Bhairavaśāpavṛttāntaḥ (The Episode of Bhairava’s Curse and Consolation)

Verse 1

नन्दीश्वर उवाच । अथ प्रीत्या शृणु मुनेऽवतारं परमं प्रभोः । शंकरस्यात्मभूपुत्र शृण्वतां सर्वकामदम्

ನಂದೀಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮುನೇ, ಈಗ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಪ್ರಭುವಿನ ಪರಮ ಅವತಾರವನ್ನು ಕೇಳು. ಓ ಆತ್ಮಭೂಪುತ್ರನೇ, ಶಂಕರನ ದಿವ್ಯ ಅವಿರ್ಭಾವವನ್ನು ಶ್ರವಣಮಾಡು; ಇದರ ಶ್ರವಣ ಶ್ರೋತರಿಗೆ ಸರ್ವಕಾಮಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 2

एकदा मुनिशार्दूल गिरिजाशंकरावुभौ । विहर्तुकामौ संजातौ स्वेच्छया परमेश्वरौ

ಓ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲಾ! ಒಮ್ಮೆ ಗಿರಿಜೆಯೂ ಶಂಕರನೂ—ಆ ಇಬ್ಬರು ಪರಮೇಶ್ವರರು—ತಮ್ಮ ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಿಂದ ದಿವ್ಯವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಇಚ್ಛಿಸಿದರು।

Verse 3

भैरवं द्वारपालं च कृत्वाभ्यन्तरमागतौ । नानासखिगणैः प्रीत्या सेवितौ नरशीलितौ

ಭೈರವನನ್ನು ದ್ವಾರಪಾಲನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿ ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಖೀಗಣಗಳು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸೇವಿಸಿದವು; ಅವರು ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಶೀಲದ ಮಹನೀಯರಂತೆ ತೋರೆದರು।

Verse 4

चिरं विहृत्य तत्र द्वौ स्वतन्त्रौ परमेश्वरौ । बभूवतुः प्रसन्नो तौ नानालीलाकरौ मुने

ಓ ಮುನೇ! ಅಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ವಿಹರಿಸಿದ ನಂತರ, ಆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪರಮೇಶ್ವರರು ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರಸನ್ನರಾದರು ಮತ್ತು ನಾನಾವಿಧ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು।

Verse 5

अथोन्मत्ताकृतिर्देवी स्वतन्त्रा लीलया शिवा । आगता द्वारि तद्रूपा प्रभोराज्ञामवाप सा

ಆಗ ಸ್ವತಂತ್ರಳಾದ ಲೀಲಾಮಯಿ ದೇವಿ ಶಿವಾ ಉನ್ಮತ್ತ ಸ್ತ್ರೀಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಪ್ರಭುವಿನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಡೆದಳು।

Verse 6

तां देवीं भैरवस्सोथ नारीदृष्ट्या विलोक्य च । निषिषेध बहिर्गन्तुं तद्रूपेण विमोहितः

ಆಮೇಲೆ ಭೈರವನು ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ತ್ರೀದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿ, ಆ ರೂಪದಿಂದ ಮೋಹಿತನಾಗಿ ಅವಳಿಗೆ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದನು।

Verse 7

नारीदृष्ट्या सुदृष्टा सा भैरवेण यदा मुने । कुद्धाऽभवच्छिवा देवी तं शशाप तदांबिका

ಓ ಮುನೇ, ಭೈರವನು ಅವಳನ್ನು ನಾರೀದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ—ಕಾಮನಾಭರಿತ ತಲ್ಲೀನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ—ನೋಡಿದಾಗ, ದೇವಿ ಶಿವಾ (ಅಂಬಿಕಾ) ಕೋಪಗೊಂಡು ತಕ್ಷಣ ಅವನಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದಳು.

Verse 8

शिवोवाच । नारीदृष्ट्या पश्यसि त्वं यतो मां पुरुषाधम । अतो भव धरायां हि मानुषस्त्वं च भैरव

ಶಿವನು ಹೇಳಿದರು—“ನನ್ನನ್ನು ನಾರೀದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವೆ, ಓ ಪುರುಷಾಧಮ! ಆದಕಾರಣ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಮಾನವನಾಗು; ಭೈರವನೇ, ನೀನೂ ಸಹ.”

Verse 9

नन्दीश्वर उवाच । इत्थं यदाऽभवच्छप्तो भैरवश्शिवया मुने । हाहाकारो महानासीद्दुःखमाप स लीलया

ನಂದೀಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—“ಓ ಮುನೇ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಶಿವೆಯು ಭೈರವನಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದಾಗ ಮಹಾ ಹಾಹಾಕಾರ ಉಂಟಾಯಿತು; ಆದರೂ ಅವನು ಆ ದುಃಖವನ್ನೂ ಲೀಲೆಯೆಂದು ತಿಳಿದು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.”

Verse 10

ततश्च शंकरः शीघ्रं तमागत्य मुनीश्वर । अश्वासयद्भैरवं हि नानाऽनुनयकोविदः

ನಂತರ ಶಂಕರನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಓ ಮುನೀಶ್ವರ, ಅನೇಕ ವಿಧದ ಸಾಂತ್ವನ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿ ಭೈರವನಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಿದನು.

Verse 11

तच्छापाद्भैरवस्सोथ क्षिताववतरन्मुने । मनुष्ययोन्यां वैतालसंज्ञकश्शंकरेच्छया

ಓ ಮುನಿಯೇ, ಆ ಶಾಪದ ಫಲದಿಂದ ಭೈರವನು ಭೂಮಿಗೆ ಅವತರಿಸಿದನು; ಶಂಕರನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಮಾನವಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ‘ವೈತಾಲ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಜನಿಸಿದನು।

Verse 12

तत्स्नेहतः शिवः सोपि क्षिताववतरद्विभुः । शिवया सह सल्लीलो लौकिकीङ्गतिमाश्रितः

ಆ ಸ्नेಹದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ವಿಭು ಶ್ರೀಶಿವನೂ ಭೂಮಿಗೆ ಅವತರಿಸಿದನು. ಶಿವಾ (ಪಾರ್ವತಿ)ಯೊಂದಿಗೆ ಕೃಪಾಮಯನಾಗಿ ಲೀಲಾಮಯನಾಗಿ ಲೋಕಾಚಾರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಜೀವಹಿತಾರ್ಥ ತನ್ನ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು.

Verse 13

महेशाह्वः शिवश्चासीच्छारदा गिरिजा मुने । सुलीलां चक्रतुः प्रीत्या नाना लीला विशारदौ

ಓ ಮುನಿಯೇ, ಶಿವನು ‘ಮಹೇಶ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು; ಗಿರಿಜಾ ‘ಶಾರದಾ’ ಎಂದು ಪೂಜಿತಳಾಗಿದ್ದಳು. ನಾನಾವಿಧ ಲೀಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮನೋಹರ ದಿವ್ಯಲೀಲೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು.

Verse 14

इति ते कथितं तात महेशचरितं वरम् । धन्यं यशस्यमायुष्यं सर्वकामफलप्रदम्

ಪ್ರಿಯ ಮಗನೇ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಾನು ನಿನಗೆ ಮಹೇಶನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದೆನು. ಇದು ಪುಣ್ಯಪ್ರದ, ಯಶಪ್ರದ, ಆಯುಷ್ಯವರ್ಧಕ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಶುಭಕಾಮನೆಗಳ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವದು.

Verse 15

य इदं शृणुयाद्भक्त्या श्रावयेद्वा समाहितः । स भुक्त्वेहाखिलान्भोगानन्ते मोक्षमवाप्नुयात्

ಯಾರು ಇದನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳುವನೋ, ಅಥವಾ ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತನಾಗಿ ಇತರರಿಗೆ ಕೇಳಿಸುವನೋ, ಅವನು ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ಯೋಗ್ಯ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಿವಕೃಪೆಯಿಂದ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುವನು.

Verse 21

इति श्रीशिव महापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां महेशावतारवर्णनं नामैकविंशोध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವ ಮಹಾಪುರಾಣದ ತೃತೀಯ ಶತರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಮಹೇಶಾವತಾರವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.