Adhyaya 35
Satarudra SamhitaAdhyaya 3537 Verses

साधुवेषद्विजाह्वयावतारकथनम् | Account of the ‘Sādhu-veṣa’ Brahmin-Named Incarnation (Prelude)

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಂದೀಶ್ವರನು ಸನತ್ಕುಮಾರನಿಗೆ “ಸಾಧು-ವೇಷ-ದ್ವಿಜಾಹ್ವಯ” ಎಂಬ ಶಿವಾವತಾರದ ಪೂರ್ವಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೇನಾ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯರ ಶಿವನ ಮೇಲಿನ ಮಹೋತ್ತಮ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡ ದೇವತೆಗಳು ಆತಂಕಪಡುತ್ತಾರೆ—ಹಿಮಾಲಯನು ಏಕಾಗ್ರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಶಂಭುವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ, ಶಿವಾನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅವನು ಶೀಘ್ರ ಮೋಕ್ಷ/ನಿರ್ವಾಣ ಮತ್ತು ಶಿವಸಾಮೀಪ್ಯ (ಸಾರೂಪ್ಯಾದಿ) ಪಡೆಯುವನು; ಇದು ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಲೋಕಕ್ರಮಕ್ಕೆ ವ್ಯತ್ಯಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಮಂತ್ರಿಸಿ ಗುರುವಿನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಗುರುವು ಹಿಮಾಲಯನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಮಹೇಶನ ನಿಂದೆ ಮಾಡಿ ಅವನ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕು, ಪುತ್ರಿದಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮುಕ್ತಿಫಲವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅಧ್ಯಾಯದ ತಾತ್ಪರ್ಯ—ದೇವಲೋಕದ ಅಧಿಕಾರ-ರಾಜಕೀಯ ಭಕ್ತಿಗೆ ವಿರೋಧವಾಗಬಹುದು; ಆದರೆ ಮುಕ್ತಿಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕಾರಣ ಶಿವಾನುಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಶಕ್ತಿಯೇ।

Shlokas

Verse 1

नन्दीश्वर उवाच । सनत्कुमार सर्वज्ञ शिवस्य परमात्मनः । अवतारं शृणु विभोस्साधुवेषद्विजाह्वयम्

ನಂದೀಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸರ್ವಜ್ಞ ಸನತ್ಕುಮಾರ, ಹೇ ವಿಭೋ, ಪರಮಾತ್ಮ ಶಿವನ ಆ ಅವತಾರವನ್ನು ಕೇಳು; ಅವರು ಸಾಧುವೇಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು.

Verse 2

मेनाहिमालयोर्भक्तिं शिवे ज्ञात्वा महोत्तमाम् । चिन्तामापुस्तुरास्सर्वे मन्त्रयामासुरादरात्

ಮೇನಾ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯರ ಶಿವಭಕ್ತಿಯು ಮಹೋತ್ತಮವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಎಲ್ಲ ರಾಜರೂ ಚಿಂತೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ, ಆದರದಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಮಂತ್ರಣೆ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು।

Verse 3

एकान्तभक्त्या शैलश्चेत्कन्यां दास्यति शम्भवे । ध्रुवं निर्वाणतां सद्यः सम्प्राप्स्यति शिवस्य वै

ಶೈಲನು (ಹಿಮಾಲಯನು) ಏಕಾಂತಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಂಭುವಿಗೆ ತನ್ನ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತಕ್ಷಣವೇ ನಿರ್ವಾಣಸ್ಥಿತಿ—ಶಿವನ ಮೋಕ್ಷಕೃಪೆ—ಪಡೆಯುವನು।

Verse 4

अनन्तरत्नाधारोऽसौ चेत्प्रयास्यति मोक्षताम् । रत्नगर्भाभिधा भूमिर्मिथ्यैव भविता ध्रुवम्

ಅನಂತ ರತ್ನಗಳ ಆಧಾರನಾದ ಆ (ಪರ್ವತ) ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರೆ, ‘ರತ್ನಗರ್ಭಾ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಈ ಭೂಮಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕೇವಲ ಸುಳ್ಳು ಹೆಸರಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ।

Verse 5

अस्थिरत्वम्परित्यज्य दिव्यरूपं विधाय सः । कन्यां शूलभृते दत्त्वा शिवालोकं गमिष्यति

ಅವನು ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಅಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ದಿವ್ಯರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಶೂಲಧಾರಿಯಾದ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನಿಗೆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಶಿವಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳುವನು.

Verse 6

महादेवस्य सारूप्यं प्राप्य शम्भोरनुग्रहात् । तत्र भुक्त्वा महाभोगांस्ततो मोक्षमवाप्स्यति

ಶಂಭುವಿನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅವನು ಮಹಾದೇವನ ಸಾರೂಪ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾದಿವ್ಯ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ನಂತರ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 7

इत्यालोच्य सुरास्सर्वे जग्मुर्गुरुगृहं मुने । चक्रुर्निवेदनं गत्वा गुरवे स्वार्थसाधकाः

ಓ ಮುನೇ, ಹೀಗೆ ಆಲೋಚಿಸಿ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಗುರುಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋದರು; ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಗುರುವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ ನಿವೇದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು।

Verse 8

देवा ऊचुः । गुरो हिमालयगृहं गच्छास्मत्कार्य्यसिद्धये । कृत्वा निंदां महेशस्य गिरिभक्तिं निवारय

ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು— ಓ ಗುರುವರ್ಯ, ನಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹಿಮಾಲಯನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರಿ; ಮಹೇಶನನ್ನು ನಿಂದಿಸಿ ಗಿರಿರಾಜನ (ಶಿವಭಕ್ತಿಯನ್ನು) ತಡೆಯಿರಿ।

Verse 9

स्वश्रद्धया सुतां दत्त्वा शिवाय स गिरिर्गुरो । लभेत मुक्तिमत्रैव धरण्यां स हि तिष्ठतु

ಹೇ ಪೂಜ್ಯ ಗುರುವರ್ಯ! ಆ ಗಿರಿರಾಜ ಹಿಮಾಲಯನು ಸ್ವಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಅಲ್ಲೀಯೇ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು; ಮತ್ತು ಅವನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಜಗದಾಧಾರವಾಗಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 10

इति देववचः श्रुत्वा प्रोवाच च विचार्य्य तान्

ದೇವತೆಗಳ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅದನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ, ನಂತರ ಅವರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 11

गुरुरुवाच । कश्चिन्मध्ये च युष्माकं गच्छेच्छैलान्तिकं सुराः । सम्पादयेत्स्वाभिमतमहं तत्कर्तुमक्षमः

ಗುರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವತೆಗಳೇ! ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಪರ್ವತದ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಇಷ್ಟಾರ್ಥವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಿ; ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಲು ನಾನು ಸಮರ್ಥನಲ್ಲ.

Verse 12

अथवा गच्छत सुरा ब्रह्मलोकं सवासवाः । तस्मै वृत्तं कथय स्वं स वः कार्यं करिष्यति

ಅಥವಾ ಹೇ ದೇವತೆಗಳೇ! ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರಿ; ನಡೆದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಿರಿ—ಅವರು ನಿಮ್ಮ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವರು.

Verse 13

नन्दीश्वर उवाच । तच्छ्रुत्वा ते समालोच्य जग्मुर्विधिसभां सुराः । सर्वं निवेदयामासुस्तद्वृत्तं पुरतो विधेः

ನಂದೀಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವತೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಆಲೋಚಿಸಿ ವಿಧಾತಾ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನ ಸಭೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಮುಂದೆ ನಡೆದ ಎಲ್ಲ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿವೇದಿಸಿದರು.

Verse 14

अवोचत्तान्विधिः श्रुत्वा तद्वचः सुविचिंत्य वै । नाहं करिष्ये तन्निंदां दुःखदां कहरां सदा

ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ವಿಧಿ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿ ಹೇಳಿದರು—“ಯಾವ ನಿಂದೆ ಸದಾ ದುಃಖದಾಯಕವೂ ವಿನಾಶಕಾರಿಯೂ ಆಗಿದೆಯೋ, ಅದನ್ನು ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ।”

Verse 15

सुरा गच्छत कैलासं संतोषयत शङ्करम् । प्रस्थापयत तं देवं हिमालयगृहं प्रति

“ಹೇ ದೇವತೆಗಳೇ, ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಶಂಕರನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ. ನಂತರ ಆ ದೇವನನ್ನು ಜೊತೆಗೂಡಿಸಿ ಹಿಮಾಲಯನ ಗೃಹದ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿ।”

Verse 16

स गच्छेदथ शैलेशमात्मनिन्दां करोतु वै । परनिन्दा विनाशाय स्वनिन्दा यशसे मता

ನಂತರ ಅವನು ಶೈಲೇಶ (ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿ ಶಿವ)ನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನಿಜವಾಗಿ ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆ/ಆತ್ಮನಿಂದೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲಿ. ಪರನಿಂದೆ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣ; ಸ್ವನಿಂದೆ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 17

नन्दीश्वर उवाच । ततस्ते प्रययुः शीघ्रं कैलासं निखिलास्सुराः । सुप्रणम्य शिवं भक्त्या तद्द्रुतं निखिला जगुः

ನಂದೀಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—ನಂತರ ಆ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿವನಿಗೆ ಸುಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ತಕ್ಷಣ ಸ್ತುತಿಗಾನ ಮಾಡಿದರು।

Verse 18

तच्छ्रुत्वा देववचनं स्वीचकार महेश्वरः । देवान्सुयापयामास तानाश्वास्य विहस्य सः

ದೇವರ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹೇಶ್ವರನು ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದನು. ನಂತರ ನಗುತ್ತಾ ಅವರನ್ನು ಆಶ್ವಾಸನೆ ನೀಡಿ ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಕಳುಹಿಸಿದನು।

Verse 19

ततः स भगवाञ्छम्भुर्महेशो भक्तवत्सलः । गन्तुमैच्छच्छैलमूलं मायेशो न विकारवान्

ನಂತರ ಭಕ್ತವತ್ಸಲನಾದ ಭಗವಾನ್ ಶಂಭು—ಮಹೇಶನು—ಪರ್ವತದ ಪಾದಮೂಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದನು. ಮಾಯೆಯ ಅಧಿಪತಿಯಾದರೂ ಅವನು ವಿಕಾರರಹಿತನು।

Verse 20

दण्डी छत्री दिब्यवासा बिभ्रत्तिलकमुज्ज्वलम् । करे स्फटिकमालां च शालग्रामं गले दधत्

ಅವನು ದಂಡವೂ ಛತ್ರವೂ ಧರಿಸಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ದಿವ್ಯವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತೊಟ್ಟು, ಉಜ್ವಲ ತಿಲಕದಿಂದ ಶೋಭಿತ ಲಲಾಟವೊಂದಿಗೆ ತಪಸ್ವಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸ್ಫಟಿಕಮಾಲೆ, ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಧರಿಸಿ ಭಕ್ತರ ಹಿತಾರ್ಥ ಸ್ಪಷ್ಟರೂಪ ತಾಳಿದನು.

Verse 21

जपन्नाम हरेर्भक्त्या साधुवेषधरो द्विजः । हिमाचलं जगामाशु बन्धुवर्गेस्समन्वितम्

ಆ ದ್ವಿಜನು ಸಾಧುವೇಷ ಧರಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹರಿನಾಮ ಜಪಿಸುತ್ತ, ಬಂಧುವರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹಿಮಾಚಲಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.

Verse 22

तं च दृष्ट्वा समुत्तस्थौ सगणोऽपि हिमालयः । ननाम दण्डवद्भूमौ साष्टाङ्गं विधिपूर्वकम्

ಅವನನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಮಾಲಯನು ತನ್ನ ಗಣಗಳೊಡನೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಎದ್ದು ನಿಂತನು. ನಂತರ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದಂಡವತ್ ಆಗಿ ಬಿದ್ದು ಅಷ್ಟಾಂಗ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು.

Verse 23

ततः पप्रच्छ शैलेशस्तं द्विजं को भवानिति । उवाच शीघ्रं विप्रेन्द्रस्स योग्यद्रिम्महादरात्

ನಂತರ ಶೈಲೇಶನು ಆ ದ್ವಿಜನನ್ನು ಕೇಳಿದನು—“ನೀನು ಯಾರು?” ಎಂದು. ಆಗ ವಿವೇಕಸಂಪನ್ನನಾದ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರನು ಮಹಾದರದಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 24

साधुद्विज उवाच । साधु द्विजाह्वः शैलाहं वैष्णवः परमार्थदृक् । परोपकारी सर्वज्ञः सर्वगामी गुरोर्बलात्

ಸಾಧುದ್ವಿಜನು ಹೇಳಿದನು—ನಾನು ‘ಸಾಧು’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪರ್ವತ, ‘ದ್ವಿಜಾಹ್ವ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವೆನು. ನಾನು ವೈಷ್ಣವನು, ಪರಮಾರ್ಥದರ್ಶಿ. ನಾನು ಪರೋಪಕಾರಿ, ಸರ್ವಜ್ಞ, ಸರ್ವತ್ರ ಗಮಿಸಬಲ್ಲವನು—ಗುರುವಿನ ಬಲ ಮತ್ತು ಕೃಪೆಯಿಂದ.

Verse 25

मया ज्ञातं स्वविज्ञानात्स्वस्थाने शैलसत्तम । तच्छृणु प्रीतितो वच्मि हित्वा दम्भन्तवांतिकम्

ಹೇ ಶೈಲಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಸ್ವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ನಾನು ಸ್ವಾನುಭವಜ್ಞಾನದಿಂದ ಇದನ್ನು ತಿಳಿದೆನು. ಈಗ ಕೇಳು—ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ದಂಭ ಮತ್ತು ನಟನೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 26

शङ्कराय सुतान्दातुन्त्वमिच्छसि निजोद्भवाम् । इमाम्पद्मासमां रम्यामज्ञातकुलशीलिने

ನೀನು ಶಂಕರನಿಗೆ ನಿನ್ನದೇ ಜನ್ಮವಾದ ಮಗಳನ್ನು ಕೊಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀಯೆ—ಪದ್ಮಾ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ) ಸಮಾನವಾದ ಈ ರಮ್ಯ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು—ಅವನ ಕುಲವೂ ಶೀಲವೂ ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿದ್ದರೂ.

Verse 27

इयं मतिस्ते शैलेन्द्र न युक्ता मङ्गलप्रदा । निबोध ज्ञानिनां श्रेष्ठ नारायणकुलोद्भव

ಹೇ ಶೈಲೆಂದ್ರಾ! ನಿನ್ನ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಯುಕ್ತವಲ್ಲ, ಮಂಗಳಪ್ರದವೂ ಅಲ್ಲ. ಹೇ ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಾರಾಯಣಕುಲೋದ್ಭವನೇ, ಇದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೋ.

Verse 28

पश्य शैलाधिपत्वं च न तस्यैकोऽस्ति बान्धवः । बान्धवान्स्वान्प्रयत्नेन पृच्छ मेनां च स्वप्रियाम्

ನೋಡು, ಪರ್ವತಾಧಿಪತ್ಯವಿದ್ದರೂ ಅವನಿಗೆ ಒಬ್ಬನಾದರೂ ಬಂಧುವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅವನ ಸ್ವಬಂಧುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಿಸು; ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯಾದ ಮೇನೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಕೇಳು.

Verse 29

सर्वान्संपृच्छ यत्नेन मेनादीन्पा र्वती विना । रोगिणे नौषधं शैल कुपथ्यं रोचते सदा

ಹೇ ಶೈಲೇಂದ್ರ ಹಿಮಾಲಯಾ! ಮೇನಾ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಯತ್ನದಿಂದ ವಿಚಾರಿಸು; ಆದರೆ ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಡ. ರೋಗಿಗೆ ಔಷಧಿ ಎಂದಿಗೂ ರುಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಕುಪಥ್ಯವೇ ಸದಾ ರುಚಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 30

न ते पात्रानुरूपश्च पार्वतीदानकर्म्मणि । महाजनः स्मेरमुखः श्रुति मात्राद्भविष्यति

ಪಾರ್ವತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದಾನಕರ್ಮ ಮಾಡುವಾಗ ನಿನಗೆ ತಕ್ಕ ಪಾತ್ರನು ನಿಜವಾಗಿ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಜನರು ಮಾತ್ರ ಕೇಳಿದಷ್ಟರಿಂದಲೇ ನಗುನಗುತ್ತಾ ತೃಪ್ತರಾಗುವರು.

Verse 31

निराश्रयस्सदासङ्गो विरूपो निगुर्णोऽव्ययः । स्मशानवासी विकटो व्यालग्राही दिगम्बरः

ಅವನು ನಿರಾಶ್ರಯ, ಸದಾ ಅಸಂಗ, ರೂಪಾತೀತ, ನಿರ್ಗುಣ ಮತ್ತು ಅವ್ಯಯ. ಅವನು ಶ್ಮಶಾನವಾಸಿ, ಭಯಂಕರ ರೂಪಧಾರಿ, ಸರ್ಪಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸುವವನು, ದಿಗಂಬರ ಪ್ರಭು.

Verse 32

विभूतिभूषणो व्यालवरावेष्टितमस्तकः । सर्वाश्रमपरिभ्रष्टस्त्वविज्ञातगतिस्सदा

ವಿಭೂತಿಯನ್ನು ಆಭರಣವಾಗಿ ಧರಿಸಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸರ್ಪವು ತಲೆಯನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿರಲು; ಅವನು ಎಲ್ಲ ಆಶ್ರಮಕ್ರಮಗಳಿಗೂ ಅತೀತನು—ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ತಿಳಿಯದ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸಂಚರಿಸುವನು.

Verse 33

ब्रह्मोवाच । इत्याद्युक्त्वा वचस्तथ्यं शिवनिन्दापरं स हि । जगाम स्वालयं शीघ्रन्नाना लीलाकरः शिवः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಆ ಮಾತುಗಳು—ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಶಿವನಿಂದೆಯತ್ತಲೇ ತಿರುಗಿದ್ದವು—ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತನ್ನ ಧಾಮಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು. ಈ ರೀತಿ ನಾನಾ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಶಿವನು ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದನು.

Verse 34

तच्छ्रुत्वा विप्रवचनमभूताञ्च तनू तयोः । विपरीतानर्थपरे किं करिष्यावहे ध्रुवम्

ವಿಪ್ರನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ವಿಷಣ್ಣರಾದರು. “ಅರ್ಥವೇ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಅನರ್ಥಕರವಾದಾಗ, ಈಗ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬಲ್ಲೆವು?” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

Verse 35

ततो रुद्रो महोतिं च कृत्वा भक्तमुदावहाम् । विवाहयित्वा गिरिजां देवकार्य्यं चकार सः

ನಂತರ ರುದ್ರನು ಮಹಾ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ತನ್ನ ಭಕ್ತನನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು. ಬಳಿಕ ಗಿರಿಜೆಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿ ದೇವರ ಹಿತಾರ್ಥ ದೇವಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 36

इति प्रोक्तस्तु ते तात साधुवेषो द्विजाह्वयः । शिवावतारो हि मया देवकार्य्यकरः प्रभो

ಪ್ರಿಯ ಮಗನೇ, ಸಾಧುವೇಷವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದ ‘ದ್ವಿಜಾಹ್ವಯ’ ಎಂಬವನ ಕುರಿತು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದೆನು. ಓ ಪ್ರಭು, ಅವನು ನನ್ನಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾದ ಶಿವಾವತಾರ; ದೇವಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವವನು.

Verse 37

इदमाख्यानमनघं स्वर्ग्यमायुष्यमुत्तमम् । यः पठेच्छृणुयाद्वापि स सुखी गतिमाप्नुयात्

ಈ ನಿರ್ದೋಷ ಆಖ್ಯಾನವು ಸ್ವರ್ಗಪ್ರದ, ಆಯುಷ್ಯವರ್ಧಕ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ. ಯಾರು ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವನೋ ಅಥವಾ ಕೇಳುವನೋ, ಅವನು ಸುಖಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಕರ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Frequently Asked Questions

The chapter frames a conflict scenario: devas foresee that Himālaya’s single-pointed devotion and the offering of his daughter to Śiva will yield immediate liberation and divine proximity, so they enlist a guru to undermine that devotion—demonstrating the text’s argument that bhakti plus Śiva’s grace is liberative and can provoke resistance from other cosmic stakeholders.

“Sādhu-veṣa” signifies Śiva’s capacity to veil sovereignty in ascetic simplicity, while “sārūpya” and “nirvāṇa” encode a graded soteriology: devotion triggers grace, grace yields transformative likeness to the deity, and final liberation follows—implying that external status (deva rank) is inferior to inner orientation (ekānta-bhakti).

Śiva is foregrounded as Paramātman/Maheśa/Śambhu and introduced via an avatāra characterized as “sādhu-veṣa-dvijāhvaya”; Gaurī is not directly described in the sampled verses, but the narrative hinge is the prospective gifting of Himālaya’s daughter to Śiva, anticipating the Śiva–Pārvatī theological arc.