नारद–हिमालयसंवादवर्णनम् (Nārada and Himālaya: Discourse on Pārvatī’s Signs and Destiny)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । एकदा तु शिवज्ञानी शिवलीलाविदांवरः । हिमाचलगृहं प्रीत्यागमस्त्वं शिवप्रेरितः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಒಮ್ಮೆ ಶಿವತತ್ತ್ವಜ್ಞನು, ಶಿವಲೀಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಶಿವನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹಿಮಾಚಲನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋದನು।

Verse 2

दृष्ट्वा मुने गिरीशस्त्वां नत्वानर्च स नारद । आहूय च स्वतनयां त्वदङ्घ्र्योस्तामपातयत्

ಹೇ ಮುನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಕಂಡ ಗಿರೀಶನು (ಶಿವನು) ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಹೇ ನಾರದಾ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಿ ಗೌರವಿಸಿದನು. ನಂತರ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಕರೆದು ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ವಂದಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು.

Verse 3

पुनर्नत्वा मुनीश त्वामुवाच हिमभूधरः । साञ्जलिः स्वविधिं मत्वा बहुसन्नतमस्तकः

ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರಾ, ನಿನಗೆ ಮತ್ತೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹಿಮಭೂಧರನು (ಹಿಮಾಲಯ) ಮಾತನಾಡಿದನು. ಅಂಜಲಿ ಜೋಡಿಸಿ, ಯೋಗ್ಯ ಮರ್ಯಾದೆ ತಿಳಿದು, ಮರುಮರು ತಲೆ ಬಾಗಿಸಿ ವಿನಯದಿಂದ ಹೇಳಿದನು.

Verse 4

हिमालय उवाच । हे मुने नारद ज्ञानिन्ब्रह्मपुत्रवर प्रभो । सर्वज्ञस्त्वं सकरुणः परोपकरणे रतः

ಹಿಮಾಲಯನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮುನಿ ನಾರದಾ, ಹೇ ಜ್ಞಾನೀ, ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಭು! ನೀನು ಸರ್ವಜ್ಞನು, ಕರುಣಾಮಯನು; ಸದಾ ಪರೋಪಕಾರದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿರುವೆ.

Verse 5

मत्सुताजातकं ब्रूहि गुणदोषसमुद्भवम् । कस्य प्रिया भाग्यवती भविष्यति सुता मम

ನನ್ನ ಪುತ್ರಿಯ ಜಾತಕವನ್ನೂ ಭಾಗ್ಯವಿಧಾನವನ್ನೂ ಹೇಳು—ಅವಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಗುಣಗಳು, ಯಾವ ದೋಷಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುವವು? ನನ್ನ ಈ ಸುತೆ ಯಾರ ಪ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿಯಾಗುವಳು?

Verse 6

ब्रह्मोवाच । इत्युक्तो मुनिवर्य त्वं गिरीशेन हिमाद्रिणा । विलोक्य कालिकाहस्तं सर्वांगं च विशेषतः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಹಿಮಾದ್ರಿಯ ಅಧಿಪತಿ ಗಿರೀಶ (ಭಗವಾನ್ ಶಿವ) ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ ನೀನು ಕಾಲಿಕೆಯ ಕೈಯನ್ನೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವಳ ಸಮಸ್ತ ಅಂಗಗಳನ್ನೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಿದೆ.

Verse 7

अवोचस्त्वं गिरिं तात कौतुकी वाग्विशारद्ः । ज्ञानी विदितवृत्तान्तो नारदः प्रीतमानसः

ಆಮೇಲೆ, ಹೇ ತಾತ, ನೀನು ಗಿರಿರಾಜ (ಹಿಮಾಲಯ)ನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದೆ. ಕುತೂಹಲಭರಿತ, ವಾಗ್ವಿಶಾರದ, ಜ್ಞಾನಿ, ಸಮಸ್ತ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ತಿಳಿದ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯುಳ್ಳ ನಾರದನು (ಅವನನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿದನು)।

Verse 8

इति श्रीशिवमहा पुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखंडे नारदहिमालयसंवादवर्णनं नामाष्टमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ತೃತೀಯ ಪಾರ್ವತೀಖಂಡದಲ್ಲಿ ‘ನಾರದ-ಹಿಮಾಲಯ ಸಂವಾದವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಅಷ್ಟಮ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।

Verse 9

स्वपतेस्सुखदात्यन्तं पित्रोः कीर्तिविवर्द्धिनी । महासाध्वी च सर्वासु महानन्दकरी सदा

ಅವಳು ತನ್ನ ಪತಿಗೆ ಅಪಾರ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುವವಳು, ತಂದೆತಾಯಿಗಳ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವವಳು. ಸರ್ವ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಅವಳು ಮಹಾಸಾಧ್ವಿ; ಸದಾ ಮಹಾನಂದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಳಾಗುತ್ತಾಳೆ।

Verse 10

सुलक्षणानि सर्वाणि त्वत्सुतायाः करे गिरे । एका विलक्षणा रेखा तत्फलं शृणु तत्त्वतः

ಹೇ ಗಿರಿರಾಜ! ನಿನ್ನ ಪುತ್ರಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಇವೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಅಪೂರ್ವ ರೇಖೆ ಇದೆ—ಅದರ ತತ್ತ್ವವನ್ನೂ ಅದು ಸೂಚಿಸುವ ಫಲವನ್ನೂ ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.

Verse 11

योगी नग्नोऽगुणोऽकामी मातृतातविवर्जितः । अमानोऽशिववेषश्च पतिरस्याः किलेदृशः

ಅವನು ಯೋಗಿ—ದಿಗಂಬರ, ಗುಣಾತೀತ, ನಿಷ್ಕಾಮ, ತಾಯಿ-ತಂದೆಯಿಲ್ಲದವನು. ಮಾನವನ್ನು ಬಯಸದ, ಅಶುಭವಾಗಿ ಕಾಣುವ ವೇಷಧಾರಿ—ಇಂತಹವನೇ ನಿಜವಾಗಿ ಅವಳ ಪತಿಯಾಗುವನೋ?

Verse 12

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्ते हि सत्यं मत्त्वा च दम्पती । मेना हिमाचलश्चापि दुःखितौ तौ बभूवतुः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವು ಸತ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ದಂಪತಿಗಳಾದ ಮೇನಾ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಚಲರೂ ಸಹ ದುಃಖಿತರಾದರು.

Verse 13

शिवाकर्ण्यवचस्ते हि तादृशं जगदम्बिका । लक्षणैस्तं शिवं मत्त्वा जहर्षाति मुने हृदि

ಶಿವೆಯ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಜಗದಂಬಿಕೆ ಹಾಗೆಯೇ ಆಯಿತು; ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಅವನೇ ಶಿವನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಓ ಮುನಿಯೇ, ಆಕೆ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಹರ್ಷಗೊಂಡಳು.

Verse 14

न मृषा नारदवचस्त्विति संचिन्त्य सा शिवा । स्नेहं शिवपदद्वन्द्वे चकाराति हृदा तदा

“ನಾರದನ ವಚನ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ” ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿ, ಆ ಕಲ್ಯಾಣಮಯಿ ಶಿವೆ ಆಗ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೃದಯದಿಂದ ಶಿವನ ಪಾದಯುಗ್ಮದಲ್ಲಿ ಗಾಢ ಸ्नेಹಭಕ್ತಿಯನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದಳು.

Verse 15

उवाच दुःखितः शैलस्त्वान्तदा हृदि नारद । कमुपायं मुने कुर्यामतिदुःखमभूदिति

ಆಗ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತನಾದ ಶೈಲರಾಜ (ಹಿಮಾಲಯ) ನಿನ್ನನ್ನು, ಓ ನಾರದ, ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು—“ಓ ಮುನಿಯೇ, ನಾನು ಯಾವ ಉಪಾಯ ಮಾಡಲಿ? ನನಗೆ ಮಹಾದುಃಖವು ಬಂದಿತು.”

Verse 16

तच्छुत्वा त्वं मुने प्रात्थ महाकौतुककारकः । हिमाचलं शुभैर्वाक्यैर्हर्षयन्वाग्विशारदः

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಓ ಮುನಿಯೇ, ನೀನು ಮಹಾಕೌತುಕ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದೆ; ವಾಗ್ವಿಶಾರದನಾಗಿ ಶುಭವಚನಗಳಿಂದ ಹಿಮಾಚಲನನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸಿದೆ।

Verse 17

नारद उवाच । स्नेहाच्छृणु गिरे वाक्यं मम सत्यं मृषा न हि । कररेखा ब्रह्मलिपिर्न मृषा भवति धुवम्

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಗಿರಿರಾಜ, ಸ್ನೇಹದಿಂದ ನನ್ನ ಮಾತು ಕೇಳು; ನನ್ನ ವಚನ ಸತ್ಯ, ಸುಳ್ಳಲ್ಲ. ಕರರೇಖೆ—ಬ್ರಹ್ಮಲಿಪಿ—ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸುಳ್ಳಾಗದು।

Verse 18

तादृशोऽस्याः पतिः शैल भविष्यति न संशयः । तत्रोपायं शृणु प्रीत्या यं कृत्वा लप्स्यसे सुखम्

ಓ ಶೈಲರಾಜ, ಅವಳಿಗೆ ಅಂಥದೇ ಪತಿ ಆಗುವನು—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಈಗ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆ ಉಪಾಯವನ್ನು ಕೇಳು; ಅದನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ನೀನು ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ।

Verse 19

तादृशोऽस्ति वरः शम्भुलीलारूपधरः प्रभुः । कुलक्षणानि सर्वाणि तत्र तुल्यानि सद्गुणैः

ಅಂತಹ ವರ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇದೆ—ದಿವ್ಯಲೀಲೆಗೆ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವ ಪರಮಪ್ರಭು ಶಂಭು. ಅವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುಲಲಕ್ಷಣಗಳೆಲ್ಲವೂ ಇವೆ; ಅವು ಅವರ ಸತ್ಯ ಸದ್ಗುಣಗಳಿಂದ ಸಮವಾಗಿ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿವೆ.

Verse 20

प्रभौ दोषो न दुःखाय दुःखदोऽत्यप्रभौ हि सः । रविपावकगंगानां तत्र ज्ञेया निदर्शना

ನಿಜವಾಗಿ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಪ್ರಭುವಿನಲ್ಲಿ ದೋಷ ಇದ್ದರೂ ಅದು ದುಃಖಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗದು; ಆದರೆ ಶಕ್ತಿಹೀನನಲ್ಲೇ ಅದೇ ದೋಷ ದುಃಖದಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸೂರ್ಯ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಗಂಗೆಯನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 21

तस्माच्छिवाय कन्या स्वां शिवां देहि विवेकतः । शिवस्सर्वेश्वरस्सेव्योऽविकारी प्रभुरव्ययः

ಆದ್ದರಿಂದ ವಿವೇಕದಿಂದ ನಿನ್ನ ಶುಭ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಶಿವನಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸು. ಶಿವನು ಸರ್ವೇಶ್ವರನು; ಅವನೇ ಆರಾಧ್ಯ—ಅವಿಕಾರಿ, ಪರಮ ಪ್ರಭು, ಅವ್ಯಯನು.

Verse 22

शीघ्रप्रसादः स शिवस्तां ग्रहीष्यत्यसंशयम् । तपःसाध्यो विशेषेण यदि कुर्याच्छिवा तपः

ಶೀಘ್ರ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುವ ಆ ಶಿವನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವನು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಅವನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಲಭ್ಯ; ಶಿವಾ (ಪಾರ್ವತಿ) ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೆ.

Verse 23

सर्वथा सुसमर्थो हि स शिवस्सकलेश्वरः । कुलिपेरपि विध्वंसी ब्रह्माधीनस्त्वकप्रदः

ನಿಜಕ್ಕೂ ಶಿವನು ಸರ್ವಥಾ ಸಮರ್ಥನು—ಸಕಲ ಸತ್ತೆಗಳ ಈಶ್ವರನು. ಅವನು ಕುಲಿಪೇರನನ್ನೂ ಧ್ವಂಸಿಸುವವನು; ಆದರೂ ಬ್ರಹ್ಮನ ವಿಧಾನದ ಅಧೀನವಾಗಿ ಕರ್ಮಫಲ ನೀಡುವನು.

Verse 24

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा त्वं पुनस्तात कौतुकी ब्रह्मविन्मुने । शैलराजमवोचो हि हर्षयन्वचनैश्शुभैः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು: ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಓ ಪ್ರಿಯನೇ—ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ ಮುನಿಯೇ—ನೀನು ಮತ್ತೆ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಶೈಲರಾಜ (ಹಿಮಾಲಯ)ನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ಶುಭ ವಚನಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸಿದೆ.

Verse 25

भाविनी दयिता शम्भोस्सानुकूला सदा हरे । महासाध्वी सुव्रता च पित्रोस्सुखविवर्द्धिनी

ಅವಳು ಭಾವಿನೀ—ನಿತ್ಯ ಮಂಗಳಮಯವಾಗಿ ವಿಕಸಿಸುವವಳು; ಶಂಭುವಿನ ಪ್ರಿಯೆ; ಹರಿಗೂ ಸದಾ ಅನುಕೂಲಳಾದವಳು. ಅವಳು ಮಹಾಸಾಧ್ವಿ, ಸುವ್ರತಾ, ಮತ್ತು ಪಿತೃಮಾತೃಗಳ ಸುಖವರ್ಧಿನಿ.

Verse 26

शम्भोश्चित्तं वशे चैषा करिष्यति तपस्विनी । स चाप्येनामृते योषां न ह्यन्यामुद्वहिष्यति

ಆ ತಪಸ್ವಿನಿ ಕನ್ಯೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತಪಸ್ಸಿನ ಬಲದಿಂದ ಶಂಭುವಿನ ಚಿತ್ತವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಳು; ಶಿವನೂ ಅವಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನೂ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 27

एतयोस्सदृशं प्रेम न कस्याप्येव तादृशम् । भूतं वा भविता वापि नाधुना च प्रवर्तते

ಈ ಇಬ್ಬರಂತೆಯೇ ಪ್ರೇಮ ಯಾರಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ; ಅಂಥ ಪ್ರೇಮ ಭೂತಕಾಲದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಇರದು, ಈಗಲೂ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 28

अनयोस्सुरकार्य्याणि कर्तव्यानि मृतानि च । यानि यानि नगश्रेष्ठ जीवितानि पुनः पुनः

ಹೇ ನಗಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಈ ಇಬ್ಬರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ವಿಫಲವಾದ ಕಾರ್ಯಗಳು ನೆರವೇರುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಸತ್ತ ಜೀವಿಗಳು ಪುನಃ ಪುನಃ ಜೀವಕ್ಕೆ ತರಲ್ಪಡುತ್ತವೆ।

Verse 29

अनया कन्यया तेऽद्रे अर्धनारीश्वरो हरः । भविष्यति तथा हर्षदिनयोर्मिलितम्पुनः

ಹೇ ಅದ್ರೇ (ಹಿಮಾಲಯ)! ಈ ಕನ್ಯೆಯ ಮೂಲಕ ಹರ (ಶಿವ) ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನಾಗುವನು; ಹರ್ಷದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಮತ್ತೆ ಒಂದಾಗುವರು।

Verse 30

शरीरार्धं हरस्यैषा हरिष्यति सुता तव । तपः प्रभावात्संतोष्य महेशं सकलेश्वरम्

ಹೇ (ಪರ್ವತರಾಜಾ), ನಿನ್ನ ಈ ಪುತ್ರಿ ಹರ (ಶಿವ)ನ ದೇಹದ ಅರ್ಧಭಾಗವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಳು. ತನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಸಕಲೇಶ್ವರ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವಳು.

Verse 31

स्वर्णगौरी सुवर्णाभा तपसा तोष्य तं हरम् । विद्युद्गौरतमा चेयं तव पुत्री भविष्यति

ಸುವರ್ಣಗೌರೀ, ಶುದ್ಧ ಚಿನ್ನದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವಳು, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಆ ಹರನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವಳು; ಮತ್ತು ಈಕೆ—ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವರ್ಣಳಾಗಿ—ನಿನ್ನ ಪುತ್ರಿಯಾಗುವಳು.

Verse 32

गौरीति नाम्ना कन्या तु ख्यातिमेषा गमिष्यति । सर्वदेवगणैः पूज्या हरिब्रह्मादिभिस्तथा

ಈ ಕನ್ಯೆ ‘ಗೌರೀ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆಯುವಳು. ಸಮಸ್ತ ದೇವಗಣಗಳು—ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು), ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳೂ ಸಹ—ಅವಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವರು.

Verse 33

नान्यस्मै त्वमिमां दातुमिहार्हसि नगोत्तम । इदं चोपांशु देवानां न प्रकाश्यं कदाचन

ಓ ನಗೋತ್ತಮ! ಈಕೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ನೀಡಲು ನೀನು ಅರ್ಹನಲ್ಲ. ಇದು ದೇವತೆಗಳ ಗುಪ್ತ ರಹಸ್ಯ—ಯಾವಾಗಲೂ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬಾರದು.

Verse 34

ब्रह्मोवाच । इति तस्य वचः श्रुत्वा देवर्षे तव नारद । उवाच हिमवान्वाक्यं मुने त्वाम्वाग्विशारदः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ದೇವರ್ಷಿ ನಾರದಾ! ಅವನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯವುಳ್ಳ ಹಿಮವಾನ್, ಓ ಮುನಿಯೇ, ನಿನಗೆ ಯಥೋಚಿತ ಉತ್ತರವನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 35

हिमालय उवाचा । हे मुने नारद प्राज्ञ विज्ञप्तिं कांचिदेव हि । करोमि तां शृणु प्रीत्या तस्त्वं प्रमुदमावह

ಹಿಮಾಲಯನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮುನಿ ನಾರದ, ಓ ಪ್ರಾಜ್ಞ! ನನಗೆ ಒಂದು ವಿನಂತಿಯಿದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕೇಳು; ನಂತರ ನನಗೆ ಹರ್ಷವನ್ನು ತರು (ಯೋಗ್ಯ ಉಪದೇಶದಿಂದ).

Verse 36

श्रूयते त्यक्तसंगस्स महादेवो यतात्मवान् । तपश्चरति सन्नित्यं देवानामप्यगोचरः

ಇದು ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ—ಮಹಾದೇವನು ಸಂಗತ್ಯಾಗಿಯೂ ಯತಾತ್ಮನೂ ಆಗಿ ಸದಾ ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಅಗೋಚರನು.

Verse 37

स कथं ध्यान मार्गस्थः परब्रह्मार्पितं मनः । भ्रंशयिष्यति देवर्षे तत्र मे संशयो महान्

ಹೇ ದೇವರ್ಷಿ! ಧ್ಯಾನಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದವನು ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹೇಗೆ ಭ್ರಂಶಗೊಳಿಸಬಲ್ಲನು? ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಮಹಾ ಸಂಶಯವಿದೆ.

Verse 38

अक्षरं परमं ब्रह्म प्रदीपकलिकोपमम् । सदाशिवाख्यं स्वं रूपं निर्विकारमजापरम्

ಅವನು ಅಕ್ಷರ, ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮ—ದೀಪದ ಸ್ಥಿರ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ. ಅದೇ ಅವನ ಸ್ವರೂಪ ‘ಸದಾಶಿವ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ: ನಿರ್ವಿಕಾರ, ಅಜ, ಅಪರ.

Verse 39

निर्गुणं सगुणं तच्च निर्विशेषं निरीहकम् । अतः पश्यति सर्वत्र न तु बाह्यं निरीक्षते

ಆ ತತ್ತ್ವ (ಶಿವ) ನಿರ್ಗುಣವೂ ಸಗುಣವೂ; ನಿರ್ವಿಶೇಷವೂ ನಿರೀಹಕವೂ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜ್ಞಾನಿ ಅವನನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ; ಹೊರಗೆ ಯಾವುದೋ ಬಾಹ್ಯವಸ್ತುವೆಂದು ಹುಡುಕುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 40

इति स श्रूयते नित्यं किंनराणां मुखान्मुने । इहागतानां सुप्रीत्या किन्तन्मिथ्या वचो धुवम्

ಹೇ ಮುನೇ! ಇದು ಕಿನ್ನರರ ಮುಖದಿಂದ ನಿತ್ಯವೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬಂದವರಿಗೆ ಆ ವಚನ ಹೇಗೆ ಸುಳ್ಳಾಗಬಹುದು? ಅದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸತ್ಯವೇ.

Verse 41

विशेषतः श्रूयते स साक्षान्नाम्ना तथा हरः । समयं कृतवान्पूर्व्वं तन्मया गदितं शृणु

ಅವನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು—ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಹರನೇ ಆ ನಾಮದಿಂದ ಕೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅವನು ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಸಮಯ-ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 42

न त्वामृतेऽन्यां वरये दाक्षायणि प्रिये सती । भार्यार्थं न ग्रहीष्यामि सत्यमेतद्ब्रवीमि ते

ಹೇ ಪ್ರಿಯ ಸತಿ, ದಕ್ಷಕನ್ಯೆ! ನಿನ್ನನ್ನು ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ನಾನು ವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಇನ್ನಾರನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ—ಇದು ನಿನಗೆ ನಾನು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 43

इति सत्यासमं तेन पुरैव समयः कृतः । तस्यां मृतायां स कथं स्वयमन्यां ग्रहीष्यति

ಹೀಗೆ ಅವನು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಸತಿಯಷ್ಟೇ ಸತ್ಯಸ್ವರೂಪವಾದ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದನು. ಆಕೆ ಮೃತಳಾದ ಮೇಲೆ ಅವನು ಸ್ವಯಂ ಹೇಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬಳನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವನು?

Verse 44

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा स गिरिस्तूष्णीमास तस्य पुरस्तव । तदाकर्ण्याथ देवर्षे त्वं प्रावोचस्सुतत्त्वतः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಆ ಪರ್ವತರಾಜನು ನಿನ್ನ ಮುಂದೆಯಲ್ಲಿ ಮೌನನಾದನು. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಹೇ ದೇವರ್ಷಿ, ನೀನು ಪರಮ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದೆ.

Verse 45

नारद उवाच । न वै कार्या त्वया चिंता गिरिराज महामते । एषा तव सुता काली दक्षजा ह्यभवत्पुरा

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಗಿರಿರಾಜ ಹಿಮಾಲಯ, ಮಹಾಮತೇ! ನೀನು ಚಿಂತಿಸಬೇಡ. ನಿನ್ನ ಈ ಪುತ್ರಿ ಕಾಳಿಯೇ ಹಿಂದೆ ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿ ಸತಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದ್ದಳು.

Verse 46

सतीनामाभवत्तस्यास्सर्वमंगलदं सदा । सती सा वै दक्षकन्या भूत्वा रुद्रप्रियाभवत

ಅವಳ ಹೆಸರು “ಸತೀ” ಎಂದು ಆಯಿತು; ಅದು ಸದಾ ಸರ್ವಮಂಗಳವನ್ನು ನೀಡುವುದು. ಆ ಸತೀ—ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸಿ—ರುದ್ರನಿಗೆ ಪ್ರಿಯಳಾದಳು।

Verse 47

पितुर्यज्ञे तथा प्राप्यानादरं शंकरस्य च । तं दृष्ट्वा कोपमाधायात्याक्षीद्देहं च सा सती

ತಂದೆಯ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಶಂಕರನಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಅನಾದರವನ್ನು ನೋಡಿ, ಸತೀ ಧರ್ಮೋಚಿತ ಕೋಪದಿಂದ ಆ ದೇಹವನ್ನೇ ತ್ಯಜಿಸಿದಳು।

Verse 48

पुनस्सैव समुत्पन्ना तव गेहेऽम्बिका शिवा । पार्वती हरपत्नीयं भविष्यति न संशयः

ಅದೇ ಅಂಬಿಕಾ—ಸ್ವಯಂ ಶಿವಾ—ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ಪಾರ್ವತಿಯಾಗುವಳು; ಹರ (ಶಿವ)ನ ಪತ್ನಿಯಾಗುವಳು—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ।

Verse 49

एतत्सर्वं विस्तरात्त्वं प्रोक्तवान्भूभृते मुने । पूर्वरूपं चरित्रं च पार्वत्याः प्रीतिवर्धनम्

ಹೇ ಮುನಿಯೇ! ನೀನು ರಾಜನಿಗೆ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೀ—ಪಾರ್ವತಿಯ ಪೂರ್ವರೂಪವನ್ನೂ, ಅವಳ ಪವಿತ್ರ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನೂ; ಅದು ಭಕ್ತಿ-ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 50

तं सर्वं पूर्ववृत्तान्यं काल्या मुनिमुखाद्गिरिः । श्रुत्वा सपुत्रदारः स तदा निःसंशयोऽभवत्

ಕಾಳಿಯ ಮೂಲಕ ಮುನಿಮುಖದಿಂದ ಪೂರ್ವವೃತ್ತಾಂತಗಳ ಸಮಸ್ತವನ್ನೂ ಕೇಳಿ, ಆ ಗಿರಿರಾಜನು ಪುತ್ರಪತ್ನಿಯರೊಡನೆ ಆಗ ಸಂಶಯರಹಿತನಾದನು।

Verse 51

ततः काली कथां श्रुत्वा नारदस्य मुखात्तदा । लज्जयाधोमुखी भूत्वा स्मितविस्तारितानना

ಆಮೇಲೆ ಕಾಳಿ ನಾರದನ ಮುಖದಿಂದ ಆ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿದಳು; ಮೃದು ನಗುವಿನಿಂದ ಅವಳ ಮುಖವು ಅರಳಿತು।

Verse 52

करेण तां तु संस्पृश्य श्रुत्वा तच्चरितं गिरिः । मूर्ध्नि शश्वत्तथाघ्राय स्वास नान्ते न्यवेशयत्

ನಂತರ ಗಿರಿ (ಹಿಮಾಲಯ) ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಅವಳ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸ्नेಹದಿಂದ ಮರುಮರು ಅವಳ ತಲೆಯನ್ನು ಘ್ರಾಣಮಾಡಿ, ತನ್ನ ಆಸನದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದನು।

Verse 53

ततस्त्वं तां पुनर्दृष्ट्वाऽवोचस्तत्र स्थितां मुने । हर्षयन् गिरिराजं च मेनकान्तनयैः सह

ನಂತರ, ಓ ಮುನೇ! ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಅವಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೋಡಿ ನೀನು ಅವಳಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದೆ; ಮತ್ತು ಮೇನಾದ ಪುತ್ರಿಯರೊಂದಿಗೆ ಗಿರಿರಾಜನನ್ನೂ ಹರ್ಷಗೊಳಿಸಿದೆ।

Verse 54

सिंहासनन्तु किन्त्वस्याश्शैलराज भवेदतः । शम्भोरूरौ सदैतस्या आसनं तु भविष्यति

ಹೇ ಶೈಲರಾಜ! ಅವಳಿಗೆ ಸಿಂಹಾಸನವಿದ್ದರೂ, ಅವಳ ನಿಜವಾದ ಆಸನ ಶಂಭುವಿನ ಊರುಮೇಲೆಲೇ ಆಗುವುದು; ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ಸದಾ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವಳು।

Verse 55

हरोरूर्वासनम्प्राप्य तनया तव सन्ततम् । न यत्र कस्याचिदृष्टिर्मानसं वा गमिष्यति

ಹರನ ಊರುಮೇಲೆ ಆಸನವನ್ನು ಪಡೆದು ನಿನ್ನ ಪುತ್ರಿ ಅಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಇರುವಳು; ಅಲ್ಲಿ ಯಾರ ದೃಷ್ಟಿಯೂ, ಯಾರ ಮನಸ್ಸೂ ಸಹ ತಲುಪಲಾರದು।

Verse 56

ब्रह्मोवाच । इति वचनमुदारं नारद त्वं गिरीशं त्रिदिवमगम उक्त्वा तत्क्षणादेवप्रीत्या । गिरिपतिरपि चित्ते चारुसंमोदयुक्तस्स्वगृहमगमदेवं सर्वसंपत्समृद्धम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ನಾರದಾ, ಈ ಉದಾರ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ನೀನು ಆನಂದದಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ತ್ರಿದಿವದಲ್ಲಿರುವ ಗಿರೀಶನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದೆ. ಗಿರಿಪತಿಯೂ ಮನದಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಸರ್ವಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ತನ್ನ ದಿವ್ಯ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಮರಳಿದನು।