Daśa-Śivāvatāra-Nirūpaṇa (Enumeration of Ten Prime Manifestations of Śiva with Their Śaktis)

Verse 1

शृण्वथो गिरिशस्याद्यावतारान् दशसंख्यकान् । महाकलमुखान् भक्त्योपासनाकाण्डसेवितान्

ಈಗ ಗಿರೀಶ (ಭಗವಾನ್ ಶಿವ)ನ ಮಹಾಕಾಲಾದಿ ಹತ್ತು ಆದ್ಯ ಅವತಾರಗಳನ್ನು ಕೇಳಿರಿ; ಇವರು ಭಕ್ತಿಯ ಉಪಾಸನೆ ಮತ್ತು ವ್ರತಾಚರಣೆಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಡುವವರು।

Verse 2

तत्राद्यो हि महाकालो भुक्तिमुक्तिप्रदस्सताम् । शक्तिस्तत्र महाकाली भक्तेप्सितफलप्रदा

ಅವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯವನು ಮಹಾಕಾಲ; ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುವವನು. ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ಶಕ್ತಿ ಮಹಾಕಾಳಿಯೂ ಇದ್ದಾಳೆ; ಅವಳು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಇಷ್ಟಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ।

Verse 3

तारनामा द्वितीयश्च तारा शक्तिस्तथैव सा । भुक्तिमुक्तिप्रदौ चोभौ स्वसेवकसुखप्रदौ

ಎರಡನೆಯ ಅವತಾರ ‘ತಾರಾ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಹಾಗೆಯೇ ಶಕ್ತಿಯೂ ‘ತಾರಾ’ಯೇ. ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುವವರು, ತಮ್ಮ ಸೇವಕ-ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸುಖವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 4

भुवनेशो हि बालाह्वस्तृतीयः परिकीर्तितः । भुवनेशी शिवा तत्र बालाह्वा सुखदा सताम्

ಮೂರನೆಯ ಅವತಾರ ‘ಭುವನೇಶ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿತನು; ‘ಬಾಲ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು. ಅದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಶಿವಾ ‘ಭುವನೇಶೀ’, ‘ಬಾಲಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಸತ್ಪುರುಷರಿಗೆ ಸುಖದಾಯಿನಿ.

Verse 5

श्रीविद्येशः षोडशाह्वः श्रीर्विद्या षोडशी शिवा । चतुर्थो भक्त सुखदो भुक्तिमुक्तिफलप्रदः

‘ಶ್ರೀವಿದ್ಯೇಶ’ ಎಂಬ ಪ್ರಭು ‘ಷೋಡಶ’ ಎಂದೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು; ಅವನೇ ಶ್ರೀವಿದ್ಯೆ, ಷೋಡಶೀ ಶಕ್ತಿ, ಮಂಗಳಮಯಿ ಶಿವಾ. ಅವನು ನಾಲ್ಕನೆಯ ರೂಪ—ಭಕ್ತಸুখದ, ಭುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುವವನು.

Verse 6

पञ्चमो भैरवः ख्यातः सर्वदा भक्तकामदः । भैरवी गिरिजा तत्र सदुपासककामदा

ಐದನೆಯ ರೂಪ ‘ಭೈರವ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತ; ಅವನು ಸದಾ ಭಕ್ತರ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವವನು. ಅಲ್ಲಿ ಭೈರವೀ—ಗಿರಿಜಾ (ಪಾರ್ವತಿ)—ಸದುಪಾಸಕರಿಗೂ ಇಷ್ಟಫಲ ನೀಡುವವಳು.

Verse 7

छिन्नमस्तकनामासौ शिवः षष्ठः प्रकीर्तितः । भक्तकामप्रदा चैव गिरिजा छिन्नमस्तका

ಶಿವನ ಆರನೆಯ ರೂಪ ‘ಛಿನ್ನಮಸ್ತಕ’ ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಗಿರಿಜಾ (ಪಾರ್ವತಿ)ಯೂ ‘ಛಿನ್ನಮಸ್ತಕಾ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿ, ಭಕ್ತರ ಅಭೀಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 8

धूमवान् सप्तमः शम्भुस्सर्वकामफलप्रदः । धूमवती शिवा तत्र सदुपासककामदा

ಏಳನೆಯ ರೂಪ ಶಂಭು ‘ಧೂಮವಾನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಕಾಮನೆಗಳ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವವನು. ಅಲ್ಲಿ ದೇವಿ ಶಿವಾ ‘ಧೂಮವತಿ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಸದ್ಭಕ್ತ ಉಪಾಸಕರ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 9

शिवावतारः सुखदो ह्यष्टमो बगलामुखः । शक्तिस्तत्र महानन्दा विख्याता बगलामुखी

ಶಿವನ ಎಂಟನೆಯ ಅವತಾರ, ಸುಖಪ್ರದಾತ, ಬಗಲಾಮುಖನು. ಆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವನ ಶಕ್ತಿ ಮಹಾನಂದಾ; ಅವಳು ಬಗಲಾಮುಖೀ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳು।

Verse 10

शिवावतारो मातङ्गो नवमः परिकीर्तितः । मातंगी तत्र शर्वाणी सर्वकामफलप्रदा

ಶಿವನ ಒಂಬತ್ತನೇ ಅವತಾರ ‘ಮಾತಂಗ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಶರ್ವಾಣಿ ‘ಮಾತಂಗೀ’ಯಾಗಿ ಸರ್ವಕಾಮಫಲಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 11

दशमः कमलः शम्भुर्भुक्तिमुक्तिफलप्रदः । कमला गिरिजा तत्र स्वभक्तपरिपालिनी

ಹತ್ತನೇ ರೂಪ ಶಂಭುವಿನ ‘ಕಮಲ’ ಎಂಬುದು; ಅದು ಭುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಗಿರಿಜಾ ‘ಕಮಲಾ’ಯಾಗಿ ತನ್ನ ಭಕ್ತರನ್ನು ನಿತ್ಯ ಪೋಷಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 12

एते दशमिताः शैवा अवतारास्सुखप्रदाः । भुक्तिमुक्तिप्रदाश्चैव भक्तानां सर्वदास्सताम्

ಈ ರೀತಿ ಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಹತ್ತು ಶೈವ ಅವತಾರಗಳು ಮಂಗಳಕರ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುವವು. ಸತ್ಪುರುಷ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಇವು ಸದಾ ಭುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಎರಡನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 13

एते दशावतारा हि शंकरस्य महात्मनः । नानासुखप्रदा नित्यं सेवतां निर्विकारतः

ಇವೆಯೇ ಮಹಾತ್ಮ ಶಂಕರನ ದಶಾವತಾರಗಳು. ನಿರ್ವಿಕಾರ, ನಿಷ್ಕಾಮ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸೇವಿಸಿ ಉಪಾಸಿಸುವವರಿಗೆ ಇವು ನಿತ್ಯವೂ ನಾನಾವಿಧ ಮಂಗಳಸುಖಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 14

एतद्दशावताराणां माहात्म्यं वर्णितं मुने । सर्वकामप्रदं ज्ञेयं तंत्रशास्त्रादिगर्भितम्

ಓ ಮುನೇ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಈ ದಶಾವತಾರಗಳ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರದವೆಂದು ತಿಳಿ; ತಂತ್ರ-ಶಾಸ್ತ್ರಾದಿಗಳ ಸಾರದಿಂದ ಗರ್ಭಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 15

एतासामादिशक्तीनामद्भुतो महिमा मुने । सर्वकामप्रदो ज्ञेयस्तत्रंशास्त्रादिगर्भितः

ಓ ಮುನೇ! ಈ ಆದಿಶಕ್ತಿಗಳ ಮಹಿಮೆ ಅద్భುತವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರದವೆಂದು ತಿಳಿ; ಇದರ ಅರ್ಥ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಉಪದೇಶಗಳ ಸಾರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ.

Verse 16

शत्रुमारणकार्य्यादौ तत्तच्छक्तिः परा मता । खल दण्डकरी नित्यम्ब्रह्मतेजोविवर्द्धिनी

ಶತ್ರುಮಾರಣಾದಿ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಆ ಶಕ್ತಿಯೇ ಪರಮವೆಂದು ಮನ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವಳು ಸದಾ ದುಷ್ಟರಿಗೆ ದಂಡ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮತೇಜಸ್ಸು (ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕಾಂತಿ) ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 17

इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां शिवदशावतारवर्णनं नाम सप्तदशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ತೃತೀಯ ಶತರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಶಿವದಶಾವತಾರವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.

Verse 18

शैवपर्वसु सर्वेषु योऽधीते भक्तितत्परः । एतदाख्यानममलं सोतिशम्भुप्रियो भवेत्

ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಶೈವಪರ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಈ ನಿರ್ಮಲ ಆಖ್ಯಾನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವವನು, ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ಶಂಭು (ಶಿವ)ನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 19

ब्रह्मणो ब्रह्मवर्चस्वी क्षत्रियो विजयी भवेत । धनाधिपो हि वैश्यः स्याच्छूद्रः सुखमवाप्नुयात्

ಶಿವನ ವಿಧಿ ಮತ್ತು ಉಪಾಸನೆಯ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಬ್ರಹ್ಮತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ, ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ವಿಜಯಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ, ವೈಶ್ಯನು ಧನಾಧಿಪತಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ, ಶೂದ್ರನು ಸುಖ-ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 20

शांकरा निजधर्मस्थाः शृण्वन्तश्चरितन्त्विदम् । सुखिनः स्युर्विशेषेण शिवभक्ता भवन्तु च

ಶಂಕರನ ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿ ಈ ಪವಿತ್ರ ಚರಿತೆಯನ್ನು ಕೇಳುವವರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸುಖಿಗಳಾಗಲಿ—ಮತ್ತು ನಿಜಕ್ಕೂ ಶಿವಭಕ್ತರಾಗಲಿ।