Vṛṣeśākhya-Śivāvatāra and the Initiation of the Kṣīrasāgara-Manthana (Churning of the Milk Ocean)

Verse 1

नन्दीश्वर उवाच । शृणु ब्रह्मसुत प्राज्ञ वृषेशाख्यं मुनीश्वर । शिवावतारं सल्लीलं हरिगर्वहरं वरम्

ನಂದೀಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಪ್ರಾಜ್ಞ, ಓ ವೃಷೇಶ ಮುನೀಶ್ವರ! ಕೇಳು; ನಾನು ಶಿವನ ಪವಿತ್ರ ಅವತಾರವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ—ದಿವ್ಯಲೀಲಾಮಯನಾಗಿ, ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು)ಯ ಗರ್ವವನ್ನು ಹರಣ ಮಾಡುವ ವರನು.

Verse 2

पुरा देवासुराः सर्वे जरामृत्युभयार्दिताः । परस्परं च संधाय रत्नान्यादित्सवोऽभवन्

ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವರೂ ಅಸುರರೂ ಎಲ್ಲರೂ ಜರಾ ಮತ್ತು ಮರಣಭಯದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಧಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು; ದಿವ್ಯ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ತೀವ್ರ ಆಸೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಉದಯವಾಯಿತು.

Verse 3

ततः सुराऽसुराः सर्वे क्षीरोदं सागरोत्तमम् । उद्यता मथितुं तं च बभूवुर्मुनि नन्दन

ಆಮೇಲೆ, ಓ ಮುನಿನಂದನ, ದೇವರೂ ಅಸುರರೂ ಎಲ್ಲರೂ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕ್ಷೀರಸಾಗರವನ್ನು ಮಥಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾದರು.

Verse 4

आसञ्छुचिस्मितास्सर्वे केनेदं मन्थनं भवेत् । स्वकार्यसिद्धये तस्य ब्रह्मन्निति सुरासुराः

ಎಲ್ಲರೂ ಶುದ್ಧ ಮೃದುಸ್ಮಿತದಿಂದ ಕೂತು ಹೇಳಿದರು—“ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ್! ಈ ಮಥನವು ಯಾರ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವುದು? ಹೇಳಿರಿ; ಅವನ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿ ಆಗುವಂತೆ,” ಎಂದು ದೇವರೂ ಅಸುರರೂ ಹೇಳಿದರು.

Verse 5

तदा नभोगता वाणी मेघगम्भीरनिस्वना । उवाच देवान्दैत्यांश्च श्वासयन्तीश्वराज्ञया

ಆಗ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿದ, ಮೇಘಗಂಭೀರ ಗರ್ಜನೆಯಂತ ಧ್ವನಿಯ ವಾಣಿ, ಈಶ್ವರನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ದೇವರು ಮತ್ತು ದೈತ್ಯರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿ, ಅವರನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿತು.

Verse 6

नभोवाण्युवाच । हे देवा असुराश्चैव मन्थध्वं क्षीरसागरम् । भवताम्बलबुद्धिर्हि भविष्यति न संशयः

ನಭೋವಾಣಿ ಹೇಳಿತು—ಹೇ ದೇವರೂ ಅಸುರರೂ, ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಕ್ಷೀರಸಾಗರವನ್ನು ಮಥನಮಾಡಿರಿ. ಇದರಿಂದ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬಲವೂ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪವೂ ಉದಯಿಸುವುದು—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 7

मन्दरं चैव मन्थानं रज्जुं कुरुत वासुकिम् । मिथस्सर्वे मिलित्वा तु मंथनं कुरुतादरात्

ಮಂದರ ಪರ್ವತವನ್ನು ಮಥನದಂಡವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ವಾಸುಕಿಯನ್ನು ಹಗ್ಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ. ನಂತರ ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಪರಸ್ಪರ ಸೇರಿ, ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಮಥನಮಾಡಿರಿ.

Verse 8

नन्दीश्वर उवाच । नभोगता तदा वाणीं निशम्याथ सुरासुरः । उद्योगं चक्रिरे सर्वे तत्कर्तुं मुनिसत्तम

ನಂದೀಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ಆಗ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿದ ಆ ವಾಣಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವರೂ ಅಸುರರೂ ಎಲ್ಲರೂ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿ, ಆ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾದರು.

Verse 9

सुसन्धायाखिलास्ते वै मन्दरम्पर्वतोत्तमम् । कनकाभं च सरलं नानाशोभार्चितं ययुः

ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಂದರದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟರು—ಅದು ಸರಳವಾಗಿ ನಿಂತ, ಸುಸಂಸ್ಥಿತ, ಕನಕವರ್ಣದ ಕాంతಿಯುಳ್ಳದು, ನಾನಾ ಶೋಭೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 10

सुप्रसाद्य गिरीशं तं तदाज्ञप्ताः सुरासुराः । बलादुत्पाटयामासुर्नेतुकामाः पयोऽर्णवम्

ಗಿರೀಶನಾದ ಶ್ರೀಶಿವನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಿ, ಅವನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ದೇವರೂ ಅಸುರರೂ ಬಲದಿಂದ ಆ ಪರ್ವತವನ್ನು ಬೇರುಸಹಿತ ಕಿತ್ತು, ಕ್ಷೀರಸಾಗರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರು.

Verse 11

भुजैरुत्पाट्य ते सर्व्वे जग्मुः क्षीरार्णव पुरे । अशक्ता अभवंस्तत्र तमानेतुं हतौजसः

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಭುಜಬಲದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಎಳೆದು ಕಿತ್ತು ಕ್ಷೀರಾರ್ಣವದ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ಓಜಸ್ಸು ನಾಶವಾಗಿ, ಅವರು ಅಶಕ್ತರಾಗಿ ಅವನನ್ನು ತರಲಾರದೆ ಹೋದರು।

Verse 12

तद्भुजैस्स परिभ्रष्टः पतितो मंदरो गिरिः । सहसातिगुरुस्सद्यो देवदैत्योपरि ध्रुवम्

ಅವನ ಭುಜಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಮಂದರಗಿರಿ ಸ್ಥಾನಭ್ರಷ್ಟನಾಗಿ ಸಹಸಾ ಬಿದ್ದನು. ಅತಿಭಾರದಿಂದ ದೇವರುಗಳೂ ದೈತ್ಯರೂ ಮೇಲೆಯೇ ದೃಢವಾಗಿ ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದನು.

Verse 13

एवम्भग्नोद्यमा भग्नाः सम्बभूवुस्सुरासुरा । चेतनाः प्राप्य च ततस्तुष्टुवुर्जगदीश्वरम्

ಹೀಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಭಂಗವಾದ ದೇವರೂ ಅಸುರರೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿದರು. ನಂತರ ಚೇತನೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಅವರು ಜಗದೀಶ್ವರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

Verse 14

तदिच्छयोद्यतास्सर्वे पुनरुत्थाय तं गिरिम् । निचिक्षिपुर्जले नीत्वा क्षीरोदस्योत्तरे तटे

ಅವನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು, ಆ ಗಿರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ನೀರಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದು, ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟರು.

Verse 15

ततस्सुरासुरगणा रज्जुं कृत्वा च वासुकिम् । रत्नान्यादातुकामास्ते ममंथुः क्षीरसागरम्

ನಂತರ ದೇವಾಸುರಗಣಗಳು ವಾಸುಕಿಯನ್ನು ಹಗ್ಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ರತ್ನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ಕ್ಷೀರಸಾಗರವನ್ನು ಮಥಿಸಿದರು.

Verse 16

क्षीरोदे मथ्यमाने तु श्रीस्स्वर्लोकमहेश्वरी । समुद्भूता समुद्राच्च भृगुपुत्री हरिप्रिया

ಕ್ಷೀರಸಾಗರವನ್ನು ಮಥಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದ ಮಹೇಶ್ವರಿ ಶ್ರೀ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದಳು. ಅವಳು ಸಮುದ್ರದಿಂದಲೇ ಭೃಗುಪುತ್ರಿಯಾಗಿ, ಹರಿಪ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಳು.

Verse 17

धन्वन्तरिः शशांकश्च पारिजातो महाद्रुमः । उच्चैश्श्रवाश्च तुरगो गज ऐरावतस्तथा

ಧನ್ವಂತರಿ, ಶಶಾಂಕ (ಚಂದ್ರ), ಪಾರಿಜಾತ ಮಹಾದ್ರುಮ, ಉಚ್ಚೈಶ್ರವ ಅಶ್ವ ಮತ್ತು ಐರಾವತ ಗಜ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ದಿವ್ಯ ಪ್ರಕಟನೆಗಳು.

Verse 18

सुरा हरिधनु श्शङ्खो गावः कामदुघास्ततः । कौस्तुभाख्यो मणिश्चैव तथा पीयूषमेव च

ನಂತರ ಸುರಾ, ಹರಿಯ ಧನುಸ್ಸು, ಶಂಖ, ಕಾಮದುಘಾ ಕಾಮಧೇನು ಗೋವುಗಳು, ಕೌಸ್ತುಭ ಎಂಬ ಮಣಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಅಮೃತಸ್ವರೂಪ ಪೀಯೂಷವೂ ಪ್ರकटವಾಯಿತು.

Verse 19

पुनश्च मथ्यमाने तु कालकूटं महाविषम् । युगान्तानलभ जातं सुरासुरभयावहम

ಮತ್ತೆ ಮಥನ ಮುಂದುವರಿದಾಗ ಕಾಲಕೂಟವೆಂಬ ಮಹಾವಿಷ ಉದ್ಭವಿಸಿತು; ಅದು ಯುಗಾಂತಾಗ್ನಿಯಂತೆ ದಹಿಸಿ ದೇವಾಸುರರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಭಯ ಉಂಟುಮಾಡಿತು.

Verse 20

पीयूषजन्मकाले तु बिन्दवो ये बहिर्गताः । तेभ्यः कान्ता समुद्भूता बह्वयो ह्यद्भुतदर्शनाः

ಪೀಯೂಷ (ಅಮೃತ) ಜನ್ಮಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಬಿಂದುಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಕಾಂತಿಮಯ ಕನ್ಯೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು; ಅವುಗಳ ದರ್ಶನವೇ ಅద్భುತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 21

शरत्पूर्णेन्दुवदनास्तडित्सूर्य्यानलप्रभाः । हारकेयूरकटकैर्दिव्यरत्नैरलङ्कृताः

ಅವರ ಮುಖಗಳು ಶರದ್ಪೂರ್ಣಿಮೆಯ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತಿದ್ದು, ಅವರ ಕಿರಣಗಳು ಮಿಂಚು, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ದಹಿಸುವ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದವು। ದಿವ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಜಡಿತ ಹಾರ, ಕೇಯೂರ ಮತ್ತು ಕಟಕಗಳಿಂದ ಅವರು ಅಲಂಕೃತರಾಗಿದ್ದರು।

Verse 22

इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां विष्णूपद्रववृषावतारवर्णनं नाम द्वाविंशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ತೃತೀಯ ಭಾಗದ ಶತರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ‘ವಿಷ್ಣುವಿನ ಉಪದ್ರವವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿದ ವೃಷಾವತಾರದ ವರ್ಣನೆ’ ಎಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।

Verse 23

कोटिशस्तास्समुत्पन्नास्त्वमृतात्कामनिस्सृताः । ततोऽमृतं समुत्पन्नं जरामृत्युनिवारणम्

ಆ ಅಮೃತದಿಂದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಕಾಮನೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು; ನಂತರ ಅವುಗಳಿಂದಲೇ ಮತ್ತೆ ಅಮೃತವು ಉತ್ಪನ್ನವಾಯಿತು—ಅದು ಜರೆಯನ್ನೂ ಮರಣವನ್ನೂ ನಿವಾರಿಸುವ ದಿವ್ಯ ಪಾನೀಯ।

Verse 24

लक्ष्मीं शंखं कौस्तुभं च खड्गं जग्राह केशवः । जग्राहार्को हयं दिव्यमुच्चैःश्रवसमादरात्

ಕೇಶವನು ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಶಂಖ, ಕೌಸ್ತುಭ ಮಣಿ ಮತ್ತು ಖಡ್ಗವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಅರ್ಕ (ಸೂರ್ಯ)ನು ಆದರದಿಂದ ದಿವ್ಯ ಅಶ್ವ ಉಚ್ಚೈಃಶ್ರವಸನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದನು।

Verse 25

पारिजातं तरुवरमैरावतमिभेश्वरम् । शचीपतिश्च जग्राह निर्जरेशो महादरात

ಆಗ ಶಚೀಪತಿ ದೇವೇಂದ್ರ ಇಂದ್ರನು ಮಹಾ ಗೌರವದಿಂದ ಪರಮ ಪಾರಿಜಾತ ವೃಕ್ಷವನ್ನೂ ಗಜೇಂದ್ರ ಐರಾವತನನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು।

Verse 26

कालकूटं शशांकं च देवत्राणाय शंकरः । स्वकण्ठे धृतवाञ्छम्भुस्स्वेच्छया भक्तवत्सलः

ದೇವರ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ಭಕ್ತವತ್ಸಲ ಶಂಕರ-ಶಂಭು ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಕಾಲಕೂಟ ವಿಷವನ್ನೂ ಚಂದ್ರನನ್ನೂ ತನ್ನ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದನು।

Verse 27

दैत्यास्सुराख्यां रमणीमीश्वराज्ञाविमोहिताः । जगृहुः सकला व्यास सर्वे धन्वन्तरिं जनाः

ಹೇ ವ್ಯಾಸ! ಈಶ್ವರಾಜ್ಞೆಯಿಂದ ‘ಸುರಾ’ ಎಂಬ ಯುವತಿಯ ಮೂಲಕ ಮೋಹಿತರಾದ ದೈತ್ಯರು ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಧನ್ವಂತರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದರು।

Verse 28

जगृहुर्मुनयस्सर्वे कामधेनुम्मुनीश्वराः । सामान्यतस्त्रियस्ताश्च स्थिता आसन्विमोहिताः

ಆಗ ಮುನೀಶ್ವರರಾದ ಎಲ್ಲಾ ಮುನಿಗಳು ಕಾಮಧೇನುವನ್ನು ಹಿಡಿದರು; ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮಾತ್ರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತು ಮೋಹಿತರಾಗಿ ಗೊಂದಲಗೊಂಡಿದ್ದರು।

Verse 29

अमृतार्थं महायुद्धं संबभूव जयैषिणाम् । सुराणामसुराणां च मिथः संक्षुब्धचेतसाम्

ಅಮೃತಾರ್ಥವಾಗಿ ಜಯಕಾಂಕ್ಷಿಗಳಾದ ದೇವರುಗಳೂ ಅಸುರರೂ ಪರಸ್ಪರ ಕೋಪದಿಂದ ಕುದಿದ ಮನಸ್ಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಾಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿದರು।

Verse 30

हृतं सोमं च दैतेयैर्बलाद्देवान्विजित्य च । बलिप्रभृतिभिर्व्यास युगान्ताग्न्यर्कसुप्रभैः

ಹೇ ವ್ಯಾಸ! ದೈತ್ಯರು ಬಲದಿಂದ ದೇವರನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಸೋಮವನ್ನೂ ಹರಣಮಾಡಿದರು. ಬಲಿ ಮೊದಲಾದ ಮಹಾಬಲಿಗಳು ಯುಗಾಂತಾಗ್ನಿ ಹಾಗೂ ದಹಿಸುವ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಭೀಕರ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದರು.

Verse 31

देवाश्शंकरमापन्ना विह्वलाश्शिवमायया । सर्वे शक्रादयस्तात दैतेयैरर्दिता बलात्

ಹೇ ತಾತ! ಶಿವಮಾಯೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲರಾದ ಮತ್ತು ದೈತ್ಯರ ಬಲದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಇಂದ್ರಾದಿ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಶಂಕರನ ಶರಣು ಸೇರಿದರು.

Verse 32

ततस्तदमृतं यत्नात्स्त्रीस्वरूपेण मायया । शिवाज्ञया रमेशेन दैत्येभ्यश्च हृतम्मुने

ಆಗ ಹೇ ಮುನೇ! ಶಿವಾಜ್ಞೆಯಿಂದ ರಮೇಶನು (ವಿಷ್ಣು) ದಿವ್ಯಮಾಯೆಯಿಂದ ಸ್ತ್ರೀರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಆ ಅಮೃತವನ್ನು ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದೈತ್ಯರಿಂದ ಹರಣಮಾಡಿದನು.

Verse 33

अपाययत्सुरांस्तांश्च मोहिनीस्त्रीस्वरूपधृक् । मोहयित्वा सुरान्सर्वान्हरिर्मायाविनां वरः

ಮೋಹಿನೀ ಎಂಬ ಸ್ತ್ರೀರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಹರಿಯು ಆ ದೇವರಿಗೆ ಪಾನಮಾಡಿಸಿದನು. ಎಲ್ಲ ದೇವರನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಿ, ಮಾಯಾವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಹರಿಯು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದನು.

Verse 34

गत्वा निकटमेतस्या ऊचिरे दैत्यपुंगवाः । पाययस्व सुधामेतां मा भूद्भेदोऽत्र पंक्तिषु

ಅವಳ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ದೈತ್ಯಶ್ರೇಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು—“ಈ ಸುಧೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕುಡಿಸು; ಇಲ್ಲಿ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಭೇದವೂ ಕಲಹವೂ ಉಂಟಾಗದಿರಲಿ.”

Verse 35

एतदुक्त्वा ददुस्तस्मै विष्णवे छलरूपिणे । ते दैत्या दानवाः सर्वे शिवमायाविमोहिताः

ಇದನ್ನು ಹೇಳಿ, ಶಿವಮಾಯೆಯಿಂದ ವಿಮೋಹಿತರಾದ ಆ ಎಲ್ಲ ದೈತ್ಯ-ದಾನವರು ಛಲರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಆ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ (ತಮ್ಮ ದಾನ/ವರವನ್ನು) ನೀಡಿದರು।

Verse 36

एतस्मिन्नन्तरे दृष्ट्वा स्त्रियो दानवपुंगवाः । अनयन्नमृतोद्भूता यथास्थानं यथासुखम्

ಇದನ್ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಕಂಡ ಅಮೃತಮಥನದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ದಾನವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಅವರನ್ನು ಯಥಾಸ್ಥಾನ, ಯಥಾಸುಖವಾಗಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು।

Verse 37

तासाम्पुराणि दिव्यानि स्वर्गाच्छगुणान्यपि । घोरैर्यन्त्रैस्सुगुप्तानि मयमायाकृतानि च

ಅವರ ಪುರಾತನ ದಿವ್ಯ ನಿವಾಸಗಳು ಸ್ವರ್ಗದ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿದವು; ಭೀಕರ ಯಂತ್ರಗಳಿಂದ ಸುಗುಪ್ತವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, ಹಾಗೂ ಮಯನ ಅದ್ಭುತ ಮಾಯೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದವು।

Verse 38

सुरक्षितानि सर्वाणि कृत्वा युद्धाय निर्ययुः । अस्पृष्टवक्षसो दैत्याः कृत्वा समयमेव हि

ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸಿ ಅವರು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು. ದೈತ್ಯರು—ವಕ್ಷಸ್ಥಳ ಅಸ್ಪೃಷ್ಟ (ಅಘಾತಿತ)ವಾಗಿರಿಸಿ—ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಮಯ ಹಾಗೂ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದರು।

Verse 39

न स्पृशामः स्त्रियश्चेमा यदि देवैर्विनिर्जिताः । इत्युक्त्वा ते महावीरा दैत्यास्सर्वे युयुत्सवः

“ಈ ಸ್ತ್ರೀಯರು ದೇವರಿಂದ ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರಾಗಿದ್ದರೆ (ಅಥವಾ ದೇವರ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದ್ದರೆ), ನಾವು ಅವರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ.” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಆ ಮಹಾವೀರ ದೈತ್ಯರೆಲ್ಲ ಯುದ್ಧಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮರಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾದರು।

Verse 40

सिंहनादन्ततश्चक्रुश्शंखान्दध्मुः पृथक्पृथक् । पूरयन्त इवाकाशं तर्पयन्तो बलाहकान्

ನಂತರ ಅವರು ಸಿಂಹನಾದ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಶಂಖಗಳನ್ನು ಊದಿದರು; ಆಕಾಶವನ್ನೇ ತುಂಬಿಸುವಂತೆ, ಮಳೆಯ ಮೋಡಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವಂತೆ ತೋಚಿತು.

Verse 41

युद्धं बभूव देवानामसुरैस्सह भीकरम् । देवासुराख्यमतुलं प्रसिद्धं भुवनत्रये

ದೇವರುಗಳಿಗೂ ಅಸುರರಿಗೂ ನಡುವೆ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧವು ಸಂಭವಿಸಿತು—“ದೇವಾಸುರ ಯುದ್ಧ”ವೆಂಬ ಆ ಅತുല ಸಂಘರ್ಷವು ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.

Verse 42

जयं प्रापुस्सुरास्सर्वे विष्णुना परिरक्षिताः । दैत्याः पलायितास्तत्र हताः सामरविष्णुना

ವಿಷ್ಣುವಿನ ರಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳು ಜಯವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯರು ಓಡಿಹೋದರು; ಸಮರದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧವೀರ ವಿಷ್ಣುವಿಂದ ಅವರು ಹತರಾದರು.

Verse 43

दैत्याः संमोहिता देवैर्विष्णुना च महात्मना । हतावशिष्टाः पातालं विविशुर्विवराणि च

ದೇವರುಗಳೂ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ವಿಷ್ಣುವೂ ಮೋಹಗೊಳಿಸಿದ ಕಾರಣ ದೈತ್ಯರು ಭ್ರಮಿತರಾದರು. ಸಂಹಾರದಿಂದ ಉಳಿದವರು ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಭೂಗರ್ಭದ ಬಿರುಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಗುಹೆಗಳೊಳಗೆ ಅಡಗಿದರು.

Verse 44

अनुवव्राज तान्विष्णुश्चक्रपाणिर्महाबलः । पातालं परमं गत्वा संस्थितान्भीतभीतवत्

ಆಮೇಲೆ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಚಕ್ರಪಾಣಿಯಾದ ವಿಷ್ಣು ಅವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದನು. ಪರಮ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಯದಿಂದ ಭಯಗೊಂಡು ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 45

एतस्मिन्नन्तरे विष्णु ददर्शामृतसम्भवाः । कान्ताः पूर्णेन्दुवदना दिव्यलावण्यगर्विताः

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವು ಅಮೃತಸಂಭವವಾದ ಆ ಮನೋಹರ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಕಂಡನು—ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರವದನರು, ದಿವ್ಯ ಲಾವಣ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವರು, ತಮ್ಮ ಸೌಂದರ್ಯಗರ್ವದಿಂದ ಉಲ್ಲಾಸಿಸುವವರು।

Verse 46

संमोहितः कामबाणैर्लेभे तत्रैव निर्वृतिम् । ताभिश्च वरनारीभिः क्रीडमानो बभूव ह

ಕಾಮಬಾಣಗಳಿಂದ ಮೋಹಿತನಾಗಿ ಅವನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಆನಂದವನ್ನು ಪಡೆದನು; ಆ ವರನಾರಿಯರೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾ ನಿಜಕ್ಕೂ ರಮಿಸಿದನು।

Verse 47

ताभ्य पुत्रानजनयद्विष्णुर्वरपराक्रमान् । महीं सर्वां कंपयतो नानायुद्धविशारदान्

ಅವರಿಂದ ವಿಷ್ಣುವು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರಾಕ್ರಮವುಳ್ಳ ಪುತ್ರರನ್ನು ಜನಿಸಿದನು—ನಾನಾವಿಧ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತರು—ಅವರ ಶೌರ್ಯದಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿ ಕಂಪಿಸುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 48

ततो वै हरिपुत्रास्ते महाबलपराक्रमाः । महोपद्रवमाचेरुस्स्वर्गे भुवि च दुःखदम्

ನಂತರ ಆ ಹರಿಪುತ್ರರು ಮಹಾಬಲ-ಪರಾಕ್ರಮಸಂಪನ್ನರಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿಯೂ ಭುವಿಯಲ್ಲಿಯೂ ದುಃಖಕರ ಮಹೋಪದ್ರವವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು।

Verse 49

लोकोपद्रवमालक्ष्य निर्जरा मुनयोऽथ वै । चक्रुर्निवेदनन्तेषां ब्रह्मणे प्रणिपत्य च

ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಬಂದ ಉಪದ್ರವವನ್ನು ಕಂಡ ಅಮರ ಮುನಿಗಳು ಸರ್ವಜೀವಿಗಳ ವ್ಯಥೆಯನ್ನು ನಿವೇದಿಸಿದರು; ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಅವನ ಮುಂದೆ ಮನವಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು।

Verse 50

तच्छ्रुत्वादाय तान्ब्रह्मा ययौ कैलासपर्वतम् । तत्र दृष्ट्वा शिवं देवैः प्रणनाम पुनः पुनः

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವರನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಕೈಲಾಸಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಶಿವನನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿ ಅವನು ಮರುಮರು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು.

Verse 51

तुष्टाव विविधैस्तोत्रैर्नत स्कन्धः कृताञ्जलिः । जय देव महादेव सर्वस्वामिन्निति ब्रुवन्

ವಿನಯದಿಂದ ಭುಜಗಳನ್ನು ಬಾಗಿಸಿ, ಕೈಜೋಡಿಸಿ, ಅವನು ಅನೇಕ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ (ಶಿವನನ್ನು) ಸ್ತುತಿಸಿ—“ಜಯ ದೇವ! ಜಯ ಮಹಾದೇವ! ಹೇ ಸರ್ವಸ್ವಾಮೀ!” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

Verse 52

ब्रह्मोवाच । देवदेव महादेव लोकान्रक्षाखिलान्प्रभो । उपद्रुतान्विष्णुपुत्रैः पातालस्थैर्विकारिभिः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವದೇವ, ಹೇ ಮಹಾದೇವ, ಹೇ ಪ್ರಭು! ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿಕಾರಿಗಳಾದ ವಿಷ್ಣುಪುತ್ರರು ಅವುಗಳನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

Verse 53

नारीष्वमृतभूतासु संसक्तात्मा हरिर्विभो । पाताले तिष्ठतीदानीं रमते हि विकारवान्

ಹೇ ವಿಭೋ! ಮರಣಸ್ವರೂಪಿಣಿಯರಂತೆ ಇರುವ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಹರಿಯ ಮನಸ್ಸು ಆಸಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಅವನು ಈಗ ಪಾತಾಳದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿ, ವಿಕಾರವಶನಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ರಮಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 54

नन्दीश्वर उवाच । इत्थं बहुस्तुतः शम्भुर्ब्रह्मणा सर्षिनिर्जरैः । लोकसंरक्षणार्थाय विष्णोरानयनाय च

ನಂದೀಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ರೀತಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಮರ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಶಂಭುವನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಿದನು. ಆಗ ಪ್ರಭುವು ಲೋಕಸಂರಕ್ಷಣಾರ್ಥವೂ, ವಿಷ್ಣುವನ್ನು (ಯೋಗ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ) ಕರೆತರುವುದಕ್ಕೂ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತನಾದನು.

Verse 55

ततस्स भगवाञ्छम्भुः कृपासिंधुर्महेश्वरः । तदुपद्रवमाज्ञाय वृषरूपो बभूव ह

ಆಗ ಕೃಪಾಸಿಂಧುವಾದ ಮಹೇಶ್ವರ ಭಗವಾನ್ ಶಂಭು ಆ ಉಪದ್ರವವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಧರ್ಮರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವೃಷಭರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು।