पार्वतीबाल्यलीलावर्णनम् — Description of Pārvatī’s Childhood/Birth Festivities

Verse 1

ब्रह्मोवाच । ततो मेना पुरस्सा वै सुता भूत्वा महाद्युतिः । चकार रोदनं तत्र लौकिकीं गतिमाश्रिता

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ ಮೆನಾಳ ಮುಂದೆಯೇ ಆ ಮಹಾದ್ಯುತಿಯ ಪುತ್ರಿ (ಪಾರ್ವತಿ) ಮತ್ತೆ ಬಾಲಿಕೆಯಂತೆ ಆಯಿತು. ಲೋಕಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಅಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು.

Verse 2

अरिष्टशय्यां परितस्सद्विसारिसुतेजसा । निशीथदीपा विहतत्विष आसन्नरं मुने

ಓ ಮುನೇ, ಆ ಅರಿಷ್ಟಶಯ್ಯೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಕ್ರೂರ ವೈರಿ ತೇಜಸ್ಸು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ನಿಶೀಥದ ದೀಪಗಳೂ ಅದರ ಕಿರಣದಿಂದ ಹತಪ್ರಭವಾಗಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಮಂಕಾಗಿ ಶಕ್ತಿಹೀನವಾಗಿ ನಿಂತವು.

Verse 3

श्रुत्वा तद्रोदनं रम्यं गृहस्थास्सर्वयोषितः । जहृषुस्सम्भ्रमात्तत्रागताः प्रीतिपुरस्सराः

ಆ ಮನೋಹರ ಅಳುವನ್ನು ಕೇಳಿ ಮನೆಯ ಎಲ್ಲ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಹರ್ಷಿಸಿದರು; ಉತ್ಸುಕತೆಯಿಂದ ಸಂಭ್ರಮಗೊಂಡು ತಕ್ಷಣವೇ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದರು—ಆನಂದವೇ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ನಡೆದಂತೆ।

Verse 4

तच्छुद्धान्तचरः शीघ्रं शशंस भूभृते तदा । पार्वतीजन्म सुखदं देवकार्यकरं शुभम्

ಆಗ ಅಂತಃಪುರದ ಸೇವಕನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ರಾಜನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು—ಪಾರ್ವತಿಯ ಜನನ ಶುಭಕರ, ಸುಖದಾಯಕ, ದೇವಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು.

Verse 5

तच्छुद्धान्तचरायाशु पुत्रीजन्म सुशंसते । सितातपत्रं नादेयमासीत्तस्य महीभृतः

ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದ ಆ ಸೇವಿಕೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪುತ್ರೀಜನ್ಮದ ಶುಭವಾರ್ತೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದಳು; ಆ ಭೂಪತಿಗೆ ಶ್ವೇತ ರಾಜಛತ್ರವು ಇನ್ನು ಎತ್ತುವದಕ್ಕಾಗದಂತೆ ಆಯಿತು.

Verse 6

गतस्तत्र गिरिः प्रीत्या सपुरोहितसद्विजः । ददर्श तनयां तान्तु शोभमानां सुभाससा

ನಂತರ ಪರ್ವತರಾಜ ಹಿಮಾಲಯನು ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಪುರೋಹಿತನೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಕಂಡನು—ಅವಳು ಶುಭ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.

Verse 7

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे पार्वतीबाल्यलीलावर्णनंनाम सप्तमो ऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ತೃತೀಯ ಪಾರ್ವತೀಖಂಡದಲ್ಲಿ “ಪಾರ್ವತಿಯ ಬಾಲ್ಯಲೀಲಾವರ್ಣನ” ಎಂಬ ಏಳನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।

Verse 8

सर्वे च मुमुदुस्तत्र पौराश्च पुरुषाः स्त्रियः । तदोत्सवो महानासीन्नेदुर्वाद्यानि भूरिशः

ಅಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಣದ ಎಲ್ಲರೂ—ಪುರುಷರೂ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ—ಹರ್ಷಿಸಿದರು. ಆ ಉತ್ಸವವು ಮಹಾಭವ್ಯವಾಯಿತು; ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಅನೇಕ ವಾದ್ಯಗಳು ಮರುಮರು ಮೊಳಗಿದವು।

Verse 9

बभूव मंगलं गानं ननृतुर्वारयोषितः । दानं ददौ द्विजातिभ्यो जातकर्मविधाय च

ಮಂಗಳಕರ ಗಾನವು ಮೂಡಿತು; ವಾರಯೋಷಿತರು ನೃತ್ಯಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಜಾತಕರ್ಮ ನೆರವೇರಿಸಿ ದ್ವಿಜ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನ ನೀಡಲಾಯಿತು।

Verse 10

अथ द्वारं समागत्य चकार सुमहोत्सवम् । हिमाचलः प्रसन्नात्मा भिक्षुभ्यो द्रविणन्ददौ

ನಂತರ ದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಪ್ರಸನ್ನಚಿತ್ತನಾದ ಹಿಮಾಚಲನು ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಭಿಕ್ಷುಗಳಿಗೆ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದನು।

Verse 11

अथो मुहूर्त्ते सुमते हिमवान्मुनिभिः सह । नामाऽकरोत्सुतायास्तु कालीत्यादि सुखप्रदम्

ನಂತರ ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಸುಮತಿ ಹಿಮವಾನ್ ಮುನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯ ನಾಮಕರಣವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ‘ಕಾಳಿ’ ಮೊದಲಾದ ಲೋಕ-ಪರಲೋಕ ಸುಖಪ್ರದ ನಾಮಗಳನ್ನು ದತ್ತನು.

Verse 12

दानं ददौ तदा प्रीत्या द्विजेभ्यो बहु सादरम् । उत्सवं कारयामास विविधं गानपूर्व्वकम्

ಆಗ ಅವನು ಹರ್ಷದಿಂದ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಆದರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಪಾರ ದಾನವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಮತ್ತು ನಾನಾವಿಧ ಗಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ನಡೆಸಿಸಿದನು.

Verse 13

इत्थं कृत्वोत्सवं भूरि कालीं पश्यन्मुहुर्मुहुः । लेभे मुदं सपत्नीको बहुपुत्रोऽपि भूधरः

ಹೀಗೆ ಅಪಾರ ಉತ್ಸವವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಇದ್ದ ಭೂಧರನು—ಬಹು ಪುತ್ರರಿದ್ದರೂ—ಕಾಳಿಯನ್ನು ಮರುಮರು ದರ್ಶಿಸಿ ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 14

तत्र सा ववृधे देवी गिरिराजगृहे शिवा । गंगेव वर्षासमये शरदीवाथ चन्द्रिका

ಅಲ್ಲಿ ಗಿರಿರಾಜನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಿ ಶಿವಾ (ಪಾರ್ವತಿ) ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ವಿಕಸಿಸಿದಳು—ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯಂತೆ, ಶರದ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಲ ಚಂದ್ರಿಕೆಯಂತೆ।

Verse 15

एवं सा कालिका देवी चार्वङ्गी चारुदर्शना । दध्रे चानुदिनं रम्यां चन्द्रबिम्बकलामिव

ಹೀಗೆ ಆ ಕಾಳಿಕಾ ದೇವಿ—ಸುಂದರಾಂಗಿಯೂ ಮನೋಹರ ದರ್ಶನಳೂ—ಪ್ರತಿದಿನ ಚಂದ್ರಬಿಂಬದ ಕಲೆಯಂತೆ ರಮ್ಯ ಕాంతಿಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾ ಹೋದಳು.

Verse 16

कुलोचितेन नाम्ना तां पार्वतीत्याजुहावहा । बन्धुप्रियां बन्धुजनः सौशील्यगुणसंयुताम्

ಕುಲಾಚಾರದಂತೆ ಅವಳನ್ನು “ಪಾರ್ವತಿ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಸೌಶೀಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಸದ್ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾದ ಅವಳು ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯಳಾಗಿ, ಬಂಧುಜನರು ಸ्नेಹದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಆದರಿಸಿದರು।

Verse 17

उमेति मात्रा तपसे निषिद्धा कालिका च सा । पश्चादुमाख्यां सुमुखी जगाम भुवने मुने

ಓ ಮುನೇ, ಅವಳ ತಾಯಿ ‘ಉಮೇ (ಮಗಳೇ, ಬೇಡ)’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವಳನ್ನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿಷೇಧಿಸಿದಳು. ಆಗ ಅವಳು ‘ಕಾಲಿಕಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಳು; ನಂತರ ಆ ಸುಮುಖಿ ದೇವಿ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ‘ಉಮಾ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದಳು।

Verse 18

दृष्टिः पुत्रवतोऽप्यद्रेस्तस्मिंस्तृप्तिं जगाम न । अपत्ये पार्वतीत्याख्ये सर्वसौभाग्य संयुते

ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರೂ ಆ ಪರ್ವತರಾಜ (ಹಿಮಾಲಯ)ನ ಆಸೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸರ್ವಸೌಭಾಗ್ಯಸಂಪನ್ನಳಾದ ‘ಪಾರ್ವತಿ’ ಎಂಬ ಕನ್ಯೆ ಜನಿಸಿದಾಗ ಅವನ ಹೃದಯ ಪರಿಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತಿಯಾಯಿತು।

Verse 19

मधोरनन्तपुष्पस्य चूते हि भ्रमरावलिः । विशेषसंगा भवति सहकारे मुनीश्वर

ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರ! ಮಧುರವಾದ ಅನಂತ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಾವಿನ ಮರದಲ್ಲಿಯೂ ಭ್ರಮರಗಳ ಗುಂಪು ವಿಶೇಷ ಭಕ್ತಿಯ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸೇರುತ್ತದೆ—ಆ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗಿ।

Verse 20

पूतो विभूषितश्चापि स बभूव तया गिरिः । संस्कारवत्येव गिरा मनीषीव हिमालयः

ಅವಳಿಂದ ಆ ಪರ್ವತವು ಪವಿತ್ರವೂ ಅಲಂಕೃತವೂ ಆಯಿತು. ಹಿಮಾಲಯನು ಸಂಸ್ಕೃತ ವಾಣಿಯಿಂದ ಸಂಸ್ಕಾರಿತನಾದಂತೆ—ಅಂತರ್ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಮನುಷ್ಯನಂತೆ—ತೋರ್ಪಟ್ಟನು।

Verse 21

प्रभामहत्या शिखयेव दीपो भुवनस्य च । त्रिमार्गयेव सन्मार्गस्तद्वद्गिरिजया गिरिः

ದೀಪವು ತನ್ನ ಶಿಖೆಯ ಮಹಾಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಲೋಕವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವಂತೆ, ಮೂರು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸನ್ಮಾರ್ಗವು ಪ್ರಕಟವಾಗುವಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಗಿರಿಜಾ (ಪಾರ್ವತಿ)ಯಿಂದ ಆ ಗಿರಿ ಮಹಿಮಾವಂತನಾಯಿತು।

Verse 22

कन्दुकैः कृत्रिमैः पुत्रैस्सखीमध्यगता च सा । गंगासैकतवेदीभिर्बाल्ये रेमे मुहुर्मुहुः

ಸಖಿಯರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಅವಳು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಮರುಮರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆಟವಾಡಿದಳು—ಚೆಂಡುಗಳು ಹಾಗೂ ಕಲ್ಪಿತ ಆಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಆಡಿ, ಗಂಗೆಯ ಮರಳಿನಿಂದ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದಳು।

Verse 23

अथ देवी शिवा सा चोपदेशसमये मुने । पपाठ विद्यात्सुप्रीत्या यतचित्ता च सद्गुरोः

ಓ ಮುನಿಯೇ, ಉಪದೇಶದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವಿ ಶಿವಾ (ಪಾರ್ವತಿ) ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪಠಿಸಿದಳು; ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಸದ್ಗುರುವಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಪಿತಳಾಗಿದ್ದಳು।

Verse 24

प्राक्तना जन्मविद्यास्तां शरदीव प्रपेदिरे । हंसालिस्स्वर्णदी नक्तमात्मभासो महौषधिम्

ಶರದೃತು ಆಕಾಶವನ್ನು ನಿರ್ಮಲಗೊಳಿಸುವಂತೆ, ಪೂರ್ವಜನ್ಮದ ವಿದ್ಯೆ ಅವರೊಳಗೆ ಉದಯಿಸಿತು. ಸ್ವರ್ಣನದಿಯ ಮೇಲೆ ಹಂಸಗಳ ಸಾಲಿನಂತೆ, ಅವರು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಪ್ರಕಾಶಿಗಳಾಗಿ ಮಹೌಷಧಿ—ಪರಮ ಔಷಧ—ದತ್ತ ಸಾಗಿದರು।

Verse 25

इत्थं सुवर्णिता लीला शिवायाः काचिदेव हि । अन्यलीलाम्प्रवक्ष्येऽहं शृणु त्वं प्रेमतो मुने

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಶಿವೆಯ ಒಂದು ದಿವ್ಯ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ನಾನು ಮತ್ತೊಂದು ಲೀಲೆಯನ್ನು ಹೇಳುವೆನು—ಓ ಮುನಿಯೇ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕೇಳು।