वीरभद्र-भैरव-आह्वानम् — Invocation of Vīrabhadra/Bhairava for Cosmic Reabsorption

Verse 1

नंदीश्वर उवाच । एवमभ्यर्थितो देवैर्मतिं चक्रे कृपा लयः । महातेजो नृसिंहाख्यं संहर्त्तुं परमेश्वरः

ನಂದೀಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು: ದೇವರುಗಳು ಹೀಗೆ ಬೇಡಿಕೊಂಡಾಗ, ಕೃಪಾಲಯನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ‘ನೃಸಿಂಹ’ ಎಂಬವನನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.

Verse 2

तदूर्द्ध्वं स्मृतवान्रुद्रो वीरभद्रम्महाबलम् । आत्मनो भैरवं रूपं प्राह प्रलयकारकम्

ಆನಂತರ ರುದ್ರನು ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ವೀರಭದ್ರನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಪ್ರಳಯಕಾರಕವಾದ ತನ್ನ ಭೈರವ ರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು.

Verse 3

आजगाम ततस्सद्यो गणानामग्रणीर्हसन् । साट्टहासैर्गणवरैरुत्पतद्भिरितस्ततः

ಆಗ ತಕ್ಷಣವೇ ಶಿವಗಣಗಳ ಅಗ್ರನಾಯಕನು ನಗುತ್ತಾ ಬಂದನು. ಅವನೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗಣರೂ ಬಂದು, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಾರಿಹೋಗುತ್ತಾ ಘೋರ ಅಟ್ಟಹಾಸದಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತುಂಬಿದರು.

Verse 4

नृसिंहरूपैरत्युग्रैः कोटिभिः परिवारितः । माद्यद्भिरभितो वीरैर्नृत्यद्भिश्च मुदान्वितैः

ಅವನು ಕೋಟಿಕೋಟಿ ಅತ್ಯಂತ ಉಗ್ರ ನರಸಿಂಹರೂಪಧಾರಿಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು. ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಮದೋನ್ಮತ್ತ ವೀರರು ಹರ್ಷಭರಿತರಾಗಿ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಾ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 5

क्रीडद्भिश्च महावीरैर्ब्रह्माद्यैः कन्दुकैरिव । अदृष्टपूर्वैरन्यैश्च वेष्टितो वीरवन्दितः

ಅವನು ಮಹಾವೀರರಿಂದ—ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರಿಂದ—ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು; ಅವರು ಅವನ ಸುತ್ತ ಅವನು ಕಂದುಕ (ಚೆಂಡು) ಎಂಬಂತೆ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇನ್ನೂ ಹಿಂದೆ ಕಾಣದ ಇತರ ಸತ್ತ್ವಗಳೂ ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದವು; ವೀರರು ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ವಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 6

कल्पान्तज्वलनज्वालो विलसल्लोचनत्रयः । अशस्त्रो हि जटाजूटी ज्वलद्बालेन्दुमण्डितः

ಅವನು ಕಲ್ಪಾಂತದ ಅಗ್ನಿಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ದಹಿಸಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಅವನ ತ್ರಿನೇತ್ರಗಳು ದೀಪ್ತವಾಗಿದ್ದವು. ಶಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅವನು ಜಟಾಜೂಟಧಾರಿ ಪ್ರಭು; ಅವನ ಜಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ವಲಿಸುವ ಬಾಲೇಂದು (ಅರ್ಧಚಂದ್ರ) ಅಲಂಕಾರವಾಗಿತ್ತು.

Verse 7

बालेन्दुवलया कारतीक्ष्णदंष्ट्रांकुरद्वयः । आखण्डलधनुःखण्डसंनिभभ्रूलतान्वितः

ಅವನ ಆಭರಣಗಳು ಬಾಲೇಂದು-ವಲಯದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದವು; ಅವನ ಬಾಯಿಂದ ಅರಿಯಂತೆ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಎರಡು ಮೊಳಕೆಯಾದ ದಂಷ್ಟ್ರೆಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದವು. ಅವನ ಭ್ರೂಲತೆಗಳು ಇಂದ್ರನ ಧನುಸ್ಸಿನ ಮುರಿದ ಖಂಡದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು.

Verse 8

महाप्रचण्डहुङ्कारबधिरीकृतदिङ्मुखः । नीलमेघाञ्जन श्यामो भीषणः श्मश्रुलोद्भुतः

ಮಹಾಪ್ರಚಂಡ ಹುಂಕಾರದಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಮುಖಗಳು ಬಧಿರವಾದವು; ನೀಲಮೇಘ ಮತ್ತು ಅಂಜನದಂತೆ ಶ್ಯಾಮವರ್ಣ, ಭೀಕರ ರೂಪ, ಅದ್ಭುತ ದಾಡಿ-ಮೀಸೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಪ್ರकटನಾದನು।

Verse 9

वाद्यखण्डमखण्डाभ्यां भ्रामयंस्त्रिशिखं मुहुः । वीरभद्रोऽपि भगवान्वरशक्तिविजृम्भितः

ವಾದ್ಯಗಳ ಖಂಡಿತ-ಅಖಂಡ ನಾದಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ತ್ರಿಶಿಖ ಆಯುಧವನ್ನು ಮರುಮರು ಸುತ್ತಿಸುತ್ತ, ವರಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಪರಾಕ್ರಮದ ಭಗವಾನ್ ವೀರಭದ್ರನೂ ಉಕ್ಕಿ ಹೊರಟನು।

Verse 10

स्वयं विज्ञापयामास किमत्र स्मृतिकारणम् । आज्ञापय जगत्स्वामिन् प्रसादः क्रियताम्मयि

ಆಗ ಅವನು ಸ್ವತಃ ವಿನಯದಿಂದ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು— “ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸ್ಮರಣೆಗೆ ಕಾರಣವೇನು? ಓ ಜಗತ್ಸ್ವಾಮೀ, ನನಗೆ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡು; ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸಾದ ಮಾಡು.”

Verse 11

इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां शरभावतारवर्णनं नामैकादशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ತೃತೀಯ ಶತರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಶರಭಾವತಾರವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಏಕಾದಶ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.

Verse 12

शंकर उवाच । अकाले भयमुत्पन्नं देवानामपि भैरवम् । ज्वलितस्य नृसिंहाग्निश्शमयैनं दुरासदम्

ಶಂಕರನು ಹೇಳಿದರು—ಅಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಭೈರವವಾದ ಭಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಜ್ವಲಿಸುವ ನರಸಿಂಹಾಗ್ನಿ ದುರಾಸದ; ಈ ಉಗ್ರ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿರಿ।

Verse 13

सान्त्वयन्बोधयादौ तं तेन किन्नोपशाम्यति । ततो मत्परमं भावं भैरवं सम्प्रदर्शय

ಮೊದಲು ಅವನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ ಉಪದೇಶಿಸು—ಅದರಿಂದ ಅವನು ಏಕೆ ಶಾಂತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ? ನಂತರ ಅವನಿಗೆ ನನ್ನ ಪರಮ ಭೈರವ ರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸು.

Verse 14

सूक्ष्मं संहृत्य सूक्ष्मेण स्थूलं स्थूलेन तेजसा । वक्त्रमानाय कृत्तिं च वीरभद्र ममाज्ञया

ಎಲೈ ವೀರಭದ್ರನೇ! ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥೂಲವನ್ನು ಸ್ಥೂಲ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಲಯಗೊಳಿಸು, ಮತ್ತು ಅವನ ಮುಖ ಹಾಗೂ ಚರ್ಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಾ.

Verse 15

नन्दीश्वर उवाच । इत्यादिष्टो गणाध्यक्षो प्रशान्तं वपुरास्थितः । जगाम रंहसा तत्र यत्रास्ते नरकेसरी

ನಂದೀಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ರೀತಿ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗಣಾಧ್ಯಕ್ಷ ವೀರಭದ್ರನು, ಪ್ರಶಾಂತ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿ ನರಕೇಸರಿಯು ಇದ್ದೆಡೆಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹೋದನು.

Verse 16

ततस्तम्बोधयामास वीरभद्रो हरो हरिम् । उवाच वाक्यमीशानः पितापुत्रमिवौरसम्

ಆಗ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಹರ ರೂಪಿಯಾದ ವೀರಭದ್ರನು ಹರಿಯನ್ನು (ವಿಷ್ಣುವನ್ನು) ಎಚ್ಚರಿಸಿದನು. ತರುವಾಯ ಈಶಾನನು ತಂದೆಯು ಮಗನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡುವಂತೆ ಅವನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 17

वीरभद्र उवाच । जगत्सुखाय भगवन्नवतीर्णोसि माधव । स्थित्यर्थं त्वं प्रयुक्तोऽसि परेशः परमेष्ठिना

ವೀರಭದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಭಗವನ್ ಮಾಧವ! ಜಗತ್ತಿನ ಸುಖ-ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ನೀವು ಅವತಾರಗೊಂಡಿದ್ದೀರಿ. ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸ್ಥಿತ್ಯರ್ಥ ಪರಮೇಶ್ವರ ಪರಮೇಷ್ಠಿ ನಿಮಗೆ ನಿಯೋಗ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ।

Verse 18

जन्तुचक्रं भगवता प्रच्छिन्नं मत्स्यरूपिणा । पुच्छेनैव समाबध्य भ्रमन्नेकार्णवे पुरा

ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಏಕಮಾತ್ರ ಮಹಾಸಮುದ್ರವೇ ಉಳಿದಾಗ, ಭಗವಂತನು ಮತ್ಸ್ಯರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಜೀವಚಕ್ರವನ್ನು ಛೇದಿಸಿದನು; ತನ್ನ ಬಾಲದಿಂದಲೇ ಅದನ್ನು ಬಿಗಿದು ಆ ಆದಿಜಲದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು।

Verse 19

बिभर्षि कर्मरूपेण वाराहेणोद्धृता मही । अनेन हरिरूपेण हिरण्यकशिपुर्हतः

ನೀನು ಕರ್ಮಶಕ್ತಿರೂಪದಿಂದ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೀ; ವರಾಹರೂಪದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಉದ್ಧರಿಸಿದೆ. ಇದೇ ಹರಿರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಹತನಾದನು—ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯ ಅವತಾರಗಳು ಜಗತ್ತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 20

वामनेन बलिर्बद्धस्त्वया विक्रमता पुनः । त्वमेव सर्व्वभूतानां प्रभवः प्रभुरव्ययः

ವಾಮನರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀನು ಬಲಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದೆ; ವಿಕ್ರಮರೂಪದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಅಳೆಯಿದೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ನೀನೇ ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಮೂಲ—ಪ್ರಭು, ಅಧಿಪತಿ, ಅವ್ಯಯನು।

Verse 21

यदायदा हि लोकस्य दुःखं किञ्चित्प्रजायते । तदातदावतीर्णस्त्वं करिष्यसि निरामयम्

ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗ ಯಾವಾಗ ಯಾವುದಾದರೂ ದುಃಖ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೋ, ಆಗಾಗ ನೀನು ಅವತರಿಸಿ ಅದನ್ನು ನಿರಾಮಯವಾಗಿಸುತ್ತೀ—ಕೃಪೆಯಿಂದ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೀ।

Verse 22

नाधिकस्त्वत्समोऽप्यस्ति हरे शिवपरायणः । त्वया वेदाश्च धर्माश्च शुभमार्गे प्रतिष्ठिताः

ಹೇ ಹರಿ, ಶಿವಪರಾಯಣನೇ! ನಿನಗಿಂತ ಅಧಿಕನೂ ಇಲ್ಲ, ಸಮನೂ ಇಲ್ಲ; ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ವೇದಗಳೂ ಧರ್ಮಗಳೂ ಶುಭಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾದವು।

Verse 23

यदर्थमवतारोऽयं निहतस्स हि दानवः । हिरण्यकशिपुश्चैव प्रह्लादोऽपि सुरक्षितः

ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಅವತಾರ ಸಂಭವಿಸಿತೋ, ಆ ದಾನವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹತನಾದನು; ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವೂ, ಪ್ರಹ್ಲಾದನೂ ಸಹ ರಕ್ಷಿತರಾದರು।

Verse 24

अतीव घोरं भगवन्नरसिंहवपुस्तव । उपसंहर विश्वात्मंस्त्वमेव मम सन्निधौ

ಹೇ ಭಗವನ್, ನಿನ್ನ ನರಸಿಂಹವಪು ಅತ್ಯಂತ ಘೋರವಾಗಿದೆ; ಹೇ ವಿಶ್ವಾತ್ಮನ್, ಅದನ್ನು ಉಪಸಂಹರಿಸು—ನನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಸನ್ನಿಹಿತನಾಗಿದ್ದೀಯೆ।

Verse 25

नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्तो वीरभद्रेण नृसिंहः शान्तया गिरा । ततोऽधिकं महाघोरं कोपञ्चक्रे महामदः

ನಂದೀಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ವೀರಭದ್ರನು ಶಾಂತವಾದ ವಚನಗಳಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರೂ, ಮಹಾಮದದಿಂದ ಆವರಿತ ನರಸಿಂಹನು ಇನ್ನೂ ಮಹಾಘೋರನಾಗಿ, ಕೋಪವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಉಕ್ಕಿಸಿದನು।

Verse 26

उवाच च महाघोरं कठिनं वचनन्तदा । वीरभद्रम्महावीरं दंष्ट्राभिर्भीषयन्मुने

ಆಗ, ಹೇ ಮುನಿಯೇ, ಅವನು ದಂತಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಾ, ಮಹಾವೀರನಾದ ವೀರಭದ್ರನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಘೋರ ಹಾಗೂ ಕಠಿಣ ವಚನಗಳನ್ನು ನುಡಿದನು।

Verse 27

नृसिंह उवाच । आगतोसि यतस्तत्र गच्छ त्वम्मा हितं वद । इदानीं संहरिष्यामि जगदेतच्चराचरम्

ನೃಸಿಂಹನು ಹೇಳಿದರು—ನೀನು ಯಾವ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಮರಳಿ ಹೋಗಿ ನನಗೆ ಹಿತವಾದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳು. ಈಗ ನಾನು ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು—ಚರಾಚರವನ್ನು—ಸಂಹರಿಸುವೆನು.

Verse 28

संहर्तुर्न हि संहारः स्वतो वा परतोऽपि वा । शासितम्मम सर्व्वत्र शास्ता कोऽपि न विद्यते

ನಾನು ಸಂಹರ್ತನು; ನನಗೆ ಸಂಹಾರವಿಲ್ಲ—ನನ್ನಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ. ಎಲ್ಲೆಡೆ ನನ್ನದೇ ಶಾಸನ; ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಶಾಸಕನಿಲ್ಲ.

Verse 29

मत्प्रसादेन सकलमभयं हि प्रवर्त्तते । अहं हि सर्वशक्तीनां प्रवर्तकनिवर्तकः

ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲವೂ ಭಯರಹಿತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಸರ್ವಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸುವವನೂ, ಅವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದು ನಿಯಮಿಸುವವನೂ ನಾನೇ.

Verse 30

यद्यद्विभूतिमत्सत्त्वं श्रीमदूर्जितमेव वा । तत्तद्विद्धि गणाध्यक्ष मम तेजोविजृम्भितम्

ಯಾವ ಯಾವ ಸತ್ತ್ವವು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿಭೂತಿ, ಶ್ರೀ ಅಥವಾ ಮಹಾಬಲದಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆಯೋ—ಹೇ ಗಣಾಧ್ಯಕ್ಷಾ! ಅದನ್ನು ನನ್ನ ದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ಸಿನ ವಿಸ್ತಾರವೆಂದು ತಿಳಿ.

Verse 31

देवतापरमार्थज्ञं मामेव परमम्विदुः । मदंशाश्शक्तिसम्पन्ना ब्रह्मशक्रादयस्सुराः

ದೇವತೆಗಳ ಪರಮಾರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ನನ್ನನ್ನೇ ಪರಮನೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಶಕ್ತಿಸಂಪನ್ನರಾದ ಬ್ರಹ್ಮ, ಶಕ್ರ ಮೊದಲಾದ ದೇವರುಗಳು ನನ್ನ ಅಂಶಗಳೇ.

Verse 32

मन्नाभिकमलाज्जातः पुरा ब्रह्मा जगत्करः । सर्वाधिकस्स्वतन्त्रश्च कर्ता हर्ताखिलेश्वरः

ಹಿಂದೆ ನನ್ನ ನಾಭಿಕಮಲದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಜಗತ್ತಿನ ಕರ್ತನಾದನು; ಅವನು ಸರ್ವೋತ್ತಮ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ, ಕರ್ತಾ ಹಾಗೂ ಹర్తಾ, ಅಖಿಲೇಶ್ವರನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 33

इदन्तु मत्परं तेजः किं पुनः श्रोतुमिच्छसि । अतो मां शरणम्प्राप्य गच्छ त्वं विगतज्वरः

ಇದೇ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾದ ಪರಮ ತೇಜಸ್ಸು. ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀಯ? ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಶರಣು ಪಡೆದು ಜ್ವರರಹಿತನಾಗಿ ಹೋಗು.

Verse 34

अवेहि परमं भावमिदम्भूतं गणेश्वर । मामकं सकलं विश्वं सदेवासुरमानुषम्

ಹೇ ಗಣೇಶ್ವರ, ಈ ಪರಮ ಭಾವವನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿ. ದೇವರು, ಅಸುರರು, ಮಾನವರು ಸೇರಿ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವವೂ ನನ್ನದೇ.

Verse 35

कालोऽस्म्यहं लोकविनाशहेतुर्लोकान्समाहर्तुमहम्प्रवृत्तः । मृत्योर्मृत्युं विद्धि मां वीरभद्र जीवन्त्येते मत्प्रसादेन देवाः

ನಾನೇ ಕಾಲನು, ಲೋಕವಿನಾಶದ ಕಾರಣ; ಲೋಕಗಳನ್ನು ನನ್ನೊಳಗೆ ಸಂಹರಿಸಲು ನಾನು ಪ್ರವೃತ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ವೀರಭದ್ರ, ನನ್ನನ್ನು ಮರಣದ ಮರಣವೆಂದು ತಿಳಿ; ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದಲೇ ಈ ದೇವರುಗಳು ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 36

नन्दीश्वर उवाच । साहङ्कारं वचः श्रुत्वा हरेरमितविक्रमः । विहस्योवाच सावज्ञन्ततो विस्फुरिताधरः

ನಂದೀಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹರಿಯ ಅಹಂಕಾರಯುಕ್ತ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅಪಾರ ವಿಕ್ರಮಿಯಾದ ಶಿವನು ನಕ್ಕು, ನಂತರ ಅವಜ್ಞಾಭಾವದಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದನು; ಕೋಪದಿಂದ ಅವನ ಅಧರಗಳು ಕಂಪಿಸಿದವು.

Verse 37

वीरभद्र उवाच । किन्न जानासि विश्वेशं संहर्तारम्पिनाकिनम् । असद्वादो विवादश्च विनाशस्त्वयि केवलः

ವೀರಭದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಪಿನಾಕಧಾರಿ, ಸಂಹಾರಕ, ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಶಿವನನ್ನು ನೀನು ತಿಳಿಯದೆ ಇದ್ದೀಯಾ? ಅಸತ್ಯವಾಣಿ, ಕಲಹ, ವಿನಾಶ—ಇವೆಲ್ಲ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಮಾತ್ರ ಇವೆ.

Verse 38

तवान्योन्यावताराणि कानि शेषाणि साम्प्रतम् । कृतानि येन केनैव कथाशेषो भविष्यति

ನಿನ್ನ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ ಯಾವವು ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿವೆ? ಈಗಾಗಲೇ ನೆರವೇರಿದವುಗಳನ್ನು ಯಾರು ನೆರವೇರಿಸಿದರು—ಈ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಯ ಉಳಿದ ಭಾಗ ಮುಂದುವರಿಯಲು?

Verse 39

दोषं तं वद येन त्वमवस्थामीदृशी गतः । तेन संहारदक्षेण दक्षिणाशेषमेष्यसि

ನೀನು ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ದೋಷವನ್ನು ಹೇಳು. ಸಂಹಾರದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷನಾದ ಆ ದಕ್ಷನ ಮೂಲಕ ನೀನು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಪರಿನತಿ—ಅಂತಿಮ ಫಲ—ಪಡೆಯುವೆ.

Verse 40

प्रकृतिस्त्वं पुमान्रुद्रस्त्वयि वीर्य्यं समाहितम् । त्वन्नाभिपङ्कजाज्जातः पञ्च वक्त्रः पितामहः

ಹೇ ರುದ್ರಾ! ನೀನೇ ಪ್ರಕೃತಿ, ನೀನೇ ಪುರುಷನು. ಸೃಷ್ಟಿವೀರ್ಯವು ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಮಾಹಿತವಾಗಿದೆ. ನಿನ್ನ ನಾಭಿಪದ್ಮದಿಂದ ಪಂಚವಕ್ತ್ರ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 41

जगत्त्रयीसर्जनार्थं शंकरं नीललोहितम् । ललाटेऽचिन्तयत्सोयन्तपस्युग्रे च संस्थितः

ತ್ರಿಲೋಕ ಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ಅವನು ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ಶಂಕರ—ನೀಲಲೋಹಿತ—ನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಉಗ್ರ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ನಿಂತನು.

Verse 42

तल्ललाटादभूच्छम्भुः सृष्ट्यर्थे तेन भूषणम् । अतोऽहं देवदेवस्य तस्य भैरवरूपिणः

ಅವನ ಲಲಾಟದಿಂದ ಸೃಷ್ಟ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಶಂಭು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಪ್ರಾಕಟ್ಯವೇ ಅವನ ಭೂಷಣವಾಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ನಾನು ದೇವದೇವ, ಭೈರವರೂಪಧಾರಿ ಆ ಪ್ರಭುವಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತನು.

Verse 43

त्वत्संहारे नियुक्तोऽस्मि विनयेन बलेन च । देवदेवेन रुद्रेण सकलप्रभुणा हरे

ಹೇ ಹರಿ, ನಿನ್ನ ಸಂಹಾರಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ನನಗೆ ನಿಯೋಗವಾಗಿದೆ—ವಿನಯದಿಂದಲೂ ಬಲದಿಂದಲೂ—ದೇವದೇವ, ಸಕಲಪ್ರಭು ರುದ್ರನಿಂದ.

Verse 44

एकं रक्षो विदार्यैव तच्छक्तिकलया युतः । अहंकारावलेपेन गर्जसि त्वमतन्द्रितः

ಆ ಶಕ್ತಿಯ ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಂಶದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ನೀನು ಒಂದೇ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಚೀರಿ ಹಾಕಿದೆ; ಈಗ ಅಹಂಕಾರದ ಮದದಿಂದ ನೀನು ನಿರಂತರ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿರುವೆ.

Verse 45

उपकारो हि साधूनां सुखाय किल संमतः । उपकारो ह्यसाधूनामपकाराय केवलम्

ಸಾಧುಜನರಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಉಪಕಾರ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸುಖಕಾರಣವೆಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಅಸಾಧುಜನರಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಉಪಕಾರವೂ ಕೇವಲ ಅಪಕಾರಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 46

यन्नृसिंह महेशानं पुनर्भूतं तु मन्यसे । तर्ह्यज्ञानी महागर्वी विकारी सर्वथा भवान्

ಓ ನೃಸಿಂಹಾ! ಮಹೇಶಾನನು (ಶಿವನು) ಮತ್ತೆ ‘ಆಗಿದ್ದಾನೆ’ ಎಂದು—ಪುನರ್ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟವನಂತೆ—ನೀನು ಭಾವಿಸಿದರೆ, ನೀನು ಸರ್ವಥಾ ಅಜ್ಞಾನಿ, ಮಹಾಗರ್ವಿ ಮತ್ತು ವಿಕಾರಮೋಹಿತನು।

Verse 47

न त्वं स्रष्टा न संहर्ता भर्तापि न नृसिंहक । परतन्त्रो विमूढात्मा न स्वतन्त्रो हि कुत्रचित्

ಓ ನರಸಿಂಹನೇ! ನೀ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಲ್ಲ, ಸಂಹಾರಕನಲ್ಲ, ನಿಜವಾದ ಭರ್ತನೂ ಅಲ್ಲ. ನೀ ಪರತಂತ್ರ, ಮೋಹಿತಾತ್ಮ; ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ವತಂತ್ರನಲ್ಲ.

Verse 48

कुलालचक्रवच्छक्त्या प्रेरितोसि पिनाकिना । नानावतारकर्ता त्वं तदधीनस्सदा हरे

ಓ ಹರಿಯೇ! ಪಿನಾಕಧಾರಿ ಶಿವನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನೀ ಕುಂಬಾರನ ಚಕ್ರದಂತೆ ಚಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತೀಯ. ಅನೇಕ ಅವತಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಾದರೂ ನೀ ಸದಾ ಅವನ ಅಧೀನದಲ್ಲೇ ಇದ್ದೀಯ.

Verse 49

अद्यापि तव निक्षिप्तं कपालं कूर्मरूपिणः । हर हारलतामध्ये दग्धः कश्चिन्न बध्यते

ಇಂದಿಗೂ ನೀ ಎಸೆದ ಆ ಕಪಾಲ—ಕೂರ್ಮರೂಪಧಾರಿಯದು—ಹರ (ಶಿವ)ನ ಹಾರಲತೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಶಿವತೇಜದಿಂದ ದಗ್ಧವಾದುದರಿಂದ ಅದರಿಂದ ಯಾರೂ ಬಂಧಿತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 50

विस्मृतिः किं तदंशेन दंष्ट्रोत्पातनपीडितम् । वाराहविघ्नहस्तेऽद्य याक्रोशन्तारकारिणा

ಅವನ ಅಂಶಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ದಂಷ್ಟ್ರೆಯನ್ನು ಕೀಳುವ ವೇದನೆಯೂ ಚೂರಾಗುತ್ತದೆ—ಹಾಗಿರಲು ಮರೆವು ಹೇಗೆ? ಇಂದು ಅದೇ ವರಾಹ-ವಿಘ್ನಹರ ಕೈಯಿಂದ, ಅರ್ಥರ ಕೂಗು ಕೇಳಿ ತಾರಕನಾಗಿ ದಾಟಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 51

दग्धोसि पश्य शूलाग्रे विष्वक्सेनच्छलाद्भवान् । दक्षयज्ञे शिरश्छिन्नं मया तेजःस्वरूपिणा

ನೀನು ದಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೀಯೆ, ನೋಡು! ವಿಷ್ವಕ್ಸೇನನ ಕಪಟದಿಂದ ನನ್ನ ತ್ರಿಶೂಲದ ತುದಿಯಲ್ಲಿದ್ದೀಯೆ. ದಕ್ಷಯಜ್ಞದಲ್ಲಿಯೂ ತೇಜೋರೂಪಿಯಾದ ನಾನೇ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದೆನು.

Verse 52

अद्यापि तव पुत्रस्य ब्रह्मणः पञ्चमं शिरः । छिन्नं न सज्जितं भूयो हरे तद्विस्मृतन्त्वया

ಎಲೈ ಹರಿಯೇ, ಇಂದಿಗೂ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಐದನೇ ಶಿರಸ್ಸು ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಮತ್ತೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ—ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ನೀನು ಮರೆತಿದ್ದೀಯೆ.

Verse 53

निर्जितस्त्वं दधीचेन संग्रामे समरुद्गणः । कण्डूयमाने शिरसि कथं तद्विस्मृतन्त्वया

ಮರುದ್ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೀನು ದಧೀಚಿಯಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೆ. ನಿನ್ನ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ತುರಿಕೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ನೀನು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಮರೆತೆ?

Verse 54

चक्रं विक्रमतो यस्य चक्रपाणे तव प्रियम् । कुतः प्राप्तं कृतं केन त्वया तदपि विस्मृतम्

ಎಲೈ ಚಕ್ರಪಾಣಿಯೇ, ನೀನು ಪರಾಕ್ರಮ ತೋರುವ ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯವಾದ ಚಕ್ರವು ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲಿಂದ ದೊರೆಯಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಯಾರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು? ನೀನು ಅದನ್ನೂ ಮರೆತಿದ್ದೀಯಾ?

Verse 55

ये मया सकला लोका गृहीतास्त्वं पयोनिधौ । निद्रापरवशश्शेषे स कथं सात्त्विको भवान्

ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳು ನನ್ನಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವಾಗ, ನೀನು ಕ್ಷೀರಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಶೇಷನಾಗನ ಮೇಲೆ ನಿದ್ರೆಗೆ ವಶನಾಗಿ ಮಲಗಿದ್ದೀಯೆ. ಹಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಸಾತ್ವಿಕನಾಗುವುದು ಹೇಗೆ?

Verse 56

त्वदादिस्तम्बपर्यन्तं रुद्रशक्तिविजृम्भितम् । शक्तिमानभितस्त्वं च ह्यनलात्त्वं विमोहितः

ನಿನ್ನಿಂದ ಆ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ತಂಭದ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ರುದ್ರಶಕ್ತಿಯ ಮಹಾವಿಸ್ತಾರವೇ. ನೀನು ಶಕ್ತಿಮಾನನಾಗಿದ್ದರೂ ಸ್ವಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ, ಅಗ್ನಿಮೋಹದಿಂದ ಭ್ರಮಿಸಿ, ವ್ಯಾಪ್ಯಾತೀತನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಅರಿಯದೆ ಇದ್ದೀಯ।

Verse 57

तत्तेजसो हि माहात्म्यं पुमान्द्र ष्टुन्न हि क्षमः । अस्थूला ये प्रपश्यन्ति तद्विष्णोः परमम्पदम्

ಆ ದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಯಾವ ದೇಹಧಾರಿಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾಣಲು ಸಮರ್ಥನಲ್ಲ. ಸ್ಥೂಲಗ್ರಹಣದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಿಗಳೇ ಅದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ಅದೇ ವಿಷ್ಣು—ಸರ್ವವ്യാപಿ ಪ್ರಭುವಿನ—ಪರಮಪದವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 58

द्यावापृथिव्या इन्द्राग्नेर्यमस्य वरुणस्य च । ध्वान्तोदरे शशांके च जनित्वा परमेश्वरः

ಪರಮೇಶ್ವರನು ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವಿ (ಆಕಾಶ-ಭೂಮಿ), ಇಂದ್ರ-ಅಗ್ನಿ, ಯಮ-ವರುಣ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು. ಅಂಧಕಾರದ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿಯೂ ಜನ್ಮ ಪಡೆದು ತನ್ನ ಸರ್ವವ്യാപಿ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು।

Verse 59

कालोसि त्वं महाकालः कालकालो महेश्वर । अतस्त्वमुग्रकलया मृत्योर्मृत्युर्भविष्यसि

ನೀನೇ ಕಾಲ—ಮಹಾಕಾಲ, ಕಾಲಕ್ಕೂ ಅಧಿಪತಿ, ಓ ಮಹೇಶ್ವರ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಉಗ್ರ ದಿವ್ಯಕಲೆಯಿಂದ ನೀನು ‘ಮೃತ್ಯುವಿನ ಮೃತ್ಯು’ ಆಗಿ ಮರಣಶೀಲತೆಯನ್ನು ಜಯಿಸುವೆ।

Verse 60

स्थिरोद्य त्वक्षरो वीरो वीरो विश्वावकः प्रभुः । उपहन्ता ज्वरं भीमो मृगः पक्षी हिरण्मयः

ಅವನು ಸ್ಥಿರನೂ ಸದಾ ಉನ್ನತನೂ; ಅಕ್ಷರ ತತ್ತ್ವ; ವೀರ ಪ್ರಭು—ವೀರತ್ವದ ಸ್ವರೂಪವೇ—ಸಕಲ ವಿಶ್ವವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಧರಿಸುವವನು. ಅವನು ಜ್ವರ-ವ್ಯಥೆಯನ್ನು ಹರಣ ಮಾಡುವ ಭೀಮ ರಕ್ಷಕ; ಮೃಗವೂ ಹೌದು, ಪಕ್ಷಿಯೂ ಹೌದು, ಮತ್ತು ಹಿರಣ್ಮಯ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 61

शास्ता शेषस्य जगतस्तत्त्वं नैव चतुर्मुखः । नान्ये च केवलं शम्भुस्सर्वशास्ता न संशयः

ಈ ಶೇಷ ಜಗತ್ತಿನ ನಿಜವಾದ ಶಾಸ್ತಾ ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಅಲ್ಲ, ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಶಂಭುವೇ ಸರ್ವಶಾಸ್ತಾ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ॥

Verse 62

इत्थं सर्वं समालोक्य संहारात्मानमात्मना । न विनष्टन्त्वमात्मानं कुरु हे नृहरेऽबुध

ಇಂತೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡಿ, ಆತ್ಮಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸಂಹಾರಸ್ವರೂಪವಾದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಅರಿತು—ಹೇ ನೃಹರಿ, ಅಬುದ್ಧ! ನಿನ್ನನ್ನು ನಾಶವಾದೆಂದು ಭಾವಿಸಬೇಡ; ಆತ್ಮವನ್ನು ‘ನಾಶವಾಗುವದು’ ಎಂದು ಮಾಡಬೇಡ॥

Verse 63

नो चेदिदानीं क्रोधस्य महाभैरवरूपिणः । वज्राशनिरिव स्थाणौ त्वयि मृत्युः पतिष्यति

ನೀನು ಇನ್ನೂ ಹಿಂತಿರುಗದೆ ಇದ್ದರೆ, ಕ್ರೋಧದ ಮಹಾಭೈರವ-ರೂಪದಿಂದ—ಸ್ತಂಭದ ಮೇಲೆ ವಜ್ರಾಘಾತದಂತೆ—ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಮೃತ್ಯು ಬೀಳುವುದು।

Verse 64

नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्त्वा वीरभद्रोपि विररामाकुतोभयः । दृष्ट्वा नृसिंहाभिप्रायं क्रोधमूर्त्तिश्शिवस्य सः

ನಂದೀಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು: ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದಲೂ ನಿರ್ಭಯನಾದ ವೀರಭದ್ರನೂ ಮೌನನಾದನು; ಏಕೆಂದರೆ ಕ್ರೋಧಮೂರ್ತಿ ಶಿವನಲ್ಲಿ ನರಸಿಂಹ-ರೂಪ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು।