Sagara-vaṃśa-prasavaḥ — The Birth of Sagara’s Sons and the Bhāgīratha Lineage

Verse 1

शौनक उवाच । सगरस्यात्मजा वीराः कथं जाता महाबलाः । विक्रांताः षष्टिसाहस्रा विधना केन वा वद

ಶೌನಕನು ಹೇಳಿದರು—ಸಗರನ ಆ ವೀರ ಪುತ್ರರು, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳು ಆದ ಆ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರರು ಹೇಗೆ ಜನಿಸಿದರು? ಯಾವ ವಿಧಿ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಇದು ಸಂಭವಿಸಿತು? ಹೇಳಿ.

Verse 2

सूत उवाच । द्वे पत्न्यो सगरस्यास्तां तपसा दग्धकिल्विषे । और्वस्तयोर्वरं प्रादात्तोषितो मुनिसत्तमः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಸಗರನಿಗೆ ಎರಡು ಪತ್ನಿಯರು ಇದ್ದರು; ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವರ ಪಾಪಗಳು ದಗ್ಧವಾಗಿದ್ದವು. ಅವರಿಂದ ತೃಪ್ತನಾದ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಔರ್ವನು ಆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು.

Verse 3

षष्टिपुत्रसहस्राणि एका वव्रे तरस्विनाम् । एकं वंशकरं त्वेका यथेष्टं वरशालिनी

ಒಬ್ಬಳು ಬಲಿಷ್ಠರಾದ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ಪುತ್ರರನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡಳು; ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು ವಂಶವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಒಬ್ಬನೇ ಪುತ್ರನನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡಳು. ಹೀಗೆ ವರಶಾಲಿನಿಯು ತನ್ನ ಇಷ್ಟದಂತೆ ವರಗಳನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡಳು.

Verse 4

तत्रैवागत्य तां लब्ध्वा पुत्राञ्शूरान्बहूंस्तदा । सा चैव सुषुवे तुम्बं बीजपूर्वं पृथक्कृतम्

ಅವನು ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ಅವಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಆಗ ಅನೇಕ ಶೂರ ಪುತ್ರರನ್ನು ಜನಿಸಿದನು. ಅವಳೂ ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಬೀಜವನ್ನು ಮುಂಚೆಯೇ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ ತುಂಭ (ಸೊರಕಾಯಿ) ಫಲವನ್ನೂ ಪ್ರಸವಿಸಿದಳು.

Verse 5

ते सर्वे हि स्वधात्रीभिर्ववृधुश्च यथाक्रमम् । घृतपूर्णेषु कुम्भेषु कुमाराः प्रीतिवर्द्धनाः

ಆ ಕುಮಾರರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಧಾತ್ರಿಯರ ಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬೆಳೆದರು. ತುಪ್ಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕುಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಷಿತರಾಗಿ, ಆ ಯುವರಾಜರು ಸಂತೋಷವನ್ನು ನಿರಂತರ ಹೆಚ್ಚಿಸುವವರಾದರು.

Verse 6

कपिलाग्निप्रदग्धानां तेषां तत्र महात्मनाम् । एकः पंचजनो नाम पुत्रो राजा बभूव ह

ಅಲ್ಲಿ ಕಪಿಲನ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ದಗ್ಧರಾದ ಆ ಮಹಾತ್ಮರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಪುತ್ರ ಉಳಿದನು; ‘ಪಂಚಜನ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಅವನೇ ರಾಜನಾದನು.

Verse 7

ततः पंचजनस्यासीदंशुमान्नाम वीर्यवान् । दिलीपस्तनयस्तस्य पुत्रो यस्य भगीरथः

ನಂತರ ಪಂಚಜನನಿಗೆ ವೀರ್ಯವಂತನಾದ ‘ಅಂಶುಮಾನ’ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು. ಅವನ ಪುತ್ರ ದಿಲೀಪ; ದಿಲೀಪನ ಪುತ್ರ ಭಗೀರಥನು.

Verse 8

यस्तु गंगा सरिच्छ्रेष्ठामवातारयतः प्रभु । समुद्रमानयच्चेमां दुहितृत्वमकल्पयत्

ಆ ಪ್ರಭುವು ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಅವತಾರಗೊಳಿಸಿ, ಅವಳನ್ನು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದು, ಅವಳಿಗೆ ಪುತ್ರೀಭಾವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

Verse 9

भगीरथसुतो राजा श्रुतसेनः इति श्रुतः । नाभागस्तु सुतस्तस्य पुत्रः परमधार्मिकः

ಭಗೀರಥನ ಪುತ್ರ ‘ಶ್ರುತಸೇನ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಪುತ್ರ ನಾಭಾಗ; ಅವನು ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕ ಯುವರಾಜನು.

Verse 10

अंबरीषस्तु नाभागिस्सिंधुद्वीपस्ततोऽभवत् । अयुताजित्तु दायादस्सिंधुद्वीपस्य वीर्यवान्

ನಾಭಾಗನಿಂದ ಅಂಬರೀಷನು ಜನಿಸಿದನು; ಅವನಿಂದ ಸಿಂಧುದ್ವೀಪನು ಉಂಟಾದನು. ಸಿಂಧುದ್ವೀಪನ ವೀರ್ಯವಂತ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಅಯುತಾಜಿತನು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 11

आयुताजित्सुतस्त्वासीदृतुपर्णो महायशाः । दिव्याक्षहृदयज्ञोऽसौ राजा नलसखोऽभवत्

ಆಯುತಾಜಿತನ ಪುತ್ರನಾದ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ರಾಜ ಋತುಪರ್ಣನು. ಅವನು ದಿವ್ಯ ಅಕ್ಷವಿದ್ಯೆಯ ಹೃದಯಾರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದವನು; ರಾಜ ನಲನ ಆಪ್ತಸಖನಾದನು.

Verse 12

ऋतुपर्णसुतस्त्वासीदनुपर्णो महाद्युतिः । तस्य कल्माषपादो वै नाम्ना मित्रसहस्तथा

ಋತುಪರ್ಣನ ಪುತ್ರನಾದ ಮಹಾದ್ಯುತಿಯ ಅನುಪರ್ಣನು ಜನಿಸಿದನು. ಅವನ ಪುತ್ರನೇ ಕಲ್ಮಾಷಪಾದ; ಅವನು ‘ಮಿತ್ರಸಹ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು.

Verse 13

कल्माषपादस्य सुतस्सर्वकर्मेति विश्रुतः । अनरण्यस्तु पुत्रोऽभूद्विश्रुतस्सर्वशर्मणः

ಕಲ್ಮಾಷಪಾದನ ಪುತ್ರನು ‘ಸರ್ವಕರ್ಮ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು. ಹಾಗೆಯೇ ಸರ್ವಶರ್ಮನ ಪುತ್ರ ‘ಅನರಣ್ಯ’ ಕೂಡ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತನಾದನು.

Verse 15

येन स्वर्गादिहागत्य मुहूर्तं प्राप्य जीवितम् । त्रयोऽपि संचिता लोका बुद्ध्या सत्येन चानघ

ಹೇ ಅನಘ! ಯಾರಿಂದ ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು, ಜೀವಿತದ ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತವನ್ನಾದರೂ ಪಡೆದು, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದಿಂದ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಫಲವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು.

Verse 16

दीर्घबाहुस्सुतस्तस्य रघुस्तस्याभवत्सुतः । अजस्तस्य तु पुत्रोऽभूत्तस्माद्दशरथोऽभवत्

ಅವನಿಂದ ದೀರ್ಘಬಾಹು ಜನಿಸಿದನು; ಅವನ ಪುತ್ರ ರಘು. ರಘುವಿನ ಪುತ್ರ ಅಜ, ಅಜರಿಂದ ದಶರಥನು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 17

रामो दशरथाज्जज्ञे धर्मात्मा यो महायशाः । स विष्ण्वंशो महाशैवः पौलस्त्यो येन घातितः

ದಶರಥನಿಂದ ಧರ್ಮಾತ್ಮನೂ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯೂ ಆದ ರಾಮನು ಜನಿಸಿದನು. ವಿಷ್ಣುವಂಶಜನೇ ಆದರೂ ಅವನು ಮಹಾಶೈವ, ಶಿವಭಕ್ತ; ಅವನಿಂದಲೇ ಪೌಲಸ್ತ್ಯ ರಾವಣನು ಹತನಾದನು.

Verse 18

तच्चरितं च बहुधा पुराणेषु प्रवर्णितम् । रामायणे प्रसिद्धं हि नातः प्रोक्तं तु विस्तरात्

ಆ ಪವಿತ್ರ ಚರಿತೆಯನ್ನು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 19

रामस्य तनयो जज्ञे कुश इत्यपि विश्रुतः । अतिथिस्तु कुशाज्जज्ञे निषधस्तस्य चात्मजः

ರಾಮನಿಗೆ ಕುಶನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು. ಕುಶನಿಂದ ಅತಿಥಿ ಜನಿಸಿದನು; ಅವನ ಪುತ್ರನು ನಿಷಧನು.

Verse 20

निषधस्य नलः पुत्रो नभाः पुत्रो नलस्य तु । नभसः पुंडरीकश्च क्षेमधन्वा ततस्मृतः

ನಿಷಧನ ಪುತ್ರ ನಲನು; ನಲನ ಪುತ್ರ ನಭಾ. ನಭಾದಿಂದ ಪುಂಡರೀಕನು ಜನಿಸಿದನು; ನಂತರ ಕ್ಷೇಮಧನ್ವಾ ಜನಿಸಿದನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 21

क्षेमधन्वसुतस्त्वासीद्देवानीकः प्रतापवान् । आसीदहीनगुर्नाम देवानीकात्मजः प्रभुः

ಕ್ಷೇಮಧನ್ವನ ಪುತ್ರನು ಪ್ರತಾಪವಂತನಾದ ದೇವಾನೀಕನು. ದೇವಾನೀಕನ ಪುತ್ರನು ಪ್ರಭುವಾದ ‘ಅಹೀನಗು’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

Verse 22

अहीनगोस्तु दायादस्सहस्वान्नाम वीर्यवान् । वीरसेनात्मजस्तस्य यश्चैक्ष्वाकुकुलोद्भवः

ಅಹೀನಗಿನ ಯೋಗ್ಯ ವಾರಸನು ಸಹಸ್ವಾನ್ ಎಂಬ ವೀರ್ಯವಂತನು ಜನಿಸಿದನು. ಅವನು ವೀರಸೇನನ ಪುತ್ರನು, ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ಕುಲದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದವನು.

Verse 23

वीरसेनस्य दायादः पारियात्रो बभूव ह । ततो बलाख्यस्तनयस्स्थलस्तस्मादभूत्सुतः

ವೀರಸೇನನ ವಾರಸನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪಾರಿಯಾತ್ರನಾದನು. ಅವನಿಂದ ‘ಬಲ’ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು; ಬಲನಿಂದ ‘ಸ್ಥಲ’ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

Verse 24

अर्कांशसंभवस्तस्मात्पुत्रो यक्षः प्रतापवान् । तत्सुतस्त्वगुणस्त्वासीत्तस्माद्विधृतिरात्मजः

ಅವನಿಂದ ಅರ್ಕ (ಸೂರ್ಯ) ಅಂಶದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಪ್ರತಾಪವಂತ ಪುತ್ರ ‘ಯಕ್ಷ’ ಜನಿಸಿದನು. ಯಕ್ಷನ ಪುತ್ರ ‘ಅಗುಣ’ನಾದನು; ಅಗುಣನಿಂದ ‘ವಿಧೃತಿ’ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

Verse 25

हिरण्यनाभस्तत्पुत्रो योगाचार्य्यो बभूव ह । स शिष्यो जैमिनिमुनेर्ह्यात्मविद्याविशारदः

ಹಿರಣ್ಯನಾಭನ ಪುತ್ರನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮಹಾ ಯೋಗಾಚಾರ್ಯನಾದನು. ಅವನು ಜೈಮಿನಿ ಮುನಿಯ ಶಿಷ್ಯನಾಗಿ ಆತ್ಮವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದನು.

Verse 26

कौशिल्यो याज्ञवल्क्योथ योगमध्यात्म्यसंज्ञकम् । यतोऽध्यगान्नृपवराद्धृदयग्रंथिभेदनम्

ನಂತರ ಕೌಶಿಲ್ಯ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನಿಂದ ‘ಅಧ್ಯಾತ್ಮ’ ಎಂಬ ಯೋಗವನ್ನು ಕಲಿತನು; ಅದರಿಂದ ಹೃದಯಗ್ರಂಥಿ ಭೇದವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 27

तत्सुतो पुष्पनामा हि ध्रुवसंज्ञस्तदात्मजः । अग्निवर्णस्सुतस्तस्य शीघ्रनामा सुतस्ततः

ಅವನ ಪುತ್ರನು ಪುಷ್ಪನಾಮ; ಅವನ ಪುತ್ರನು ಧ್ರುವಸಂಜ್ಞ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು. ಧ್ರುವಸಂಜ್ಞನ ಪುತ್ರನು ಅಗ್ನಿವರ್ಣ; ಅವನಿಂದ ಶೀಘ್ರನಾಮ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 28

मरुन्नामा सुतस्तस्य योगसिद्धो बभूव ह । असावास्तेऽद्यापि प्रभुः कलापग्रामसंज्ञके

ಮರು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅವರ ಮಗನು ಯೋಗಸಿದ್ಧನಾದನು. ಆ ಪ್ರಭುವು ಇಂದಿಗೂ ಕಲಾಪಗ್ರಾಮ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 29

तद्वासिभिश्च मुनिभिः कलेरंते स एव हि । पुनर्भावयिता नष्टं सूर्यवंशं विशेषतः

ಕಲಿಯುಗದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮುನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರು ನಾಶವಾದ ಸೂರ್ಯವಂಶವನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸುವರು.

Verse 30

पृथुश्रुतश्च तत्पुत्रस्संधिस्तस्य सुतः स्मृतः । अमर्षणस्सुतस्तस्य मरुत्वांस्तत्सुतोऽभवत्

ಪೃಥುಶ್ರುತನು ಅವನ ಮಗ; ಸಂಧಿಯನ್ನು ಸಂಧಿಯ ಮಗನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನಿಂದ ಅಮರ್ಷಣನು ಮತ್ತು ಅಮರ್ಷಣನಿಂದ ಮರುತ್ವಾನನು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 31

विश्वसाह्वस्सुतस्तस्य तत्सुतोऽ भूत्प्रसेनजित् । तक्षकस्तस्य तनयस्तत्सुतो हि बृहद्बलः

ಅವನ ಪುತ್ರ ವಿಶ್ವಸಾಹ್ವ; ಅವನ ಪುತ್ರ ಪ್ರಸೆನಜಿತ್. ಪ್ರಸೆನಜಿತನ ಪುತ್ರ ತಕ್ಷಕ; ತಕ್ಷಕನ ಪುತ್ರನೇ ಬೃಹದ್ಬಲನು.

Verse 32

एत इक्ष्वाकुवंशीया अतीताः संप्रकीर्तिताः । शृणु तानागतान्भूतांस्तद्वंश्यान्धर्मवित्तमान्

ಈ ರೀತಿ ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ಭೂತಕಾಲದ ರಾಜರು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಈಗ ಕೇಳು—ಅದೇ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸುವ, ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವರನ್ನು.

Verse 33

बृहद्बलस्य तनयो भविता हि बृहद्रणः । बृहद्रणसुतस्तस्योरुक्रियो हि भविष्यति

ಬೃಹದ್ಬಲನಿಗೆ ಬೃಹದ್ರಣ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಜನಿಸುವನು. ಬೃಹದ್ರಣನ ಪುತ್ರನು ಮುಂದಾಗಿ ಉರುಕ್ರಿಯನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗುವನು.

Verse 34

वत्सवृद्धस्सुतस्तस्य प्रतिव्योमसुतस्ततः । भानुस्तत्तनयो भावी दिवाको वाहिनीपतिः

ಅವನ ಪುತ್ರ ವತ್ಸವೃದ್ಧ; ವತ್ಸವೃದ್ಧನಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರತಿವ್ಯೋಮನು ಜನಿಸಿದನು. ಅವನ ಪುತ್ರ ಭಾನು; ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ದಿವಾಕನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿ ದಿವ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಅಧಿಪತಿಯಾಗುವನು.

Verse 35

सहदेवस्सुतस्तस्य महावीरो भवि ष्यति । तत्सुतो बृहदश्वो हि भानुमांस्तत्सुतो बली

ಅವನಿಂದ ಸಹದೇವನೆಂಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿ ಮಹಾವೀರನಾಗುವನು. ಅವನ ಪುತ್ರನು ಬೃಹದಶ್ವ; ಬೃಹದಶ್ವನ ಪುತ್ರನು ಭಾನುಮಾನ; ಭಾನುಮಾನದ ಪುತ್ರನು ಬಲಿ ಆಗುವನು.

Verse 36

सुतो भानुमतो भावी प्रतीकाश्वश्च वीर्यवान् । सुप्रतीकस्सुतस्तस्य भविष्यति नृपोत्तमः

ಭಾನುಮತನಿಗೆ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀಕಾಶ್ವನೆಂಬ ಮಹಾವೀರ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸುವನು. ಅವನ ಪುತ್ರ ಸುಪ್ರತೀಕನು ನಂತರ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನಾಗುವನು.

Verse 37

मरुदेवस्सुतस्तस्य सुनक्षत्रो भविष्यति । तत्सुतः पुष्करस्तस्यांतरिक्षस्तत्सुतो द्विजाः

ಹೇ ದ್ವಿಜ ಋಷಿಗಳೇ, ಮರುದೇವನ ಪುತ್ರನು ಸುನಕ್ಷತ್ರನಾಗುವನು. ಅವನ ಪುತ್ರ ಪುಷ್ಕರ, ಪುಷ್ಕರನ ಪುತ್ರ ಅಂತರಿಕ್ಷನಾಗುವನು.

Verse 38

सुतपास्तत्सुतो वीरो मित्रचित्तस्य चात्मजः । बृहद्भाजस्सुतस्तस्य बर्हिनामा तदात्मजः

ಅವನಿಂದ ವೀರ ಸುತಪಾ ಜನಿಸಿದನು. ಸುತಪಾದ ಪುತ್ರ ವೀರ ಮಿತ್ರಚಿತ್ತನು. ಮಿತ್ರಚಿತ್ತನ ಪುತ್ರ ಬೃಹದ್ಭಾಜನು, ಬೃಹದ್ಭಾಜನ ಪುತ್ರ ಬರ್ಹಿನಾಮಾ.

Verse 39

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां वैवस्वतवंशोद्भवराजवर्णनं नामैकोनचत्वारिंशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ಪಂಚಮ ಉಮಾಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ‘ವೈವಸ್ವತ ವಂಶೋದ್ಭವ ರಾಜವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಮುವತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.

Verse 40

शुद्धोदस्तनयस्तस्य लांगलस्तु तदात्मजः । तस्य प्रसेनजित्पुत्रस्तत्सुतः शूद्रकाह्वयः

ಅವನ ಪುತ್ರ ಶುದ್ಧೋದಸ; ಶುದ್ಧೋದಸನ ಪುತ್ರ ಲಾಂಗಲ. ಲಾಂಗಲನ ಪುತ್ರ ಪ್ರಸೇನಜಿತ; ಪ್ರಸೇನಜಿತನ ಪುತ್ರ ‘ಶೂದ್ರಕ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾದನು.

Verse 41

रुणको भविता तस्य सुरथस्तत्सुतः स्मृतः । सुमित्रस्तत्सुतो भावी वंशनिष्ठांत एव हि

ಅವನಿಂದ ರುಣಕನು ಜನಿಸುವನು; ಅವನ ಪುತ್ರ ಸುರಥನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಸುರಥನ ಪುತ್ರ ಸುಮಿತ್ರನು ಆಗುವನು—ನಿಜಕ್ಕೂ ಅವನಲ್ಲಿಯೇ ವಂಶದ ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 42

सुमित्रांतोन्वयोऽयं वै इक्ष्वाकूणां भविष्यति । राज्ञां वैचित्रवीर्य्याणां धर्म्मिष्ठानां सुकर्म्मणाम्

ಸుమಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವ ಈ ವಂಶವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇಕ್ಷ್ವಾಕು-ಕುಲದದೇ ಆಗುವುದು—ವಿಚಿತ್ರ ವೀರ್ಯಪರಾಕ್ರಮವುಳ್ಳ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ, ಸತ್ಕರ್ಮನಿರತ ರಾಜರ ವಂಶ।

Verse 43

सुमित्रं प्राप्य राजानं तद्वंशश्शुभः कलौ । संस्थां प्राप्स्यति तद्ब्राह्मे वर्द्धिष्यति पुनः कृते

ರಾಜ ಸుమಿತ್ರನನ್ನು ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ಆ ಶುಭ ವಂಶವು ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುವುದು; ಬ್ರಾಹ್ಮ ಯುಗದಲ್ಲಿ ದೃಢ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು, ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ವಿಕಸಿಸುವುದು।

Verse 44

एतद्वैवस्वते वंशे राजानो भूरिदक्षिणाः । इक्ष्वाकुवंशप्रभवाः प्राधान्येन प्रकीर्तिताः

ಈ ವೈವಸ್ವತ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞ-ದಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಿದ ರಾಜರು—ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು—ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ।

Verse 45

पुण्येयं परमा सृष्टिरादित्यस्य विवस्वतः । श्राद्धदेवस्य देवस्य प्रजानां पुष्टिदस्य च

ಇದು ಪರಮ ಪುಣ್ಯಮಯವಾದ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸೃಷ್ಟಿ—ಆದಿತ್ಯ ವಿವಸ್ವಾನನದು; ಹಾಗೆಯೇ ದೇವಸ್ವರೂಪ ಶ್ರಾದ್ಧದೇವ (ಮನು)ನದು ಕೂಡ, ಆತನು ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಜೆಗೆ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವವನು।

Verse 46

पठञ्छृण्वन्निमां सृष्टिमादित्यस्य च मानवः । प्रजावानेति सायुज्यमिह भुक्त्वा सुखं परम्

ಆದಿತ್ಯನ ಈ ಸೃಷ್ಟಿವಿವರಣೆಯನ್ನು ಓದುವ ಅಥವಾ ಕೇಳುವ ಮಾನವನು ಸಂತಾನವಂತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಯುಜ್ಯ—ದೈವಸಾನ್ನಿಧ್ಯ—ವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 114

अनरण्यसुतो राजा विद्वान्मुंडिद्रुहोऽभवत् । निषधस्तस्य तनयो रतिः खट्वाङ्ग इत्यपि

ಅನರಣ್ಯನಿಂದ ಮುಂಡಿದ್ರುಹ ಎಂಬ ವಿದ್ಯಾವಂತ ರಾಜನು ಜನಿಸಿದನು. ಅವನ ಮಗ ನಿಷಧ; ಅವನು ರತಿ ಹಾಗೂ ಖಟ್ವಾಂಗ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು।