये च सुरेश्वराः । भक्त्या परमया तस्य नित्यं दर्शनकांक्षिणः

ರುದ್ರ, ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು), ಹರ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವೇಶ್ವರರು—ಅವನಲ್ಲಿ ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ—ನಿತ್ಯವೂ ಅವನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಕಾತರದಿಂದ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 14

बहुनात्र किमुक्तेन शिवे भक्त्या विमुच्यते । प्रसादाद्देवताभक्तिः प्रसादो भक्तिसंभवः । यथेहांकुरतो बीजं बीजतो वा यथांकुरः

ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳುವುದೇನು? ಶಿವನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. (ಶಿವನ) ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ದೇವತಾಭಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಆ ಪ್ರಸಾದವೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಜನಿಸುತ್ತದೆ—ಅಂಕುರದಿಂದ ಬೀಜ, ಬೀಜದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಅಂಕುರ ಎಂಬಂತೆ.

Verse 15

तस्मादीशप्रसादार्थं यूयं गत्वा भुवं द्विजाः । दीर्घसत्रं समाकृध्वं यूयं वर्षसहस्रकम्

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ನೀವು ಭೂಮಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಈಶ್ವರನ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ದೀರ್ಘಸತ್ರ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ನೆರವೇರಿಸಿ.

Verse 16

अमुष्यैवाध्वरेशस्य शिवस्यैव प्रसादतः । वेदोक्तविद्यासारं तु ज्ञायते साध्यसाधनं

ಆ ಯಜ್ಞೇಶ್ವರನಾದ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ವೇದೋಕ್ತ ವಿದ್ಯೆಯ ಸಾರ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ—ಸಾಧ್ಯವೇನು ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾಧನವೇನು ಎಂದು.

Verse 17

मुनय ऊचुः । अथ किं परमं साध्यं किंवा तत्साधनं परम् । साधकः कीदृशस्तत्र तदिदं ब्रूहि तत्त्वतः

ಮುನಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಇದೀಗ ಪರಮ ಸಾಧ್ಯವೇನು? ಅದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪರಮ ಸಾಧನವೇನು? ಆ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ ಸಾಧಕನು ಹೇಗಿರಬೇಕು? ತತ್ತ್ವತಃ ಹೇಳಿರಿ.

Verse 18

ब्रह्मोवाच । साध्यं शिवपदप्राप्तिः साधनं तस्य सेवनम् । साधकस्तत्प्रसादाद्योऽनित्यादिफलनिःस्पृहः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು— ಸಾಧ್ಯವೆಂದರೆ ಶಿವಪದಪ್ರಾಪ್ತಿ; ಅದರ ಸಾಧನವೆಂದರೆ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನ ಸೇವಾಭಕ್ತಿ. ನಿಜ ಸಾಧಕನು, ಅವರ ಕೃಪೆಯಿಂದ, ಅನಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಇತರ ಕ್ಷುದ್ರ ಫಲಗಳ ಆಸೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 19

कर्म कृत्वा तु वेदोक्तं तदर्पितमहाफलम् । परमेशपदप्राप्तः सालोक्यादिक्रमात्ततः

ವೇದೋಕ್ತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಅದರ ಮಹಾಫಲವನ್ನು ಪರಮೇಶ್ವರ (ಶಿವ)ನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದವನು ಪರಮೇಶಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ಸಾಲೋಕ್ಯಾದಿ ಮುಕ್ತಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸೇರುತ್ತಾನೆ.

Verse 20

तत्तद्भक्त्यनुसारेण सर्वेषां परमं फलम् । तत्साधनं बहुविधं साक्षादीशेन बोधितम्

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಭಕ್ತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪರಮ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆ ಫಲಸಿದ್ಧಿಗೆ ಸಾಧನಗಳು ಬಹುವಿಧ; ಅವನ್ನು ಸాక్షಾತ್ ಈಶ (ಶಿವ)ನೇ ಬೋಧಿಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 21

संक्षिप्य तत्र वः सारं साधनं प्रब्रवीम्यहम् । श्रोत्रेण श्रवणं तस्य वचसा कीर्तनं तथा

ಇದೀಗ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ನಿಮಗೆ ಸಾಧನೆಯ ಸಾರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಕಿವಿಗಳಿಂದ ಅವರ ಶ್ರವಣ, ವಾಣಿಯಿಂದ ಅವರ ಕೀರ್ತನ ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ।

Verse 22

मनसा मननं तस्य महासाधनमुच्यते । श्रोतव्यः कीर्तितव्यश्च मन्तव्यश्च महेश्वरः

ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವರ ಮನನವನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಮಹಾಸಾಧನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಶ್ರವಣ ಮಾಡಬೇಕು, ಕೀರ್ತಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 23

इति श्रुतिप्रमाणं नः साधनेनाऽमुना परम् । साध्यं व्रजत सर्वार्थसाधनैकपरायणाः

ಇಂತೆ ನಮ್ಮಿಗೆ ಶ್ರುತಿ (ವೇದ)ಯೇ ಪ್ರಮಾಣ; ಈ ಸಾಧನೆಯಿಂದಲೇ ಪರಮ ಸಾಧ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಗಿರಿ. ಎಲ್ಲಾರ್ಥಸಾಧಕವಾದ ಏಕೈಕ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಾಯಣರಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೃತ್ತರಾಗಿರಿ.

Verse 24

प्रत्यक्षं चक्षुषा दृष्ट्वा तत्र लोकः प्रवर्तते । अप्रत्यक्षं हि सर्वत्र ज्ञात्वा श्रोत्रेण चेष्टते

ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾಣುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಜನರು ಅದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದುದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಅವರು ಶ್ರವಣ (ಆಗಮ/ಉಪದೇಶ) ಆಧಾರದಿಂದ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 25

तस्माच्छ्रवणमेवादौ श्रुत्वा गुरुमुखाद्बुधः । ततः संसाधयेदन्यत्कीर्तनं मननं सुधीः

ಆದ್ದರಿಂದ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಜ್ಞಾನಿ ಸಾಧಕನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶ್ರವಣವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು—ಗುರುಮುಖದಿಂದ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಿ. ನಂತರ ವಿವೇಕಿಯು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೀರ್ತನ ಮತ್ತು ಮನನ ಮೊದಲಾದ ಇತರ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು.

Verse 26

क्रमान्मननपर्यंते साधनेऽस्मिन्सुसाधिते । शिवयोगो भवेत्तेन सालोक्यादिक्रमाच्छनैः

ಈ ಸಾಧನೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮನನದ ಹಂತದವರೆಗೆ ಸುಸಾಧಿತವಾದಾಗ, ಅದರಿಂದ ಶಿವಯೋಗ—ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಏಕತ್ವ—ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಕ್ರಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಾಲೋಕ್ಯಾದಿ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಲಭಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 27

सर्वांगव्याधयः पश्चात्सर्वानंदश्च लीयते । अभ्यासात्क्लेशमेतद्वै पश्चादाद्यंतमंगलम्

ನಂತರ ದೇಹದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳ ರೋಗಗಳು ಶಮನವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾಧಕನು ಸರ್ವಾನಂದದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಕಷ್ಟವಿರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ನಂತರ ಅದು ಆದಿಯಿಂದ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಮಂಗಳಮಯ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.